VI SA/Wa 2629/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-25
Skład orzekający: Urszula Wilk, Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i na tej podstawie nałożył opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, opierając się na protokole kontroli i oświadczeniu pracownika, mimo braku możliwości bezpośredniego sprawdzenia stanu odbiorników i odwołania przez pracownika złożonego oświadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, opierając się na protokole kontroli i oświadczeniu pracownika, mimo braku możliwości bezpośredniego sprawdzenia stanu odbiorników. Oświadczenie pracownika, złożone bez zastrzeżeń, stanowiło miarodajną przesłankę do ustaleń, a późniejsze odwołanie nie podważało jego wiarygodności w kontekście domniemania używania odbiornika w stanie umożliwiającym odbiór programu. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Kontrola w spółce cywilnej H. S.C. wykazała trzy niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne w pokojach hotelowych. Pracownik spółki, M. Z., potwierdziła możliwość odbioru programu i okres używania odbiorników. Strona skarżąca kwestionowała obecność odbiorników i ważność oświadczenia M. Z., twierdząc, że nie była ona pracownikiem. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rejestrację i opłatę. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników i ustalenia opłaty za użytkowanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę w całości
Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204, dalej: "u.o.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej "K.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania T. D. (dalej: "Skarżący") i M. W. z [...] maja 2015 r. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej H. S.C. z siedzibą w L., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] nakazującą rejestrację dwóch używanych odbiorników telewizyjnych i ustalającą opłatę za używanie trzech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 1737,00 złotych.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
[...] października 2014 r. przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym zajmowanym przez H. S.C. mieszczący się przy ul. K., [...] L., którego właścicielami są Skarżący i M. W. Kontrola została przeprowadzona w obecności M. Z. – pracownika. W wyniku kontroli ujawniono trzy odbiorniki telewizyjne, które znajdowały się w pokojach gościnnych, ustalono również, że do odbiorników była doprowadzona antena zewnętrzna. Z powodu obłożenia pokoi przez gości nie było możliwości uruchomienia ww. odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości odbioru programu. Do protokołu załączono oświadczenie M. Z., podpisane przez wymienioną, opatrzone datą [...] października 2014 r., z którego wynika, że 3 szt. odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez Stronę było w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe ponieważ pokoje są zajęte przez gości. Stwierdzony okres używania odbiorników telewizyjnych wynosił "trzy miesiące" i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia M. Z. Wymieniony okres użytkowania w/w odbiorników nie został potwierdzony żadnym dokumentem.
Strona pismem z [...] października 2014 r. wyjaśniła, że w H. nie ma i nigdy nie było żadnych odbiorników telewizyjnych, a antena satelitarna, która znajduje się na budynku nie jest własnością spółki. Pracownik, który podpisał się pod oświadczeniem nie miał i nie ma upoważnienia do składania oświadczeń w imieniu firmy. Strona przesłała oświadczenie M. Z. odwołujące ustalenia dokonane podczas kontroli.
W odpowiedzi na pismo organ pismem z [...] listopada 2014 r. wyjaśnił, że ustawowy termin na dokonanie rejestracji odbiorników rtv wynosi 14 dni, organ poinformował również o konsekwencjach używania niezarejestrowanego odbiornika. Poinformował Stronę, że M. Z. nie wniosła zastrzeżeń do spisanego w trakcie kontroli protokołu. M. Z. była rozeznana w funkcjonowaniu H., a zarazem świadoma celu kontroli, w której brała udział, zatem informacje od niej pochodzące stanowią pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego możliwe było dokonanie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Wyjaśniono, że Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej nie ma obowiązku powiadamiania firmy o terminie przeprowadzania kontroli, ponieważ taki obowiązek nie wynika z ustawy o opłatach abonamentowych, byłby on sprzeczny z istotą kontroli bowiem niemożliwe byłoby sprawdzenie, czy określony podmiot respektuje swoje ustawowe obowiązki w zakresie rejestracji odbiorników i ponoszenia opłat abonamentowych. Organ poinformował również, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, aby w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentowania podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego.
Strona pismem z [...] listopada 2014 r. poinformowała, że w H. nie ma i nie było żadnych odbiorników telewizyjnych. Strona zakomunikowała organowi uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia przez M. Z. na podstawie art. 86 i art. 87 Kodeksu Cywilnego.
Organ I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom Strony wydając decyzję z [...] kwietnia 2015 r.
Pismem z [...] maja 2015 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2015 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi celem ponownego rozpoznania. Strona zarzuciła m.in. istotne naruszenie prawa procesowego, w związku z zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M. Z., zaniechaniem przeprowadzenia oględzin pokoi, w których rzekomo miały być zainstalowane odbiorniki telewizyjne, zaniechaniem przeprowadzenia badania stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu przez rzekome odbiorniki, uznaniem za dowód notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu.
Minister Administracji i Cyfryzacji w wyniku rozpatrzenia odwołania nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.
W uzasadnieniu decyzji Minister Administracji i Cyfryzacji powołał się na art. 2 ust. 1 u.o.a., zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a z tego wynika obowiązek posiadacza do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy.
Organ odwoławczy uznał za wystarczający do podjęcia decyzji materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, w tym oświadczenie złożone [...] października 2014 r. przez M. Z., jak również ustalenia utrwalone w protokole z kontroli z [...] października 2014 r. Organ odwoławczy zastrzegł, że postanowienia art. 7 u.o.a. nie dotyczą kontroli działalności gospodarczej. Kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie dotyczy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorstwa, nie wpływa na jego bieżące funkcjonowanie. Zatem organ nie miał obowiązku powiadamiania Strony o terminie przeprowadzania kontroli i przeprowadzania jej w obecności kontrolowanego albo osoby upoważnionej.
Organ odwoławczy wskazał, że w toku czynności kontrolnych M. Z. miała możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności wskazanych w protokole, tj. w zakresie ilości i rodzaju używanych przez Stronę odbiorników, a także okresu ich używania. Mogła także oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. Natomiast M. Z. podpisała protokół jak i złożone przez siebie oświadczenie bez zastrzeżeń. Zdaniem organu II instancji, M. Z. była rozeznana w funkcjonowaniu prowadzonej przez Stronę działalności, a zarazem świadoma celu kontroli, w której brała udział, zatem informacje od niej pochodzące stanowią pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego możliwe było dokonywanie ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, że notatka spisana [...] grudnia 2014 r. przez jedną z osób kontrolujących, na okoliczność kontroli dokonanej [...] października 2014 r., potwierdza jedynie dokonane ustalenia, które zostały także odnotowane w protokole z kontroli, oświadczeniu złożonym i podpisanym przez M. Z. oraz materiale zgromadzonym w sprawie.
Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji poinformował Stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Na wniosek strony zawarty w piśmie z [...] listopada 2014 r. organ pierwszej instancji pismem z [...] grudnia 2014 r. przesłał Stronie potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz złożonego oświadczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo zapewnia Stronie czynny udział w postępowaniu, aby ta dowodząc swych praw dowodziła również okoliczności stanowiących ich podstawę. To czy Strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu. Z powyższego prawa Strona w toku całego postępowania wielokrotnie korzystała kierując pisma do organu I instancji, na które otrzymywała wyczerpujące odpowiedzi. Niemniej jednak Strona w toku prowadzonego postępowania nie wykazała braku podstaw do nałożenia sankcji za używanie niezarejestrowanych odbiorników.
Organ odwoławczy dodał, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy złożonych przez właścicieli kontrolowanych obiektów lub osób uczestniczących w kontroli. W sytuacji, gdy kontrolujący uzyskali informację, iż dokonanie tego sprawdzenia nie jest możliwe z uwagi na fakt, że pokoje hotelowe są zajęte, nie mieli żadnych podstaw do żądania umożliwienia oględzin pokoi hotelowych oraz przesłuchania świadków, jak to podnosi Strony w odwołaniu. Słusznie w takiej sytuacji oparli się na oświadczeniu osoby uczestniczącej w kontroli.
W skardze z [...] września 2015 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] lipca 2015 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zwrot na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego tj.:
1) art. 10 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów żądanych przez Stronę, w tym dowodu z oględzin lokalu, co doprowadziło do uniemożliwienia Wspólnikom udziału w postępowaniu poprzez pozbawienie Ich możliwości czynnego kształtowania stanu faktycznego w sprawie;
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:
- zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M. Z. w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego istniejącego w sprawie, a w szczególności w sytuacji, w której M. Z. niezwłocznie odwołała swoje oświadczenia złożone w toku kontroli,
- zaniechanie przeprowadzenia oględzin pokoi, w których rzekomo miały być zainstalowane odbiorniki telewizyjne,
- zaniechanie przeprowadzenia badania stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu przez rzekome odbiorniki przy jednoczesnej sprzeczności ustaleń zaskarżonej decyzji z treścią protokołu i dołączonego do niego oświadczenia M. Z., z których wynika jedynie, że osoba, która podpisała się pod tymi dokumentami złożyła oświadczenie o określonej treści,
- błędne przyznanie prymatu oświadczeniu złożonemu przez M. Z. poza postępowaniem administracyjnym przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia w jego trakcie czynności dowodowych, tj. przesłuchania świadka M. Z. oraz dokonania oględzin hostelu, a przez to dokonanie ustaleń faktycznych w sposób odbiegający od rzeczywistości, której organ pierwszej instancji nie zbadał, a co powielił również organ drugiej instancji,
- błędną wykładnię przepisów i przyjęcie, że postępowanie dowodowe podlega zakończeniu w momencie, w którym okoliczności ustalone przez organ administracji są wystarczające do wydania decyzji w sytuacji, w której organ administracji winien dążyć do całościowego wyjaśnienia sprawy przy jednoczesnym powstrzymaniu się od uniemożliwiania strome dowodzenia okoliczności przeciwnych do tych, które organ uznaje za ustalone;
3) 75 §1 K.p.a., poprzez uznanie za dowód notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu w sytuacji, w której dokument taki może być traktowany jedynie jako adnotacja w rozumieniu art. 72 §1 K.p.a. i nie może stanowić dowodu w sprawie;
4) art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § i art. 85 §1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że:
- pracownicy organu pierwszej instancji nie są uprawnieni w toku postępowania administracyjnego do dokonywania oględzin,
- brak możliwości dokonania "oględzin" w toku czynności kontrolnych dokonywanych na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.a., pozwala pracownikom organu pierwszej instancji na odstąpienie od czynności oględzin przewidzianych w K.p.a. i ograniczenie postępowania dowodowego do dowodów zgromadzonych poza jego ramami (przed formalnym wszczęciem postępowania) w sytuacji, w której organ I instancji uprawniony był do dokonania oględzin, o których mowa w art. 86 K.p.a., a czynności te nie są tożsamymi z tymi, o których mowa w art. 7 ust. 1 u.o.a.;
5) art. 78 § 1 w zw. z art. 85 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której Strona nie zgłaszała żadnych obiekcji co do przeprowadzenia dowodu z oględzin pokoi, w których rzekomo znajdowały się odbiorniki telewizyjne;
6) art. 80 K.p.a. poprzez:
- błędną ocenę zgromadzone w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że Strona używała 3 odbiorniki telewizyjne w sytuacji, w której nie wykazano ponad wszelką wątpliwość, że Strona posiadała 3 odbiorniki telewizyjne, a nadto że odbiorniki te były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu;
- brak wyjaśnienia przyznania wiary wyłącznie oświadczeniu złożonemu przez M. Z. w toku kontroli przy jednoczesnym odwołaniu tego oświadczenia w toku dalszego postępowania przy jednoczesnej sprzeczności logicznej obu tych oświadczeń;
7) art. 136 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której Skarżący w odwołaniu wskazał na okoliczności, które każą poddać w wątpliwość prawdziwość ustaleń organu pierwszej instancji, a które uzasadniały przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji lub zlecenie jego przeprowadzenia organowi pierwszej instancji;
8) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której decyzja winna być uchylona, a organ drugiej instancji winien orzec co do istoty lub umorzyć postępowanie w sprawie;
9) art. 5 ust. 3 u.o.a., poprzez uznanie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, w której organ nie stwierdził używania odbiornika, który nie był zarejestrowany;
10) art. 2 ust. 1 u.o.a., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której organ nie stwierdził posiadania przez Stronę odbiornika telewizyjnego będącego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a przez to nie mógł ustalić używania tego odbiornika.
W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił, że stan faktyczny w sprawie został ustalony wyłącznie o protokół kontroli przeprowadzonej w trybie art. 7 ust. 1 u.o.a. W toku postępowania nie zostały przeprowadzone żadne czynności dowodowe - nie dokonano oględzin, nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadka M. Z. oraz nie ustalono, jakie - jeśli w ogóle - modele odbiorników telewizyjnych znajdują się w lokalu, a także jakie są ich numery seryjne. Brak naocznych ustaleń co do istnienia odbiorników podważył tezę organu o doprowadzonych do tych odbiorników anten zewnętrznych. Skutkiem zakwestionowania istnienia odbiorników było stwierdzenie o braku możliwości natychmiastowego odbioru programu.
Skarżący podniósł, że organ błędnie ustalił, że M. Z. była w dniu kontroli pracownikiem wspólników spółki, gdyż przed dniem kontroli nie zawierali umowy o pracę z w/w osobą, a ta ostatnia nie mogła występować w sprawie w tym charakterze. Skarżący stwierdził, że organ nie ustalił w jakim charakterze M. Z. znajdowała się w lokalu przeznaczonym na prowadzenie przez wspólników działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Wspólnicy spółki w okresie kontroli oraz przed jej dniem nie odprowadzali składek na ubezpieczenie społeczne w/w osoby, jako że nie była Ona w tym czasie ich pracownikiem. W celu ustalenia powyżej okoliczności koniecznym było zwrócenie się do ZUS [...] w L. o przekazanie zaświadczenia o składkach odprowadzonych przez płatników na rzecz w/w osoby za ostatni rok przed dniem kontroli, o co strony na podstawie art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. wnosiły, a co do którego to wniosku organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Skarżącego organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy dokonał oceny czynności organu pierwszej instancji, który dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przeprowadzenie czynności, którą uznał za dowodową przed wszczęciem postępowania, a nadto poprzez brak zawiadomienia strony o zamiarze jej dokonania.
Skarżący podniósł, że wspólnicy spółki w toku postępowania kwestionowali ustalenia zawarte w protokole kontroli - żądając ponownej weryfikacji stwierdzeń w nim zawartych. Tym samym należy uznać, że ich żądanie dotyczyło przeprowadzenia oględzin lokalu w celu stwierdzenia - wbrew treści protokołu - że odbiorniki telewizyjne w pokojach nie są umieszczone. Organ drugiej instancji nie uzasadnił w zaskarżonej decyzji przekonywająco dlaczego odmówił przeprowadzenie w/w dowodu. Zdaniem Skarżącego, organ drugiej instancji nie dostrzega przy tym, że oględziny, o których przeprowadzenie wnioskowała strona na każdym etapie postępowania administracyjnego są czynnościami w jego toku i stanowią środek dowodowy, o którym mowa w art. 85 § 1 K.p.a. Czym innym są natomiast "oględziny", których pracownicy organu I instancji nie mogli byli dokonać w trakcie kontroli z przyczyn natury faktycznej.
Skarżący za niedopuszczalne uznał dokonywanie ustaleń faktycznych opierających się na "domniemaniu" rzetelności i uczciwości pracy pracowników Organu, a nadto na treści notatki przez nich wygenerowanej. Czynienie zatem ustaleń faktycznych na podstawie notatki sporządzonej przez przedstawiciela zespołu kontrolującego jest niedopuszczalne. Tak sporządzona adnotacja nie może również służyć potwierdzaniu prawdziwości innych dowodów zgromadzonych w toku postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi art. 2 ust. 4 u.o.a. (ograniczenie tej zasady przewidziane w ust. 5 art. 2 ustawy nie dotyczy Skarżącego). Przepis art. 5 ust. 1 u.o.a., stanowi zaś, że odbiorniki te podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. 2012, poz. 1529). Przy czym używanie objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza (art. 2 ust. 2 u.o.a.). Szczegółowe warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych określa z kolei rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1676). Na podstawie art. 6 ust. 4 u.o.a., w rozporządzeniu tym uregulowano (§ 2 i § 3), że rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dokonuje się na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki. Zgłoszenie takie składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników.
W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.o.a., przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz pobiera opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3 u.o.a., w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.
W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne prawnie doniosłe w niniejszej sprawie, w postaci ustaleń co do posiadania przez Stronę niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ich używania, zostały przez organy obu instancji, prawidłowo wykazane. Sąd nie powziął żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie oraz oparcia rozstrzygnięcia na wynikach objętych ustaleniami protokołu kontroli. Protokół zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a., traktującym jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przedmiotowej sprawie protokół kontroli został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązków rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Został również podpisany przez uczestniczącą w kontroli M. Z., zatrudniona przez wspólników spółki. Podkreślenia wymaga, że nie jest istotny charakter w jakim M. Z. została zatrudniona przez wspólników spółki. Z jej oświadczenia z [...] października 2014 r., wynika, iż była stażystką w hostelu, natomiast z oświadczenia z tego samego dnia, jednego ze wspólników spółki M. W. wynika, że M. Z. była pracownikiem firmy.
Wyjaśnienia wymaga, że nie było przeszkód prawnych by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, która była osobą zorientowaną w sprawach związanych z prowadzeniem hostelu, a zatem dysponowała wiedzą co do ilości i okresu używania umiejscowionych tam odbiorników telewizyjnych. Oświadczenie w tym względzie takiej osoby oraz podpisanie opartego na nim protokołu kontroli (bez zastrzeżeń) są miarodajną przesłanką dla poczynionych w sprawie ustaleń. Podpis na protokole (przy braku zastrzeżeń) należy uznać za potwierdzenie udziału w kontroli oraz potwierdzenie treści protokołu. Poza tym przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie wprowadzają wymogu by w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany osobiście, czy to poprzez osoby uprawnione do jego reprezentacji, ani też by ważność protokołu zależała od podpisu takich osób, względnie osoby przez ten podmiot upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają bowiem oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli, dlatego ustalenia kontroli oparte na oświadczeniu M. Z., przy braku możliwości wstępu przez kontrolujących do pokoi, w których znajdowały się odbiorniki, uznać należy za prawidłowe.
Słusznie w ocenie Sądu, organy obu instancji oceniły wiarygodność ww. oświadczenia M. Z., złożonego kilka dni po kontroli, z którego wynika, iż po rozmowie z właścicielem firmy M. Z. dowiedziała się, że informacje jakie podała są nieprawdziwe. Właśnie ze względu na okoliczność, iż M. Z. wykonywała określoną pracę w hostelu, słuszne jest założenie, że była osobą zorientowaną w sprawach związanych z jego prowadzeniem. W tych okolicznościach zdaniem Sądu nie było konieczności przeprowadzania dodatkowego dowodu z przesłuchania M. Z., na okoliczność faktów, które zostały ustalone w trakcie przeprowadzonej kontroli. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że oświadczenie złożone przez M. Z. w trakcie kontroli było oświadczeniem wiedzy nie oświadczeniem woli złożonym w relacjach cywilno-prawnych, nie mają w związku z tym zastosowania w niniejszej sprawie przepisy art. 86 i art. 87 K.c.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że ustalenie, czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób - bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż wynajęcie pokoi przez gości hotelowych przekonuje nie tylko do braku możliwości przeprowadzenia kontroli odbiorników, co do ich sprawności technicznej, ale również do stanowiska, że telewizory te były sprawne technicznie - pokoje te były przecież wynajęte. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że w ramach działalności hotelarskiej, co do zasady, wynajmuje się pokoje ze sprawnymi telewizorami. Nie jest możliwe, aby telewizory w wynajmowanych pokojach były niesprawne technicznie (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 208/14).
W ocenie Sądu, materiał dowodowy w niniejszej sprawie został zebrany i rozpatrzony przez organy obu instancji w sposób wyczerpujący. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Strona została poinformowana o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wnioskowany przez Stronę dowód z oględzin pomieszczeń hostelu był niecelowy, ponieważ nie prowadziłby do ustalenia stanu faktycznego z dnia kontroli lecz z dnia dokonania oględzin.
Niezasadna jest również zdaniem Sądu, argumentacja Skarżącego dotycząca notatki służbowej sporządzonej przez jedna z osób, które dokonały kontroli w niniejszej sprawie. Notatka ta bowiem nie stanowiła kluczowego dowodu w sprawie. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały dokonane na podstawie oświadczenia M. Z., złożonego w trakcie kontroli, przeprowadzonej na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.a. Wspólnicy spółki nie przedstawili przy tym żadnych dowodów, które podważałyby powyższe ustalenia faktyczne, chociażby dowodu na to, kto był właścicielem anteny zewnętrznej, z której rzekomo nie korzystali.
W tych okolicznościach Sąd uznał, za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 85 § 1, art. 107 § 3, art. 136 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Reasumując, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt posiadania przez Skarżącego, w należącym do niego hostelu, wskazanych w decyzji odbiorników telewizyjnych w stanie używalności, tj. umożliwiającym odbiór programu, które w dacie kontroli nie były zarejestrowane. Za te odbiorniki, zgodnie z wymogami art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, została ustalona ww. opłata karna, obciążająca wspólników spółki. W tej sytuacji wspólnicy spółki, używający tych odbiorników w prowadzonej działalności, podlegali wszystkim regułom ustawy o opłatach abonamentowych dotyczących posiadania i używania odbiorników, w tym obowiązkowi ich rejestracji, jak również ponosili konsekwencje zaniechania tego obowiązku, wynikające z tej ustawy i wydanych do niej przepisów wykonawczych, w postaci opłaty karnej.
Zdaniem Sądu w świetle zebranego i prawidłowo ocenionego przez organy wydające decyzje w sprawie materiału dowodowego okoliczności te (ilość niezarejestrowanych odbiorników oraz fakt ich używania w dniu kontroli) nie budzą wątpliwości. Zgromadzony przez organy materiał dowodowy sprawy jest spójny i potwierdza, że w dniu kontroli ujawniono w hostelu prowadzonym przez wspólników spółki niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Organy w tej sprawie wyczerpały zaś swoje możliwości dowodowe, niemniej jednak ustaliły okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy niezbędne do wydania zaskarżonej decyzji. Postępowanie dowodowe nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym wypełniła się dyspozycja określonej normy prawa materialnego.
W takim stanie rzeczy należy uznać, że w sprawie wypełniła się dyspozycja przepisu art. 5 ust. 3 u.o.a., który ma charakter bezwzględnie obowiązujący; ustalanie naruszenia dyspozycji tego przepisu obliguje organ do zastosowania przewidzianej w nim sankcji opłaty karnej. Tak więc nałożenie takiej opłaty ma charakter decyzji związanej, nie zależy od uznania organu, lecz jej wydanie jest obowiązkiem organu.
Z tych powodów Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło