VI SA/Wa 2619/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-06
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli powinna być ustalona na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z roku, w którym kontrola miała być przeprowadzona, czy z roku wydania decyzji?Ratio decidendi
Wysokość kary pieniężnej za uniemożliwienie kontroli powinna być ustalana na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej obowiązującego w roku, w którym kontrola miała być przeprowadzona, a nie w roku wydania decyzji. Organ błędnie przyjął rok wydania decyzji jako podstawę ustalenia wysokości kary, co skutkowało uchyleniem decyzji w tym zakresie.Stan faktyczny
W dniu grudnia 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podjęli próbę kontroli przedsiębiorstwa P. w zakresie jakości handlowej przetworów mięsnych. Kierownik masarni odmówił przeprowadzenia kontroli i podpisania upoważnienia, co skutkowało nałożeniem na M. W. kary pieniężnej za uniemożliwienie kontroli. Skarżący kwestionował podstawę prawną kontroli oraz wysokość kary.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za uniemożliwienie kontroli 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w S. z dnia [...] marca 2012 r. nakładającą na M. W. - skarżącego w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 33995,20 zł za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] grudnia 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S., działając na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 i 8 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych oraz art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, podjęli próbę przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie P., ul. [...],[...], w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego z uwzględnieniem produktów z grupy Premium, transportu i znakowania.
Kontrolujący zastali Kierownika masarni – M. M., który jednoznacznie odmówił podpisania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, jak również nie wyraził zgody na przeprowadzenie kontroli przedsiębiorstwa. Wyjaśnił, że właściciel pozostaje poza granicami kraju, natomiast on sam posiada pisemne upoważnienie i może reprezentować przedsiębiorcę.
Inspektorzy po bezskutecznych próbach przeprowadzenia kontroli zwrócili się o pomoc do Policji. Obecny na terenie zakładu M. M. w obecności funkcjonariuszy Policji również odmówił przyjęcia kontroli oraz oświadczył, że postąpił zgodnie z wytycznymi swojego przełożonego. Podał że jest w pełni świadomy odpowiedzialności za odmowę przyjęcia kontroli, jednak w jego ocenie inspektorzy nie mają prawa do kontroli zakładu, w którym pracuje. Nie wyraził również zgody na spisanie na terenie zakładu protokołu, z przebiegu powyższego zdarzenia.
Po zakończeniu interwencji policji, przed spisaniem protokołu M. M. dostarczył inspektorom pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2010 r., upoważniające go do prowadzenia, w imieniu skarżącego, przedsiębiorstwa.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie P., ul. [...],[...].
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Artykułów Rolno-Spożywczych w S. na podstawie art. 40a ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 187 poz. 1577 z późn. zm.), w związku z art. 40a ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt. 1 lit a, art. 21, art. 3 pkt 1, pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, (tekst jednolity Dz. U. 2005 r., Nr 187 poz. 1577 z późn. zm.) art. 104 k.p.a., art. 2, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1 z późn. zm.), art. 2 pkt 1 i pkt 4, art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 882/204 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200) wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 33995,20 zł w związku z uniemożliwieniem organowi Inspekcji przeprowadzenia kontroli.
W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrolowany nie wyraził zgody na przeprowadzenie kontroli w terminie wskazanym w upoważnieniu przez co uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej kto uniemożliwia organowi Inspekcji lub organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli, o których mowa w ustawie, lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Jak podał organ w dniu [...] grudnia 2012 r. do Inspektoratu wpłynęło pismo strony w sprawie uwag do protokołu uniemożliwienia kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., w którym stawia zarzut Inspektorom przeprowadzającym kontrolę, co do sposobu ich działania - braku wskazania aktów prawnych wg których kontrola miała zostać przeprowadzona, a przedstawione upoważnienie nie zawierało wyraźnego zapisu o przeprowadzeniu kontroli bez zapowiedzi oraz podstawy prawnej uzasadniającej kontrolę bez zapowiedzi, a także prawidłowego zakresu i przedmiotu kontroli.
Organ wyjaśnił, że działania Inspektorów zmierzały w pierwszej kolejności do wyjaśnienia sytuacji bezpośrednio z właścicielem przedsiębiorstwa. Wobec braku takiej możliwości, dalsze działania Inspektorów zmierzały do ustalenia kto został pisemnie wskazany przez kontrolowanego do reprezentowania go w trakcie kontroli w czasie jego nieobecności. W związku z ustnym oświadczeniem pracownika, że jest osobą upoważnioną do reprezentowania firmy inspektorzy poprosili o potwierdzenie tego faktu poprzez okazanie pisemnego upoważnienia. Powyższe działania inspektorów należy zdaniem organu potraktować jako w pełni uzasadnione i jako ograniczające się jedynie do ustalenia podstawowych faktów. Były one niezbędne i pozostawały w ścisłym związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli.
Odnosząc się do zarzutu braku podstaw prawnych do przeprowadzenia kontroli, organ stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt - kontrole urzędowe żywności przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia podmiotu gospodarczego, w którym kontrola będzie realizowana. Kontrole urzędowe mogą być również przeprowadzane ad hoc. Z uwagi na fakt, że rozporządzenia wspólnotowe są przepisami wyższego rzędu, w odniesieniu do przepisów prawa krajowego, obowiązek powiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, wynikający z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, nie ma zastosowania w przypadkach, o których mowa w art. 79 ust. 2 pkt w/w ustawy. Wskazał również, że zgodnie z art. 2 pkt 1 Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 882/2004 kontrola urzędowa oznacza każdą formę kontroli, którą właściwy organ lub wspólnota wykonuje do celów sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i ich dobrostanu.
Organ stwierdził, iż strona działała w sposób świadomy i celowy. Zakres naruszenia należało więc ustalić na poziomie znaczącym z uwagi na fakt, iż uniemożliwiono organowi zrealizowanie ustawowych zadań. Oceniając stopień społecznej szkodliwości i zakres naruszenia organ zaznaczył, iż rozmiar wyrządzonej szkody jest duży. Nadmienił, że sytuacja związana z uniemożliwieniem kontroli miała miejsce po raz drugi, poprzednia kontrola miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2011 r. nie doszła do skutku z uwagi na odmowę jej przeprowadzenia, zakończyła się sporządzeniem protokołu z uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli; wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji wymierzającej karę w związku z uniemożliwieniem organowi Inspekcji przeprowadzenia kontroli. Strona odwołała się od decyzji, a Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji z powodów formalnych (w decyzji błędnie określono stronę postępowania).
Biorąc pod uwagę powyższe organ wymierzył karę w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający tj. za 2011 r. ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podkreślił, że funkcjonariusze WIJHAR-S przybyli bez zapowiedzi i żądali natychmiastowego okazania upoważnienia, co uważa za naruszenie obowiązującego prawa oraz za niedopuszczalne i nieuzasadnione użycie niewspółmiernych środków przymusu ze strony organów administracji państwowej. Ponadto przedstawione upoważnienie nie zawierało stwierdzenia, że kontrola jest podejmowana przez WIJHAR-S bez uprzedniego zawiadomienia, ani uzasadnienia podjęcia tej czynności, co stanowi naruszenie art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Skarżący wskazał, że postanowienia rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady wykonuje ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. nr 17 poz. 127 z późn. zm.), zatem jego zakład jako producent produktów pochodzenia zwierzęcego w świetle ww. ustawy jest zakładem, w którym w zakresie urzędowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego właściwym organem jest Powiatowy Lekarz Weterynarii. Zakład skarżącego wytwarza produkty pochodzenia zwierzęcego, a nie artykuły rolno -spożywcze w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych.
Zakres sprawowania nadzoru przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie obejmuje zdaniem skarżącego jego zakładu, gdyż nie prowadzi on uboju zwierząt i nie jest producentem tusz wieprzowych, wołowych czy innych zwierząt, a także nie prowadzi produkcji z wykorzystaniem mięsa wołowego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 i 8, art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 1, art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 79a ust. 1 i ust. 9, art. 80 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, art. 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, art. 8 ust. 1 lit. c, art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L. 02.31.1 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu nie można zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez stronę, że zakład z uwagi na produkcję artykułów pochodzenia zwierzęcego, nie podlega kontroli Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przez środek spożywczy (żywność) należy rozumieć każdą substancję lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady. Zgodnie z ww. przepisem środki spożywcze (żywność) stanowią jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać.
Zdaniem organu z powyższego jednoznacznie zatem wynika, że produkowane przez zakład przetwory mięsne są środkami spożywczymi, które na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w zakresie jakości handlowej podlegają kontroli Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych. Natomiast w zakresie bezpieczeństwa żywności, stosownie do art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, organami urzędowej kontroli żywności, w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego są organy Inspekcji Weterynaryjnej. Organ wskazał również, że stosownie do art. 79 ust. 2 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej. Upoważniony przez skarżącego pracownik nie wyraził zgody na przeprowadzenie kontroli przedsiębiorstwa dlatego kontrolujący nie mieli możliwości wykonania jakichkolwiek czynności w zakresie przedmiotu kontroli, np. pobrania próbek produkowanych wyrobów, odebrania wyjaśnień od właściciela lub pracowników kontrolowanego przedsiębiorstwa. W świetle obowiązujących przepisów przedsiębiorca miał obowiązek umożliwić kontrolę swego przedsiębiorstwa organowi Inspekcji, a na wypadek swojej nieobecności, "stworzyć" warunki organizacyjne umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli.
W ocenie organu nieuzasadniony jest zarzut bezpodstawnego powoływania się na uregulowania rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, ponieważ stosownie do art. 3 ust. 3 w/w rozporządzenia, kontrole urzędowe przeprowadza się na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz lub żywności oraz zwierząt i produktów zwierzęcych. Obejmują one kontrole przedsiębiorstw paszowych i żywnościowych, wykorzystania pasz i żywności, magazynowania pasz i żywności, wszelkich procesów, materiałów, substancji, działań lub czynności, łącznie z transportem stosowanym w odniesieniu do pasz lub żywności, oraz żywych zwierząt, wymagane do osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia.
Uniemożliwienie organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzania kontroli, podlegało karze pieniężnej w wysokości 33995,20 zł, która stanowiła dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia w 2011 r. w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" i 50 % kary maksymalnej (20 x 3.399,52 zł = 67.990,40 zł) przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Organ odwoławczy wskazał, że ustalenie wysokości kary nastąpiło z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, tj.: stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkości jego obrotów.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania prowadzonego przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych. Zarzucił naruszenie art. 79 i 84a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez brak zapisów w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli, że kontrola jest podjęta bez zapowiedzi, ponadto zakres kontroli wskazany w upoważnieniu "Produkty z klasy Premium" nie pokrywał się z asortymentem produkowanym przez skarżącego.
Skarżący wskazał, że pomimo obecności w zakładzie pracownika organ domagał się kontaktu z właścicielem i pomimo braku łamania przez pracownika skarżącego przepisów prawa wezwał funkcjonariusza policji. Zdaniem skarżącego stwierdzenie organu, że skarżący wzywany do przedstawienia wielkości obrotów i przychodu nie odpowiadał na pisma organów Inspekcji, a także nie kwestionował oszacowanej wielkości obrotów jest niezgodne z prawdą. Skarżący podkreślił, że dochód jaki osiąga jego firma, oszacowany przez organ I Instancji w wysokości 4.500.000,00 PLN, jest niemożliwy do osiągnięcia przy obecnej kwalifikacji zakładu i wynikającej z tego maksymalnej wielkości produkcji. Ponadto wbrew art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy do wyliczenia wysokości kary wzięto dane GUS za rok 2011, a powinny być wzięte za rok ubiegły, czyli 2010. Organ II instancji bezpodstawnie przedłużał postępowanie bez podania konkretnego uzasadnienia, wskazując jedynie na potrzebę uzupełnienia dokumentacji, co jest sprzeczne z przepisami k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wniósł o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że upoważnienie do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], zawierało, stosownie do art. 79 ust 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, wszystkie wymagane informacje tj.: wskazanie podstawy prawnej, oznaczenie organu kontroli, datę i miejsce wystawienia, imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonania kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej, oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą, określenie zakresu przedmiotowego kontroli, wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli, podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji, pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy. Ponadto przedmiotowe upoważnienie zawierało prawidłowy zakres kontroli i prawidłową podstawę prawną do przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy, tj. art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 i 8 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, oraz art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Zakres kontroli w upoważnieniu był określony jako "jakość handlowa przetworów z mięsa czerwonego z uwzględnieniem produktów z grupy Premium. Transport i składowanie", wobec powyższego zakres upoważnienia uprawniał do kontroli każdego rodzaju przetworów mięsnych wyprodukowanych w zakładzie.
Zdaniem organu skoro Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. wydał przedmiotową decyzję w dniu [...] marca
2012 r., to miał obowiązek uwzględnić wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 roku, który wynosił 3.399,52 zł. (M.P. z dnia 15 lutego 2012 r., poz. 63).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem obowiązujące prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, wyłącznie jednak z tego powodu, iż błędnie z naruszeniem art. 40a ust. 12 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych ustalono wysokość wymierzonej skarżącemu kary pieniężnej. Zarzuty w pozostałym zakresie są bowiem zdaniem Sądu nieuzasadnione.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja z dnia [...] marca 2012 r. zostały podjęte w związku z ustaleniami poczynionymi w szczególności na podstawie protokołu z dnia [...] grudnia 2011 r. sporządzonego przez inspektora WIJHARS w S. S. Ż., który legitymował się upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli. Z ustaleń tych wynika, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie w dniu [...] grudnia 2011 r. kontroli w P. w G. należącej do skarżącego. Tych ustaleń w istocie skarżący nie podważa. Zarzuca jednak, iż nie było podstaw prawnych do przeprowadzenia tej kontroli w związku z czym nie można uznać, iż nieprzeprowadzenie kontroli skutkować winno wymienioną karą. Podniesione przez skarżącego zarzuty nie znajdują potwierdzenia ani w okolicznościach faktycznych sprawy ani też w obowiązującym w dacie planowanej kontroli stanie prawnym.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych do zadań Inspekcji należy nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych zarówno w produkcji jak i w obrocie.
W rozumieniu art. 3 pkt 1 powołanej ustawy artykułami rolno-spożywczymi są produkty rolne, runo leśne, dziczyzna, organizmy morskie słodkowodne w postaci surowców, półproduktów i wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze. Natomiast zgodnie z pkt 2 powołanego przepisu środkiem spożywczym jest każda substancja lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. We L z 11 lutego 2002 r.) tj. środki spożywcze stanowią jakiekolwiek substancje lub produkty przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać.
Zakład należący do skarżącego produkuje przetwory mięsne, które jak z powyższego wynika są środkami spożywczymi, które stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 1a powołanej ustawy podlegają w zakresie jakości handlowej (nie zaś w zakresie objętym kontrolą Powiatowego Lekarza Weterynarii) kontroli Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Organ był zatem uprawniony co do zasady przeprowadzenia kontroli w w/w Przetwórni.
Przeprowadzający kontrolę działał na podstawie upoważnienia, w którym jednoznacznie wskazano, iż zostało ono wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 i 8 oraz art. 25 powołanej ustawy, art. 79a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. .o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. Nr 220, poz. 1447), art. 3 ust. 2 RPEiR(WE) nr 882/2004 i rozporządzenia MR i RW z 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966). Poza wskazaniem podstawy prawnej upoważnienie zawierało wszystkie elementy wymagane art. 79 ust. 6 powołanej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zakres kontroli obejmował jakość handlową przetworów z mięsa czerwonego z uwzględnieniem produktów z grupy Premium, Transport i składowanie. Nie było zatem wątpliwości, że chodziło o kontrolę każdego z rodzaju przetworów mięsnych wyprodukowanych w zakładzie: a nie tylko produkty z grupy Premium. Niewyjaśnienie co kryje się pod zapisem" produkty grupy Premium" nie zmienia jednak faktu, iż kontrola dotyczyła przetworów z mięsa czerwonego. Twierdzenia skarżącego, iż trudno ustalić zakres kontroli są zatem nieuzasadnione.
Organ kontroli nie miał przy tym obowiązku informowania o zamiarze wszczęcia kontroli lub też uzgodnienia terminu ze stroną. Trafnie zatem organ w tym zakresie powołał art. 79 ust. 2 pkt 1 ustawy o swobodzie gospodarczej, a w podstawie prawnej upoważnienia odwołał się do art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 882/2004. wskazującym możliwość przeprowadzenia kontroli bez wcześniejszego uprzedzenia.
Z trafnych ustaleń organów wynika, że działanie inspektorów i czynności przez nich podejmowane uwzględniały obowiązujące prawo i stanowiły prawidłową reakcję na postępowanie pracownika skarżącego. Kwestia wezwania funkcjonariuszy pozostaje dla oceny rozstrzygnięcia bez istotnego znaczenia.
W tym stanie rzeczy nie było jakichkolwiek podstaw do podjęcia przez stronę działań uniemożliwiających kontrolę.
Zasadnie, zatem organ uznał, że zachodzą przesłanki w świetle art. 40a ust. 1 pkt. 1 powołanej ustawy do wymierzenia kary pieniężnej, o której w przepisie mowa.
Podnieść przy tym należy, iż stosownie do powołanego przepisu uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli skutkuje karą do wysokości dwudziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia, o którym w przepisie mowa.
Z powyższego wynika, iż w granicach zakreślonych tym przepisem, przy nie wskazaniu kryteriów wg. których wysokość kary ma być ustalona określenie jej wysokości należy do uznania organu, co nie oznacza dowolności. Organ wskazał jednak w sposób pełny i przekonujący motywy, którymi się kierował ustalając wysokość kary na dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia w rozumieniu powołanego przepisu. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zatem niezasadne. Organ, błędnie jednak, z naruszeniem powołanego przepisu uznał, iż podstawę ustalenia wysokości kary stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej z 2011 r., bo decyzja została wydana w marcu 2012 r.
Z brzmienia powołanego przepisu wynika jednak, iż decydującą w tej mierze jest data, w której kontrola miała być przeprowadzona, a jej przeprowadzenie zostało przez kontrolowanego uniemożliwione.
Kontrola miała być przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2011 r. i w tym dniu skarżący uniemożliwił kontrolę, a zatem w tej dacie doszło do spełnienia przesłanek z art. 40 a ust. 1 pkt 1 tj. do wymierzenia kary. Za podstawę do ustalenia wysokości kary należy zatem przyjąć wysokość przeciętnego w gospodarce narodowej wynagrodzenia za 2010 r. – ogłoszonego przez Prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji zaś w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło