VI SA/Wa 2773/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-19
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Andrzej Czarnecki, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie upoważnienia jednostce certyfikującej w zakresie rolnictwa ekologicznego jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w jej działaniu, a jeśli tak, to czy organ administracji publicznej ma obowiązek samodzielnie przeprowadzić audyt, czy może oprzeć się na wnioskach innego organu (np. Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych)?Ratio decidendi
Cofnięcie upoważnienia jednostce certyfikującej w rolnictwie ekologicznym jest obligatoryjne, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 27 ust. 8 i 9 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Organ właściwy (Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi) nie ma obowiązku samodzielnego przeprowadzania audytu, lecz może oprzeć się na wynikach audytu przeprowadzonego przez inny uprawniony organ, taki jak Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który działa jako "inny organ, któremu nadano to uprawnienie" w rozumieniu definicji "właściwego organu".Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o cofnięciu jej upoważnienia do działania jako jednostka certyfikująca w rolnictwie ekologicznym. Minister oparł swoją decyzję na wniosku Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który stwierdził liczne nieprawidłowości w działaniu spółki podczas audytu. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia samodzielnego audytu przez Ministra oraz uznaniowy charakter decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia upoważnienia wydanego jednostce certyfikującej w całym zakresie oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. cofającą B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. upoważnienie wydane jednostce certyfikującej w całym zakresie (tj. w częściach: przeprowadzanie kontroli oraz wydawanie i cofanie certyfikatów zgodności w zakresie ekologicznej uprawy roślin i utrzymania zwierząt; zbioru ze stanu naturalnego; pszczelarstwa; przetwórstwa produktów ekologicznych oraz produkcji pasz i drożdży; wprowadzania na rynek produktów ekologicznych, w tym importowanych z krajów trzecich).
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach [...],[...] kwietnia 2012 r. oraz w dniach [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] maja 2012 r. pracownicy Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych przeprowadzili audyt w jednostce certyfikującej B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także Jednostka, skarżąca). Na podstawie protokołu audytu z dnia [...] lipca 2012 r. oraz na podstawie wyjaśnień i uwag do protokołu, przekazanych przez B. sp. z o.o. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych ocenił, że Jednostka nie realizuje odpowiednio przekazanych jej zadań, a zakres i charakter stwierdzonych w ramach audytu nieprawidłowości, ma wpływ na cały obszar działalności prowadzonej przez Jednostkę na podstawie wydanego jej upoważnienia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W ramach audytu stwierdzono nieprawidłowości dotyczące:
- przeprowadzania przez Jednostkę kontroli u producentów ekologicznych;
- wydawania przez Jednostkę certyfikatów, o których mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.Urz.UE.L 2007 Nr 189, poz. 1, ze zm.);
- podejmowania przez Jednostkę działań naprawczych, o których mowa w art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, w celu wyeliminowania nieprawidłowości wskazanych Jednostce we wnioskach pokontrolnych, przekazanych jej przez Głównego Inspektora JHARS;
- stosowania standardowych procedur kontroli, o których mowa w art. 27 ust. 6 lit. a) rozporządzania Rady (WE) nr 834/2007;
- przekazywania przez Jednostkę wykazu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o rolnictwie ekologicznym; wykazu ogłaszanego na stronie internetowej administrowanej przez Jednostkę, o którym mowa w art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym.
Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (GIHARS) w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym zwrócił się na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym w związku z art. 6 ust. 1 tej ustawy do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o cofnięcie jednostce certyfikującej B. Sp. z o. o. upoważnienia do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w rolnictwie ekologicznym, wydanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] kwietnia 2005 r. (znak: [...]) zmienionego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. (znak: [...]).
W wyniku przeprowadzonego postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 6 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975) w związku z art. 27 ust. 8, ust. 9 lit. d oraz ust. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.Urz.UE.L 2007 Nr 189, poz. 1 z późn. zm.) cofnął upoważnienie wydane jednostce certyfikującej B. Sp. z o. o. W W. (nr. Identyfikacyjny: [...]), decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. (znak: [...]), zmienionego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. (znak: [...], w całym zakresie (tj. w częściach: przeprowadzanie kontroli oraz wydawanie i cofanie certyfikatów zgodności w zakresie ekologicznej uprawy roślin i utrzymania zwierząt; zbioru ze stanu naturalnego; pszczelarstwa; przetwórstwa produktów ekologicznych oraz produkcji pasz i drożdży: wprowadzania na rynek produktów ekologicznych, w tym importowanych z krajów trzecich).
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. B. Sp. z o.o. skierowała do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2013 r nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 6 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym oraz w związku z art. 27 ust. 8, ust. 9 lit. b i d oraz ust. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.Urz. UE.L 2007 Nr 189, poz. 1, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że istnieje szereg nieprawidłowości w zakresie realizowanych przez Jednostkę zadań w rolnictwie ekologicznym przekazanych jej na mocy upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. Przede wszystkim z akt sprawy wynika wiele nieprawidłowości dotyczących przeprowadzania przez Jednostkę kontroli u producentów ekologicznych.
Z analizy dokumentacji dotyczącej działań prowadzonych przez Jednostkę wynika, iż wobec 12 z 17 wytypowanych do Audytu producentów ekologicznych, uznała okres, w którym znajdowali się oni poza systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, jako okres, w którym była prowadzona produkcja ekologiczna lub produkcja w okresie konwersji, w rozumieniu art. 2 lit. h) rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz wydała ww. producentom certyfikaty, potwierdzające ekologiczny status produktów, które nie spełniały wymagań określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego, ze względu na fakt, że producenci ci w 2011 r. nie byli nieprzerwanie objęci wspomnianym systemem kontroli, oraz nie uzyskali w 2011 r. zgody wojewódzkich inspektorów JHARS na zastosowanie odstępstwa, o którym mowa w art. 36 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. WE L 250, 18.9.2008, ze zm.) w zakresie uznania z mocą wsteczną, jako części okresu konwersji, okresu w którym producenci ci znajdowali się poza systemem kontroli (tj. po dacie rezygnacji z kontroli poprzedniej Jednostki oraz przed datą objęcia kontrolą przez Jednostkę).
Jednostka podejmowała decyzje nie dysponując informacjami odnośnie ww. producentów gdyż nie występowała, wobec 16 z 17 wytypowanych do audytu producentów ekologicznych, którzy zmienili jednostkę certyfikującą w 2011 r., w okresie od objęcia gospodarstw planem kontroli w rolnictwie ekologicznym do dnia rozpoczęcia audytu GIJHARS, do poprzednich jednostek certyfikujących kontrolujących ww. producentów, w celu uzyskania informacji o dotychczasowym przebiegu kontroli i certyfikacji, w tym o datach objęcia ww. producentów systemem kontroli oraz wyłączenia ich z systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym. Jest to niezgodne z art. 27, 29, 30 i 31 rozporządzenia Rady 834/2007 a podejmowane decyzje w tym zakresie były niezgodne z art. 12 i 17 ww. rozporządzenia. Działanie jednostki w tym zakresie było również niezgodne z przepisami rozporządzenia 889/2008 oraz standardowymi procedurami kontroli jednostki.
Ponadto Jednostka nie skontrolowała w 2011 r. części gospodarstwa (stanowiącej w przybliżeniu połowę powierzchni użytkowanej rolniczo przez producenta) wraz z obiektem, którego lokalizacja została wskazana w przyjętym przez Jednostkę Zgłoszeniu podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego, Załącznik 1 Lokalizacja obiektów. Z dokumentu tego wynikało, że gospodarstwo składa się z dwóch części, prowadzonych zgodnie z wymogami obowiązującymi w rolnictwie ekologicznym, zlokalizowanych w różnych województwach. Takie działanie jednostki było niezgodne z art. 27 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008. Dodatkowo nieskontrolowana cześć gospodarstwa została potwierdzona w wykazie o którym mowa w art. 17 ust 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym jako działka na której prowadzono produkcję ekologiczną.
