VI SA/Wa 2710/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi U. [...] z siedzibą w W. [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ") - zaskarżoną decyzją z dnia 24 czerwca 2025 r. nr [...]- po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez [...]z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Skarżąca, "Spółka") zakończonej wydaniem decyzji z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 27 lutego 2025 r. o godz. 07:17:00 inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli mobilnej pojazd samochodowy marki M.o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Na podstawie danych zawartych w dowodach rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3500 kg. Ponadto ustalono, że pojazd samochodowy został zarejestrowany jako pojazd ciężarowy, jego właścicielem w chwili powstania naruszenia była Strona. W systemie ETOLL zarejestrowano w dniu 1 sierpnia 2024 r. naruszenie o treści: Pojazd nie jest zarejestrowany w SPOE KAS i nie uiszcza opłaty z wykorzystaniem usługi EETS. Zarejestrowane o godzinie 05:32:26 przez urządzenie kontrolne: [...]. Naruszenie obowiązku miało miejsce na odcinku Węzeł P.- Węzeł G., będącym częścią płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] M. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K., wskazanego w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, pojazd poruszał się z przyczepą o nr rej. [...], powyższe zostało odnotowane pod numerem ewidencyjnym [...]. Odcinek drogi krajowej, po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu 1 sierpnia 2024 r. to droga krajowa nr [...] M. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K., która została wyszczególniona w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Przebieg i ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z 27 lutego 2025 r. o nr [...]. Pismem z dnia 6 marca 2025 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zarejestrowanego podczas ww. przejazdu. Następnie decyzją z dnia 14 kwietnia 2025 r. organ nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 1500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 2a u.d.p. z uwagi na naruszenie w dniu 1 sierpnia 2024 r. obowiązku rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ – decyzją z dnia 24 czerwca 2025 r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na podstawie danych znajdujących się w bazie CRM ustalono, że kontrolowany pojazd przed realizacją kontrolowanego przejazdu nie został zarejestrowany w systemie e-Toll. W przedmiotowej sprawie ustalono, że pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany w SPOE KAS (e-Toll) w dniu 27 lutego 2025 r. tj. po odnotowanym naruszeniu, w konsekwencji opłata elektroniczna nie została uiszczona za zrealizowany przejazd. Organ stwierdził, że Strona przed realizacją przejazdu kontrolowanym pojazdem po płatnym odcinku drogi krajowej nie dopełniła podstawowego obowiązku prawnego jakim było zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu w SPOE KAS. W celu wnoszenia opłat elektronicznych w systemie e-TOLL strona powinna zarejestrować pojazd w SPOE KAS, zainstalować urządzenie w pojeździć, utworzyć konto w systemie e-TOLL oraz przypiąć urządzenie do ww. pojazdu. Zdaniem GITD Strona mając świadomość braku zarejestrowania kontrolowanego pojazdu w systemie SPOE KAS nie powinna dopuścić do poruszania się ww. pojazdu po płatnych odcinkach dróg krajowych. W takiej sytuacji powinna ustalić trasę przejazdu innymi alternatywnymi drogami nie objętymi obowiązkiem uiszczania opłaty elektronicznej. Zachowaniu Strony należy – zdaniem organu - przypisać znamię nienależytej staranności w przygotowaniu przejazdu, albowiem Strona nie zarejestrowana kontrolowanego pojazdu w SPOE KAS, czego skutkiem było naruszenie, o którym stanowi art. 13k ust. 2a u.d.p. w zw. z art. 13ia ust. 1 u.d.p. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony, w zakresie obowiązywania innych systemów poboru opłaty elektronicznej na terytorium innych krajów europejskich, organ wskazał, iż powyższe nie wpłynie na odpowiedzialność administracyjną strony. Do naruszenia doszło z uwagi na brak wiedzy Strony w zakresie obowiązku rejestracji w systemie e-Toll, a w konsekwencji obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej za realizowane przejazdy zespołem pojazdów. Powyższa nieznajomość przepisów prawa, nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność administracyjną, jaką ustawodawca przewidziałaby za naruszenie obowiązku rejestracji w systemie e-Toll. Organ wskazał, że naruszenia stwierdzone zostały w różnych dobach, a zatem za każde z tych naruszeń stosownie do przywołanych wyżej przepisów wymierzyć należy karę pieniężną w drodze odrębnej decyzji administracyjnej. Z tych względów zarzut pełnomocnika strony o połączenie spraw tak aby postępowania nie naruszały treści art. 61 § 1 k.p.a., GITD uznał za bezzasadny. GITD następnie wyjaśnił, że naruszenie odnotowane podczas przejazdu pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] zostało zarejestrowane w dniu 1 sierpnia 2024 r., zaś pierwsza czynność organu, miała miejsce w dniu 6 marca 2025 r., a więc przed upływem uregulowanego przepisami terminu przedawnienia naruszenia. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w okresie 9 miesięcy i wstrzymało bieg terminu przedawnienia. W związku z powyższym zgodnie z art. 13n ust. 2 u.d.p. organ mógł wszcząć postępowanie prowadzone wobec Strony. Strona została – zdaniem organu - prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, została jej także doręczona decyzja, dlatego zarzut pełnomocnika strony dotyczący kumulacji kar, które mają charakter fiskalny należy uznać za bezpodstawny. Dodatkowo – zdaniem GITD - nie doszło do naruszenia art. 13m u.d.p. oraz nie doszło na żadnym etapie postępowania do nieprawidłowości w zakresie zatrzymania kontrolowanego pojazdu i odholowania go na strzeżony parking. Ponadto, organ przeanalizował przesłanki zawarte w art. 189f § 1 k.p.a. i uznał, że regulacja ta nie ma zastosowania. Jeżeli Strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną to w żadnym razie – zdaniem GITD – nie można mówić o działaniu siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a., czy znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a. Pismem z dnia 29 lipca 2025 r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego zarzucając naruszenie: 1. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów publicznych, działając przede wszystkim sprzecznie z zasadą proporcjonalności, to jest wszczynając 87 odrębnych postępowań i wymierzając 87 administracyjnych kar pieniężnych włącznie, które zostały następnie objęte 87 odrębnymi wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy) za naruszenia ujawnione i opisane w Protokole z kontroli mobilne nr [...]z dnia 27 lutego 2025 r., zamiast doprowadzić do stanu zgodnego z prawem zaraz po wykryciu pierwszego z naruszeń względem podmiotu stale korzystającego z płatnych odcinków dróg publicznych w Rzeczpospolitej Polskiej, czym doprowadzono do wielokrotnej karalności za jakościowo jednorodne czyny popełnione w tożsamych warunkach faktycznych i prawnych, nieróżniące się pomiędzy sobą istotnymi okolicznościami oprócz daty oraz miejsca wykrycia naruszenia. Nadto należy podkreślić, że organ miał świadomość usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela na najbliższy parking strzeżony w trybie art. 13m ust. 7-8 u.d.p., co stanowi dodatkową, dotkliwą sankcję finansową i prowadzi do rażącego naruszenia zasady proporcjonalności z uwagi na kwestionowanie przez skarżącego materialnoprawnych podstaw żądania kaucji na podstawie art. 13m ust. 2 u.d.t.; 2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma a Spółka nie zaprzestała naruszania prawa w sytuacji, gdy Skarżący zrealizował powyższe przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przy uwzględnieniu okoliczności sprawy i wzięciu pod uwagę przebiegu wszystkich 87 postępowań administracyjnych w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej w całości decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...). Z kolei przepis art. 13ia ust. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że w celu uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu jest obowiązany dokonać rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną. Rejestracji nie dokonuje się w przypadku uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem usługi EETS. Rejestr, o którym mowa w ust. 1, jest prowadzony przez Szefa KAS w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (art. 13ia ust. 3 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 13 ha ust. 1 powołanej ustawy opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 (opłata elektroniczna) jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13 ha ust. 3 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ha ust. 6 tej ustawy, wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 2a powołanej ustawy za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 13ia ust. 1 wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Stosownie do treści art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych, podmiotem odpowiedzialnym w ww. zakresie jest w pierwszej kolejności właściciel pojazdu samochodowego, którym poruszano się po płatnych odcinkach dróg krajowych. Należy podkreślić, że odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. W rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. I tak, odcinek drogi krajowej nr [...] M. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K., na którym w dniu 1 sierpnia 2024 r. poruszał się zespół pojazdów Skarżącej, został wymieniony w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Naruszenie, które doprowadziło do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w tej sprawie zostało ujawnione na podstawie danych znajdujących się w systemie e-TOLL. Wynikało z nich, że kontrolowany pojazd nie został zarejestrowany w SPOE KAS i dlatego właścicielowi pojazdu została wymierzona kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 2a ustawy o drogach publicznych, tj. w wysokości 1500 zł. Jak ustalił organ, pojazd ten został bowiem zarejestrowany w Systemie SPOE KAS dopiero w dniu 27 lutego 2025 r. Obowiązek rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę został więc wykonany dopiero po stwierdzonym naruszeniu. Dodatkowo organ w przedmiotowej sprawie prawidłowo stwierdził, że naruszenie zarejestrowano w dniu 1 sierpnia 2024 r., zaś pierwsza czynność organu, miała miejsce w dniu 6 marca 2025 r., a więc przed upływem uregulowanego przepisami terminu przedawnienia naruszenia (art. 13n ust. 1 u.d.p.) Prawidłowości powyższych ustaleń Skarżąca nie kwestionuje w złożonej do tut. Sądu skardze. Zdaniem Sadu dla oceny prawidłowości tych ustaleń pozostaje bez znaczenia podnoszona w skardze kwestia braku znajomości regulacji polskich czy też usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela na najbliższy parking strzeżony. Wskazane przez pełnomocnika Skarżącej okoliczności nie dotyczą ustawowych przesłanek odpowiedzialności Skarżącej. W świetle poczynionych ustaleń organ nie miał podstaw do zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Warunkiem jego zastosowania w okolicznościach danej sprawy jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu określonych nim przesłanek. Zastosowaniu przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. sprzeciwia się w tej sprawie brak zaktualizowania się drugiej koniecznej przesłanki, o której stanowi ten przepis prawa, a mianowicie "zaprzestania naruszania prawa" (szerzej na ten temat vide wyrok NSA z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1091/19). Prowadzenie postępowań jak wskazuje w skardze pełnomocnik Skarżącej w 87 analogicznych sprawach wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z jednostkowym i marginalnym naruszeniem. Obowiązek rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną jest jasno sprecyzowany w art. 13ia ust. 1 ustawy o drogach publicznych i ma bezwzględny charakter. Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest natomiast sztywna (art. 13k ust. 2a powołanej ustawy), a organ nie może jej miarkować. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalały na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony, a poczynione w sprawie ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie zakwestionowane przez Skarżącą. Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.