VI SA/Wa 2643/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-15

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Jacek Fronczyk, Izabela Głowacka-Klimas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego RP o umorzeniu postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, wydana na podstawie braku interesu prawnego wnioskodawcy, jest decyzją merytoryczną, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też decyzją ostateczną podlegającą bezpośredniej skardze do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja Urzędu Patentowego RP o umorzeniu postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, wydana z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, jest decyzją merytoryczną, od której nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stronom przysługuje bezpośrednia skarga do sądu administracyjnego na taką decyzję, zgodnie z art. 257 Prawa własności przemysłowej. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, gdy tryb ten nie miał zastosowania, skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.
Stan faktyczny
Skarżący J.P. wniósł skargę do WSA w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2014 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. umarzającą postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy. Urząd Patentowy w decyzji z października 2014 r. uznał, że wnioskodawca M.B. posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia wzoru. WSA w Warszawie odrzucił skargę J.P., uznając, że decyzja Urzędu Patentowego z lipca 2013 r. była decyzją merytoryczną, od której powinien był wnieść skargę do sądu administracyjnego, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 1000 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu J.P. kwotę 1000 zł (tysiąc złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2014 r. wniosku M. B. (wnioskodawca, uczestnik) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Złącze do łączenia taśm transporterowych" o numerze [...], udzielonego na rzecz J. P. (skarżący, uprawniony) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] "[...]" w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) dalej p.w.p. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał między innymi, że: W dniu [...] marca 2009 r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego wpłynął wniosek M. B. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Złącze do łączenia taśm transporterowych" o numerze [...] udzielonego na rzecz J. P. z [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] "[...]". Wnioskodawca podniósł, że uprawniony do przedmiotowego prawa jest przedsiębiorcą, który od lat naśladuje opracowane przez wnioskodawcę pomysły, modyfikując je w taki sposób, by uzyskać ochronę w Urzędzie Patentowym. Jako materialnoprawną podstawę swego żądania wnioskodawca wskazał art. 11 ust. 1 p.w.p., art. 25 w związku z art. 100 oraz art. 94 ustawy p.w.p. Podniósł, że kwestionowany wzór użytkowy nie jest rozwiązaniem nowym, ani użytecznym o technicznym charakterze. Wskazał, że istotne cechy potrzebne znawcy do stosowania tego wzoru zostały udostępnione do wiadomości publicznej w opisie patentowym [...]. Uprawniony J. P. nie jest twórcą wzoru, lecz twórcą zmodyfikowanego w nieistotny sposób przedmiotu objętego opisem patentowym [...]. W ocenie wnioskodawcy nie zachodzi również żadna przesłanka uzasadniająca uznanie spornego rozwiązania za użyteczne, ponadto z zastrzeżenia ochronnego spornego wzoru nie wynika, czy stanowi on rozwiązanie techniczne o trwałej postaci, ponieważ nie wiadomo, czy złączem jest zestawienie dwóch płytek, czy zestaw płytek.  W odpowiedzi na wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. uprawniony do prawa ochronnego [...] wniósł o oddalenie wniosku i zakwestionował interes prawny wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia przedmiotowego prawa. Podniósł, że nie została wskazana norma prawa materialnego będąca źródłem tego interesu, jak również zarzucił, że wnioskodawca myli interes prawny z interesem gospodarczym a jak wynika z orzecznictwa i literatury przedmiotu, pojęcia te nie są tożsame. Na rozprawie w dniu [...] lipca 2010 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Uzasadniając swój interes prawny wnioskodawca podniósł, że firmy obu stron biorą udział w przetargach i konkurują ze sobą na rynku a zatem źródłem interesu prawnego jest art. 20 Konstytucji RP i art. 6 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazał, że bezpośrednia konkurencja i sprzedaż towarów do tych samych punktów powodują, że istniejące prawo ochronne na wzór użytkowy i prawo z patentu są ograniczone i nie można nimi dysponować w sposób jasny i całkowity. W odpowiedzi na powyższe, uprawniony ze spornego prawa podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na ten wzór użytkowy. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2010 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. W dniu [...] lipca 2013 r. po rozpoznaniu niniejszej sprawy na rozprawie Urząd Patentowy RP wydał decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy p.w.p. W uzasadnieniu Urząd Patentowy wskazał, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego prawa ochronnego. Zdaniem Kolegium Orzekającego fakt, że strony są konkurentami i uczestniczą w przetargach nie uzasadnia samo w sobie interesu prawnego wnioskodawcy. Wnioskodawca opierając swój interes prawny na przepisach gwarantujących swobodę działalności gospodarczej nie wykazał, że sporny wzór użytkowy jest aktualnie i rzeczywiście przeszkodą w prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej lub by wzór ten wpływał negatywnie na jego sytuację prawną. Kolegium Orzekające uznało, że z faktu konkurowania na rynku nie wynika interes prawny do pozbawienia konkurenta należnego mu prawa, jak również że nie jest wystarczające dla uznania tego interesu wprowadzanie do obrotu produktów tego samego rodzaju. Mając na uwadze powyższe Urząd Patentowy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy, nie przysługuje mu przymiot strony w niniejszym postępowaniu a w rezultacie, że postępowanie to należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. M. B. zaskarżył decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu powyższego wniosku wnioskodawca podniósł, że rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium Orzekające nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego i w rezultacie wysnuło błędne wnioski. Wnioskodawca podstawę swego żądania wywodził z braku nowości i użyteczności wzoru o numerze [...], tj. z art. 25 w związku z art. 100 p.w.p. Wnioskodawca wskazywał na duże podobieństwo spornego wzoru do posiadanych przez niego wcześniejszych praw oraz fakt, że będące przedmiotem tego wzoru rozwiązanie poza nieznaczną zmianą ukształtowania nie rozwiązuje jakiegokolwiek problemu o charakterze technicznym w stosunku do istniejących rozwiązań zastrzeżonych na rzecz wnioskodawcy. W wyniku ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy Urząd Patentowy stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał między innymi, że w świetle art. 89 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 100 p.w.p. prawo ochronne na wzór użytkowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Zgodnie z uregulowaniem zawartym w przepisie art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie definiują pojęcia interesu prawnego, w związku z czym w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym w sprawie o unieważnienie prawa wyłącznego znajduje zastosowanie w tym zakresie art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ma żadnych przesłanek, by na podstawie ustawy Prawo własności przemysłowej pojęciu interesu prawnego przypisywać dla potrzeb postępowania w sprawach z zakresu własności przemysłowej odmienną treść niż ma ono na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Pojęcie "interes prawny" oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny, by mógł być zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, ponieważ organ administracyjny jako decyzję wydaje akt o charakterze indywidualnym, skierowany do konkretnej osoby. Szczególną cechą interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, na której jest ten interes budowany, a także jego realność - interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, nie może to być interes jedynie przewidywany w przyszłości lub hipotetyczny (czyt. Wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt VI SA 1132/00). Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym związane jest z ustaleniem takiego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można zażądać wszczęcia czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby lub zaprzestania czynności organu, która jest sprzeczna z potrzebami danej osoby. Przyjmuje się, że interes prawny jest to związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W wyniku ponownego rozpatrzenia Urząd Patentowy RP, po powtórnym przeanalizowaniu argumentów wnioskodawcy stwierdził, że M. B. wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oznaczony numerem [...]. W ocenie Urzędu Patentowego interes prawny wnioskodawcy w niniejszej sprawie znajduje w szczególności oparcie w normach wyrażonych w art. 20 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W świetle ugruntowanego orzecznictwa nie budzi wątpliwości, że powyższe przepisy kreujące zasady swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego w sprawach własności przemysłowej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w sytuacji, gdy przedsiębiorca upatruje zagrożenia działalności gospodarczej w fakcie rejestracji na rzecz innego podmiotu określonego prawa wyłącznego, nie powinno się stwarzać nadmiernych barier dla dostępu tego przedsiębiorcy do postępowania przed Urzędem Patentowym w celu wykazania, że rejestracja danego prawa nastąpiła z naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie M. B. posiada legitymację do wszczęcia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy o numerze [...], gdyż - jak wskazał - rozwiązanie będące przedmiotem tego wzoru użytkowego jest w istocie modyfikacją i uszczegółowieniem przysługującego mu wynalazku chronionego pod numerem [...]. Skoro w ocenie wnioskodawcy działalność uprawnionego ze spornego prawa ingeruje w zakres przysługującego mu prawa wyłącznego a sporny wzór jest naśladownictwem opracowanych przez niego pomysłów z modyfikacjami umożliwiającymi uzyskanie ochrony w Urzędzie Patentowym, wnioskodawca posiada interes prawny we wszczęciu postępowania w przedmiocie unieważnienia tego wzoru. Wnioskodawca zarzuca, że przedmiotowy wzór użytkowy został udzielony z naruszeniem art. 11 ust. 1 p.w.p., art. 25 ust. 1 p.w.p. oraz art. 94 p.w.p., przy czym weryfikacja zasadności tych zarzutów możliwa jest jedynie w toku postępowania spornego o unieważnienie tego prawa. W ocenie Urzędu Patentowego, w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów ma on więc prawo domagać się wszczęcia postępowania, którego celem jest skontrolowanie spornego prawa pod kątem naruszenia wskazanych powyżej przepisów. Zdaniem Urzędu Patentowego dla oceny interesu prawnego wnioskodawcy nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że strony niniejszego postępowania konkurują ze sobą na rynku. Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że konkurentowi uprawnionego ze spornego prawa przysługuje status strony w postępowaniu spornym o unieważnienie tego prawa (czyt. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1764/09, Lex nr 583572, Wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008 r., sygnatura akt VI SA/Wa 1972/08). Konkurent uprawnionego ze spornego prawa wyłącznego posiada interes prawny w unieważnieniu tego prawa - w jego ocenie niespełniającego ustawowych warunków - jeżeli prawo to wpływa na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej lub oddziaływuje negatywnie na jego sytuację prawną. W rozpatrywanej sprawie, jak podnosi wnioskodawca, strony uczestniczą w tych samych przetargach, na których produkty wytworzone według wzoru użytkowego [...] oferowane przez J. P. konkurują z ofertami M. B. dotyczącymi rozwiązania objętego patentem [...]. Fakt posiadania przez J. P. spornego prawa wyłącznego i posługiwania się nim w ofertach przetargowych wywiera więc realny wpływ na pozycję wnioskodawcy jako oferenta biorącego udział w konkretnym przetargu. Wnioskodawca posiada więc interes prawny w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego prawa ochronnego, gdyż jego wyeliminowanie - jako udzielonego z naruszeniem prawa, wpłynie na pozycję wnioskodawcy na rynku. W orzecznictwie sądowym już na gruncie ustawy o wynalazczości z 1972 r. przyjmowano, że interes prawny w unieważnieniu patentu mają konkurenci uprawnionego z patentu, którzy zamierzają wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym. Interes prawny ma także osoba, która jest zainteresowana przemysłowym stosowaniem wynalazku, o którym sądzi, że nie powinien być opatentowany (czyt. Wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 92/07, Lex nr 368201). Skoro więc rozwiązanie objęte sporną rejestracją Ru. 63969 wpływa na pozycję rynkową M. B., gdyż jest oferowane w tych samych przetargach w których on uczestniczy, a przy tym zgodnie z przekonaniem wnioskodawcy rozwiązanie to nie spełnia ustawowych warunków niezbędnych do uzyskania prawa ochronnego i narusza przysługujące mu prawo z patentu [...], należy uznać, że M. B. posiada legitymację do wszczęcia postępowania w przedmiocie unieważnienia przedmiotowego prawa ochronnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan J. P. - skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 11 ust. 1 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że przepis ten legitymuje Wnioskodawcę do występowania w sporze zmierzającym w istocie do zniweczenia przymiot nowości rozwiązania chronionego prawem ochronnym nr [...] na wzór użytkowy w dacie jego zgłoszenia; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 284 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie w związku z żądaniem Wnioskodawcy opartym o przepis art. 11 ust. 1 wskazanej ustawy; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) poprzez jego zastosowanie jako przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę do wykazania się interesem prawnym osoby przy składaniu wniosku o stwierdzenie unieważnienie udzielonego prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] oraz poprzez wadliwe przyjęcie na mocy wskazanego przepisu, że pomiędzy stronami postępowania istnieje stosunek konkurencyjny bez przeprowadzenia w tym aspekcie postępowania wyjaśniającego; 4. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art., art. 8 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako k.p.a.), poprzez bezzasadne przyjęcie, że pomiędzy stronami istnieje stosunek konkurencyjny, mimo braku w aktach postępowania materiału dowodowego na tę okoliczność, przez co Organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy; 5. naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez niezastosowanie art. 10 § 1 k.p.a.; 6. naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez zastosowanie niczym nieuprawnionej rozszerzającej wykładni art. 127 § 1 k.p.a., 7. naruszenie przepisu art. 28 k.p.a. poprzez wadliwą wykładnię wskazanego przepisu prawa. Skarżący na postawie art. 138 § 2 k.p.a. wnosił o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP działającemu w trybie postępowania spornego do ponownego rozpoznania, bowiem właściwe rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, 2. zwrot niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty podkreślając, że to sam Urząd Patentowy działając w ramach postępowania spornego rozpatrywał ponownie sprawę. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie wskazując między innymi na niezasadność zarzutu skarżącego dotyczący naruszenia w niniejszej sprawie art. 257 w związku z art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W świetle powyższych przepisów na decyzje oraz postanowienia w sprawach o unieważnienie praw wyłącznych stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Należy jednak zwrócić uwagę na uregulowanie zawarte w art. 256 ust. 3 p.w.p., zgodnie z którym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o ponownym rozpatrywaniu, na wniosek strony, spraw załatwionych przez wydanie decyzji, od której nie służy odwołanie, nie stosuje się do decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty i wydanej po przeprowadzeniu rozprawy. Zatem uregulowania kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące ponownego rozpatrywania spraw nie będą miały zastosowania tylko w przypadku takich decyzji, które spełniają łącznie dwa warunki: będą to decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty i wydane po przeprowadzeniu rozprawy. A contrario w przypadku decyzji nierostrzygających sprawy co do istoty lub wydanych bez przeprowadzenia rozprawy stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. nie rozstrzygała co do meritum wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] a dotyczyła jedynie kwestii legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Urząd Patentowy nie rozstrzygnął merytorycznie o zasadności czy też niezasadności materialnych zarzutów stanowiących podstawę wniosku o unieważnienie prawa, gdyż umorzył postępowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Urząd Patentowy umorzył postępowanie w sprawie, przychylając się do stanowiska uprawnionego co do braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego dla domagania się unieważnienia spornego wzoru użytkowego. Zdaniem organu wnioskodawca posiada jedynie nie chroniony prawem interes faktyczny w unieważnieniu spornego prawa ochronnego. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał przepis art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W decyzji, nie wskazując podstawy prawnej, Urząd Patentowy pouczył strony o prawie złożenia wniosku do Urzędu Patentowego (Departamentu Orzecznictwa) o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia decyzji. W następstwie wspomnianego pouczenia, rozpoznając wniosek M. B. (wnioskodawcy) o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2014 r. Urząd Patentowy uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. uznając, że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy. Urząd Patentowy pouczył strony o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP - Departamentu Orzecznictwa - w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wskazał w tym względzie przepis art. 257 p.w.p. Stosownie do tego przepisu, na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zastosowania przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i odrzucenia skargi. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z istoty postępowania spornego o unieważnienie wzoru użytkowego wynika, że aby doszło do rozpoznania wniosku o takie unieważnienie kumulatywnie muszą być spełnione dwie przesłanki tj. przesłanka posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia tego wzoru, a także przesłanka pozwalająca na unieważnienie wzoru (są to przesłanki merytoryczne) w związku z tym umorzenie postępowania z uwagi na brak interesu prawnego jest rozstrzygnięciem merytorycznym, na które nie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i ma do niej zastosowanie art. 256 ust. 3 p.w.p. Istotnym w sprawie mankamentem postępowania, przemawiającym za zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było stanowisko Urzędu Patentowego, dopuszczające od decyzji merytorycznej wydanej w postępowaniu spornym uruchomienie trybu ponownego rozpatrzenia sprawy, podczas gdy od decyzji wydanej w postępowaniu spornym stronie nie przysługuje taka możliwość, lecz skarga do sądu administracyjnego. Wynika to wyraźnie z brzmienia powołanego przepisu art. 257 p.w.p., w świetle którego na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego wymagane jest wyczerpanie środka zaskarżenia, polegającego na złożeniu przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w odniesieniu do spraw toczących się w trybie postępowania administracyjnego, o którym mowa w przepisach tytułu VI ustawy Prawo własności przemysłowej. Stosownie do 244 ust. 1 p.w.p. od decyzji Urzędu Patentowego stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12-14, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji (art. 244 ust. 11 p.w.p.). Innymi słowy, wyczerpanie środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczy trybu postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami tytułu VI omawianej ustawy, nie zaś przepisami tytułu VII, jaki odnosi się do postępowania spornego. W stosunku do decyzji oraz postanowień wydawanych w postępowaniu spornym, objętym tytułem VII, na co wskazuje powołany przepis art. 257 p.w.p., nie przysługuje środek zaskarżenia, polegający na wyczerpaniu postępowania w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie). Tym samym skarga do sądu administracyjnego od takiej decyzji oraz postanowienia nie podlega obowiązkowi wyczerpania środka zaskarżenia w świetle przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich. Dlatego decyzja wydana przez Urząd Patentowy w postępowaniu spornym, stosownie do przepisu art. 257 p.w.p., ma walor decyzji ostatecznej, a tym samym można od niej wnieść skargę do sądu administracyjnego bez konieczności wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Reasumując, decyzja w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.), dla wydania której właściwy jest Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego (art. 257 p.w.p.), ma walor decyzji ostatecznej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego bez wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, o których mowa w przepisach art. 52 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy Sąd nie mógł zaakceptować możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji Urzędu Patentowego wydanej z nie mającym zastosowania w sprawie trybie ponownego rozpatrzenia sprawy. Ubocznym skutkiem tego stanu rzeczy było niezaskarżenie do sądu administracyjnego wydanej przez Urząd Patentowy wcześniejszej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., podlegającej skardze do sądu administracyjnego. W szczególności doszło do uchybienia 30-dniowego terminu do wniesienia takiej skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Bez skutecznego przywrócenia, stosownie do przepisów art. 86 i art. 87 p.p.s.a., terminu do wniesienia skargi od wspomnianej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., wydanej w trybie przepisu art. 257 p.p.s.a., nie jest prawnie dopuszczalne postępowanie sądowoadministracyjne dla skontrolowania zgodności z prawem tej decyzji. Podobne stanowisko, przy zbliżonym stanie prawnym wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 323/14. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) na decyzję z dnia [...] października 2014 r. jako niedopuszczalną. Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że w decyzji z dnia [...] października 2014 r. Urząd Patentowy RP błędnie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który to przepis wskazany został jako podstawa powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z jego treścią wg. stanu prawnego na dzień wydania decyzji z [...] października 2014 r. organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Natomiast w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ jedynie "uchylił zaskarżoną decyzję". Wobec powyższego należy wskazać, że organ wydał rozstrzygnięcie nie znane ustawie – nie występujące w katalogu rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 138 k.p.a., wobec czego należy wskazać, że było to działanie bez podstawy prawnej skutkujące stwierdzeniem nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd jednak w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, a dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności przechodzi do badania merytorycznego, w związku z powyższym skarga została odrzucona w oparciu o przesłanki powyżej wskazane. Ponadto o zwrocie całego uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło