VI SA/Wa 2633/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 1.450 zł. Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło: 1. niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, 2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej pojazdu zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...], przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2019 r., w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...]. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Zespół pojazdów prowadzony był przez kierowcę K. K. Kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2019r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), art. 4 pkt 22 lit. b, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 58) Ip. 5.6, lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 7, 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85(Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 20 sierpnia 2019 r. wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.450 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności odniósł się do naruszenia Ip. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ wskazując, że zgodnie z art. 4 lit. f rozporządzenia 561/2006. odpoczynek - oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. Stosownie do art. 4 lit. g ww. rozporządzenia, dzienny okres odpoczynku oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku": - "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin, - "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin; W myśl art. 8 ust. 1-4 i ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 rok kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.6 załącznika do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych, - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 200 złotych, - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych. Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, że kierowca K. K.: - o godzinie 00:23 dnia 26.06.2019 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać alternatywny regularny dzienny okres odpoczynku w dwóch częściach, z których pierwsza powinna nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał prawidłowo jedynie pierwszą część odpoczynku natomiast z drugiej części odpoczynku kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 33 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 19:50 dnia 26.06.2019 r. do godziny 00:23 dnia 27.06.2019 r. Oznacza to bezspornie, iż kierowca skrócił druga część dziennego czasu odpoczynku o 4 godziny i 27 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 1.350 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie wynosi 1.350 zł. Odnosząc się do naruszenia lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że stosownie do art. 4 lit a rozporządzenia (WE) nr 561/2006, "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez. używanym do przewozu osób lub rzeczy. Zgodnie z art. 4 lit d ww. rozporządzenia "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku. Stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006. po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pól godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych, - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych. - za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 złotych. Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, że kierowca K. K.: - przekroczył w dniu 14.06.2019 r., maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty od godziny 14:36 dnia 14.06.2019 r. do godziny 21:21 dnia 14.06.2019 r. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu, który to by uzasadniał przekroczenia dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nie przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kierowca w ww. okresie nie odebrał przerwy minimum 15 minutowej. Kara za powyższe wynosi 100 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdza, iż kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie wynosi 100 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że rozpoznał sprawę w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do nałożenia kary. W czasie kontroli inspektorzy udowodnili w sposób nie budzący wątpliwości, że kierowca K. K. w okresie objętym kontrola wykonując w imieniu strony przewozy drogowe dopuścił się naruszeń czasu pracy w postaci skrócenia odpoczynku dziennego oraz przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Nie było więc koniecznym zebranie dodatkowego materiału dowodowego w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli i stanowisko strony w trakcie prowadzonego postępowania nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszeń określonych w lp. 5.6 i lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, że strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Ponadto zdaniem organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. Pismem z dnia 8 listopada 2019r. spółka wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1.błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegające na tym, że organ uznał, że: a) nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność określone w art. 92 b u.t.d.; b) skarżący nie zapewnił właściwej organizację i dyscypliny pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzących przewóz, podczas gdy skarżący w prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje przewóz przy pomocy nowoczesnych aut wyposażonych w systemy monitorowania czasu pracy przez pracowników, prowadzi systematycznie cykliczne szkolenia wewnętrzne z przepisów dotyczących wykonywania przewozów, dokonuje wewnętrznej cyklicznej kontroli przestrzegania przez pracowników przepisów transportu drogowego, co spowodowało wypracowanie wewnętrznego systemu prewencji i zapewniało dyscyplinę pracy, w zakresie czasu pracy kierowców; 2. naruszenie przepisów procedury: a) art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez orzeczenie o nałożeniu kary w oparciu o nie wyczerpujący i niezupełny materiał dowodowy, a także przez brak ze strony organów podjęcia wszelkich niezbędnych czynności koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieustalenie czy w kontekście niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki z art. 92b u.t.d. lub 92 c u.t.d.; b) art.10 kpa poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się skarżącemu co do zebranych materiałów dowodowych oraz umożliwienia zgłoszenia żądań; c) art. 50 kpa poprzez brak wezwania B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa podczas gdy wezwania do złożenia wyjaśnień, podczas gdy złożenie wyjaśnień było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy w tym oceny możliwości zastosowania art. 92b ut.d.; d) art 220 kpa poprzez żądanie dostarczenia przez skarżącego dowodów na zorganizowanie właściwej organizacji i dyscypliny pracy, podczas gdy informację o ilości naruszeń przepisów o transporcie drogowym, podstawa do ich nałożenia, wynika z faktów znanych organowi z urzędu i organ miał możliwość ustalenia, czy dochodziło do tego rodzaju naruszeń w działalności skarżącego, czy też organizacja pracy zapewniała stan, w którym nie dochodziło uprzednio do tego rodzaju naruszeń; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92 b u.t.d. poprzez jego niezastosowanie będące konsekwencją błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy i przyjętego za własny przez organ II instancji wynikający m.in. z braku umożliwienia złożenia wyjaśnień i braku dążenia przez organ do rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu spółka rozwinęła podniesione zarzuty stwierdzając, że wydanie decyzji było co najmniej przedwczesne, bowiem oparte na niepełnym materiale dowodowy, czym zdaniem skazanego organ naruszył przepis postępowania a w szczególności art. 7, 77 oraz 80 kpa, a nadto zaszły okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika, o których mowa w art. 92 b ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącej spółki zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzących przewóz. Auta wyposażone są w dodatkowe systemy kontroli kierujących a wykonywanie kontroli następczej przez osoby wyznaczone prze pracodawcę, stanowiły ogólny system prewencji przed ich popełnieniem, z uwagi na możliwe konsekwencje i łatwą możliwość ich wykrycia. Pracodawca nie stosował żadnego systemu promującego naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kierowcy są odpowiednio wynagradzani. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną za niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Powyższe naruszenia bezspornie stwierdzono podczas kontroli drogowej pojazdu zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2019 r., w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...]. Konsekwencją stwierdzonych naruszeń jest kara pieniężna w wysokości 1450 zł na podstawie Ip. 5.6 i lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 58). Spór w niniejszej sprawie dotyczy możliwości zastosowania art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie sądu orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącej spółki. Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014. c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 409), d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a. lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Natomiast zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W ocenie sądu zgodzić należy się z orzekającymi w sprawie organami i powołanymi orzeczeniami sądów administracyjnych, zgodnie z którymi podmiot wykonujący transport ma zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przeszkolenie kierowcy z zakresu czasu pracy, czy też podpisanie regulaminu obowiązującego w przedsiębiorstwie jest potwierdzeniem spełnienia wstępnych wymagań. Przeprowadzenie szkolenia oraz zapoznanie się kierowcy z regulaminem jest niewystarczające jeżeli przedsiębiorca skutecznie nie egzekwuje przestrzegania ustanowionych zasad. Również przeprowadzanie indywidualnych rozmów z kierowcami naruszającymi normy czasu prowadzenia pojazdów, jak również udzielenie im ustnych upomnień, bez zastosowania efektywnych środków dyscyplinujących, nie świadczy o zapewnieniu przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji i dyscypliny pracy. Jak podkreśla się w orzecznictwie pojęcia "organizacji i dyscypliny pracy" - nie można utożsamiać z jakimikolwiek działaniami organizacyjnymi, ale działaniami - w myśl omawianego przepisu "właściwymi". Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy jak również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie art. 92b ust. 1 utd. Organy zasadnie uznały, że skarżąca spółka nie udowodniła, że przy wykonywaniu przewozu zapewniła właściwą organizację czasu pracy i odpowiedni nadzór nad pracą kierowców, a tym samym w rozpatrywanej sprawie art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie może być zastosowany. Jak słusznie zauważył organ przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu dokumentów takich jak zlecenia przewozowe, listy przewozowe itp. z których wynikałoby jednoznacznie, że przedsiębiorca podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia 561/2006. W ramach przesłanek określonych w art. 92b ustawy mieści się również organizacja pracy czyli m.in. wyznaczanie kierującym takiej ilości przewozów oraz ilości załadunków i rozładunków by mogli oni odbierać prawidłowe odpoczynki, przerwy aby nie przekraczać czasu jazdy. Jak zauważył organ odwoławczy takich dowodów na właściwą organizację strona nie przedstawiła. Ponadto sąd zgadza się z organem, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Organ stwierdził, że strona w odwołaniu wskazała, że do ujawnionych naruszeń winny mieć zastosowanie art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca nie wskazał jakie to nadzwyczajne okoliczności na które strona nie miała wpływu spowodowały powstanie przedmiotowych naruszeń. Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.