VI SA/Wa 266/04

WyrokWSA w Warszawie2005-01-24

Skład orzekający: Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu materiału siewnego niezgodnie z przepisami ustawy o nasiennictwie, nawet w przypadku późniejszego zwrotu towaru i próby uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli z powodu błędu, może skutkować nałożeniem opłaty sankcyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzenie do obrotu materiału siewnego niezgodnie z przepisami ustawy o nasiennictwie, potwierdzone fakturą sprzedaży i dokumentami magazynowymi, stanowi obrót w rozumieniu ustawy, nawet jeśli towar został później zwrócony i strona twierdziła, że doszło do błędu. Organ administracji prawidłowo ocenił zebrane dowody, które przemawiały za tym, że doszło do sprzedaży materiału siewnego, a twierdzenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy. W szczególności, faktura korygująca została wystawiona po kontroli, a zeznania świadka nie potwierdziły wersji skarżącego.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została obciążona opłatą sankcyjną za wprowadzenie do obrotu materiału siewnego pszenicy niezgodnie z ustawą o nasiennictwie. Spółka twierdziła, że doszło do pomyłki w dostawie, a dostarczony towar nie był jej własnością i został zwrócony. Organ administracji uznał, że doszło do sprzedaży materiału siewnego, co potwierdzały dokumenty, a twierdzenia o błędzie i zwrocie nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VI SA/Wa 266/04      W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - Sędzia - WSA - Protokolant - Andrzej Siwek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w P. na Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty sankcyjnej oddala skargę A. Spółka z o.o. w P. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] listopada 2003r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] z dnia [...] października 2003r. stwierdzającą wprowadzenie do obrotu materiału siewnego niezgodnie z przepisami ustawy o nasiennictwie i naliczającą opłatę sankcyjną w wysokości 72.450,00zł. Dnia [...] i [...] września 2002r. inspektor terenowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...], posiadający uprawnienia urzędowego próbobiorcy materiału siewnego, przeprowadził kontrolę w firmie "P." Sp. z o.o. w K., której prezesem jest T. H. Do kontroli oceny tożsamości odmianowej pobrał reprezentatywne próbki nasion pszenicy z partii nr [...]. Jak wynikało z oświadczenia obecnego przy kontroli pracownika kontrolowanej firmy – dyrektora M. K. partia nr [...] o masie 15 ton zaprawionych nasion pszenicy ozimej o wartości 24150zł została zakupiona w firmie "A." dnia [...] września 2002r. Do protokołu dołączono fakturę VAT nr [...] dokumentującą sprzedaż oraz dokument magazynowy "W-magazyn wyda" nr [...]. Z dokumentów wynikało, że sprzedano materiał siewny odmiany [...]. Obecny przy kontroli M. K. stwierdził, iż partia pszenicy w ilości 15 t. zostanie zwrócona sprzedawcy, nie podał jednak przyczyny tej decyzji i odmówił podpisania protokołu; jak wynika z notatki sporządzonej przez kontrolującego odmowa podyktowana została "bliżej nieokreśloną współpracą z producentem zakwestionowanej partii". Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez M. K. pismem z dnia [...] 03. 2003r. odmowa podania przyczyny zwrotu podyktowana była nieobecnością prezesa firmy T. H. i dopiero po telefonicznym skontaktowaniu się z nim i po uzyskaniu informacji od sprzedawcy firmy A. o pomyłce podjęta została decyzja o zwrocie. Zbadana metodą elektroforezy w Laboratorium [...] w [...] oraz w Centralnym Laboratorium Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] próbka kontrolna pobranego materiału siewnego zawierała nasiona pszenicy innej odmiany, niż deklarowana w fakturze. Według oceny laboratorium [...] była to odmiana zagraniczna [...], nie wpisana do Rejestru Odmian w Polsce. Pismem Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] z dnia [...] września 2002r. zawiadomiono firmę A. Sp. z o.o. w D. o wszczęciu postępowania w sprawie dotyczącej pochodzenia, tożsamości odmianowej i wartości siewnej zaprawionych nasion pszenicy ozimej sprzedanych z bonifikatą w nie oznaczonych etykietami i nie zabezpieczonych plombami big-bagach m.in. spółce P. w K. jako materiał siewny odmiany [...], partia [...] za fakturą nr [...] z dnia [...] września 2002r. W zawiadomieniu wezwano spółkę A., zwaną dalej skarżącym, do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie. Skarżący nadesłał wyjaśnienia opatrzone datą [...] września 2002r. i stwierdził, że materiał siewny odmiany [...] z partii [...] znajduje się w dalszym ciągu w magazynach skarżącego w zaplombowanych i prawidłowo oznaczonych opakowaniach. Materiał skontrolowany w spółce P. nie był materiałem siewnym wskazanym w fakturze wskutek oczywistego błędu obsługi magazynu nasiennego. Był to materiał obcy, usługowo zaprawiony na zlecenie M. A. z Gospodarstwa [...]. Po stwierdzeniu pomyłki towar ten został odebrany ze spółki P. i przetransportowany do [...] w celu wydania właścicielowi. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2002r. prowadzący postępowanie Inspektorat w [...] przesłał skarżącemu wyniki oceny elektroforetycznej pobranych próbek nasion, z których wynikało że cała rozprowadzona na cele siewne pszenica ozima z partii o nr m.in. [...] nie jest odmianą [...]. Zawiadomienie dotyczyło również innych zbadanych części materiału siewnego nie będących przedmiotem zaskarżonej decyzji. Sprawę dotyczącą wprowadzenia do obrotu partii nr [...] wyłączono do odrębnego postępowania postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. Pismem z dnia [...] grudnia 2002r., podpisanym przez prokurenta spółki A. M. A., poinformowano organ o trudnościach ze złożeniem wyjaśnień i zwrócono się o wyznaczenie dodatkowego terminu dla tej czynności i następnie w wyznaczonym czasie przesłano [...] stycznia 2003r. oczekiwane pismo. Co do partii oznaczonej nr [...] podtrzymano w nim poprzednio wyrażone stanowisko, iż poddany kontroli towar nie pozostaje w żadnym związku z tą partią. Nasiona z tej partii pozostawały w dalszym ciągu w magazynie skarżącego, a wskutek pomyłki pracowników magazynowych, materiał siewny zaprawiony na zlecenie innego podmiotu został przekazany do firmy P. W piśmie uzupełniającym skarżący wyraził stanowisko, że w związku z pomyłką jaka miała miejsce tzn. firmie P. dostarczono inny towar, niż stanowiący przedmiot sprzedaży, sprzedaż udokumentowana fakturą nr [...] nie doszła do skutku. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2003r. skarżący nadesłał kopie dokumentów: dowód "magazyn wyda" nr [...] wystawiony przez P. stwierdzający zwrot pomyłkowo dostarczonego towaru, dowód "magazyn przyjmie nr [...] stwierdzający przyjęcie towaru zwróconego, fakturę korygującą nr [...] z dnia [...]. 09. 2002r., fakturę VAT nr [...] z dnia [...] 09.2002r. za wykonanie zaprawienia na zlecenie J. A., protokół zaprawienia z dnia [...].09.2002r. Dnia [...] marca 2003r. Wojewódzki Inspektorat I.O.R. i N. przeprowadził kontrolę w firmie P. Objęto nią udokumentowanie nabycia i zwrotu partii [...] nasion pszenicy ozimej o masie 15 ton wprowadzona do obrotu przez spółkę A. w D. pod szyldem kwalifikowanego materiału siewnego odmiany [...]. Skontrolowano dokumenty magazynowe i faktury oraz odebrano oświadczenie od dyrektora M. K., że pozyskany zbiór z zakupionej pszenicy odmiany [...] partii [...] zostanie zagospodarowany w gospodarstwie lub sprzedany na cele konsumpcyjne. Zalecono poinformowanie kierownika W.I.O.R.N. o terminie zbioru pszenicy ozimej odmiany [...] oraz zlecono złożenie wyjaśnień m.in. w przedmiocie przyczyny odmowy podpisania protokołu z dnia [...] września 2002r. przez M. K. oraz odmowy podania przyczyny zwrotu nasion partii [...] firmie A. W sprawie wpłynęło również dnia [...] kwietnia 2003r. pismo od reprezentującej Gospodarstwo Rolne [...] J. A. potwierdzające wyjaśnienia złożone przez M. A. reprezentującego skarżącego. Decyzją z dnia [...] maja 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa orzekł o wprowadzeniu przez skarżącego do obrotu w dniu [...] września 2002r. niezgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie materiału siewnego pszenicy ozimej w ilości 15 ton o wartości 24.150zł i nałożeniu opłaty sanacyjnej za sprzedaż tego materiału w wysokości 72.450zł. W wyniku złożonego odwołania Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa dnia [...] lipca 2003r. uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia istotnych rozbieżności w materiale dowodowym. Nie została dokonana ich specyfikacja, czy tez próba wyjaśnienia poczynionych w toku postępowania ustaleń, a takie działanie narusza zasady obowiązujące przy wydawaniu decyzji administracyjnych. Organ nie podał przyczyn, z powodu których odmówił mocy dowodowej faktom i wyjaśnieniom podanym przez stronę skarżącą. Wskazane braki dotyczą w szczególności braku jednoznacznego określenia przez organ , czy ewentualne wystąpienie pomyłki przy sprzedaży przez spółkę A. w dniu [...] września 2002r. materiału siewnego pszenicy ozimej odmiany [...] opatrzonego nr serii [...] w ilości 15 ton, Spółce P. z K. zostało uznane za udowodnione czy nie i czy wyjaśnieniom skarżącego należy dać wiarę czy nie i dlaczego. Dnia [...] lipca 2003r. Organ – Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] zawiadomił skarżącego o kontynuowaniu postępowania, poinformował o prawie strony czynnego udziału w postępowaniu i pouczył o prawie do złożenia dodatkowych dowodów i wyjaśnień. Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2003r. podpisanym przez dyrektora Z. M. wniósł o dołączenie do akt postępowania i dopuszczenie dowodu z pisemnego wyjaśnienia złożonego dnia [...] maja 2003r. przez W. H. – pracownika spółki na okoliczność jak doszło do pomyłki w dostawie nasion do firmy P. Złożono tez wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka W.H. na wyżej podana okoliczność. Inspektor WIIORN przeprowadził następnie kontrolę zakładzie skarżącego w D., która objęto dokumentację dotyczącą usługowego zaprawiania nasion roślin rolniczych w okresie od [...] lipca 2002r. do [...] sierpnia 2003r. Stwierdzono, że skarżący zaprawiał usługowo nasiona wyłącznie dla Gospodarstwa Rolnego – J. A. w [...]. Stwierdzono, że do faktury VAT nr [...] wystawionej dnia [...] września 2002r. przez skarżącego dla Gospodarstwa Rolnego –J. A. brak jest pisemnego zlecenia, a w dokumentach znajduje się faktura VAT o takim samym numerze [...] wystawiona dnia [...] września 2002r.dla firmy "P" za dokonanie analizy zboża na gęstość. Do protokołu wpisano, że w spółce prowadzona jest oddzielna numeracja faktur innych, nią na sprzedaż materiału siewnego, bądź paszowego. W załączonym do akt sprawy wykazie wystawionych faktur w 2002r. pod poz. [...] widnieje faktura wystawiona dla firmy P. oznaczona nr [...] z dopiskiem "A", zaś faktura wystawiona dla J. A. o nr [...] wpisana jest mniej czytelnie pomiędzy numerami kolejnymi faktur [...], a [...]. Organ pismem kierowanym do skarżącego dnia [...] sierpnia 2003r. poinformował o prawie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień, zaś skarżący dnia [...] sierpnia 2003r. podtrzymał stanowisko wyrażone we wcześniejszych pismach. Organ uwzględnił wniosek skarżącego o przesłuchanie W. H. i pismem z dnia [...] września 2003r. zawiadomił go o terminie przesłuchania w charakterze świadka na okoliczność wydania z magazynu i sprzedaży firmie P. nasion pszenicy deklarowanej jako materiał siewny [...], a odrębnym pismem z tego samego dnia zawiadomił skarżącego m.in. o planowanym przesłuchaniu zgłoszonego świadka. Skarżący zakwestionował sposób przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, którego obowiązek stawiennictwa, zgodnie z art. 51 Kpa., ograniczony jest do terenu gminy lub miasta, w której zamieszkuje, a więc organ winien zgodnie z dyspozycją art. 52 Kpa. skorzystać z pomocy prawnej właściwego terenowego organu administracji. Złożono wniosek o zmianę treści wezwania. Organ wniosku nie uwzględnił i na rozprawie administracyjnej dnia [...] września 2003r. w której uczestniczył pełnomocnik skarżącego radca prawny P. F. przesłuchano świadka zgłoszonego przez skarżącego. Pismem z dnia [...] października 2003r. pełnomocnik skarżącego obecny na rozprawie postawił wniosek o umorzenie postępowania w prowadzonej sprawie z uwagi na to, iż przeprowadzona przez skarżącego analiza materiału dowodowego potwierdza jednoznacznie fakt zaistnienia pomyłki w dostarczeniu nasion do firmy P. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa orzekł, iż skarżący wprowadził do obrotu, niezgodnie z art.66 ust. 1 pkt 1 ustawy o nasiennictwie, materiał siewny pszenicy ozimej w lości 15 ton o wartości 24.150zł i wymierzył opłatę sankcyjną w wysokości 72.450zł. a w wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z dnia [...] listopada 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ nie zgodził się z postawionymi przez skarżącego zarzutami niewłaściwego zastosowania prawa materialnego polegającego na błędnej interpretacji art. 84 i 88 k.c. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 17 i art. 72a ust. 2 ustawy o nasiennictwie poprzez przyjęcie, że pomimo błędu przy dokonywaniu czynności prawnej sprzedaży materiału siewnego pszenicy dokonanej dnia [...] września 2002r. oraz oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych tej czynności, skarżący dokonał obrotu materiałem siewnym. W ocenie organu doszło do umowy sprzedaży, a nie ma znaczenia dla sprawy, iż materiał dostarczony nie został użyty do siewu i zwrócony [...] września 2002r. na co skarżący przedstawił fakturę korygującą z tego dnia. Dostarczenie firmie P. w dniu [...] października 2002r. materiału siewnego pszenicy odm. [...] należy traktować jako nową umowę sprzedaży, ponieważ zastosowano inna cenę, a ilość dostarczonych nasion była mniejsza od deklarowanej w fakturze wcześniejszej. Zarówno nasiona dostarczonej dnia [...] września 2002r. partii pszenicy jak tez nasiona dostarczone dnia [...] października 2002r. nie były nasionami deklarowanej odmiany [...]. Podnoszony przez skarżącego argument, że zwrot towaru został wcześniej uzgodniony z nabywcą nie znalazł potwierdzenia w żadnym dowodzie, a przecież uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu wymaga dla celów dowodowych oświadczenia pisemnego. Zaznaczenia wymaga, że przedstawiciel skarżącego w dacie kontroli nie potrafił podać przyczyny zwrotu, co zostało odnotowane w protokole kontroli z dnia [...] września 2002r. Również zeznania świadka powołanego przez skarżącego nie potwierdziły, że sprzedaż firmie P. materiału siewnego pszenicy ozimej była wynikiem błędu popełnionego przy wydawaniu towaru magazynu. Świadek nie potwierdził wyjaśnień skarżącego, że nasiona dostarczone P. były nasionami zaprawionymi na zlecenie J. A. z przedsiębiorstwa rolnego w [...] lecz zeznał, że były to nasiona zaprawione dla przedsiębiorstwa w K. Organ zaznaczył również, że nie można dać wiary twierdzeniu skarżącego, że nasiona pomyłkowo dostarczone były nasionami usługowo zaprawionymi dla przedsiębiorstwa w [...], bowiem numer faktury [...] z dnia [...] września 2002r. jest identyczny z numerem faktury wystawionej dnia [...] września 2002r. dla spółki P. w P. za wykonanie analizy zboża na gęstość. Wystawienie obu faktur zostało wprawdzie odnotowane w ewidencji wystawionych faktur, niemniej faktura dla [...] została dopisana bez numeru porządkowego, pomiędzy pozycjami [...] a [...]. W skierowanej do Naczelnego Sadu Administracyjnego skardze Spółka A. wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2003r. zarzucając jej wydanie z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 84 i 88 k.c. oraz art. 2 ust.2 pkt 17 i art. 72a ust. 2 ustawy o nasiennictwie, naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, naruszenie przez organ I instancji właściwości miejscowej skutkujące nieważnością decyzji, bowiem siedziba skarżącego mieści się w P. w województwie [...]. Naruszono w obu instancjach obowiązek wnikliwego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy wynikający z art. 7 i 136 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej. Nie zgodził się z zarzutami skargi przeprowadzenia postępowania z naruszeniem przepisów proceduralnych ani z zarzutem naruszenia właściwości miejscowej. Prowadzone postępowanie dotyczyło okresu, kiedy właściwym był Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...], a postępowanie zostało wszczęte jeszcze przed zmianą siedziby strony skarżącej; przekazanie sprawy na ostatnim jej etapie do innego organu byłoby niecelowe i niepotrzebnie przedłużyłoby czas prowadzenia tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.p.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucił organowi, że zaskarżoną decyzją naruszył prawo materialne, a w szczególności art. 84 i 88 k.c. oraz art. 2 ust. 1 pkt 17 i art. 72a ust. 2 ustawy o nasiennictwie poprzez przyjęcie, że pomimo błędu przy dokonaniu sprzedaży nasion pszenicy dokonanej dnia [...] września 2002r. oraz uchylenia się skarżącego od skutków prawnych tej czynności strona dokonała obrót materiałem siewnym. Sąd nie podzielił tego stanowiska. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 24 listopada 1995r. o nasiennictwie ( Dz. U. z 2001r. Nr 53, poz. 563 ze zmianami ) obrót materiałem siewnym oznacza m.in. oferowanie do sprzedaży i sprzedaż materiału siewnego. Organ przyjął, że materiał siewny – pszenica ozima odmiany [...] w ilości 15 ton, dostarczony do firmy P. dnia [...] września 2002r. został sprzedany, co potwierdzała faktura nr [...] z dnia [...]. 09. 2002r. i dokumenty: "magazyn wyda" nr [...] wystawiony przez skarżącego i "magazyn przyjmie" wystawiony przez P. Strategiczny argument skarżącego, że wydany dnia [...] września 2002r. towar był towarem nienależącym do sprzedającego, lecz do J. A. prowadzącej Gospodarstwo Rolne w [...] i dostarczony został do firmy P. pomyłkowo, był przedmiotem postępowania dowodowego. Zebrane dowody, zarówno te uzyskane w pierwszej fazie postępowania, jak i te uzyskane po uchyleniu decyzji I instancji podlegały całościowej ocenie organu administracji. Nie można organowi postawić zarzutu, że zaskarżoną decyzją naruszył przepisy prawa cywilnego, bowiem nie one stanowią podstawę orzekania w sprawie administracyjnej. Nie oznacza to wszakże możności pominięcia okoliczności powoływanych przez stronę postępowania, a wskazujących ponad wszelką wątpliwość, iż wskutek określonych zdarzeń w sferze prawa cywilnego, nie można zastosować wobec niej przepisów prawa administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie, organ szczegółowo rozprawił się z argumentem, że dnia [...] września 2002r. nie doszło do umowy sprzedaży. Wskazał dowody, które zebrał w sprawie i które zdaniem organu przemawiają za tym, że należy uznać, iż dnia [...] września 2002r. skarżący sprzedając firmie P. materiał siewny w ilości 15 ton, deklarowany jako odmiana pszenicy ozimej [...], dokonał obrotu tym materiałem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy o nasiennictwie. Nie znalazło potwierdzenia w aktach sprawy akcentowane przez skarżącego uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, a jak celnie zauważył organ, mimo iż towar został sprzedany dnia [...] września 2002r. to dopiero po dacie [...] września tj. po przeprowadzonej kontroli, wystawiona została faktura korygująca nr [...] z dnia [...] września 2002r. Twierdzeń skarżącego nie wspiera argument, że już w dacie kontroli dyrektor P. wspominał o konieczności zwrotu, ponieważ nie potrafił podać kontrolującym powodu takiej decyzji. Znaczącą wagę w sprawie odgrywa również faktura nr [...] wystawiona przez skarżącą firmę przedsiębiorstwu Gospodarstwo Rolne A. J. w [...]. Organ zbadał okoliczności jej wystawienia i wobec stwierdzenia, że w tym samym roku z datą [...] września 2002r. widnieje faktura z takim samym numerem wystawiona dla innego przedsiębiorstwa ( P. ), a w wykazie faktur wystawiona dla J. A. faktura nr [...] nie posiada numeru kolejnego wpisu i jest mało czytelna, nie dał wiary twierdzeniom skarżącego. Podawany przez niego dodatkowy argument, że faktura dla firmy P. dodatkowo opatrzona jest literą "A" nie mogła zostać przez organ uwzględniona, ponieważ litera ta współtworzy numer jednak tylko w ewidencji faktur wystawianych przez skarżącego. Faktura, która otrzymała firma P. nie zawierała tej litery. Także zeznania świadka H. nie mogły przekonać organu o prawdziwości twierdzeń skarżącego, ponieważ na większość istotnych pytań świadek nie odpowiedział, twierdząc że nie pamięta okoliczności, o które pyta go prowadzący rozprawę. Dotychczas konsekwentne twierdzenia skarżącego, że materiał siewny wydany spółce P. stanowił własność J. A. i został zaprawiony na jej zlecenie, świadek powołany przez skarżącego zakwestionował podając, że był to towar należący do przedsiębiorstwa M. A. w K. W ocenie Sądu, organ dokonał kompleksowej oceny dowodów zgodnie z wymogami przepisów postępowania administracyjnego, bez elementów dowolności respektując zasadę wyrażoną w art. 81 Kpa. Tym samym Sąd nie zgodził się z kolejnym zarzutem skargi, że organ prowadził postępowanie dowodowe w sposób naruszający zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący twierdzi, że kontrole przeprowadzone w firmie P. winny były dokonywać się w obecności przedstawiciela skarżącego, który powinien móc podpisać protokół i wnieść ewentualne zastrzeżenia. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art.4 ustawy o nasiennictwie do postępowania w sprawach regulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przepis art. 61 określa uprawnienia pracowników Inspekcji w związku z przeprowadzaną kontrolą materiału siewnego, zaś sposób i tryb przeprowadzania kontroli tego materiału określił na podstawie art. 62 pkt 3 cyt. ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 14 sierpnia 2001r. w sprawie rejestracji odmiany i udzielania ochrony wyłącznego prawa do odmiany i kontroli materiału siewnego ( Dz. U. Nr 108, poz. 1184 ). Organy Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, wydając decyzję zaskarżoną i decyzję ją poprzedzającą, przeprowadziły w badanej sprawie dwa postępowania: postępowanie kontrolne, którego zasady określone zostały odrębnie w przywołanym wyżej rozporządzeniu i postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie czy do obrotu dopuszczony został materiał siewny zgodnie z warunkami określonymi w art. 66 ust. 1 i w przypadku pozytywnego ustalenia w tym zakresie – do zastosowania sankcji z art. 72a ustawy. Nie ma wątpliwości, że postępowanie administracyjne prowadzone jest na zasadach określonych w Kpa, jednak postępowanie kontrolne materiału siewnego, jako posiłkujące się odrębnymi przepisami, nie poddane jest rygorom Kodeksu. Nie mogą więc znaleźć uznania Sądu argumenty skarżącego, że postępowanie było wadliwe, ponieważ nie zapewniono mu udziału w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w zakładach innych podmiotów prawa. Jeżeli kontrola przeprowadzana była w firmie P., to zgodnie z § 38 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia sporządzony z takiej kontroli protokół podpisać musieli wyłącznie kontrolujący i kontrolowany podmiot albo osoba uprawniona do reprezentowania tego podmiotu. Kontrolowanym podmiotem była firma P., a podczas prowadzonej w zakładzie firmy P. w dniach [...] i [...] września 2002r. kontroli, skarżący nie występował jako jej podmiot. Z chwilą ujawnienia, iż próbki pobranych nasion zostały zakupione u skarżącego, dnia [...] września 2002r. organ zawiadomił go o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dot. pochodzenia, tożsamości odmianowej i wartości siewnej materiału u niego zakupionego i mógł on uczestniczyć w postępowaniu zgłaszając wnioski dowodowe, składając wyjaśnienia czy uczestnicząc w rozprawie administracyjnej. Z pewnością nie może być jednak tak, aby skarżący mógł uczestniczyć w procedurach kontrolnych prowadzonych w innych firmach, w szczególności nie mógł on mieć wglądu w dokumentację księgową tych firm, co wynika z odrębnych przepisów. Sąd nie podzielił również przekonania skarżącego, że w postępowaniu organ I instancji naruszył właściwość miejscową, co skutkować może jedynie stwierdzeniem nieważności decyzji. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte dnia [...] września 2002r. i w tej dacie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] był ze względu tak na siedzibę skarżącego, jak też na miejsce zakładu prze niego prowadzonego, właściwy do orzekania w sprawie. Należy zauważyć, że uchylenie decyzji I instancji przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa spowodowało, iż sprawa powróciła do ponownego rozpatrzenia przez ten organ I instancji, który wydał zaskarżoną decyzję. Wynika to wprost z treści decyzji z dnia [...] lipca 2003r. Należy zauważyć, że byłoby zaprzeczeniem zasady racjonalnego działania oraz intencji przepisów Kpa dotyczących właściwości miejscowej mających na celu ustalenie organu kompetentnego, jak też stabilizację postępowania, przekazywanie sprawy administracyjnej niezależnie od etapu, na którym się znajduje, innemu organowi tylko dlatego, że strona postępowania zmienia swoją siedzibę w trakcie tego postępowania. W krańcowym przypadku dokonywania przez stronę postępowania kilkakrotnej zmiany siedziby, mogłoby to prowadzić do powstania stanu, w którym wydanie orzeczenia nie jest możliwe. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p. s. a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło