VI SA/Wa 2627/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-03

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadanie karty EKUZ i ubezpieczenia zdrowotnego w innym państwie członkowskim UE zwalnia od obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w Polsce, jeśli nie przedstawiono zgody na leczenie planowane w Polsce zgodnie z rozporządzeniem nr 987/2009?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględnił dokumentów i argumentów skarżącego potwierdzających jego ubezpieczenie zdrowotne w Holandii oraz posiadanie karty EKUZ. Ponadto organ nie poinformował skarżącego o konieczności zapłaty przed wykonaniem zabiegu, co narusza zasadę zaufania do organów administracji publicznej. W konsekwencji decyzje ustalające obowiązek zwrotu kosztów świadczeń zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Polski pracujący i ubezpieczony w Holandii, posiadał kartę EKUZ i korzystał z planowanego leczenia w Polsce w 2014 roku. Po wykonaniu zabiegu otrzymał decyzję o obowiązku zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych, gdyż według organów nie posiadał ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce i nie przedłożył zgody na leczenie planowane. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na posiadanie ważnej karty EKUZ i dokumentów potwierdzających ubezpieczenie w Holandii oraz brak informacji o konieczności zapłaty przed zabiegiem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z października 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z kwietnia 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r., na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24a w zw. z art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1373 z późn. zm.), dalej "ustawa o świadczeniach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), w związku z odwołaniem M. K. (dalej "zainteresowany" lub "skarżący"), od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (dalej "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., ustalającej obowiązek poniesienia przez zainteresowanego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, udzielonych w okresach od 28 lutego 2014 r. do 6 marca 2014 r., od 14 kwietnia 2014 r. do 18 kwietnia 2014 r., od 23 kwietnia 2014 r. do 25 kwietnia 2014 r., od 28 kwietnia 2014 r. do 29 kwietnia 2014 r. oraz w dniach 12 marca 2014 r., 25 czerwca 2014 r. oraz 24 września 2014 r., w wysokości 13.339,48 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia przez zainteresowanego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, ich wysokości i terminu płatności w związku z okolicznością, że w dniach korzystania z tych świadczeń według systemów informatycznych NFZ był osobą nieuprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej oraz leków finansowanych ze środków publicznych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił obowiązek poniesienia przez zainteresowanego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, udzielonych w okresach od 28 lutego 2014 r. do 6 marca 2014 r., od 14 kwietnia 2014 r. do 18 kwietnia 2014 r., od 23 kwietnia 2014 r. do 25 kwietnia 2014 r., od 28 kwietnia 2014 r. do 29 kwietnia 2014 r. oraz w dniach 12 marca 2014 r., 25 czerwca 2014 r. oraz 24 września 2014 r., w wysokości 13.339,48 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez zainteresowanego, Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że [...] Ośrodek Rehabilitacyjno-Ortopedyczny im. dr L. W. w S. udzielił zainteresowanemu w dniach od 28 lutego 2014 r. do 6 marca 2014 r., w dniu 12 marca 2014 r., w dniu 23 kwietnia 2014 r., w dniu 25 czerwca 2014 r., oraz w dniu 24 września 2014 r. świadczeń opieki zdrowotnej, na podstawie złożonych przez zainteresowanego oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. W odwołaniu zainteresowany wskazał, że przedkładał każdorazowo kartę EKUZ, czego nie potwierdził [...] Ośrodek Rehabilitacyjno-Ortopedyczny, twierdząc, iż karta ta nie została okazana przez zainteresowanego. Następnie, Ośrodek Fizjoterapii T. C. udzielił zainteresowanemu w dniach: od 14 kwietnia 2014 r. do 18 kwietnia 2014 r., od 23 kwietnia 2014 r. do 25 kwietnia 2014 r., od 28 kwietnia 2014 r. do 29 kwietnia 2014 r. świadczeń opieki zdrowotnej, na podstawie złożonego przez zainteresowanego oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej oraz przedłożonej karty EKUZ. Zainteresowany w dniu 6 marca 2014 r. zrealizował receptę wystawioną w dniu 6 marca 2014 r. na lek refundowany w Aptece N., przy [...] [...] w S. Z danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ wynika, że zainteresowany został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik zatrudniony na umowę o pracę od dnia 2 stycznia 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2010 r. Kolejne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego nastąpiło od dnia 12 czerwca 2017 r. Z pisma [...] Ośrodka Rehabilitacyjno-Ortopedycznego z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], wynika, że zainteresowany, jako przypadek pilny z rozpoznaniem niestabilności kolana lewego, oczekiwał na zabieg operacyjny w kolejce od 23 lipca 2013 r. i że takie świadczenie nie mogło zostać rozliczone na podstawie EKUZ. Organ odwoławczy wskazał, że zainteresowany każdorazowo przedkładał kartę EKUZ, jako dokument potwierdzający prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej. Organ podkreślił jednak, że karta EKUZ uprawnia ubezpieczonego do świadczeń rzeczowych, które zostaną uznane przez lekarza za niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE-EFTA, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu. Nie może ona stanowić dokumentu wystarczającego do uzyskania leczenia planowanego. Powyższe wynika z obowiązujących regulacji prawnych Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. 2009 r., Nr 284, poz. 1, z późn. zm.) dalej "rozporządzenie nr 987/2009 ", Decyzji nr SI Komisji Akredytacyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Prezes NFZ wskazał, że organ I instancji był w posiadaniu formularza E 104 wystawionego przez holenderską instytucję ubezpieczeniową, gdzie zostały wskazane okresy ubezpieczenia zainteresowanego w Holandii, tj. od 1 września 2010 r. do 1 kwietnia 2012 r. oraz od 8 listopada 2012 r. do 1 czerwca 2014 r. Dokument ten nie może jednak zastąpić dokumentu potwierdzającego zgodę na poddanie się zaplanowanemu leczeniu za granicą (zgody instytucji zagranicznej na podstawie art. 26 rozporządzenia nr 987/2009) lub dokumentu potwierdzającego przeniesienia ubezpieczenia zdrowotnego do kraju w związku z zamieszkaniem na terenie Polski (stosowny formularz wydawany przez zagraniczną instytucję ubezpieczeniową na podstawie art. 24 rozporządzenia nr 987/2009, który należy zarejestrować w NFZ). Organ odwoławczy podkreślił, że instytucja ubezpieczenia zdrowotnego dotychczasowego miejsca zamieszkania wystawia formularz E 104, w którym wykazuje okresy ubezpieczenia danej osoby w tym państwie. Zainteresowany, posiadający EKUZ jako osoba ubezpieczona w Holandii, miał prawo skorzystać nieodpłatnie ze świadczeń niezbędnych z medycznego punktu widzenia podczas czasowego pobytu na terytorium Polski, jednak świadczenia z których skorzystał stanowiły świadczenia planowane wykraczające poza zakres świadczeń niezbędnych z medycznego punktu widzenia podczas czasowego pobytu w Polsce. Dlatego też, zainteresowany w czasie skorzystania w okresach od 28 lutego 2014 r. do 6 marca 2014 r., od 14 kwietnia 2014 r. do 18 kwietnia 2014 r., od 23 kwietnia 2014 r. do 25 kwietnia 2014 r., od 28 kwietnia 2014 r. do 29 kwietnia 2014 r. oraz w dniach 12 marca 2014 r., 25 czerwca 2014 r. oraz 24 września 2014 r., ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanego ze środków publicznych, pomimo złożenia oświadczeń, nie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego i nie posiadł prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Na decyzję Prezesa NFZ zainteresowany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazał, że w dniu 23 lipca 2013 r. zwrócił się do Szpitala w S., ponieważ czuł ból lewego kolana. Z uwagi na to, że pracował w Holandii okazał Kartę EKUZ. Po zbadaniu dostał skierowanie do [...] Centrum Ortopedii im. Dr L. W. w S., gdzie rejestrując się, również okazał kartę EKUZ. Po około ośmiu miesiącach dostał wiadomość, że ma się zgłosić na zabieg w dniu 28 lutego 2014 r. Tak też zrobił i ponownie rejestrując się okazał kartę EKUZ. Zainteresowany pokreślił, że w 2015 r. otrzymał wiadomość z NFZ, aby zapłacił za wykonany zabieg kolana. W dniu 21 grudnia 2015 r. skarżący złożył pisemne oświadczenie o zatrudnieniu i ubezpieczeniu na terenie Holandii wraz z kserokopią trzech egzemplarzy karty EKUZ ważnych od 28 lutego 2013 r., 28 lutego 2014 r. oraz 28 lutego 2015 r. Zwrócił ponadto uwagę, że przed wykonaniem zabiegu nie został poinformowany, że będzie musiał zapłacić i po opuszczeniu szpitala nie wystawiono rachunku za wykonany zabieg. Ponadto, szpital wystawił mu receptę na lek refundowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona w sprawie decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w szczególności, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie przez organ administracji publicznej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w sprawie, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Jeżeli chodzi o obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), to należy wskazać, że dana okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym, znajdują się dowody na jej potwierdzenie, przy braku dowodów, które zaprzeczają tej okoliczności. W rozpoznawanej sprawie decyzja o zwrocie kosztów leczenia dotyczy Obywatela Polskiego, pracującego w Holandii, posiadającego kartę EKUZ, któremu wykonano zabieg operacyjny w Polsce. Organy orzekające w sprawie obu instancji, uznały, powołując się na art.2 ust.1 oraz art.50 ust.16 i 18 ustawy oświadczeniach, iż Skarżący zobowiązany był do pokrycia kosztów wykonanej operacji, ponieważ nie posiadał ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce, a posiadanie karty EKUZ, nie uprawniało go do świadczeń zdrowotnych w takim zakresie w jakim skorzystał. Skarżący natomiast w trakcie postępowania jak i w skardze do Sądu podnosił, iż złożył pisemne oświadczenie o zatrudnieniu i ubezpieczeniu na terenie Holandii wraz z kserokopią trzech egzemplarzy karty EKUZ ważnych od 28 lutego 2013 r., 28 lutego 2014 r. oraz 28 lutego 2015 r. Przed wykonaniem zabiegu nie został poinformowany, że będzie musiał zapłacić za zabieg, bo gdyby o tym wiedział, wykonałby go w Holandii. Dokonując sądowej kontroli wydanych w sprawie decyzji, wskazać należy, iż dotychczas w Unii Europejskiej nie utworzono jednego wspólnego systemu zabezpieczenia społecznego. Każde z państw członkowskich tworzy własny system opierający się na ustawodawstwie krajowym. Państwa członkowskie UE w zakresie ubezpieczeń społecznych mają zatem prawo do określania kręgu osób objętych ubezpieczeniami społecznymi, jak również do regulowania warunków, które muszą być spełnione, aby zrealizowane zostały ekspektatywy do świadczeń ubezpieczeniowych, rodzaju i wysokości świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego oraz okresu, w którym powyższe świadczenia są wypłacane. Art. 48 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) nakłada obowiązek utworzenia na poziomie unijnym systemu koordynacji krajowych systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich. Przepis ten ani tym bardziej wydane na jego podstawie akty prawne nie mają na celu budowy ponadnarodowej struktury zabezpieczenia społecznego, która miałaby funkcjonować na szczeblu Unii Europejskiej. Wprowadzenie obowiązku funkcjonowania koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich do treści Traktatu, czyli aktu o charakterze fundamentalnym dla UE, skutkuje tym, że żaden akt normatywny wtórnego prawa unijnego nie może uniemożliwić tej koordynacji. Regulacje prawa wtórnego mają natomiast gwarantować realizację zasady koordynacji w państwach członkowskich. Celem tej koordynacji jest zagwarantowanie zachowania przez osoby migrujące nabytych praw w zakresie zabezpieczenia społecznego oraz praw w trakcie nabywania, aby osoby, które chcą skorzystać ze swobody przemieszczania, nie były traktowane gorzej w zakresie zabezpieczenia społecznego niż osoby, które całą swą aktywność zawodową prowadziły tylko w jednym państwie członkowskim. Unijne zasady koordynacji wskazują kryteria doboru właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych w razie kolizji krajowych systemów norm prawa ubezpieczeń społecznych (konflikt norm prawnych) oraz – po określeniu właściwych norm prawa ubezpieczeń społecznych – określają kryteria wyboru właściwego systemu ubezpieczenia społecznego w razie zbiegu uprawnień do świadczeń ubezpieczeniowych należnych z różnych systemów ubezpieczeń społecznych. Celem tych uregulowań jest między innymi zapobieżenie tzw. konfliktowi ustawodawstw, tzn. sytuacji, gdy dana osoba objęta byłaby równocześnie więcej niż jednym ustawodawstwem. Aktualnie obowiązującymi regulacjami prawa wtórnego UE regulującymi kwestie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego są: 1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. 2004 r.. Nr 166, poz. 1, z późn. zm.) dalej "rozporządzenie nr 883/2004 ", 2) rozporządzenie nr 987/2009, jak również rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z 24 listopada 2010 r. rozszerzające rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, które weszło w życie 1 stycznia 2011 r. Art. 19 ust.1 rozporządzenia nr 883/2004, stanowi, że o ile przepisy ust. 2 nie stanowią inaczej, ubezpieczony i członkowie jego rodziny przebywający w innym Państwie Członkowskim niż państwo właściwe są uprawnieni do świadczeń rzeczowych, które z powodów medycznych stają się niezbędne w czasie ich pobytu, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń oraz przewidywanego czasu pobytu. Z powyższego wynika, iż karta EKUZ uprawnia ubezpieczonego do świadczeń rzeczowych, które zostaną uznane przez lekarza za niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu. Posługując się kartą EKUZ można zatem skorzystać ze wszystkich świadczeń, co do których lekarz orzeknie, że są niezbędne. Karta EKUZ nie może stanowić dokumentu wystarczającego do uzyskania leczenia planowanego. Powyższe wynika z obowiązujących regulacji prawnych. Zgodnie z art. 25 lit. A pkt 3 rozporządzenia nr 987/2009, świadczenia rzeczowe, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, oznaczają świadczenia rzeczowe, które są udzielane w państwie członkowskim miejsca pobytu, zgodnie z jego ustawodawstwem, a które stają się niezbędne ze wskazań medycznych, z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi ubezpieczonego do właściwego państwa członkowskiego przed końcem planowanego pobytu w celu uzyskania niezbędnego leczenia. Odnosząc powyższe przepisy do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, przed wydaniem decyzji ustalającej obowiązek poniesienia przez zainteresowanego, kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej był w posiadaniu formularza E 104 wystawionego przez holenderską instytucję ubezpieczeniową, gdzie zostały wskazane okresy ubezpieczenia zainteresowanego w Holandii, tj. od 1 września 2010 r. do 1 kwietnia 2012 r. oraz od 8 listopada 2012 r. do 1 czerwca 2014 r., Organy stwierdziły jednak, że dokument ten nie może zastąpić dokumentu potwierdzającego zgodę na poddanie się zaplanowanemu leczeniu za granicą (zgody instytucji zagranicznej na podstawie art. 26 rozporządzenia 987/2009 lub dokumentu potwierdzającego przeniesienia ubezpieczenia zdrowotnego do kraju w związku z zamieszkaniem na terenie Polski (stosowny formularz wydawany przez zagraniczną instytucję ubezpieczeniową na podstawie art. 24 cyt. rozporządzenia, który należy zarejestrować w NFZ). W ocenie Sądu z akt sprawy wynika, iż Skarżący, okazał podmiotom leczniczym jak i organom Narodowego Funduszu Zdrowia wszystkie dokumenty, na jakie powołuje się w skardze i nie został poinformowany przed wykonanym zabiegiem o konieczności zwrotu kosztów leczenia. Z akt sprawy wynika również, iż wszystkie informacje jakich skarżący udzielił podmiotom leczniczym odpowiadają rzeczywistości i zostały potwierdzone przez holenderską instytucję ubezpieczeniową. Nie zataił też żadnych istotnych w sprawie informacji i nie podał informacji, które mogłyby podmioty z których usług korzystał oraz polskie organy NFZ wprowadzić w błąd. Jednakże Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznając odwołanie strony i powołując się na wskazane wyżej przepisy prawa wspólnotowego, nie odniósł się i nie uwzględnił w swoich rozważaniach, argumentacji podniesionej przez stronę. Skarżący przedstawił jak wynika z akt sprawy żądane od niego dokumenty w tym kartę EKUZ, kwestionując ustalenia organu I instancji. Skarżący jednoznacznie zaprzeczył twierdzeniom organu I instancji, iż podczas przyjęcia do szpitala nie poinformował personelu o posiadanej karcie EKUZ i dlatego został poproszony o podpisanie oświadczenia. Ponadto nikt go nie informował o obowiązku zapłaty za operację, nikt też nie żądał dodatkowych dokumentów od organów holenderskich. Skarżący wskazał również że w tym czasie, był ubezpieczony i pracował na terenie Holandii i zabiegł mógł tam wykonać. W zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się w ogóle do tych zarzutów. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ nie wykluczył też, że Skarżący każdorazowo przedkładał kartę EKUZ, ale uznał tę okoliczność jak i inne podnoszone przez Skarżącego okoliczności za nieistotne w sprawie. W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z tym stanowiskiem. Strona zgodnie z zasadą zaufania do organów administracji publicznej, nie może ponosić ujemnych konsekwencji, błędów i zaniedbań organów administracji. Jak wskazuje art.8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podmioty lecznicze działające w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, jak wynika z akt sprawy nie kwestionowały uprawnień Skarżącego do skorzystania ze świadczeń zdrowotnych w Polsce i ani razu nie poinformowały go przed zabiegiem, że zobowiązany będzie za zabieg zapłacić, mimo posiadanego w Holandii ubezpieczenia zdrowotnego. Organ z kolei wszczął postępowanie administracyjne i odwołując się do art.2 i art.50 ust.18 i ust.16 ustawy o świadczeniach, wskazał, że kto nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce to za świadczenia takie jak zabieg operacyjny, przeprowadzony w tej sprawie - musi zapłacić. Przy czym organ zupełnie nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków procesowych, o których mowa w art.7, art.77, art.80 k.p.a, zobowiązujących do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz wnikliwego rozpoznania sprawy, a także oceny zebranych w sprawie dowodów zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania. W ocenie Sądu, postępowanie organów orzekających w niniejszej sprawie było wyraźnie sprzeczne z zasadą zaufania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.).Skarżący został bowiem potraktowany jakby w ogóle nie posiadał ubezpieczenia zdrowotnego, co pozostaje w sprzeczności z wynikami postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie. Holenderska instytucja ubezpieczeniowa potwierdziła uprawnienia do świadczeń zdrowotnych skarżącego w Holandii. Dopiero po wykonaniu zabiegu zakwestionowano uprawnienia skarżącego do świadczeń zdrowotnych w Polsce, mimo, że skarżący, rzetelnie przedstawił i udokumentował swoją sytuację. Trudno też oczekiwać od skarżącego, aby sam dostarczył zgodę na wykonanie zabiegu od państwa członkowskiego, w którym posiadał ubezpieczenie zdrowotne, skoro, takiej zgody na formularzu wskazanym w decyzji, nikt od niego przed zabiegiem nie żądał. Obowiązkiem podmiotów leczniczych działających w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, jest przestrzeganie zgodnie z art.6 k.p.a. przepisów powszechnie obowiązującego prawa i to na nich ciążył obowiązek, przed zabiegiem operacyjnym, poinformować Stronę o obowiązujących go zasadach odpłatności za uzyskane świadczenia zdrowotne, w tym jakie dokumenty powinien złożyć, aby świadczenia te uzyskać bez dodatkowych opłat. Tymczasem działania podmiotu leczniczego jak i organów NFZ doprowadziły do takiej sytuacji, że skarżący został zobowiązany do pokrycia kosztów leczenia w Polsce, mimo, że posiadał ubezpieczenie zdrowotne w miejscu jego zatrudnienia w innym państwie członkowskim, w którym mógł wykonać zabieg, bez dodatkowych opłat. Organ obciążył stronę w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym już po wykonaniu zabiegu, obowiązkiem dostarczenia zgody państwa członkowskiego, na konkretnym formularzu, wykonanie zabiegu operacyjnego w Polsce mimo, że wykonanie tego obowiązku, było już w tym czasie po prostu niemożliwe, co nie mogło spotkać się z akceptacją Sądu. Z tych wszystkich względów, z uwagi na wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Organ rozpoznając sprawę ponownie, uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd, że strona, nie może ponosić odpowiedzialności, za błędy podmiotów leczniczych, z których usług korzystała w Polsce, bowiem takie zachowanie narusza zasadę zaufania do organów administracji publicznej określonej w art.8 § 1 k.p.a., w szczególności jest nieproporcjonalne do zachowania strony, która w żaden sposób nie uchybiła swoim obowiązkom wynikającym z przepisów prawa krajowego jak i wspólnotowego. Ponadto organ mimo, iż odwołuje się do przepisów rozporządzenia nr 883/2004, to postępowaniem jakie miało miejsce w niniejszej sprawie, dopuścił się działań sprzecznych ze wspólnotowym celem koordynacji zabezpieczenia społecznego, jakim jest zagwarantowanie zachowania przez osoby migrujące, nabytych praw w zakresie zabezpieczenia społecznego oraz praw w trakcie nabywania, polegającym na tym, aby osoby, które chcą skorzystać ze swobody przemieszczania, nie były traktowane gorzej w zakresie zabezpieczenia społecznego niż osoby, które całą swą aktywność zawodową prowadziły tylko w jednym państwie członkowskim. Jak już Sąd wskazał wyżej, mimo, że Skarżący, posiadał ubezpieczenie zdrowotne w jednym z państw członkowskich, to zobowiązany został do zapłaty kosztów leczenia, z powodu błędu polskich podmiotów leczniczych i organów Narodowego Funduszu Zdrowia. Konieczne zatem stało się w ocenie Sądu, wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło