VI SA/Wa 2693/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-06
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Andrzej Czarnecki, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została prawidłowo nałożona, jeśli pojazd przewoził ładunek podzielony, a jego wymiary (długość) przekraczały dopuszczalne normy, mimo że masa całkowita była w granicach zezwolenia kategorii VI?Ratio decidendi
Kara pieniężna została prawidłowo nałożona, ponieważ pojazd przekroczył dopuszczalną długość, a przewożony ładunek (elementy betonowe) został uznany za podzielny. Zgodnie z przepisami, przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielonym jest traktowany jako przejazd bez zezwolenia, co skutkuje nałożeniem kary. Wagi użyte do pomiaru spełniały wymogi prawne i posiadały ważne legalizacje.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazd, przewożący cztery elementy betonowe, przekroczył dopuszczalną długość i masę całkowitą, mimo posiadania zezwolenia kategorii VI. Skarżąca kwestionowała charakter ładunku jako podzielnego oraz prawidłowość użytych wag.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "Prd.") oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 260; dalej jako "udp."), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej skarżąca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
W dniu [...] lutego 2013 r. w B. na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) patrol funkcjonariuszy z Komendy Miejskiej Policji w B. zatrzymał do kontroli pojazd członowy składający się z czteroosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z czteroosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował S. S., który wykonywał przewóz drogowy elementów betonowych w imieniu skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą M. M. [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją
z dnia [...] maja 2013 r., działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 Prd.,
art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm przez pojazd poddany kontroli.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 Kpa., przez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz naruszenie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżąca przypomniała, że pomiaru nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu dokonano przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych. Z uwagi na normy wynikające z załącznika
do Prd. uznano, jak wskazała skarżąca, że w analizowanym przypadku kierowca powinien okazać zezwolenie kategorii VII.
W ocenie skarżącej, zasadnicza niezgodność w ocenie stanu faktycznego polega na scharakteryzowaniu ładunku w postaci czterech elementów betonowych. Wskazała, że ładunek, wbrew temu co podał organ, jest ładunkiem niepodzielnym. Jej zdaniem, gdyby nawet każdy z ww. elementów był przewożony oddzielnie to i tak pojazd pozostawałby nienormatywny ze względu na jego długość. Skarżąca wskazała, że ważenia pojazdu dokonano przy zastosowaniu wag typu SAW, na których znajduje się informacja, że służą one do kontroli obciążenia koła. Skarżąca zakwestionowała przydatność użytych do pomiaru wag ze względu na różnicę w wynikach pomiarów osi pojazdu między pierwszym a drugim ważeniem.
GITD we wskazanej na wstępie decyzji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- łączna masa pojazdu członowego 78,20t - przekroczenie dmc o 38,20t (przekroczenie o 95,5%),
- długość pojazdu członowego wraz z ładunkiem - 24,265 m - przekroczenie dopuszczalnej długości o 7,76 m (przekroczenie o 47 %).
GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] lipca 2011 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. dla wagi o nr [...] z datą ważności do [...] października 2014 r. i przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. dla wagi o nr [...] z datą ważności do [...] sierpnia 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do stwierdzenia wymiaru naruszeń przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. Po dokonaniu pomiarów sporządzono ww. protokół kontroli z dnia [...] lutego 2013 r.
GITD wskazał, że kierowca powinien był legitymować się zezwoleniem kategorii VII, tj. dla pojazdu nienormatywnego, ponieważ rzeczywista masa całkowita pojazdu przekraczała 60t. Skarżący w czasie kontroli okazał zezwolenie kategorii VI
nr [...] wydane na okres 6 miesięcy w terminie
od [...] listopada 2012 r. do [...] maja 2013 r. na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego, który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji "6" tabeli. Zgodnie z lp. 6 załącznika do ustawy – Prawo o ruchu drogowym (pkt 6 tabeli) zezwolenia kategorii VI wydawane są na rzecz pojazdów nienormatywnych o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60t.
Organ, odnosząc się do stanowiska skarżącej co do charakteru przewożonego ładunku, wskazał, że kwestia podzielności tego ładunku jest bez znaczenia, ponieważ skarżąca nie legitymowała się zezwoleniem, które upoważniałoby ją do przejazdu pojazdem o stwierdzonych parametrach.
GITD, odwołując się do przedstawionego przez skarżącą stanowiska Najwyższej Izby Kontroli (Delegatury w L.) zawartego w informacji o wynikach kontroli nr ewid. [...] oraz stanowiska Głównego Urzędu Miar zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], iż "odpowiednie do ustalenia dmc są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max", wskazał, że twierdzenia te nie zostały poparte żadną analizą prawną, ani tym bardziej faktyczną.
GITD, odnosząc się do kwestionowanej przez skarżącą przydatności użytych wag, stwierdził, że różnice w wynikach pomiarów pomiędzy pierwszym, a drugim ważeniem pojazdu zawsze występują, a wynika to z wielu czynników. np. sposobu najazdu kołami pojazdu na wagę.
GITD zaznaczył, że instrukcja obsługi wag typu SAW stanowi, iż eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Tabela w pkt 2.5 tej instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdu 4 i 5 osiowego dwoma wagami. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie.
GITD podał, że ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie,
a mianowicie w art. 140aa ust. 4 Prd. wskazując, że nie wszczyna się postępowania
w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa
w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu
w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
GITD wskazał przy tym, że w niniejszej sprawie przewożono elementy betonowe, które nie stanowią materiału sypkiego ani drewna, nie znajduje z tego względu zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prd.
GITD nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstałe naruszenia.
Ponadto GITD nie podzielił stanowiska skarżącej, zgodnie z którym organ orzekający wydał decyzję z obrazą art. 77 Kpa. W ocenie GITD, analiza akt spraw wykazuje, że organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa.
i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013r. i zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym,
- naruszenie treści art. 7 Kpa., poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,
- naruszenie art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 Kpa., poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ I instancji bez podstawy prawnej,
- naruszenie art. 77 § 1 Kpa., poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym,
- naruszenie art. 75 § 1 Kpa. (legalność dowodu), poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do pomiaru nacisku osi niezgodnie ze wskazaniami producenta wagi, a także uznanie jako wiarygodny dokument noszący znamiona manipulacji
i przerabiania.
Skarżąca w oparciu o powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 61 § 3 tej ustawy oraz zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu skargi powołując się na definicję ładunku niepodzielnego zawartą w art. 2 pkt 35b Prd. wskazała, że ustalono stan faktyczny uznając ładunek
w postaci czterech elementów betonowych jako podzielny. Zaznaczyła, że w niniejszej sprawie występują dwie wielkości skutkujące nienormatywnością pojazdu, a mianowicie długość oraz masa. Zdaniem skarżącej, organ wskazując na podzielność ładunku, nie zwrócił uwagi na fakt, że nawet w przypadku przewozu wyłącznie jednego prefabrykatu betonowego pojazd nadal pozostawałby nienormatywny z uwagi na długość elementu.
Skarżąca podkreśliła, że organ z naruszeniem art. 6 w związku z art. 67 § 1 Kpa. nie wskazał w protokole podstawy prawnej procesu ważenia, a jedynie podstawę prawną uprawnień organu do realizacji tej czynności. Odwołując się do instrukcji obsługi producenta wagi, tj przedsiębiorstwa I. wskazała, że jak wynika z punktu 1.2 tiret I i III instrukcji, waga SAW służy do pomiaru obciążenia koła pojazdu bądź, w przypadku utworzenia systemu połączonych dwóch wag, do pomiaru nacisku osi. Zdaniem skarżącej, przyjmując, że kontrolujący inspektor przed wykonaniem pomiaru nie zapoznał się z wytycznymi zawartymi w instrukcji obsługi wagi SAW, mógł z łatwością odczytać właściwe informacje naniesione przez producenta na urządzeniu pomiarowym. Informacje te również potwierdzają, że waga SAW nie służy do pomiaru całkowitej masy pojazdu. Skarżąca podkreśliła, że producent zawierając odpowiednią klauzulę na obudowie wagi przenośnej do pomiarów statycznych SAW jednoznacznie wskazał na zakres przeznaczenia urządzenia pomiarowego. W ocenie skarżącej, gdyby waga była dopuszczona do pomiaru masy całkowitej, z pewnością odpowiednia informacja również znalazłaby się na tabliczce urządzenia.
Skarżąca odwołała się również do wątpliwej, jak to określiła, dokładności wag SAW, wskazując, że w wyniku pierwszego ważenia ustalono masę rzeczywistą zespołu pojazdów na 78.200 kg, zaś podczas drugiego ważenia na 84.000 kg.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Badając pod tym kątem niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości stan faktyczny w zakresie dotyczącym wykonywania przewozu drogowego ładunku w postaci 4 elementów betonowych. Kierowca dokonujący tego przewozu legitymował się zezwoleniem kategorii VI nr [...] z dnia 2012 na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 m-cy, udzielonego przedsiębiorcy [...] M. M.
Należy wskazać, iż zezwolenie kategorii VI wydawane jest na przejazd pojazdu nienormatywnego o:
a) o szerokości nieprzekraczającej:
- 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,
- 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,
b) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,
e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu i pomiarów zewnętrznych stwierdzono:
1) rzeczywistą masę całkowitą kontrolowanego pojazdu członowego 78,200 t zatem przekraczającą wartość dopuszczalnej masy całkowitej 40,0 t o wartość 38,200 t (przekroczenie 95,5 %),
2) rzeczywistą długość pojazdu 24,26 m, zatem przekraczającą dopuszczalność długość o 7,76 m (przekroczenie o 47%).
Ponadto kontrolujący ustalili, że kontrolowany pojazd nienormatywny powinien z uwagi na swoje wymiary legitymować się zezwoleniem kategorii VII, gdyż uzyskane wyniki wymiarów zewnętrznych oraz rzeczywistą masę całkowitą i naciski osi skontrolowanego pojazdu tj. rzeczywista masa całkowita 78,200 t (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 95,5 %), rzeczywista długość pojazdu 24,26 m (przekroczenie dopuszczalnej długości o 47,0 %) pojazd członowy jest pojazdem nienormatywnym mieszczącym się w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych i dróg publicznych, przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik do ustawy - Prawo o ruchu drogowym pojazd o wymiarach oraz o rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t zakwalifikowany został do zezwoleń kategorii VII.
Ponieważ w niniejszej sprawie wykonywany był przewóz ładunku podzielonego nie jest możliwe uzyskanie na taki przewóz zezwolenia, gdyż zezwolenie wydaje się jedynie w wypadku przewozu ładunku niepodzielnego (art. 64 ust. 2 prawa o ruchu drogowym). Nie mniej niemożność uzyskania zezwolenia nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika, gdyż zgodnie z art. 140 ab ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym za przejazd pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielony nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Jak wskazano w art. 2 pkt 35 lit. a i b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski na osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych lub którego wymiary rzeczywiste masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Ładunek niepodzielny jest to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W ocenie Sądu organy słusznie przyjęły, że kontrolowany przewóz był przewozem ładunku podzielonego.
Fakt, że odrębny przewóz każdego z prefabrykatów betonowych skutkowałby koniecznością uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym nie świadczy o niepodzielności tego ładunku. W ocenie Sądu każdy z 4 elementów betonowych może być oddzielnie przewożony, co wynika z wyżej przytoczonej definicji ładunku niepodzielnego.
Jak słusznie zauważyła skarżąca także w wypadku przewożenia pojedynczo każdego elementu betonowego potrzebne będzie zezwolenie.
W świetle art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Ustęp drugi tego przepisu stanowi, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Obie kategorie zezwoleń nie miały zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ zezwolenie kategorii I, w świetle załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym, lp. 1 lit. a, dotyczy pojazdów nienormatywnych ale o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych i naciskach na osie nie przekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.
W świetle zatem art. 64 ust. 2 prawa o ruchu drogowym, Skarżąca rzeczywiście nie mogła uzyskać zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, nie oznacza to jednak, że nie podlegał karze za dokonanie takiego przejazdu, o czym była mowa powyżej.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca poruszała się po drodze krajowej nr [...] ul. [...], B.
Stosownie do art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321) po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t
mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Ponieważ droga, na której stwierdzono przejazd pojazdu czołowego nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz.U.
z 2012 r., poz. 1061), zatem z uwzględnieniem przepisów art. 41 ust. 1-3 ustawy
z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260, t.j.),
ul. [...], w miejscowości B, droga krajowa nr [...], jest drogą publiczną, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Jak już wyżej wskazano z uwagi na wyniki kontroli ww. pojazd powinien posiadać zezwolenie kategorii VII, a stosownie do treści art. 140 ab ust. 2 prawo o ruchu drogowym za przejazd pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielony nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W tym wypadku w kwocie 15000 zł.
Przechodząc do omówienia zarzutów skargi należy wskazać, że nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd w niniejszej sprawie nie dopatrzył się naruszenia ani przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze.
Jak już wyżej wskazano Sąd nie podzielił argumentu skarżącej, iż w powyższej sprawie mamy do czynienia z ładunkiem niepodzielnym. W niniejszej sprawie występują dwie wielkości skutkujące nienormatywnością pojazdu długość oraz masa.
Rzeczywiście nawet w wypadku podzielenia przewożonego ładunku na cztery mielibyśmy doczynienia z pojazdem nienormatywnym z uwagi na jego długość. Jednak dmc pojazdu byłoby o wiele mniejsze, co skutkowałoby mniejszymi uszkodzeniami drogi. Strona przewożąc jeden prefabrykat betonowy mogłaby wystąpić o stosowne zezwolenie, które upoważniałoby do wykonania takiego przewozu.
Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie naruszenia praw związanych z wykonywaniem procedur kontrolnych.
Na wniosek kierowcy ważenie odbyło się dwukrotnie. Organy wzięły pod uwagę wynik ważenia korzystniejszy dla skarżącej. W ocenie Sądu wystąpienie różnic w wynikach pomiarów pomiędzy pierwszym a drugim ważeniem pojazdu wynika z wielu czynników takich jak sposobu najazdu kołami pojazdu na wagę, dlatego też do kontroli przyjmuje się ważenie korzystniejsze dla strony. Do kontroli zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C
o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się świadectwem legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. dla wagi o nr [...] z datą ważności do [...] października
2014 r. i przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. dla wagi o nr [...]z datą ważności do [...] sierpnia 2013 r. Jak stanowi instrukcja obsługi wag typu SAW eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Tabela w pkt 2.5 tej instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdów wieloosiowych. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie. Kontrolę przeprowadzono w miejscu do tego typu czynności zatwierdzonym, legitymującym się protokołem z pomiaru z pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] lipca 2011 r., właśnie celem uzyskania wyników odzwierciedlających stan faktyczny.
Odnosząc się do stanowiska Głównego Urzędu Miar i Najwyższej Izby Kontroli co do niemożności użycia wag SAW 10C do ustalenia DMC, czy też wyznaczenia nacisków osi wielokrotnych, stwierdzić należy, że nie zostało ono poparte żadną analizą prawną ani tym bardziej faktyczną i nie zawiera uzasadnienia, które mogłyby doprowadzić do takich wniosków. Tym samym nie pozwala na dokonanie rzetelnej analizy i wyciągnięcia poprawnych wniosków bez wkraczania
w sferę wiedzy specjalistycznej. Istotne jest to chociażby z uwagi na fakt, że wagi
o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone stosownymi dokumentami do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia DMC.
Obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia
2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, w art. 2 ust. 2 wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej.
Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy).
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) także określa wagi
o klasie dokładności od I do IIII.
Ze świadectwa homologacji nr [...] dołączonego do instrukcji wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem za pomocą wag użytych w takcie kontroli organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC).
Podkreślenia wymaga, że pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.
Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 1998 r. III SA 396/97 (LEX nr 35489), zgodnie z którym: "wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe, niewydane na podstawie delegacji ustawowej, nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych".
Należy również wskazać, że w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2281/11, II GSK 2280/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za pomocą wag typu SAW 10 C możliwe jest wyznaczenie DMC pojazdu.
Podsumowując wskazać należy, że dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.
Zdaniem Sądu, GITD zasadnie utrzymał mocy karę pieniężną orzeczoną wobec skarżącej przez organ I instancji w wysokości 15000 złotych.
Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło