VI SA/Wa 2732/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w L. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzję nr [...]stwierdzającą objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym M. K. z tytułu pobierania stypendium sportowego przyznanego przez P. w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] grudnia 2009 r.. Decyzja została doręczona P. w dniu [...] sierpnia 2012 r. P. w dniu [...] sierpnia 2012 r. wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. We wniosku o przywrócenie terminu P. poinformował, że sierpień był okresem urlopowym dla pracowników, zaś jego reprezentanci przebywali w tym czasie poza siedzibą związku, w tym [...] na urlopie. Ze względu na zasadę łącznej reprezentacji, nieobecność [...] uniemożliwiała złożenie odwołania. Do wniosku dołączono wniosek z dnia [...] sierpnia 2012 r. o udzielenie urlopu wypoczynkowego w dniach [...] sierpnia 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przytaczając treść art. 58 k.p.a. stwierdził brak przesłanek dla wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania. Organ zauważył, że niemożność dokonania czynności w terminie nie miała charakteru obiektywnego i nie trwała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności - wniesienia odwołania. [...] złożył wniosek urlopowy w dniu [...] sierpnia 2012 r., zaś urlop rozpoczął [...] sierpnia 2012 r. Zatem przyczyna niezłożenia w terminie nie nastąpiła w sposób nagły i niespodziewany. Tym samym P. nie wykazał należytej staranności w dopełnieniu czynności procesowej w terminie. Skargę na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. złożył P. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez bezpodstawną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy przedstawicieli P. W odpowiedzi na skargę, organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Instytucja przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej, organ trafnie przyjął, że strona skarżąca nie spełniła przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a. W świetle art. 58 k.p.a. przesłanki przywrócenia przez organ terminu są następujące: a) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu, c) jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, d) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Ten 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.). Tak więc warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Jednocześnie skuteczność tego wniosku uzależniona jest od jego wniesienia w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienia uchybionej czynności (§ 2 tego przepisu). Skuteczność złożonego wniosku o przywrócenie terminu jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a. Postępowanie w sprawie przywrócenia terminu oparte jest na zasadzie skargowości. To strona, która uchybiła terminowi musi złożyć prośbę o jego przywrócenie, gdyż organ nie może wszcząć tego postępowania z urzędu. Strona także ma obowiązek, wynikający z art. 58 § 1 k.p.a. uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Wnosząc prośbę o przywrócenie terminu powinna więc uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda powodująca uchybienie terminu była od niej niezależna. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa więc na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę. Prezes NFZ postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia sierpnia 2012 r. o objęciu M. K. ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pobierania stypendium sportowego przyznanego przez P. w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] grudnia 2009 r. Decyzja ta została doręczona stronie skarżącej [...] sierpnia 2012 r. z pouczeniem o sposobie i terminie odwołania się od tej decyzji do organu II instancji (Prezesa NFZ). Pouczenie to (objęte treścią decyzji - por. akta administracyjne sprawy) jest jednoznacznie sformułowane, jasne i zrozumiałe. Nie wydaje się, żeby mogło stanowić przedmiot wątpliwości czy prowadzić do różnych interpretacji. Wymieniono w nim środek zaskarżenia decyzji - odwołanie, organ, do którego można je było wnieść - Prezes NFZ i termin wniesienia - 7 dni, liczone od daty otrzymania decyzji. Termin ten upływał [...] sierpnia 2012 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona skarżąca wniosła [...] sierpnia 2012 r. W przypomnianych wyżej okolicznościach stanu faktycznego sprawy organ miał prawo odmówić stronie skarżącej przywrócenia wnioskowanego terminu do wniesienia odwołania, gdyż jego uchybienie nie wynikło z niezawinionych przez stronę skarżącą, niezależnych od niej przyczyn. Zasadniczą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest bowiem uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Oceniając brak winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia eliminująca nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczająca w ogóle normalne działanie. Z pewnością taką okolicznością nie jest urlop wypoczynkowy, planowany z reguły wcześniej, a w okolicznościach spraw niniejszej rozpoczęty w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania. Zatem zgodzić się należy z organem, że strona skarżąca nie wykazała należytej staranności w dopełnieniu czynności procesowej. Nie negując zasady łącznej reprezentacji strony skarżącej, należało uznać, że fakt ten nie usprawiedliwia, w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy, uchybienia ww. terminu do złożenia/wniesienia odwołania od decyzji organu z [...] sierpnia 2012 r., które to uchybienie - jak już wyżej wykazano - wynikło nie tyle z okresu urlopowego strony skarżącej, co z przyjętego przezeń sposobu działania w sprawie, nieodpowiadającego pouczeniu. Tym samym organ prawidłowo odmówił stronie skarżącej przywrócenia tego terminu, zaś skarga na to orzeczenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z tych wszystkich przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. Nr 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.