VI SA/Wa 2637/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Dorota Brzozowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w S. na postanowienie Rzecznika Finansowego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Rzecznika Finansowego z dnia 24 kwietnia 2025 r.; 2. zasądza od Rzecznika Finansowego na rzecz skarżącego S. S.A. z siedzibą w S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] S.A. z siedzibą w S. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący") jest postanowienie z 5 czerwca 2025 r. Rzecznika Finansowego (dalej również: "organ", "Rzecznik") nr [...], wydane na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.. dalej: "K.p.a."), utrzymujące w mocy postanowienie Rzecznika Finansowego z 24 kwietnia 2025 r., o odmowie przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Rzecznik wszczął z urzędu postępowanie administracyjne 10 stycznia 2025 r. w przedmiocie możliwości nałożenia na Stronę kary pieniężnej na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1809 ze zm., dalej: "ustawa o Rzeczniku Finansowym"), w związku z podejrzeniem naruszenia przez Spółkę obowiązków wynikających z art. 6 i 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym. W toku postępowania Strona, na podstawie art. 58 § 1 i 2 K.p.a., wniosła o przywrócenie terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta z 7 września 2022 r., dot. szkody o nr [...]. Rzecznik uznał, że przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, stwierdzając, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Strony, że na niedochowanie obowiązków udzielenia terminowej odpowiedzi na reklamację klienta miała wpływ pandemia COVID - 19 oceniana przez Spółkę jako siła wyższa. Rzecznik w uzasadnieniu postanowienia I instancji podkreślił, iż stan epidemii został ogłoszony z dniem 20 marca 2020 roku (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawne ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Dz. U. 2020 poz. 491), a naruszenie Spółki miało miejsce po 16 maja 2022 r., tj. po zniesieniu stanu epidemii na terytorium RP, które nastąpiło na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2022 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Wobec powyższego na dzień skierowania reklamacji z 7 września 2022 r., pandemia nie była sytuacją nową i zaskakującą dla Spółki, co więcej obowiązywał już wówczas stan zagrożenia epidemicznego, dlatego do czasu upływu terminu na udzielenie odpowiedzi na reklamacje Spółka mogła podjąć działania. aby wywiązać się z ustawowego terminu na udzielenie odpowiedzi na powyższe zastrzeżenia. Rozpoznając wniosek Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podtrzymał stanowisko, że w sprawie nie zaistniały wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu, wynikające z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., gdyż Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zaskarżając postanowienie Rzecznika z 5 czerwca 2025 r., w całości wniósł o jego uchylenie w całości oraz poprzedzającego go postanowienia a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 oraz w zw. z art. 144 w zw. z art. 126 K.p.a., polegające na błędnym jego zastosowaniu i wydaniu postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie l instancyjne, odmawiające przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta mimo spełnienia przez Skarżącego wszystkich przesłanek wskazanych w art. 58 K.p.a. polegające na nieuwzględnieniu, iż do naruszenia terminu określonego w art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym doszło wskutek pandemii COVID-19 powodującej znaczną absencją pracowników - co stanowi fakt powszechnie znany niewymagający dowodu - zarówno zajmujących się obsługą odpowiedzi na reklamacje klientów, jak i nadzorujących pracę tych pracowników, w konsekwencji czego Spółka nie ponosi winy za uchybienia terminu, a Rzecznik powinien był przywrócić termin na prośbę Skarżącego, który uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął argumentację popierającą powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie podlega wzruszeniu lecz z innych względów niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 wynika, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym, reklamacja może być złożona w każdej jednostce podmiotu rynku finansowego obsługującej klientów. Reklamacją jest w świetle definicji z art. 2 pkt 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym, wystąpienie skierowane do podmiotu rynku finansowego przez jego klienta, w którym klient zgłasza zastrzeżenia dotyczące usług świadczonych przez podmiot rynku finansowego. Z art. 5 ustawy o Rzeczniku Finansowym wynika, że po złożeniu przez klienta reklamacji, zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, podmiot rynku finansowego rozpatruje reklamację i udziela klientowi odpowiedzi na piśmie (ust. 1). Odpowiedź, o której mowa w ust. 1, podmiot rynku finansowego może dostarczyć pocztą elektroniczną wyłącznie na wniosek klienta (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, odpowiedzi, o której mowa w art. 5 ust. 1, należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie odpowiedzi przed jego upływem. Z art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym wynika, że w szczególnie skomplikowanych przypadkach, uniemożliwiających rozpatrzenie reklamacji i udzielenie odpowiedzi w terminie, o którym mowa w art. 6, podmiot rynku finansowego w informacji przekazywanej klientowi, który wystąpił z reklamacją: 1) wyjaśnia przyczynę opóźnienia; 2) wskazuje okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy; 3) określa przewidywany termin rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji. Ponadto, jak stanowi art. 8 ustawy o Rzeczniku Finansowym, w przypadku niedotrzymania terminu określonego w art. 6, a w określonych przypadkach terminu określonego w art. 7, reklamację uważa się za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta. Na podstawie natomiast art. 32 ust. 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym, na podmiot rynku finansowego, który narusza obowiązki nałożone m.in. w art. 6 i art. 7, Rzecznik może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości – do 31 grudnia 2022 r. – 100 000 zł, obecnie do wysokości 1 000 000 zł. Odnosząc się do przytoczonej regulacji prawnej K.p.a. oraz ustawy o Rzeczniku Finansowym, należy zauważyć, że art. 58 K.p.a., ma co do zasady zastosowanie do terminów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, a więc w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji publicznej. Postępowanie reklamacyjne unormowane natomiast w art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, nie jest postępowaniem administracyjnym, nie jest prowadzone przez organ administracji publicznej lecz przez podmiot rynku finansowego, zdefiniowany w art. 2 pkt 3 ustawy o Rzeczniku Finansowym. W ustawie o Rzeczniku Finansowym, brak jest również odesłania do zastosowania przepisów K.p.a. w postępowaniu reklamacyjnym, czy też zastosowania art. 58 K.p.a. Termin 30-dniowy na udzielenie odpowiedzi klientowi na reklamację, o którym mowa w art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu w trybie art. 58 K.p.a. Ustawa o Rzeczniku Finansowym, reguluje sposób wydłużenia tego terminu do 60 dni, przez podmiot rynku finansowego a także reguluje skutki prawne nieudzielenia odpowiedzi na reklamację klienta w terminie 30 dni, bądź też w wydłużonym terminie do 60 dni. Skutkiem tym jest – wynikające z uregulowanej w art. 8 ustawy o Rzeczniku Finansowym instytucji milczącego rozpatrzenia reklamacji zgodnie z wolą klienta – przyjęcie, że w przypadku niedotrzymania terminu określonego w art. 6, a w określonych przypadkach terminu określonego w art. 7, reklamację uważa się za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta. Ponadto skutkiem prawnym nieudzielenia odpowiedzi na reklamację klienta w terminie 30 dni, bądź też w wydłużonym terminie do 60 dni, jest również możliwość nałożenia na podmiot rynku finansowego, przez Rzecznika Finansowego kary pieniężnej, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Termin zatem udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta unormowany w art. 6 i art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym nie jest terminem proceduralnym związanym z działaniem organu administracji publicznej, lecz terminem prawa materialnego związanym z działaniem podmiotu rynku finansowego nie będącym organem administracji publicznej. W związku z powyższym art. 58 K.p.a., nie ma zastosowania do omawianych terminów z art. 6 i art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym, które nie podlegają przywróceniu w trybie art. 58 K.p.a. Oznacza to, że Rzecznik Finansowy nie miał podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku Spółki o przywrócenie terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta z 7 września 2022 r. Podstawy prawnej do rozpatrzenia tego wniosku nie stanowił art. 58 K.p.a., co zostało powyżej wyjaśnione, jak również takiej podstawy prawnej nie zawierają przepisy ustawy o Rzeczniku Finansowym. Zarówno zatem postanowienie Rzecznika Finansowego z 24 kwietnia 2025 r. o odmowie przywrócenia Skarżącemu terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta, jak również utrzymujące je w mocy postanowienie z 5 czerwca 2025 r. zostały wydane bez podstawy prawnej a więc z kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowiącą podstawę stwierdzenia nieważności tak wydanych postanowień. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z tych względów Sąd na podstawie art. P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł, obejmującą zwrot: wpisu w wysokości 100 zł, wynagrodzenia reprezentującego Skarżącego pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a.