VI SA/Wa 2715/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-06
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, w sytuacji gdy pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, jest zasadna?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, a pojazd, którym się poruszał, nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, co uzasadniało nałożenie kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Skarżący został skontrolowany podczas wykonywania przewozu pasażerki samochodem osobowym. Nie posiadał wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, a pojazd nie był wyposażony w taksometr ani inne urządzenia do ustalania ceny. Cena kursu była ustalana "na oko". Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy. Skarżący w skardze kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i zastosowanie przepisów prawa materialnego, wskazując na swoją trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1. art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 244, poz. 1454) oraz lp. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, zwanej dalej także "utd", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] nakładającą na S. R. (zwanego dalej "skarżącym") karę pieniężną w wysokości 10000 (słownie: dziesięć tysięcy) złotych.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dnia 29 listopada 2015 r. na ul. [...] w [...] miała miejsce kontrola drogowa samochodu osobowego marki Opel o nr rej. [...], przeprowadzona przez funkcjonariusza Policji WRD Komendy [...] Policji. Pojazdem kierował skarżący. Kierowca został poddany kontroli po wykonaniu przewozu zarobkowego jednej pasażerki, która zamówiła przewóz z ul. [...] w [...] na ul. [...]. Kierowca zeznał do protokołu, iż nie ma w pojeździe zamontowanego taksometru czy też innego urządzenia elektronicznego służącego do podawania ceny za wykonaną usługę. Oświadczył, iż cenę kursu podaje "na oko", a zlecenia na kursy dostaje telefonicznie od korporacji, z którą współpracuje. Ponadto przewożona w dniu kontroli pasażerka zeznała, iż około godz. 00:40 zamówiła telefonicznie dzwoniąc pod nr [...] przewóz z ul. [...] na ul. [...]. Zatrzymany do kontroli pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń wskazujących na wykonywanie zarobkowego przewozu osób. W toku prowadzonych czynności kontrolnych kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób przy przewozie okazjonalnym w krajowym transporcie drogowym.
Postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej dnia 16 marca 2015 r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 16000 złotych, tj. 2 x 8000 złotych, ograniczoną do wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych, zgodnie z art. 92a ust. 2 utd.
W odwołaniu od decyzji skarżący powołał się na swoją ciężką sytuację finansową wskazując, że nałożona kara pieniężna w kwocie 10000 zł jest dla niego nierealna do uiszczenia oraz, że kara pieniężna jest nieadekwatna do popełnionego naruszenia.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie wskazał na obowiązujące w zakresie przewozu osób przepisy ustawy o transporcie drogowym. Definiują one przewóz okazjonalny oraz uwarunkowania prawne go regulujące.
W ocenie organu odwoławczego, podczas kontroli drogowej skarżący okazał dowód osobisty, prawo jazdy oraz dowód rejestracyjny pojazdu. Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Ponadto organ prowadzący postępowanie uzyskał informację od organów licencyjnych, że skarżący na dzień kontroli nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Ustalono, że kierowca został poddany kontroli po wykonaniu przewozu zarobkowego jednej pasażerki. Kierowca zeznał do protokołu, iż nie ma w pojeździe zamontowanego taksometru czy też innego urządzenia elektronicznego służącego do podawania ceny za wykonaną usługę. Skarżący oświadczył, iż cenę kursu podaje "na oko", a zlecenia na kursy dostaje telefonicznie od korporacji, z którą współpracuje. Ponadto przewożona w dniu kontroli pasażerka zeznała, iż około godz. 00:40 zamówiła telefonicznie dzwoniąc pod nr [...] przewóz z ul. [...] na ul. [...].
Organ ustalił, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był skarżący. Ponadto mając na uwadze fakt, iż w kontrolowanym pojeździe nie było zainstalowanego taksometru, jak również na dachu pojazdu nie było umieszczonego urządzenia świetlnego z napisem "TAXI", uznać należy, że pojazd ten nie był taksówką. Na powyższe wskazywał również fakt, iż w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu nie widniał wpis "TAXI".
Zdaniem organu II instancji organ prowadzący postępowanie słusznie uznał, iż w dniu kontroli skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób pojazdem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd. W związku z powyższym organ I instancji nie naruszył art. 92 a ust. 1 utd. Dowody zebrane w trakcie kontroli bezsprzecznie świadczyły, że skarżący wykonywał okazjonalnie przewozy osób, na które wymagana jest licencja. Zauważyć należy również, iż zgodnie z art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą natomiast na podstawie okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego kontrolowany pojazd wyposażony był w 5 miejsc.
Organ odwoławczy poinformował, że działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu drogowego jest działalnością licencjonowaną, co oznacza, że jej prowadzenie jest uzależnione od uzyskania licencji. Z kolei uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym, do których należy m.in. dysponowanie odpowiednimi środkami finansowymi celem zabezpieczenia należytego prowadzenia działalności. O wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozu przez skarżącego świadczył fakt, iż kontrolowanym pojazdem wykonano odpłatny przewóz pasażerki po terenie miasta [...], bez wymaganej licencji, co stanowiło naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd. Użyte sformułowanie "wymagana licencja" oznacza, że naruszenie dotyczy zarówno wykonywania transportu drogowego osób, jak i transportu drogowego taksówką bez posiadania stosownej do rodzaju przewozu licencji. W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy wynikało, jakiego rodzaju transport wykonywał skarżący, zatem nie ma wątpliwości, że kara z lp. 1.1 załącznika nr 3 została nałożona na stronę za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego osób.
Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzony przewóz nie stanowił przewozu okazjonalnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a utd, bowiem kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Ponadto kontrolowany pojazd nie jest pojazdem zabytkowym, gdyż rokiem jego produkcji był rok 1993. Wykonywany przejazd nie odbywał się również na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, jak również po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w firmie bezgotówkowej ani nie została wniesiona gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Organ podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku nie ma zastosowania art. 18 ust. 4b pkt b i pkt c, gdyż pasażer nie zawarł z kierowcą umowy pisemnej, nie był nawet w lokalu przedsiębiorcy. Przewóz osób został zamówiony telefonicznie tuż przed wykonaniem przewozu. Umowa nie została też sporządzona w pojeździe. Opłata miała zostać uiszczona w formie gotówkowej, bezpośrednio po wykonaniu przewozu w pojeździe, którym przewóz został zrealizowany. Nałożona zatem na skarżącego kara pieniężna z tytułu lp. 2.10 załącznika nr 3 do utd była również zasadna.
Odnośnie argumentacji strony dotyczącej wysokości nałożonej kary organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego, nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do utd a decyzja wydawana na podstawie ma charakter związany. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych.
Na decyzję organu II instancji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że w niniejszej sprawie skarżący podczas kontroli był podmiotem wykonującym przewóz drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 utd podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że podczas tej kontroli on był co najwyżej kierującym w rozumieniu art. 92 ust. 1 utd. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego tj. art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz art. 92 ust. 1, 2 i 5 utd polegające na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie przepisów art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd, zamiast art. 92 ust. 1, 2 i 5 ww. ustawy co doprowadziło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie i w konsekwencji do jej nieważności. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja i decyzja wydana w I instancji nie naruszają prawa w stopniu skutkującym stwierdzeniem nieważności bądź ich uchyleniem.
Wbrew twierdzeniom skargi organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie i do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
Wyjaśnienia skarżącego, przesłuchanego w trakcie kontroli oraz notatka urzędowa z dnia 29 listopada 2014 r. w sposób dostateczny określają charakter przewozu wykonywanego przez stronę w dniu zatrzymania.
Skarżący poruszał się samochodem należącym do jego ojca i wyjaśnił, że dokonuje przewozu osób na telefoniczne zlecenie przedsiębiorcy posługującego się znakiem identyfikującym "[...]", z którym współpracuje, za co zobowiązany jest płacić miesięcznie ok. 500 złotych. Samochód skarżącego nie był oznakowany jako taksówka bądź wykonujący przewozy osób. Nie było w nim zainstalowanego taksometru, zaś cenę kursu skarżący ustalał w porozumieniu z przewożonym klientem. Z powyższych wyjaśnień strony wynika, że nie był pracownikiem firmy "[...]" zaś łączyła go jedynie z tym przedsiębiorcą umowa współpracy. Świadczenie ze strony przedsiębiorcy "[...]" polegało na przekazywaniu jedynie telefonicznych zleceń dotyczących przewozu osób, za co skarżący zobowiązany był uiszczać kwotę ok. 500 zł miesięcznie. Przewóz zaś pasażera odbywał się środkiem transportu, do którego tytuł prawny posiadał skarżący i on za ten przewóz pobierał kwotę pieniężną uzgodnioną indywidualnie z klientem.
Okoliczności te częściowo potwierdziła pasażerka samochodu, która przesłuchana w charakterze świadka zeznała, że w dniu 29 listopada 2014 r. zamówiła telefonicznie usługę przewozu osób, dzwoniąc pod numer telefonu [...]. Chciała dojechać z ulicy [...] na ulicę [...]. Usługa przewozu była wykonywana samochodem należącym do skarżącego.
Z powyższego stanu faktycznego ustalonego przez organy obu instancji bezspornie wynika, że skarżący wykonywał przewóz drogowy we własnym imieniu nie zaś jako kierowca przedsiębiorstwa "[...]". Zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, podniesiony w skardze jest więc bezzasadny. Powyższe prawidłowe ustalenia poczynione przez organy uprawniały je do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 utd. Wobec stwierdzenia, że skarżący dokonywał przewozu pasażera bez wymaganej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 utd zasadnym było nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych stosownie do art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd. Organy transportu drogowego w okolicznościach danej sprawy prawidłowo uznały, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny osób, albowiem zgodnie z art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny osób to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Z kolei według art. 18 ust. 4a utd przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast pojazd skarżącego był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynikało z wpisu w dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu. Poza tym, jak słusznie przyjęły organy w sprawie nie zachodził żaden z przypadków przewidzianych w art. 18 ust. 4b utd. Z tych względów za prawidłowe należy uznać nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych stosownie do art. 92a ust. 1 utd w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do utd. Wobec tego, że zgodnie z art. 92a ust. 2 utd suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych organy inspekcji transportu drogowego nałożoną na skarżącego karę pieniężną w wysokości 16000 złotych ograniczyły do kwoty 10000 złotych.
Wobec tego, że zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego okazały się bezzasadne, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło