VI SA/Wa 2679/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego S. W. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanowił: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 120 zł (sto dwadzieścia złotych) powiększone o kwotę 27,60.złotych (dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 grudnia 2015 r. ustanowiono dla skarżącego – J. R., radcę prawnego, przy czym Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] pełnomocnikiem z urzędu wyznaczyła dla skarżącego radcę prawnego S. W. Radca prawny S. W. przedłożył pismo procesowe, w którym podniósł zarzuty wobec zaskarżonej decyzji, wnosząc zarazem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Oświadczył przy tym, że koszty te nie zostały opłacone w części ani w całości. Nadto ustanowiony przez radcę prawnego S. W. pełnomocnik substytucyjny, adwokat M. G. wzięła udział w rozprawie w dniu 13 czerwca 2016 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2016 roku oddalił skargę w całości. Ponadto postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2016 r. przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w kwocie 240 zł powiększonej o kwotę 55,20 zł stanowiącą podatek VAT tytułem opłaty za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego oraz tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków związanych z uiszczeniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego kwotę 17 złotych. W dniu 20 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrok z uzasadnieniem doręczono mu w dniu 25 lipca 2016 r. Pismem złożonym w dniu 5 sierpnia 2016 roku pełnomocnik skarżącego przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczył przy tym, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w jakiejkolwiek części. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając wniosek radcy prawnego S. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zważył, co następuje: W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie zasady przyznawania wynagrodzenia radcy prawnemu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., przy czym w myśl § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednakże przedłożenie w niniejszej sprawie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło już na etapie postępowania drugoinstancyjnego, którego bieg rozpoczął się z chwilą ogłoszenia wyroku w pierwszej instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czyli z dniem 13 czerwca 2016 roku. Wspomnieć należy, że, jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt II UZ 24/06 (na kanwie procedury cywilnej) czynności procesowe podejmowane po wydaniu wyroku przed sądem pierwszej instancji i przez ten sąd nie są już zatem postępowaniem w pierwszej instancji. Mogą to być czynności podejmowane w ogóle poza tokiem instancji (jeżeli nie dojdzie do zaskarżenia). Jednakże, jeżeli w sprawie zostanie wniesiona apelacja, to należy uznać, że wszystkie czynności procesowe (stron i sądu) podejmowane po ogłoszeniu wyroku są już czynnościami postępowania apelacyjnego (w drugiej instancji). Postępowanie cywilne w toku instancji ma bowiem charakter ciągły w tym znaczeniu, że nie można uznać, aby postępowanie w pierwszej instancji kończyło się w dniu ogłoszenia wyroku, a postępowanie apelacyjne rozpoczynało dopiero w dniu wniesienia apelacji. Powstawałaby wówczas faza postępowania, które już nie byłoby postępowaniem pierwszoinstancyjnym, a jeszcze nie było postępowaniem w drugiej instancji. Nie ma przy tym znaczenia, że postępowanie apelacyjne (tzw. międzyinstancyjne) toczy się przed sądem pierwszej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2006 r., II PZ 34/06, dotychczas niepublikowane). Przenosząc powyższe rozważania na grunt procedury sądowoadministracyjnej stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie przedłożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło już na etapie postępowania drugoinstncyjnego, którego bieg rozpoczął się z chwilą ogłoszenia wyroku w pierwszej instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Tak więc sprawa w drugiej instancji została wszczęta już po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu i to przepisy tego rozporządzenia znajda zastosowanie w niniejszej sprawie. Jedyną czynnością podjętą przez ustanowionego z urzędu radcę prawnego występującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w drugiej instancji było przy tym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W myśl § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W ocenie rozpoznającego wniosek, po uwzględnieniu okoliczności wskazanych w § 4 ww. rozporządzenia, należy ustalić opłatę za czynności radcy prawnego S. W. w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4. Zgodnie natomiast z § 21 ust. 1 pkt 2) ppkt b) cyt. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 omawianego przepisu (zgodnie z pkt 1 ppkt c omawianego przepisu opłata maksymalna w sprawie z przedmiotowej skargi wynosi 480 zł), tj. 240 zł. Tym samym opłata za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu w wysokości ½ ww. opłaty maksymalnej wynosi 120 zł, przy czym w myśl § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia kwotę tę należy podwyższyć o stawkę 23 % podatku od towarów i usług, tj. kwotę 27,60 zł. W związku z powyższym, w myśl art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.