VI SA/Wa 2772/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-04
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Tomasz Sałek, Justyna Żurawska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy inspekcji transportu drogowego prawidłowo zakwalifikowały przewożone odpady (oleje hydrauliczne i płyny hamulcowe) jako towary niebezpieczne w rozumieniu umowy ADR, a w konsekwencji nałożyły karę pieniężną na nadawcę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały w sposób jednoznaczny, na podstawie którego przepisu umowy ADR zakwalifikowały przewożone odpady jako towary niebezpieczne. Brak było również należytej oceny dowodów, w tym kart charakterystyki, a dokument przewozowy, na który powoływały się organy, nie zawierał wszystkich wymaganych informacji i nie było jasne, kto go wystawił. Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) oraz prawa materialnego (ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych, umowa ADR).Stan faktyczny
Skarżący zostali ukarani karą pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, w związku z nadaniem do przewozu odpadów (oleje hydrauliczne i płyny hamulcowe), które organy zakwalifikowały jako towary niebezpieczne. Skarżący kwestionowali tę kwalifikację, twierdząc, że odpady te nie spełniały kryteriów towarów niebezpiecznych w rozumieniu umowy ADR. Organy pierwszej i drugiej instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Asesor WSA Justyna Żurawska Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. S. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 października 2023 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego solidarnie na rzecz skarżących B. S. i M. S. kwotę 2030 (dwa tysiące trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ I instancji" lub "WITD") pismem z dnia 7 września 2023 roku, na podstawie art. 10 i art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej w skrócie także jako "k.p.a."), zawiadomił B. S. i M. S., prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej P. s.c. (dalej też jako "skarżący" lub "strona") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 643 ze zm., dalej też w skrócie jako "u.p.t.n."). Do zawiadomienia organ I instancji załączył protokół kontroli drogowej z dnia [...] września 2023 r. samochodu ciężarowego marki [...], w którym zapisano, iż kierujący tymże pojazdem M. D. wykonywał w dniu kontroli transport drogowy towarów niebezpiecznych na rzecz E. Sp. z o.o., z siedzibą w G., które to towary zostały, według oświadczenia kierowcy, załadowane między innymi w "firmie E.".
Skarżący w odpowiedzi w swym piśmie z dnia 19 września 2024 roku wskazali, że przewożone towary nie były towarami niebezpiecznymi w rozumieniu umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 891, dalej też w skrócie jako "ADR"). Nadawca pierwotny (czyli klient strony), będący ich wytwórcą, nie sklasyfikował przekazanych odpadów jako towary niebezpieczne, w związku z powyższym nie było konieczności nadania przewożonych towarów zgodnie z ADR. Skarżący podkreślili, że to przewoźnik, będący jednocześnie odbiorcą odpadów, samowolnie i bez konsultacji z nadawcą sklasyfikował przewożony ładunek jako towar niebezpieczny. Tym samym skarżący uznali, że nie mieli obowiązku sporządzać dokumentu przewozowego zgodnie z ADR, a opakowania nie musiały podlegać przepisom tejże umowy.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...] nałożył na skarżących karę pieniężną w łącznej wysokości pięciu tysięcy trzystu złotych, w związku ze sporządzeniem dokumentu przewozowego, w którym nie jest zawarta wymagana informacja inna niż wskazana w Ip. 2.2, zapakowaniem, nadaniem, załadunkiem lub przewozem towaru niebezpiecznego w niecertyfikowanym opakowaniu oraz nieprzestrzeganiem terminów badań okresowych lub okresów użytkowania opakowań, stanowiącymi naruszenia opisane w przepisach: Ip. 2.3, Ip. 3.15 i Ip. 3.18 załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
W odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. skarżący podnieśli, że narusza ona prawo materialne, poprzez zakwalifikowanie odpadów przewożonych w dniu kontroli jako odpady niebezpieczne. W ocenie skarżących organ I instancji pomylił pojęcia odpadu niebezpiecznego i towaru niebezpiecznego, bowiem towarami niebezpiecznymi są także odpady niebezpieczne, ale tylko te, które spełniają kryteria klasyfikacyjne określone dla klas od 1 do 9 umowy ADR. Dlatego odpad niebezpieczny może zostać sklasyfikowany jako towar [...], jeżeli spełnia kryteria klasyfikacyjne określone w przepisie 2.2.9.1.10 umowy ADR. Natomiast według skarżących odpadu nie można uznać za towar niebezpieczny tylko dlatego, że jest odpadem o kodzie 13 01 13* i został on zgłoszony do SENT. Strony wskazały również, że w dniu 6 października 2023 r. nadały do przewozu 1180 kg odpadu niebezpiecznego o kodzie 13 01 13* - inne oleje hydrauliczne oraz 2890 kg odpadu o kodzie 16 01 13* - płyny hamulcowe, które nie są towarami niebezpiecznymi, na potwierdzenie czego przedłożyli karty charakterystyki. Skarżący podkreślili, że po pewnym okresie używania ww. substancje na skutek procesów starzenia tracą swoje właściwości i podlegają wymianie oraz przestają spełniać kryteria klasyfikacyjne niezbędne do uznania je za towary niebezpieczne. Dlatego odpady nadane do przewozu i przewożone w dniu kontroli nie zostały skalsyfikowane jako towary niebezpieczne i nie zostały nadane do przewozu zgodnie z przepisami umowy ADR.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie bez żadnych wątpliwości wynika, że w dniu [...] września 2023 r. M. D. w imieniu przedsiębiorcy "E." Sp. z o.o. z siedzibą w G., wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z N. do G. Kierujący przewoził 6680 kg towaru niebezpiecznego [...] MATERIAŁ ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU, którego nadawcą były strony. Przewóz ten kierujący wykonywał na podstawie dokumentów SENT nr [...] i nr [...] oraz kart przekazania odpadów w systemie BDO nr [...] i nr [...], a także dokumentu przewozowego towaru w transporcie drogowym nr [...]. Jedynym dokumentem przewozowym wskazującym, że przewożony jest towar niebezpieczny był dokument przewozowy towaru w transporcie drogowym nr [...]. Jednak dokument ten nie zawierał wszystkich informacji wymaganych przez przepisy umowy ADR. W tym dokumencie nie wpisano ilości przewożonego towaru. Zatem wymieniony dokument przewozowy nie spełniał wszystkich wymogów określonych w powołanym przepisie 5.4.1.1.1 załącznika A do umowy ADR. Ponadto 3 opakowania DPPL nie były opakowaniami certyfikowanymi. Na tych DPPL-ach nie było jakichkolwiek znaków wskazujących, że opakowania te zostały dopuszczone do przewozu towarów niebezpiecznych. Co więcej, 3 opakowania DPPL nie zostały poddane badaniom. Na tych opakowaniach były umieszczone tylko daty ich produkcji: lipiec 2017 r., kwiecień 2019 r. i lipiec 2019 r., co oznacza, że przewożono towar [...] w opakowaniach, które nie posiadały ważnego badania. GITD uznał przy tym, że strony, kwestionując zakwalifikowanie odpadów przewożonych w dniu kontroli na podstawie kart przekazania odpadów w systemie BDO nr [...] i nr [...] jako towar niebezpieczny [...] nie przedłożyły żadnego dowodu świadczącego, iż odpady te nie są towarem niebezpiecznym. Dołączone do odwołania karty charakterystyki jedynie wskazują, że hydromil i płyn hamulcowy mogą nie zostać zakwalifikowane jako towar niebezpieczny. Jednakże zdaniem organu odwoławczego, na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można stwierdzić, że przewożone odpady stanowiły towar taki jak wskazany w ww. kartach charakterystyki. Przeciwnie, z treści ww. kart przekazania odpadów wynika, że przewożonymi odpadami były odpady o kodzie 13 01 13* - inne oleje hydrauliczne i odpady o kodzie 16 01 13* - płyny hamulcowe. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10) odpady oznakowane indeksem górnym w postaci gwiazdki są odpadami niebezpiecznymi. Wymienione odpady zostały w taki sposób oznakowane i dlatego są one odpadami niebezpiecznymi. Skontrolowany kierowca został także wyposażony w dokument przewozowy towaru w transporcie drogowym nr [...], w którym wskazano, że przewożony ładunek jest towarem niebezpiecznym [...]. Zatem wbrew twierdzeniom stron, odpady przewożone w dniu kontroli nie mogły być uznane za towar niepodlegający przepisom umowy ADR.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 roku, skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez nieprawidłowe zastosowanie regulacji zawartych pod 2.2.9.1.10 - kategorie dla substancji zagrażających środowisku wodnemu czyli będących towarami niebezpiecznymi w transporcie oraz pomylenie pojęcia odpad niebezpieczny z pojęciem towar niebezpieczny.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji WITD oraz umorzenie postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie zarówno Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2024 r., jaki i [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, wydając decyzję z dnia [...] października 2023 r., dopuścili się, po pierwsze, obrazy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jak i naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4, art. 11, art. 13 i art. 59 oraz art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy B. S. i M. S., jako nadawcy przewożonych dnia [...] września 2023 r. przez E. Sp. z o.o., z siedzibą w G., odpadów o kodzie 13 01 13* - "inne oleje hydrauliczne" i o kodzie 16 01 13* - "płyny hamulcowe", zobowiązani byli, w związku z tym przewozem, do przestrzegania obowiązków statuowanych w art. 4, art. 11, art. 13 i art. 59 oraz art. 107 ust. 1 i 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, z uwagi na to, że odpady te stanowiły jednocześnie towary niebezpieczne w rozumieniu art. 2 pkt 4) u.p.t.n., czy też nie odpowiadały one wspomnianej definicji towarów niebezpiecznych, co skutkowałoby wyłączeniem wobec ich nadawców, a zatem skarżących, rygorów wynikających z ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 4) u.p.t.n. towar niebezpieczny to materiał lub przedmiot, który zgodnie z ADR, RID lub ADN nie jest dopuszczony, odpowiednio, do przewozu drogowego, przewozu koleją lub przewozu żeglugą śródlądową albo jest dopuszczony do takiego przewozu na warunkach określonych w tych przepisach. Mając zatem na uwadze, że w realiach niniejszej sprawy, nadane przez skarżących odpady, przewożone były dnia [...] września 2023 r. pojazdem samochodowym, to ich zakwalifikowanie do odpowiedniej kategorii towarów niebezpiecznych, winno zostać dokonane przez organy inspekcji transportu drogowego, w oparciu o przepisy ADR. Co istotne, umowa ADR w szczegółowy sposób reguluje nie tylko warunki przewozu towarów niebezpiecznych w transporcie drogowym oraz wymagania, jakie muszą spełniać przedsiębiorstwa zajmujące się działalnością tego rodzaju ale w swoim załączniku A określa m.in. klasyfikację towarów niebezpiecznych. Tymczasem organy inspekcji transportu drogowego, w obu instancjach, w rzeczywistości, pomimo przywołania, jako podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia szeregu przepisów ADR, konkretyzujących obowiązki podmiotów zaangażowanych w przewóz towarów niebezpiecznych, nie wskazały w ogóle, w oparciu o który przepis ADR dokonały samej kwalifikacji przewożonych dnia 6 września 2023 r. odpadów o kodzie 13 01 13* - "inne oleje hydrauliczne" i o kodzie 16 01 13* - "płyny hamulcowe", jako towarów niebezpiecznych. Nie sposób za wskazanie odpowiedniej podstawy prawnej w tym zakresie uznać rozważań GITD, zgodnie z którymi: "....z treści ww. kart przekazania odpadów wynika, że przewożonymi odpadami były odpady o kodzie 13 01 13* - inne oleje hydrauliczne i odpady o kodzie 16 01 13* - płyny hamulcowe. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10) odpady oznakowane indeksem górnym w postaci gwiazdki są odpadami niebezpiecznymi. Wymienione odpady zostały w taki sposób oznakowane i dlatego są one odpadami niebezpiecznymi." GITD ewidentnie bowiem nie wskazał odpowiedniej podstawy prawnej mającej umocowanie w umowie ADR, w myśl której odpady o kodzie 13 01 13* - "inne oleje hydrauliczne" i o kodzie 16 01 13* - "płyny hamulcowe", zakwalifikowane na gruncie rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, jako odpady niebezpieczne, stanowią jednocześnie towar niebezpieczny [...] w rozumieniu ADR a więc "MATERIAŁ ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU CIEKŁY I.N.O." Kwestią kluczową dla możliwości przypisania skarżącym odpowiedzialności, jako nadawcom towarów niebezpiecznych, definiowanych w umowie ADR, jest tymczasem ustalenie, czy te konkretne odpady, przewożone dnia [...] września 2023 r., mogą zostać przyporządkowane do jednej z klas wymienionych w umowie ADR. Z treści zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. nie wynika natomiast, w oparciu o który konkretnie przepis umowy ADR, organy te uznały nadany przez skarżących towar za odpowiadający klasyfikacji [...]. Warto w tym miejscu przywołać następujące przepisy ADR:
"2.2.9.1.10.6 Zaliczanie substancji lub mieszanin zaklasyfikowanych jako materiały zagrażające środowisku (środowisku wodnemu), zgodnie z przepisami 2.2.9.1.10.3, 2.2.9.1.10.4 lub 2.2.9.1.10.5. Substancje lub mieszaniny zaklasyfikowane jako materiały zagrażające środowisku (środowisko wodne) które nie spełniają kryteriów klasyfikacyjnych żadnej innej klasy lub innego materiału w klasie 9, powinny być zaliczone do pozycji:
UN 3077 MATERIAŁ ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU STAŁY I.N.O., lub
UN 3082 MATERIAŁ ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU CIEKŁY I.N.O.
Powinny być one zaliczane do III grupy pakowania.
2.1.3.5.5 Jeżeli materiał, który ma być przewożony, jest odpadem o składzie słabo zdefiniowanym, to jego zaklasyfikowanie do numeru UN i do grupy pakowania, zgodnie z 2.1.3.5.2, może opierać się na wiedzy nadawcy odpadu, z uwzględnieniem wszystkich dostępnych danych technicznych i bezpieczeństwa wymaganych przez obowiązujące przepisy dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska2. W razie wątpliwości, należy przyjąć najwyższy poziom niebezpieczeństwa. Jeżeli jednak, na podstawie znajomości składu odpadu oraz właściwości fizycznych i chemicznych znanych składników, możliwe jest wykazanie, że właściwości odpadu nie odpowiadają kryteriom I grupy pakowania, to odpad może zostać zaklasyfikowany domyślnie do II grupy pakowania do najodpowiedniejszej pozycji I.N.O. Jednakże, jeżeli wiadome jest, że odpad ma tylko właściwości zagrażające środowisku, to może być zaliczony do III grupy pakowania, pod UN 3077 lub UN 3082. Procedura ta nie może być stosowana w odniesieniu do odpadów zawierających materiały wymienione w 2.1.3.5.3, materiały klasy 4.3, materiały, jeżeli są one wymienione w 2.1.3.7, lub materiały, które nie są dopuszczone do przewozu zgodnie z 2.2.x.2".
Zatem jasno widać, jak umowa ADR reguluje kwestię zaliczenia odpadu do III grupy pakowania, pod [...], wskazując szereg służących ku temu przesłanek w postaci chociażby wiedzy nadawcy odpadu, z uwzględnieniem wszystkich dostępnych danych technicznych i bezpieczeństwa wymaganych przez obowiązujące przepisy dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska. W konsekwencji, aby w realiach konkretnego przypadku można było mówić o przewozie towaru niebezpiecznego w rozumieniu ADR, koniecznym jest wykazanie przez organy inspekcji transportu drogowego, na jakiej podstawie w świetle przesłanek statuowanych w umowie ADR i jej załącznikach dokonano takiego przyporządkowania. A w niniejszej sprawie tych kluczowych ustaleń zabrakło. Tak naprawdę jedynym dowodem, który wprost wskazuje, że nadany przez skarżących ładunek jest towarem niebezpiecznym [...], to okazany w trakcie kontroli drogowej przez przewoźnika i przywołany także przez organy inspekcji transportu drogowego, dokument przewozowy o numerze [...] Jednakże, analizując zapisy tegoż dokumentu, stwierdzić należy, że z jego treści nie sposób wywnioskować, kto jest jego wystawcą. Wskazano w nim co prawda zarówno nadawcę ("E." s.c."), odbiorcę, jak i specyfikację towaru pod numerem [...], natomiast nie zostało w nim wypełnione miejsce pod zapisem: "Pieczątka i podpis". Nie jest zatem wiadomym, kto dokument ten wystawił. Jak wyżej wskazano, zaliczając dany odpad do odpowiedniej grupy pakowania, możliwe jest skorzystanie między innymi z wiedzy nadawcy odpadu. Jednak w niniejszej sprawie skarżący w toku postępowania konsekwentnie negowali dopuszczalność kwalifikacji przewożonych dnia [...] września 2023 r. odpadów o kodzie 13 01 13* - "inne oleje hydrauliczne" i o kodzie 16 01 13* - "płyny hamulcowe", jako towarów niebezpiecznych, wskazując, że, ich zdaniem to odbiorca, czyli E. Sp. z o. o., samowolnie i bez porozumienia ze skarżącymi, dokonał takiego przyporządkowania (pismo skarżących z dnia 19 września 2023 roku). Ponadto pracownik skarżących, reprezentujący ich na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 roku stwierdził, że dokument ten nie został sporządzony przez firmę skarżących. Uwzględniając powyższe, w sytuacji, w której z treści dokumentu, na który powołują się organy obu instancji, nie wynika, kto dokonał kwalifikacji przewożonych dnia 6 września 2023 r. odpadów o kodzie 13 01 13* - "inne oleje hydrauliczne" i o kodzie 16 01 13* - "płyny hamulcowe", jako towarów niebezpiecznych, powoływanie się na tenże dowód, bez wyjaśnienia źródła jego pochodzenia, nie może przesądzać o prawidłowości ustaleń organów w tym zakresie. Jednocześnie, w ocenie Sądu, niezrozumiałe jest aprioryczne odrzucenie możliwości przeprowadzenia przez GITD dowodu z załączonych przez skarżących do odwołania kart charakterystyki, tylko z tego powodu, że, jak podkreślił organ odwoławczy, nie można stwierdzić, iż przewożone odpady stanowiły towar taki jak wskazany w tychże kartach. Organ odwoławczy z jednej strony ustalił bowiem w ramach stanu faktycznego sprawy, że skarżący dokonali nadania odpadów o kodzie 13 01 13* - "inne oleje hydrauliczne" i o kodzie 16 01 13* - "płyny hamulcowe", a z drugiej nie dopuszcza możliwości oceny kart charakterystyki tego rodzaju odpadów, pod kątem możliwości ich zakwalifikowania, jako towarów niebezpiecznych w rozumieniu umowy ADR, uznając, ze nie ma pewności, czy istotnie dotyczą one dokładnie takiego samego rodzaju odpadów, jak te przewożone w dniu [...] września 2023 roku. Tymczasem, jeżeli organy inspekcji transportu drogowego uznały, że dokonywany był przewóz określonego rodzaju odpadów, to winny być konsekwentne w swym stanowisku i poddać także ocenie karty charakterystyki tychże odpadów, ewentualnie oddalić taki dowód, w sytuacji, w której uznałyby, że nie odpowiadają one konkretnym odpadom o kodzie 13 01 13* - "inne oleje hydrauliczne" i o kodzie 16 01 13* - "płyny hamulcowe".
Sąd podkreśla, że wszechstronna ocena całokształtu materiału dowodowego, o której mowa w art. 80 k.p.a. wymaga, aby organ administracji publicznej dokonał oceny mocy i wiarygodności dowodu w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym sprawy a co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą i na tle tak dokonanej oceny powinien następnie ustalić, czy i z jakich względów danemu dowodowi należałoby odmówić mocy dowodowej lub wiarygodności. Zdaniem Sądu zaniechanie powyższego w toku ustalania podstawy faktycznej wydawanego rozstrzygnięcia świadczy o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów. Za dowolne należy bowiem traktować ustalenia faktyczne znajdujące potwierdzenie jedynie w części materiału dowodowego i to dotkniętego brakami, w postaci dokumentu przewozowego o numerze [...]. Zarzut dowolności wykluczają bowiem dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). W takim dopiero stanie rzeczy są spełnione warunki niezbędne do wydania decyzji o niewadliwym rozstrzygnięciu. Sąd zauważa, że nie powinno dochodzić do sytuacji, gdy organ administracji publicznej rozstrzyga o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w oparciu o materiał dowodowy, który nie potwierdza jednoznacznie okoliczności faktycznych sankcjonowanego czynu. W każdym postępowaniu administracyjnym, a w szczególności prowadzonym w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organ winien bowiem wnioskować, co do faktów mających znaczenie prawne, w oparciu o istniejące dokumenty a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić swoje stanowisko zajęte w tym zakresie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego winien uwzględnić stanowisko Sądu i w sposób jednoznaczny, przy uwzględnieniu należycie uzupełnionego materiału dowodowego (dowody te oczywiście powinny zostać załączone do akt administracyjnych sprawy) ustalić, czy faktycznie doszło do przewozu towarów niebezpiecznych w rozumieniu zapisów umowy ADR a następnie, na warunkach zakreślonych dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji podstawę swego rozstrzygnięcia.
W konsekwencji, wobec stwierdzonych uchybień w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (punkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło