VI SA/Wa 2703/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca – B. Spółka z o.o. z siedzibą w W., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w prawidłowym trybie i terminie, skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, tj. z wpisu od skargi. Uzasadniając swoje żądanie powołała się na trudną sytuację finansową, spowodowaną odnotowaniem w 2012 r. straty w wysokości 206.720,83 złotych oraz na aktualny stan swojego rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 złotych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 5.000,00 złotych, a wartość środków trwałych to 0,00 złotych (k. 10-11 akt). Bilans na dzień 31 marca 2012 r., 2013 r. wskazuje, iż strona skarżąca poniosła stratę w wysokości 224.462 zł. Do czego w znacznej mierze przyczyniło się zaciągnięcie pożyczek długoterminowych na kwotę 202.761 zł. W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013 r. Według dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 r., nadesłanych do sprawy o sygn.. akt VISA/Wa 1196/13 (karty 39-42 akt o sygn.. VI SA/Wa 1196/13), skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości 287.682,75 zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okresy: od 29 do czerwca 2013 r. od 13 do 31 sierpnia 2013 r. oraz od 16 do 30 września 2013 r. na którym saldo końcowe zamknęło się w kwocie 237,11 zł. Postanowieniem z 31 grudnia 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując ww. wniosek odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy wskazał, że oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na względzie, że działalność gospodarczą rozpoczęła w marcu 2012 r., a poniesiona przez nią strata w roku ubiegłym wynikała z zakupu 273 sztuk kas fiskalnych niezbędnych do prowadzenia tego rodzaju działalności ( tj. usługi ochrony dla osób fizycznych i firm). Jednocześnie skarżąca odnotowała systematyczny wzrost sprzedaży świadczonych usług, co oznacza brak poważnych zagrożeń dla jej działalności ( vide pkt 5 dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 r.) Podkreślił, iż o braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania przez osobę prawną nie może świadczyć przywoływany przez stronę skarżącą niski dochód, bądź też odnotowywana strata z prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji , w której skarżąca poczyniła inwestycje na rozwój prowadzonej działalności gospodarczej w postaci zakupu 273 kas fiskalnych. Zaznaczył, że skarżąca uzyskuje przychody i że te przychody kształtują się na wysokim poziomie (przychodów netto na koniec 2012 r. wyniósł 287.682,75 zł) oraz że skarżąca spółka rozwijając się zatrudniła 265 osób. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody strony skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Ponadto zaznaczył, że z analizy transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej wynika, że rachunek ten jest zasilany wyłącznie wpłatami dokonywanymi przez E. B. będącego jedynym udziałowcem skarżącej spółki ( kwoty od 5000 do 10.000zł) oraz I. N., zajmującej stanowisko Prezesa Zarządu skarżącej spółki ( kwoty 4200 złotych i 8 300 złotych), co sugerowałoby, że wszelkie przychody spółki pochodzące ze sprzedaży towarów i usług wpłacane są na konto ww. osób ewentualnie przekazywane są im przez pracowników spółki w formie gotówkowej. Powyższe czyni niejasnym faktyczny stan środków pieniężnych. Referendarz sądowy wskazał, że ze środków znajdujących się na tym rachunku spółka pokrywa koszty obsługi prawnej przekraczające 4.000 zł Od powyższego postanowienia skarżąca w terminie wniosła sprzeciw, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśniła, iż podniesione przez referendarza okoliczności przemawiające jego zdaniem za negatywnym rozpoznaniem wniosku wynikają z oceny okoliczności sprawy w oparciu o nie rzeczywiste lecz o domniemane prognozowane dochody Spółki. Wskazała, że w niniejszej sprawie referendarz dokonał oceny możliwości finansowych skarżącej w sposób wadliwy, odbiegający od kryteriów wskazanych w orzecznictwie, przez co błędnie przyjął, że sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy, w sytuacji gdy okoliczności sprawy temu przeczą. Ponadto odnosząc się do jej oceny wydolności finansowej dokonanej przez referendarza skarżąca wskazała, że ocena skarżącej została wykonana na wyrost, bazując na domniemaniach związanych z funkcjonowaniem i dochodami Spółki, a nie rzeczywistym jej położeniu. Zdaniem skarżącej referendarz nie wziął pod uwagę kondycji finansowej Spółki w dniu rozpoznawania wniosku lecz oparł się na poczynionych przez siebie długoterminowych prognozach w zakresie domniemanych dochodów skarżącej. Wskazała, na daleko idące prognozowanie referendarza wykluczające możliwość pogorszenia kondycji finansowej Spółki. Wzrost ten odnotowano w 2012 r. Skarżąca podkreśliła, że transakcje dokonywane na jej rachunku bankowym , na które to referendarz zwrócił uwagę, były niczym innym jak próbą ratowania Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż to na wnioskodawcy – skarżącej, spoczywa ciężar wykazania, udowodnienia, przedstawienia w sposób przekonujący, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku zależy w gruncie rzeczy tylko od tego, co zostało przez skarżącą dowiedzione. Sąd ponownie przeanalizował dokumentację nadesłaną przez skarżącą i stwierdził, że bezsprzecznie wynika z niej, iż działalność gospodarczą rozpoczęła ona w marcu 2012 r. Oznacza to, że jako nowo założona spółka, zatrudniająca 265 osób, ma duże koszty z tytułu samego zatrudnienia. Z akt wynika również, że w 2012 r. poniosła ona stratę, będącą konsekwencją konieczności zakupu 273 kas fiskalnych, niezbędnych do prowadzenia działalności. W ocenie Sądu wskazane dane świadczą o tym, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą o dużych rozmiarach, skoro zatrudnia 265 pracowników. Dodatkowo, jak podniosła sama skarżąca, odnotowuje ona wzrost sprzedaży świadczonych przez siebie usług. Powyższe prowadzi do logicznego wniosku, iż działalność gospodarcza skarżącej osiąga coraz większe przychody. Nadto z uwagi na zasadę prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki, Sąd odstąpił od ponownego wzywania skarżącej do nadesłania dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) – np. odpisu Księgi przychodów i rozchodów. Sąd uznał bowiem, że - skoro skarżąca wnosząc sprzeciw nie załączyła do niego wymaganego dokumentu, to kolejne wezwanie w tym zakresie będzie bezzasadne tym bardziej, że skarżącą w niniejszym postępowaniu reprezentuje profesjonalny pełnomocnik. Sąd mając na uwadze powyższe dane stwierdza, że nie wynika z nich jaka jest rzeczywista kondycja finansowa skarżącej, której przedstawienie było konieczne dla ustalenia, czy faktycznie winna być zwolniona z wpisu od skargi. Skarżąca nie wykazała tym samym, że nie ma dostatecznych środków na opłacenie skargi w kwocie 400 złotych. Sąd nie może więc przyznać prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Owa pomoc stanowi bowiem wsparcie państwa dla podmiotów, które z powodu braku środków finansowych zostały by pozbawione prawa do sądu. Pomoc ta pochodzi ze środków budżetu państwa, zatem jej przyznawanie musi i może nastąpić tylko w niewątpliwie uzasadnionych przypadkach, a w niniejszej sprawie Sąd takowe wątpliwości powziął, gdyż - jak już podniósł, nie był w stanie prześledzić rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem nie dowiodła ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które dotyczy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 400 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.