VI SA/Wa 2722/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-30
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Zbigniew Rudnicki, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu celnego o odmowie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, wydana na podstawie ustawy o grach hazardowych, jest zgodna z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą 98/34/WE dotyczącą notyfikacji przepisów technicznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organ celny nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące notyfikacji projektów aktów prawnych Komisji Europejskiej. W szczególności, organ nie uwzględnił wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., który wskazuje, że przepisy ustawy o grach hazardowych mogą stanowić 'przepisy techniczne' w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i powinny podlegać obowiązkowi notyfikacji. Brak takiej notyfikacji może skutkować brakiem możliwości stosowania tych przepisów.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w tym zmianę lokalizacji jednego punktu gry. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił zmiany zezwolenia w tej części, powołując się na przepisy ustawy o grach hazardowych, które weszły w życie 1 stycznia 2010 r. Organ uznał, że zmiana lokalizacji nie jest dopuszczalna na gruncie nowych przepisów. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów UE z powodu braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] września 2010 r.
nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8,
poz. 60 ze zm.; cytowanej dalej jako "Op."), w związku z art. 8 i art. 118 oraz art. 135 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; cytowanej dalej jako "ugh."), po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej spółka, skarżąca) wniesionego od decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...], udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], w części dotyczącej zmiany lokalizacji jednego punktu gier na automatach o niskich wygranych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Spółka wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. wystąpiła o zmianę
ww. zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w W. w części dotyczącej zmiany jednego miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, a także zmiany władającego lokalem w przypadku drugiego punktu gry oraz zmiany nazwy i właściciela trzeciego lokalu.
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r.,
nr [...] odmówił zmiany zezwolenia w części dotyczącej zmiany lokalizacji jednego punktu gier na automatach o niskich wygranych. Wskazał, że w pozostałym zakresie (w części dotyczącej zmiany władających lokalami) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Organ przypomniał, że dnia 9 października 2009 r. została opublikowana ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), zmieniająca kompetencje organów udzielających zezwolenia w zakresie gier i zakładów wzajemnych, dlatego też wniosek spółki [...] listopada 2009 r. został przekazany do Dyrektora Izby Celnej w W.. Natomiast dnia 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540). Zdaniem organu, przepisami mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie są przepisy Ordynacji podatkowej zamiast dotychczas stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 118 ugh. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Organ wyjaśnił, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Dlatego też, nie mógł dokonać zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2004 r. w trybie art. 253a § 1 Op., bowiem sprzeciwia się temu wprost przepis szczególny art. 135 ust. 2 ugh.
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła
o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uwzględnienie w całości jej wniosku z dnia [...] października 2009 r.
Dyrektor Izby Celnej w W. w wyniku rozpoznania odwołania podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Jak wyjaśnił , sprawa zmiany zezwolenia do dnia 1 stycznia 2010 r. nie została rozpatrzona, w związku z tym w pierwszym rzędzie zastosowanie znajdą przepisy ustawy o grach hazardowych oraz przepisy Ordynacji podatkowej.
Organ podkreślił, że zakres żądania spółki wyrażony w jej wniosku z dnia
[...] września 2009 r. pozostaje, co do zasady, w sprzeczności z obowiązującym, w dacie orzekania, porządkiem prawnym w tym przede wszystkim z ustawą o grach hazardowych. Wskazał, przywołując treść przepisów art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 1
i ust. 2 ugh., że w przypadku spółki możliwa jest zmiana zezwolenia, ale musi ona uwzględniać postanowienia art. 135 ust. 1 i ust. 2 ugh., jako lex specialis. Stwierdził w związku z powyższym, że nie jest możliwe dokonanie zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 r. w zakresie przedstawionego przez spółkę żądania.
Organ wyjaśnił, że działa na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji. Wniosek skarżącej z dnia [...] września 2009 r. został przedłożony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), natomiast rozstrzygnięcie zapadło po dniu 31 grudnia 2009 r., czyli w oparciu o przepisy nowej ustawy.
Ponadto organ wskazał, że ochrona interesów w toku realizowana jest poprzez zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką jest zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Decyzje ostateczne mogą być uchylane lub zmieniane tylko w szczególnych określonych w przepisach prawa warunkach. Ochrona interesów w toku została zagwarantowana przez ustawodawcę poprzez art. 129 ust. 1 ugh., zgodnie z którym działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Odnosząc się do obowiązku notyfikowania projektów aktów prawnych zawierających przepisy techniczne, organ zauważył, że obowiązek ten spoczywał na Ministrze Finansów, który to uznał ugh. za niezawierającą przepisów technicznych.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
- art. 207 § 2 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 Op. poprzez wydanie decyzji częściowej, rozstrzygającej tylko jedno z żądań wskazanych we wniosku strony, pozostawiając pozostałe żądania strony do rozstrzygnięcia w drodze odrębnych decyzji, gdy właściwe przepisy nie upoważniają organu do wydania decyzji częściowej;
- art. 120 Op. w zw. z art. 135 ust. 2 ugh. w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 9 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r.) poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisu, który nie obowiązuje z uwagi na niedochowanie obowiązków notyfikacyjnych;
- art. 34 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, art. 120, art. 121 w zw. z art. 139 § 1 Op., art. 6, art. 8 w zw. z art. 35 § 1 i § 2 k.p.a.;
- art. 135 ust. 2 ugh. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i wynikająca z niego zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, poprzez zastosowanie tego przepisu, pomimo, że ugh. została uchwalona z naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym, tak więc należy ją uznać za niezgodną z art. 2 Konstytucji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej, organ w sposób nieuzasadniony i bezpodstawny wydał w niniejszej sprawie decyzję częściową, tzn. decyzję nieznajdującą oparcia w treści art. 207 § 2 Op., w przeciwieństwie do art. 104 § 2 k.p.a. Strona wskazał, że nie istnieje możliwość uzupełnienia zaskarżonej decyzji w trybie art. 213 Op., gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, w której o żądaniu strony nie rozstrzygnięto a w niniejszej sprawie organ wprost odmówił rozstrzygnięcia w całości wniosku. W ocenie skarżącej, wydawanie decyzji częściowych narusza jej uprawnienia, bowiem wymusza konieczność składania odrębnych odwołań oraz skarg, a tym samym kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącej, decyzja została wydana na podstawie przepisu, który nie obowiązuje z uwagi na niedochowanie obowiązku notyfikacji. Przywołała treść art. 8 ust. 1 wspomnianej dyrektywy 98/34/WE, z godnie z którym, państwa członkowskie mają obowiązek niezwłocznego przekazania Komisji wszelkich projektów przepisów technicznych, z wyjątkiem tych, które w pełni stanowią transpozycję normy międzynarodowej lub europejskiej, w którym to przypadku wystarczające jest przekazanie informacji dotyczącej odpowiedniej normy. Mają też obowiązek przekazania Komisji podstawy prawnej koniecznej do przyjęcia uregulowań technicznych, jeżeli nie zostały one wyraźnie wskazane w projekcie. W myśl art. 9 ust. 1 dyrektywy, państwa członkowskie mają obowiązek odroczenia przyjęcia projektów przepisów technicznych na trzy miesiące począwszy od daty otrzymania przez Komisję komunikatu określonego w art. 8 ust. 1. W dalszej części skargi, strona przedstawiła definicję pojęć: normy techniczne (art. 1 pkt 9 dyrektywy), projekt przepisu technicznego (art. 1 pkt 10 dyrektywy), specyfika techniczna (art. 1 ust. 2 dyrektywy), inne wymagania (art. 1 pkt 3 dyrektywy).
W ocenie skarżącej, normy wprowadzające zakaz używania automatów do gier oraz automatów do gier o niskich wygranych poza kasynami, stanowią normy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 9 dyrektywy, zakwalifikowane jako "inne wymagania", których przestrzeganie jest obowiązkowe. Skoro, przepisy ustawy o grach hazardowych nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej, nie mogą być stosowane do przedsiębiorców urządzających gry na automatach o niskich wygranych. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, nie było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy ugh.
Ponadto, skarżąca zauważyła, że w trakcie wydawania zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia zasady szybkości postępowania oraz budowania zaufania do organów administracji. Wniosek skarżącej miał charakter standardowy i nie charakteryzował się znacznym stopniem skomplikowania stanu faktycznego, czy prawnego. Postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły, wobec planowanych a następnie uchwalonych zmian przepisów dotyczących ograniczenia działalności w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych, tzn. niekorzystnych dla przedsiębiorców przepisów przejściowych w zakresie zasad zmiany zezwoleń. Ponadto zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie miała miejsce zamierzona bezczynność organów – świadome pozostawanie w bezczynności, poprzez oczekiwanie na wejście w życie zmiany stanu prawnego. Skarżąca zauważyła, że obowiązek dokonania wszechstronnej analizy stanu faktycznego służyć ma interesowi strony, a nie w ten interes godzić. Organy administracji zobowiązane są stać na straży praworządności, w swych działaniach obowiązane są uwzględniać słuszny interes obywateli, który w niniejszej sprawie podlegał na nabyciu określonych uprawnień w wyniku korzystnej decyzji. Ponadto, zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie bezczynność organów administracji może być zakwalifikowana jako szczególnie rażące naruszenie zasady budowania zaufania obywateli do organów administracji.
Skarżąca powołała się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym działanie nowego prawa nie powinno prowadzić do pogorszenia sytuacji prawnej osób, które pod rządami poprzedniego prawa wystąpiły o realizację przysługujących im wówczas uprawnień, a do dnia zmiany prawa nie doczekały się ich realizacji wskutek przewlekłego prowadzenia przez organ administracji postępowania.
Ponadto skarżąca zauważyła, że ugh. weszła w życie już pierwszego dnia miesiąca, następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, co uzasadnia zarzut naruszenia przez ustawodawcę m. in. art. 2 Konstytucji RP. W jej ocenie, tryb uchwalenia ugh. budzi istotne wątpliwości, co do jego konstytucyjności, bowiem zaniechano przeprowadzenia rzetelnych konsultacji z organizacjami pracodawców. Tym samym ugh. musi zostać uznana za niezgodną z art. 2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
11 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2348/10, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., cytowanej dalej jako "p.p.s.a."). Sąd, stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P4/11, gdyż zakwestionowany przepis art. 135 ust. 2 ugh. stanowi materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. podjęto zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt P 4/11.
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze, ponadto wskazała na naruszenia art. 129 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 2 ugh. w zw. z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 , poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Dyrektor Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] września 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...], udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], w części dotyczącej zmiany lokalizacji jednego punktu gier na automatach o niskich wygranych.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżąca wnioskiem złożonym dnia [...] września 2009 r. domagała się od Dyrektora Izby Skarbowej w W. zmiany zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] października 2004 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], w części dotyczącej zmiany jednego miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, a także zmiany władającego lokalem w przypadku drugiego punktu gry oraz zmiany nazwy i właściciela trzeciego lokalu.
Wystąpiła więc z wnioskiem pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2010 r. oraz ją poprzedzającą z dnia [...] marca 2010 r. zostały wydane już w czasie obowiązywania nowej ustawy - ustawy o grach hazardowych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.
Okoliczność obowiązywania nowej ustawy nie jest zatem sporna. W myśl art. 118 ugh. do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia jej w życie ustawy, tj. dniem 1 stycznia 2010 r., stosuje się przepisy tej ustawy, o ile ta ustawa nie stanowi inaczej.
Z kolei art. 135 ust. 1 ugh. stanowi, że zezwolenia udzielone przed dniem wejścia w życie ustaw w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych mogą być zmieniane na zasadach określonych w ustawie przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia według przepisów dotychczasowych, z zastrzeżeniem zawartym w ust. 2, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Organ odwoławczy twierdził zatem, tak samo jak organ pierwszoinstancyjny przy rozpatrywaniu sprawy, że uwzględnił zmianę stanu faktycznego i prawnego.
Odnosząc się do tak interpretowanych przez organ przepisów intertemporalnych należy mieć na względzie następujące okoliczności:
Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt P 4/11 orzeczono o zgodności art. 135 ust. 2 ugh. z art. 2 Konstytucji RP, jednakże powyższe orzeczenie wskazuje jedynie na zgodność art. 135 ust. 2 ugh. z Konstytucją, co nie wyjaśnia kwestii charakteru technicznego powyższego przepisu i jego zgodności z przepisami europejskimi.
Kwestia zgodności z prawem unijnym między innymi art. 135 ugh. była przedmiotem rozważania Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powyższe zagadnienie było przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. II GSK 691/12.
Rozważania zawarte w powyższym wyroku w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.
Przechodząc do istotnej w sprawie kwestii technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, a w szczególności jej art. 129, art. 135 i art. 138 ust. 1, stanowiących m.in. przedmiot pytania prejudycjalnego objętego wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., wydanym w połączonych sprawach C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11, w kontekście obowiązku notyfikacji projektu tej ustawy Komisji Europejskiej, zagadnienie to powinno być wyjaśnione w pierwszej kolejności.
W myśl stanowiska Trybunału Sprawiedliwości przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.
Trybunał nie zaliczył przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych do "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, takich jak "specyfikacje techniczne" (w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy) oraz "zakazy" (określone w art. 1 pkt 11 dyrektywy). Stwierdził natomiast, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami mogą, bowiem, według Trybunału, bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35- 36).
W uzasadnieniu wyroku Trybunał podniósł konieczność przeprowadzenia ustaleń, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na ich właściwości lub sprzedaż, co powinno nastąpić przy uwzględnieniu, między innymi okoliczności, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane, a także ustaleń, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach, jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (pkt 37 - 39).
Stanowisko organu II instancji – Dyrektora Izby Celnej, według którego ustawa o grach hazardowych nie zawiera przepisów technicznych, a zatem nie podlegała obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej, nie może być uznane za miarodajne w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., a w każdym razie jest przedwczesne.
Organ, co wymaga podkreślenia, nie analizował kwestii technicznego charakteru zakwestionowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, pod kątem późniejszego, a miarodajnego w tym względzie stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażonego w omawianym wyroku.
Wprawdzie w myśl omawianego wyroku rozstrzygnięcie o charakterze określonego przepisu, pod kątem czy jest to przepis techniczny, czy też nie, należy do sądu krajowego. Tym niemniej, należy jednak pamiętać o obowiązującej w prawie unijnym zasadzie autonomii proceduralnej państw członkowskich. Państwa członkowskie mają więc, co do zasady, swobodę w zakresie określania w prawie krajowym sposobu realizacji określonych obowiązków bądź uprawnień wynikających z prawa unijnego. Stwierdzenie Trybunału, że ustalenie technicznego charakteru przepisów ustawy hazardowej należy do sądu krajowego należy zatem odczytywać przez pryzmat specyfiki działania polskich sądów administracyjnych, sprawujących kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Zważywszy, iż przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest "sprawa administracyjna", lecz zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności, dlatego ustalenia w kwestiach, na które wskazał Trybunał, powinien w pierwszej kolejności poczynić organ.
Uwzględniając powyższe, w tym mając również na uwadze wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej zasadę legalizmu, w sytuacji, gdy wymieniony wyrok Trybunału Sprawiedliwości należałoby uznać za element porządku prawnego, potrzeba rozważenia przez organ konsekwencji prawnych wynikających z tego wyroku, wydaje się być tym bardziej oczywista. A zatem, pod tym kątem, niejako od początku, należałoby rozpoznać sprawę.
Organ administracji, w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, dokonując oceny charakteru prawnego kwestionowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, w pierwszej kolejności odniesie się do powołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uwzględniając wskazaną tam wykładnię pojęcia "przepisu technicznego", dokonaną w tym wyroku, gdyż, jak była o tym mowa, omawiany wyrok jest elementem porządku prawnego w świetle art. 120 Ordynacji podatkowej, a zatem jest wiążący dla organu administracji publicznej. Niezależnie od powyższego, dla wszechstronnego zbadania sprawy, organ nie powinien pominąć rozważenia kwestii, czy zakwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mogłyby być zwolnione od wymogu podlegania przepisom dyrektywy 98/34/WE, z powołaniem się na pkt 4 preambuły tej dyrektywy. W myśl powołanego pkt. 4 dyrektywy 98/34/WE, bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczących produktu są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancję.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, o niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło