VI SA/Wa 2615/10
WyrokWSA w Warszawie2011-10-21
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma organu administracji publicznej, dokonane zgodnie z art. 44 KPA, jest skuteczne, nawet jeśli strona skarżąca podaje jako przyczynę nieodebrania listów konflikt rodzinny i chorobę psychiczną żony?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli zostało dokonane zgodnie z przepisami KPA, w tym z art. 44 KPA, który przewiduje pozostawienie pisma w placówce pocztowej na 14 dni. Okoliczności osobiste strony, takie jak konflikty rodzinne czy choroba członka rodziny, nie wpływają na skuteczność takiego doręczenia, jeśli strona sama nie poinformowała organu o zmianie adresu do korespondencji, mimo zobowiązania do tego.Stan faktyczny
Skarżący G. K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o cofnięciu licencji na transport drogowy taksówką. Organ pierwszej instancji cofnął licencję z powodu nieprzedstawienia przez skarżącego wymaganych dokumentów, mimo wezwania. Korespondencja organu była kierowana na adres wskazany przez skarżącego, który zobowiązał się informować o jego zmianie, jednak tego nie uczynił. Pisma były zwracane przez pocztę jako nieodebrane. Skarżący wniósł odwołanie po terminie, wnioskując o przywrócenie terminu, podając jako powód problemy rodzinne i chorobę żony. SKO przywróciło termin, ale utrzymało w mocy decyzję o cofnięciu licencji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uwzględniło wniosek G. K., skarżącego w niniejszej sprawie, o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. cofającej licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką i utrzymało ww. decyzję w mocy.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] października 2008 r. Prezydent m. [...] udzielił skarżącemu licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką na pojazd marki [...] nr rej. [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezydent m. [...] zawiadomił skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli na podstawie art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Ww. pismo zostało skierowane na adres wskazany w jego oświadczeniu z dnia [...] października 2006 r. tj. ul. [...] do rąk M. K., a następnie zwrócone przez pocztę jako dwukrotnie awizowane niepodjęte w terminie. Organ uznał je za doręczone skutecznie.
Pismem z dnia [...] marca 2010 r. organ wezwał na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z § 2 i 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie zakresu danych i informacji, które przewoźnik drogowy jest obowiązany przekazywać na żądanie właściwego organu udzielającego licencji lub zezwolenia do przedstawienia w terminie 3 tygodni od doręczenia wezwania odpisu z rejestru przedsiębiorców lub ewidencji działalności gospodarczej, kserokopii zaświadczenia o nadaniu nr REGON, kserokopii zaświadczenia o nadaniu nr NIP, zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego stwierdzającego niekaralność przedsiębiorcy w zakresie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanej ustawy oraz dokumentów potwierdzających spełnianie warunków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 powołanej ustawy informując, iż nieprzedstawienie dokumentów może być przyczyną wszczęcia postępowania o cofnięcie licencji (art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy).
Wezwanie skierowane na powyższy adres zostało uznane za prawidłowo doręczone (awizo).
Skarżący ww. dokumentów nie złożył.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. również niepodjętym przez skarżącego i uznanym za doręczone ze skutkiem prawnym organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia licencji, a pismem z [...] maja 2010 r. poinformował skarżącego o art. 10 kpa wskazując termin i miejsce, w którym można zapoznać się ze zgromadzonym materiałem i złożyć wyjaśnienia. Pismo również po uprzednim dwukrotnym awizowaniu zostało zwrócone przez pocztę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Prezydent m. [...] (w imieniu którego występował zastępca Dyrektora Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń) na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. c) i art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. 2007 r., Nr 125 poz. 874) cofnął udzieloną skarżącemu licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką wydaną [...] października 2008 r. na pojazd marki [...] nr rej. [...].
W uzasadnieniu podał, iż w dniu [...] czerwca 2002 r. udzielił skarżącemu licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką – pojazdem samochodowym marki [...] nr rej. [...], zmienioną [...] maja 2006 r. na licencję nr [...] w zw. ze zmianą samochodu na pojazd marki [...] nr rej. [...] zmienioną [...] października 2008 r. na licencję nr [...] w zw. ze zmianą samochodu na pojazd marki [...] nr rej. [...].
Podkreślił, iż korzystając z uprawnień art. 83 ust. 1 ustawy wezwał skarżącego do złożenia wskazanych w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. dokumentów, a następnie w zw. z bezskutecznym upływem terminu wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia licencji i kolejnym pismem pouczył o art. 10 kpa.
Ww. pisma skierowane na podany przez skarżącego adres do korespondencji zostały skutecznie doręczone w trybie art. 44 kpa. Skarżący nie zastosował się do ww. wezwania, co skutkuje w świetle art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy cofnięciem licencji.
Ww. decyzja skierowana na powyższy adres została również zwrócona przez pocztę po uprzednim dwukrotnym awizowaniu.
Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. organ zwrócił się do skarżącego z pouczeniem o ciążącym na nim obowiązku niezwłocznego zwrotu licencji.
Odbiór pisma został pokwitowany w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez siostrę skarżącego o imieniu A., nazwisko w podpisie nieczytelne. W tej dacie do Urzędu m. [...] wpłynęło pismo A. K., w którym wniosła "o nieprzysyłanie korespondencji do skarżącego na adres wskazany przez niego ul. [...]" ponieważ jest z bratem w konflikcie i podała, że brat przebywa pod adresem ul. [...] w [...]. Na ten adres organ skierował pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r. o obowiązku zwrotu licencji, którego odbiór pokwitowany został przez skarżącego [...] sierpnia 2010 r.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. do Urzędu m. [...] wpłynęło odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
W odwołaniu skarżący podniósł, że jego żona jest chora psychicznie. W 2005 r. przebywała 12 tygodni w szpitalu psychiatrycznym. Po wyjściu ze szpitala pobierała listy awizowane do niego i je niszczyła. W związku z tym w 2006 r. podjął z matką decyzję, że korespondencja, w tym z Biura Działalności Gospodarczej będzie przekazywana na ul. [...] i złożył w tym przedmiocie wniosek w dniu [...] października 2009 r. Wtedy pod tym adresem mieszkały jego obie siostry i matka. Obecnie mieszka tylko A., która od lutego 2010 r. nie przekazała mu żadnego listu. Dlatego nie odebrał wezwania. Nadto podał, że uważał, iż w momencie zmiany licencji w 2008 r. jego dane adresowe zostały uaktualnione przez urzędnika przyjmującego wniosek o wydanie licencji na nowy samochód.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 59 § 1 kpa uwzględniło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (pkt 1) i na zasadzie art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 41 § 2 kpa, art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 3 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2007 r. Nr 125, poz. 874) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwołując się do art. 14 ust. 1 ustawy podniósł, iż jeżeli strona wskazała konkretny adres do doręczeń to organ jest zobowiązany to wskazanie uwzględnić i zgodnie z art. 47 § 2 kpa pismo tak skierowane uznaje się za doręczone tak długo, jak długo nie zostanie zgłoszony wniosek o zmianie adresu w tym przypadku na piśmie, a z innych okoliczności nie wynika, że doręczenie pod ten adres jest oczywiście nieskuteczne. Wskazanie adresu (ul. [...]) zostało dokonane przez skarżącego z jednoczesnym zastrzeżeniem niezwłocznego powiadomienia organu w formie pisemnej o jego zmianie. Zaniedbanie tego obowiązku przez stronę zgodnie z art. 41 § 2 kpa nie może obciążać organu, bo nie jest on uprawniony do samodzielnej oceny jej osobistych warunków dysponowania korespondencją i w tej kwestii jest zobowiązany do podporządkowania się woli strony.
Organ podkreślił, że Prezydent m. [...] prawidłowo podjął czynności z art. 84 ustawy dot. kontroli okresowej co 5 lat w zakresie spełniania wymagań do wydania licencji i brak poddania się rygorom doprowadził do naruszenia przez skarżącego art. 83 ustawy tj. obowiązku przedstawienia w oznaczonym terminie informacji i dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań ustawowych określonych w licencji. Uniemożliwienie zrealizowania obowiązku określonego w art. 83 wypełnia dyspozycję art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy i uzasadnia cofnięcie licencji. Skarżący wniósł skargę na tę decyzję w części obejmującej rozstrzygnięcie z pkt 2 zarzucając naruszenie art. 15 ust. 3 pkt 1, art. 14 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, art. 11, art. 39, art. 40 § 1, art. 44 § 1 pkt 1, art. 42, art. 43, art. 77 § 1 i art. 107 kpa. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania i dopuszczenie dowodu z dokumentu pisma Prokuratury Okręgowej w [...] na okoliczność przyczyn podania adresu korespondencyjnego, powodów nieodbierania listów, sytuacji majątkowej i osobistej.
W ocenie skarżącego organy nie wyjaśniły zasadności przesłanek, którymi się kierowały. Nie doręczono mu pism mających kluczowe znaczenie dla sprawy, nie dopełniono obowiązku przechowania pisma przez okres 14 dni przez pocztę, nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, pominięto ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji majątkowej i osobistej , a zaskarżona decyzja ma charakter kontrolny, a nie bada sprawy merytorycznie. Organ błędnie przy tym stwierdził, że nie dopełnił on obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie informacji i dokumentów potwierdzających, że spełnia on wymagania ustawowe i warunki określone w licencji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 p. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ppsa.
Stosownie do powołanego przepisu Sąd uwzględnia skargę uchylając zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1b) i naruszenie innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1c), zaś stwierdza nieważność zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa (pkt 2), bądź stwierdza wydanie aktu z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub innych przepisach.
Uchybień skutkujących w świetle powołanego przepisu uwzględnieniem skargi Sąd nie stwierdził.
Na wstępie podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja obejmuje rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania (pkt 1) i rozstrzygnięcie będące skutkiem rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. w postaci utrzymania ww. decyzji w mocy (pkt 2). Przedmiotem skargi jest jedynie rozstrzygnięcie objęte pkt 2 decyzji. Sąd nie wdawał się zatem w ocenę zgodności z prawem rozstrzygnięcia w pkt 1 decyzji (dla skarżącego korzystnego) poddając kontroli decyzję tylko w części zaskarżonej i kwestionowanej przez skarżącego.
Kwestia ustaleń organu i uwzględnionych przez organ okoliczności skutkujących w jego ocenie przywróceniem terminu do wniesienia odwołania pozostaje zatem poza oceną Sądu. Nie jest w tej sytuacji rzeczą Sądu odniesienie się do stanowiska organu w tym względzie. Niemniej jednak podnieść należy, iż skarżący błędnie przytacza fragment uzasadnienia odnoszący się do kwestii przywrócenia terminu. Organ stwierdził bowiem, iż "można przyjąć za uprawdopodobnione, że panu G. K. nie była przekazywana informacja o kierowanej korespondencji (a nie korespondencja, jak podaje skarżący) dodając pominięty przez skarżącego fragment "mimo, że zgodnie z regułą postępowania o doręczeniu przesyłek odpowiadała ona dyspozycji przepisów art. 44 kpa".
Kwestia przywrócenia terminu pozostaje jednak zagadnieniem odrębnym i ustalenia poczynione na okoliczność spełnienia przesłanek w tym zakresie nie mają przełożenia (niezależnie od oceny ich zasadności) na rozstrzygnięcie w części zaskarżonej.
Podstawą materialnoprawną decyzji jest art. 15 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym licencja może być cofnięta, jeżeli jej posiadacz nie przedstawił w wyznaczonym terminie informacji i dokumentów, o których mowa w art. 8 ust. 2 i 3, art. 14 i art. 83 i z uzasadnienia obu decyzji wynika, iż ustalenia w tym zakresie, a nie, jak błędnie uznaje skarżący, uchylanie się od kontroli stanowiły podstawę faktyczną rozstrzygnięcia skutkującą zastosowaniem powołanego przepisu.
Skoro przesłanką cofnięcia licencji na powyższej podstawie jest nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów to uprzedniego ustalenia wymaga, czy wezwanie w trybie art. 83 ust. 1 ustawy do ich złożenia zostało skutecznie skarżącemu doręczone. W tym względzie nie chodzi o rozważania co do winy skarżącego, ani też o jego sytuację osobistą czy okoliczności, które spowodowały, że skarżący podał adres do doręczeń tylko o to, czy wezwanie zostało doręczone w sposób prawnie skuteczny tj. przewidziany w procedurze administracyjnej określonej w kpa. Odwoływanie się w skardze do powyższych okoliczności i wiązanie z ich nieuwzględnieniem wadliwości zaskarżonej decyzji w tym zarzutu naruszenia w szczególności art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa nie znajduje w sprawie uzasadnienia. Tak też w świetle powyższego i art. 106 § 4 ppsa należy odnieść się do wniosku skargi o dopuszczenie dowodu z pisma Prokuratury Okręgowej w [...] na okoliczność przyczyn podania adresu korespondencyjnego, przyczyny nieodbierania listów i sytuacji skarżącego.
Stosownie do art. 40 i art. 42 kpa pisma doręcza się stronie na wskazany przez stronę adres. Skarżący, co w sprawie bezsporne, złożył w dniu [...] października 2006 r. oświadczenie, w którym wniósł o przekazywanie wszelkiej korespondencji dotyczącej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej – taksówka osobowa na adres ul. [...] i co wymaga szczególnego podkreślenia oświadczył również, że o zmianie wskazanego adresu zobowiązuje się niezwłocznie powiadomić Biuro Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu m. [...] w formie pisemnej. Zasadnie zatem organ w sytuacji, gdy skarżący o zmianie adresu, co również bezsporne, nie poinformował, kierował korespondencję do skarżącego na wskazany przez niego adres. Nie można zatem dopatrywać się uchybień organu w tym zakresie z tego powodu, że nie kierował pism na adres zamieszkania – ul. [...]. O tym na jaki adres ma być kierowana korespondencja decyduje bowiem strona i skarżący w sposób jednoznaczny swoją wolę w tym względzie w ww. oświadczeniu wyraził.
W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 kpa (jak w tym przypadku) doręczenie następuje z zachowaniem trybu określonego w art. 44 § 1, 2 i 3 kpa i zgodnie z § 4 tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia korespondencji) doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z powołanego przepisu wynika, że poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej i ma obowiązek zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z możliwością jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, a w przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie pozostawia powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym od daty pierwszego zawiadomienia. Z § 4 jednoznacznie wynika, iż doręczenie uważa się za dokonane z upływem okresu, z § 1 tj. upływem okresu 14 dni, którego bieg w świetle powołanego przepisu należy liczyć od daty pierwszego zawiadomienia, a nie jak uznaje skarżący zarzucając wadliwość doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia licencji od zawiadomienia powtórnego.
Z adnotacji znajdujących się na kopertach kolejnych pism kierowanych do skarżącego (tj. zawiadomienia o kontroli, wezwania, zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia licencji, pouczenia o art. 10 § 1 kpa i decyzji) wynika, iż zostały one doręczone z zachowaniem trybu z art. 44 kpa co oznacza, iż zostały one doręczone w sposób prawnie skuteczny. Nie można zatem mówić "o rzekomym" jak określa skarżący doręczeniu i podważać skutków, jakie przepisy prawa wiążą z doręczeniem zastępczym.
Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, iż stan zdrowia osoby, na adres której, zgodnie z wnioskiem skarżącego korespondencja była kierowana uległ pogorszeniu ani też, że nastąpiła zmiana stosunków rodzinnych.
Te okoliczności są znane skarżącemu, a nie organowi i to do skarżącego należała ich ocena i podjęcie decyzji co do celowości zmiany adresu do korespondencji zwłaszcza, co tylko dodatkowo należy podać, iż skarżący miał orientację co do istnienia tych okoliczności. Skoro jednak skarżący adresu do korespondencji nie zmienił to doręczenie ma skutek prawny, co oznacza, iż uznaje się, że ww. pisma otrzymał.
Skoro zatem skarżącemu doręczono ww. wezwanie to z datą jego doręczenia tj. z dniem [...] marca 2010 r. biegł wyznaczony termin do złożenia żądanych dokumentów. Skarżący dokumentów ww. nie przedstawił. Spełniona została przesłanka do cofnięcia licencji na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy i tak też uznały organy I instancji czyniąc ustalenia faktyczne uzasadniające zastosowanie powołanego przepisu. Organ II instancji te ustalenia podzielił uznając, iż wcześniejsza decyzja jest decyzją w świetle powołanego przepisu prawidłową. Takie bowiem stanowisko zawarte jest w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, jak wynika z uzasadnienia, nie tylko odniósł się do zarzutów ale również dokonał oceny sprawy w jej całokształcie tyle, że argumentacja organu została sformułowana w sposób skrótowy. Ta jednak okoliczność nie stanowi o uchybieniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie o charakterze procesowym skutkuje uwzględnieniem skargi w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło