VI SA/Wa 2638/15
WyrokWSA w Warszawie2016-07-20
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała o zawieszeniu członka izby inżynierów budownictwa w prawach członka z powodu nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, mimo podniesionych przez członka trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała o zawieszeniu członka izby inżynierów budownictwa w prawach członka z powodu nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy jest zgodna z prawem, jeśli organ prawidłowo ustalił fakt nieuiszczania składek. Ustawa nie przewiduje luzu decyzyjnego ani uwzględniania zasad słuszności w takich przypadkach, a członek może odzyskać prawa po uregulowaniu zaległości.Stan faktyczny
Skarżący został zawieszony w prawach członka Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z powodu nieopłacania składek członkowskich za okres od 30 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa utrzymała w mocy uchwałę o zawieszeniu, uznając, że obowiązek płacenia składek jest ustawowy i nie przewidziano od niego odstępstw. Skarżący podnosił trudną sytuację zdrowotną i materialną, a także konieczność zakończenia bieżących spraw zawodowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w prawach członka okręgowej izby inżynierów budownictwa oddala skargę w całości
C. K (dalej także "Skarżący", "Strona") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę nr [...] Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej także "KRPIIB") z dnia [...] sierpnia 2015 r., która po rozpatrzeniu jego odwołania utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie zawieszenia w prawach członka C. K.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz.267 z późn. zm.) – dalej jako "K.p.a." oraz art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2014 r.) – zwana dalej "ustawą o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa".
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
Rada [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr [...] Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2015 r. zawiesiła C. K. w prawach członka izby z uwagi na nieopłacanie składek członkowskich za okres 30 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.
Nie zgadzając się z powyższą uchwałą, C. K. wniósł w terminie odwołanie podnosząc, że z powodu stanu zdrowia i sytuacji materialnej nie jest w stanie uiszczać składek członkowskich.
Rada [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nie skorzystała z możliwości skorygowania swojej uchwały w trybie art. 132 K.p.a. i przekazała odwołanie do rozpatrzenia organowi I instancji
Po rozpatrzeniu odwołania skład orzekający Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy uchwałę nr [...] Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2015 r.
Organ odwoławczy ustalił, że Strona nie uiściła składek członkowskich za rok 2014 i 2015. Mimo wezwań i rocznego postępowania dopiero na etapie obecnego odwołania Strona wskazała przyczyny nieuiszczania składek. Co więcej, wskazała w odwołaniu, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury i nie wykonuje działalności zawodowej z powodu stanu zdrowia. W tym kontekście Strona nie ma interesu faktycznego w członkostwie w izbie, ponieważ członkostwo jest niezbędne dla wykonywania zawodu, z czego Strona nie może obecnie korzystać z niezależnych od siebie powodów.
Organ II instancji wskazał, że obowiązek płacenia składek na krajową i okręgową izbę jest obowiązkiem członka i to on ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe uiszczanie uzyskując prawo prowadzenia działalności zarobkowej z której uiszcza składki.
Strona natomiast ww. obowiązku nie wykonała do dnia podjęcia zaskarżonej i niniejszej uchwały i jest to okoliczność bezsporna, wynikająca z dokumentów. Wypełnia to normę art. 42 ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, zgodnie z którym zawieszenie w prawach członka izby następuje w wypadku nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Wykonanie ww. obowiązku uiszczenia składek członkowskich ma miejsce wyłącznie w sytuacji opłacenia całej wymaganej prawem składki członkowskiej na krajową i okręgową izbę.
KRPIIB stwierdziła zatem, że jeżeli przez okres co najmniej 6 miesięcy członek nie posiada opłaconej w wymaganej wysokości składki członkowskiej Okręgowa Rada na podstawie art. 42 ust.3 pkt 3 cyt. ustawy może podjąć uchwałę o zawieszeniu w prawach członka izby.
Jednocześnie poinformowała, że strona może odzyskać pełnię praw członkowskich po wykonaniu zaległych obowiązków. Natomiast w razie trudnej sytuacji materialnej może też ubiegać się w izbie okręgowej o udzielenie pomocy w uiszczaniu składek członkowskich, co stanowi wyłączną kompetencję izby okręgowej i KRPIIB nie ma prawnych możliwości władczego wpływania na tę decyzję.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. K. wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, lub też o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jej przez Krajową Radę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa - przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności stanu faktycznego podanego zarówno w odwołaniu jak i niniejszej skardze. Wniósł o dopuszczenie dowodów zarówno dokumentów załączonych w postępowaniu administracyjnym do odwołania, jak i z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazanych w jej uzasadnieniu.
W uzasadnieniu powoływał się na rzetelne i wzorowe wywiązywanie się z obowiązków zawodowych, jak i członka izby od 1983r. i jedyną przyczynę niezapłacenia składek, wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną i materialną, w jakiej znalazł się w ostatnim czasie, a którą szczegółowo opisał w odwołaniu.
Podniósł, że zaskarżona uchwała jest bardzo krzywdząca, oderwana w całości od udokumentowanego stanu faktycznego sprawy. Pismem z 18 lipca 2015 r. zwrócił się do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w K. o umorzenie zaległych składek lub rozłożenie na 10 comiesięczne równe raty przy jednoczesnym wznowieniu płatności składek i OC, ale organ ten pismem z 30 lipca 2015r. nie uwzględnił jego prośby.
Ponadto, wbrew stwierdzeniu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały o braku interesu faktycznego w członkostwie Izby do wykonywania zawodu, jest wręcz odwrotnie, ponieważ musi zakończyć prowadzone, jako inspektora nadzoru lub kierownika budowy, dokumenty związane z oddaniem obiektu do użytkowania, aby nie zawieść inwestorów. Stad skarga jest konieczna i w pełni uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę KRPIIB wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej uchwale (decyzji, postanowieniu). Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej "p.p.s.a." (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, ze zm.)
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], która utrzymała w mocy uchwałę Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w sprawie zawieszenia w prawach członka C. K. nie ma uzasadnionych podstaw.
Należy wskazać na nieścisłości w stanowisku Skarżącego: w odwołaniu twierdził, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury i nie wykonuje działalności zawodowej z powodu stanu zdrowia, co organ odwoławczy potraktował jako dodatkową przesłankę brak interesu faktycznego w członkostwie, które jest niezbędne dla wykonywania zawodu z czego strona nie korzysta z niezależnych od siebie powodów. Natomiast w skardze do WSA Skarżący podaje, że wykonuje czynności zawodowe i ma interes faktyczny w przywróceniu mu członkostwa w Izbie, które zostało zawieszone z powodu nieoplacania składek. Niemniej rolą Sądu w niniejszej sprawie jest kontrola zgodności z prawem podjętego przez organ samorządu zawodowego rozstrzygnięcia, zakwestionowanego w drodze skargi.
Podstawą materialnoprawną wydanej uchwały był art. 42 ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa. Art. 42 ust. 3 pkt 3 ustawy stanowi, że zawieszenie w prawach członka izby następuje w wypadku nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy.
Kompetencje organu samorządu do wydania uchwały o skresleniu wynikają z art. 19 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym okręgowa rada izby podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę członków okręgowej izby oraz skreślenia z listy lub zawieszenia w prawach członka. Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa jest właściwa do podjęcia przedmiotowej uchwały na podstawie art. 33 pkt 10 ww. ustawy.
Należy podkreślić, że obowiązek płacenia składek na krajową i okręgową izbę jest ustawowym obowiązkiem członka izby, określonym w art. 41 pkt 4 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa. Oznacza to, że skutki działania organu samorządu względem Skarżącego są konsekwencją naruszenia przez niego, jako członka izby, obowiązku zapisanego w art. 41 pkt 4 ww. ustawy w zakresie regularnego opłacania składek członkowskich. Wykonanie obowiązku uiszczenia składek członkowskich ma miejsce wyłącznie w sytuacji opłacenia całej wymaganej prawem składki członkowskiej na krajową i okręgową izbę.
Brzmienie art. 42 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy nie pozostawia wątpliwości co do związanego charakteru zaskarzonej uchwały, bowiem w wypadku stwierdzenia faktu: nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy - następuje skutek w postaci zawieszenia w prawach członka izby.
Taka sytuacja ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy, bowiem organy prawidłowo ustaliły, że Skarżący - mimo wezwań organu samorządu i rocznego postępowania - nie uiścił składek członkowskich za okres 30 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.
Zatem, to w konsekwencji naruszenia przez Skarżącego obowiązku wynikającego z art. 41 pkt 4 ww. ustawy nastapuje skutek w postaci zawieszenia w prawach członka izby. Należy podkreślić, że ustawodawca nie przewidział w tym zakresie jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, uznania czy uwzględnienia zasad słuszności. Należy zwrócić uwagę, że Skarżacy, jak sam przyznaje jest członkiem samorządu od 1983r. natomiast dopiero w odwolaniu od uchwaly organu I instancji, zawieszajacej go w prawach członka, podał przyczyny nieuiszczania składek.
Kwestia procedury, jaką podjął dopiero po wydaniu uchwały organu I instancji - w odrębnym postępowaniu o zwolnienie go ze składek czy rozłożenie ich na raty - nie ma wpływu na wynik obecnego postępowania.
Jak trafnie wynika z odpowiedzi na skargę, Skarżący może odzyskać pełnię praw członkowskich po wykonaniu zaległych obowiązków. Jednakże w razie trudnej sytuacji materialnej, udzielenie pomocy jest wyłączną kompetencją izby okręgowej.
Skarżący nie określił w skardze, w odniesieniu do których czynności organu samorządu stawia zarzuty. W istocie bowiem skarga oparta jest na zasadach słuszności. Jednak, jak wskazano na wstępie, Sąd kontroluje zaskarżoną uchwałę wyłącznie pod kątem naruszenia prawa. Naruszenia, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie organu, natomiast nie ma kompetencji ustawowej do uwzględniania skargi opartej o zasady słuszności, czego oczekuje Skarżący. Sąd uwzględnił zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania zaskarżonej uchwały i uchwały utrzymanej nią w mocy.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów stanowiących wskazaną wyżej podstawę materialną i procesową wydania zaskarżonej uchwały, wobec czego nie ma podstaw do uwzględnienia skargi. Z tego względu Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło