VI SA/Wa 2612/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej J. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżąca J. P. złożyła w dniu 9 października 2013 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca wskazała, iż nie uzyskuje żadnych dochodów poza niewielkimi alimentami otrzymywanymi od matki skarżącej (załączono wyrok [...] z dnia 28 marca 2011 r. potwierdzający, że skarżąca otrzymuje od matki alimenty w wysokości 250 zł miesięcznie, oraz pismo komornika sądowego z dnia 8 października 2013 r., z któregom wynikało, że w drodze egzekucji komorniczej skarżącej w okresie 1 stycznia 2013 r – 7 października 2013 r. przekazano alimenty w wysokości 2660,18 zł). Ponadto skarżąca oświadczyła, że jest słuchaczem studiów doktoranckich, nie wykonuje żadnej pracy zawodowej. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2013 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: a) wskazanie źródeł utrzymania, w szczególności oświadczenie czy skarżąca korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli, tak to należy przedstawić kopie decyzji o przyznaniu zasiłków lub podać przez kogo i w jakim zakresie skarżąca jest utrzymywana, tj. kto zapewnia jej mieszkanie, odzież, żywność), b) oświadczenia, czy skarżąca pobiera stypendium doktoranckie (jeśli tak, to należy przedłożyć dokument wskazujący wysokość tego stypendium). W odpowiedzi na powyższe skarżąca w piśmie z dnia 30 grudnia 2013 r. wskazała, że utrzymuje się ze stypendium wypłacanego jej przez Uniwersytet [...] w kwocie 440 zł miesięcznie praz doraźnej pomocy rodziny i przyjaciół. Do pisma skarżąca nie załączyła żadnych dokumentów. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, w szczególności decyzji potwierdzającej wysokość pobieranego przez skarżącą stypendium wypłacanego przez [...], oraz oświadczenia wskazującego przez kogo i w jakim zakresie skarżąca jest utrzymywana, tj. kto zapewnia jej mieszkanie, odzież, żywność, brak było możliwości ustalenia, czy J. P. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.