W ramach prowadzonego postępowania stwierdzono również nieprawidłowości w zakresie stosowanego w Jednostce Katalogu Sankcji, który był nieadekwatny do stwierdzonych nieprawidłowości i nie miał odniesienia do ustanowionych w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, a także w art. 91 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008, środków stosowanych w przypadku podejrzenia naruszeń prawa i nieprawidłowości. Przyjęte procedury w zakresie sankcji były zatem niezgodne z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, a także z art. 91 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008. Dodatkowo działanie takie było sprzeczne z dokumentami i informacjami przedłożonymi na potrzeby wydania zaświadczenia potwierdzającego zachowanie ważności upoważnienia wydanego Jednostce decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 27 ust. 6 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007
Jednostka nie zakwalifikowała ponadto producentów, którzy zmienili jednostkę certyfikującą i przeszli pod jej kontrolę, prowadzoną w ramach systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, do grupy producentów o wyższym poziomie ryzyka i nie dysponowała kompletnymi dokumentami oraz informacjami w odniesieniu do tych producentów aby taką analizę przeprowadzić. Stwierdzono, że 16 z 17 producentów wytypowanych do audytu, nie zostało skontrolowanych przez Jednostkę w ramach kontroli dodatkowej, w okresie od objęcia ich przez Jednostkę systemem kontroli w 2011 r. do dnia rozpoczęcia audytu, tj. do dnia [...] kwietnia 2012 r. Jednostka nie zwracając się do poprzednich jednostek certyfikujących w odniesieniu do informacji w sprawie wyników ostatnich kontroli i certyfikacji ww. producentów, a nade wszystko nie uwzględniając decyzji poprzedniej jednostki certyfikującej, nie była w stanie przeprowadzić rzetelnej i skutecznej oceny ryzyka w odniesieniu do ww. podmiotów. Takie działanie Jednostki było niezgodne z art. 27 ust. 3, art. 27 ust. 5 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz art. 64 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008.
Stwierdzono również, że Jednostka nie wystąpiła do producentów ekologicznych o uzupełnienie lub wyjaśnienie informacji zawartych w Zgłoszeniu podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego lub w dokumentach do nich dołączonych pomimo iż zgłoszenia były niekompletne a Jednostka zakwalifikowała producentów inaczej niż wynikało to z ich zgłoszenia. Jednostka, pomimo że uznała działalność prowadzoną przez ww. producentów za przetwórstwo mimo, że zgłosili się oni w innej kategorii, nie wystąpiła do producentów o dokonanie zmiany w Zgłoszeniu podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego i nie przeprowadziła kontroli na właściwym przeznaczonym do tego formularzu protokołu z kontroli. Takie działanie Jednostki było niezgodne z art. 27 ust. 3, art. 27 ust. 5 lit. a oraz art. 27 ust. 6 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz art. 64 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008. Nadto u producentów L. S. oraz K.H., Jednostka nie przeprowadziła kontroli producentów ekologicznych w zakresie prowadzonej przez nich konwencjonalnej produkcji zwierzęcej, co było niezgodne z art. 66 ust. 3 oraz art. 63-69 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008.
Nieprawidłowością w funkcjonowaniu Jednostki jest fakt, że Jednostka nie przeprowadziła skutecznej kontroli producentów ekologicznych w zakresie przestrzegania limitu 170 kg azotu rocznie na 1 hektar użytków rolnych.
Jednostka nie wydała certyfikatów, o których mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, producentom ekologicznym, będącym w pierwszych 12 miesiącach okresu konwersji. Stanowi to naruszenie przez Jednostkę art. 29 oraz art. 27 ust 5 lit e rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.
Ponadto Jednostka wydała producentowi L. S. (nr producenta rolnego nadanego przez Jednostkę [...]), certyfikat bezpodstawnie potwierdzający ekologiczny status produktu (pszenicy), który nie spełniał wymagań określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego, ponieważ wysiew rośliny nastąpił przed zakończeniem dwuletniego okresu konwersji gruntów. Powyższe stanowi naruszenie przez Jednostkę art. 29 oraz art. 27 ust. 5 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Organ zaznaczył, że Jednostka nie unieważniła certyfikatu zgodności niezwłocznie po zakończeniu obowiązywania umowy zawartej pomiędzy Jednostką a producentem, regulującej zakres, tematykę oraz zasady sprawowania nadzoru używania certyfikatu. Pan A. S. w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...]października 2011 r. dysponował ważnym certyfikatem wystawionym przez Jednostkę pomimo braku umowy pomiędzy producentem a Jednostką. Powyższe stanowi o naruszeniu przez Jednostkę art. 29 oraz art. 27 ust. 5 lit. a oraz art. 27 ust. 6 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.
Kolejna grupa nieprawidłowości, na jakie wskazał organ dotyczyła podejmowania przez Jednostkę działań naprawczych, o których mowa w art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, w celu wyeliminowania nieprawidłowości wskazanych Jednostce we wnioskach pokontrolnych, przekazanych jej przez Głównego Inspektora JHARS, zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, pismem z dnia [...] lipca 2011 r., sporządzonych na podstawie audytu przeprowadzonego w Jednostce w dniach [...] marca oraz [...],[...] i [...] kwietnia 2011 r.
Zgodnie z wynikami audytu w 2012 r. Jednostka nie zrealizowała wniosków pokontrolnych dotyczących wyeliminowania kwestionowanych zapisów umów zawieranych pomiędzy Jednostką a producentami ekologicznymi. Wzory umów zostały zakwestionowane na podstawie audytu przeprowadzonego w 2011 r. (pkt 6 wniosków pokontrolnych z dnia [...] lipca 2011 r.) W szczególności zakwestionowano rozwiązanie uzależniające termin przeprowadzenia kontroli od uiszczenia pełnej opłaty za tą kontrolę. Rozwiązanie to dawało możliwość wpływania producentom ekologicznym na termin kontroli poprzez np. opóźnianie terminu opłaty. W ramach prowadzonego audytu w 2012 r. stwierdzono, iż Jednostka nie podjęła działań naprawczych w celu wyeliminowania nieprawidłowości wskazanych Jednostce we wnioskach pokontrolnych. Jednostka nie wyeliminowała kwestionowanych zapisów w zawieranych umowach. Powyższe stanowi o naruszeniu przez Jednostkę art. 27 ust. 3, ust. 5 lit. e oraz art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Organ zaznaczył, że Jednostka po raz kolejny nie dołożyła należytej staranności przy wprowadzaniu informacji do elektronicznej bazy B. Sp. z o. o. w zakładce "Odstępstwa". Stwierdzono niepoprawnie wpisane dane oraz stwierdzono iż Jednostka opiniując wniosek producenta J. D. nie przestrzegała zapisów. Działanie to jest potwierdzeniem nie stosowania się do obowiązujących w Jednostce procedur i w efekcie naruszenia art. 27 ust. 6 lit. a rozporządzenia Rady (WE) 834/2007.
Kolejną grupą nieprawidłowości stanowią nieprawidłowości dotyczące stosowania standardowych procedur kontroli, o których mowa w art. 27 ust. 6 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Ustalono, iż Jednostka przeprowadziła kontrole w zakresie przetwórstwa na niewłaściwych formularzach protokołów kontroli. Tym samym nie spełniła systemowego wymogu, o którym mowa w ww. programie certyfikacji. Miało to odzwierciedlenie w wydanych certyfikatach, na których Jednostka podała inny zakres prowadzonej przez producenta działalności niż podany w protokole z przeprowadzonej kontroli. Jednostka kontrolowała producentów ekologicznych w innym zakresie niż wynika to z rzeczywistego zakresu ich działalności, certyfikaty wydawane producentom ekologicznym nie są zbieżne z zakresem przeprowadzanej kontroli oraz pomimo rozbieżności jednostka nie występowała o uzupełnienie lub wyjaśnienie informacji zawartych w Zgłoszeniu podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego lub w dokumentach do nich dołączonych. Sytuacja opisana w tym zakresie została stwierdzona po raz kolejny.
Przeprowadzone postępowanie wykazało także, iż Jednostka nie skontrolowała, w okresie obejmującym 2011 r. do dnia rozpoczęcia audytu w ramach dodatkowej kontroli 20,63% producentów, którzy zgodnie z oceną ryzyka dokonaną w 2011 r. przez Jednostkę, w ramach Procedury PSZ-04.02 Ocena poziomu ryzyka, otrzymali najwyższą ocenę 3 - oznaczającą wysoki poziomi ryzyka wystąpienia nieprawidłowości w produkcji ekologicznej oraz konieczność powtórnej kontroli, w jak najkrótszym terminie.
Ponadto Jednostka przeprowadziła niedostateczną liczbę kontroli wyrywkowych w 2011 r. Jednostka w 2011 r. skontrolowała 4076 ekologicznych producentów rolnych oraz wykonała 103 kontrole wyrywkowe, w tym 42 niezapowiedziane w zakresie ekologicznej uprawy roślin i utrzymania zwierząt. Jednostka skontrolowała w ramach dodatkowych kontroli 2,53% wszystkich kontrolowanych w 2011 r. producentów rolnych, w tym 1,03% stanowiły kontrole niezapowiedziane. Ponadto, w 2011 r. Jednostka pobrała próbki do badań laboratoryjnych jedynie u 13 z 4123 kontrolowanych producentów ekologicznych, co stanowiło 0,31% wszystkich skontrolowanych przez Jednostkę producentów ekologicznych w 2011 r. W ocenie organu odsetek pobieranych próbek oraz dodatkowych kontroli niezapowiedzianych nie są wystarczające dla zagwarantowania skuteczności systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym sprawowanej przez Jednostkę.
W toku postępowania ustalono również, że Jednostka nie działała zgodnie z procedurami w przypadku 5 producentów ekologicznych: K. R. (nr producenta rolnego nadanego przez Jednostkę [...]), B. K. (nr producenta rolnego nadanego przez Jednostkę [...]), L. J. (nr producenta rolnego nadanego przez Jednostkę [...]), K. H.(nr producenta rolnego nadanego przez Jednostkę [...]), Z. K. (nr producenta nadany przez Jednostkę [...]), w zakresie wymagania Opisu gospodarstwa rolnego. Jednostka, w przypadku 2 spośród ww. producentów, nie wymagała Opisu gospodarstwa rolnego, a w przypadku 3 producentów przyjęła go po kontroli co było niezgodne z obowiązującym w Jednostce wymogiem określonym w pkt 4.2 Programu certyfikacji w zakresie Produkcja roślinna i zwierzęca (PRC-PR-01) Edycja 2, wydanie z dnia 1 stycznia 2010 r. Wymieniona niezgodność dotyczyła zatem 5 spośród 17 (29,4%) producentów wytypowanych do audytu. Działanie to jest potwierdzeniem nie stosowania się do obowiązujących w Jednostce procedur i w efekcie do naruszenia art. 27 ust. 5 lit. a rozporządzenia Rady (WE) 834/2007. Brak ww. informacji powoduje, iż Jednostka nie ma możliwości przeprowadzenia analizy ryzyka co w efekcie prowadzi do naruszenia art. 27 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) 834/2007.
Organ ustalił, że Jednostka nie wymagała Opisu podmiotu gospodarczego lub przyjmowała ten dokument w niekompletnej postaci, co było niezgodne z obowiązującym w Jednostce wymogiem określonym w pkt 4.2 Programu certyfikacji w zakresie Przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów żywnościowych (PRC- PR-02) Edycja 2, wydanie z dnia 1 stycznia 2010 r. Działanie to jest potwierdzeniem nie stosowania się do obowiązujących w Jednostce procedur i w efekcie do naruszenia art. 27 ust 5 lit a rozporządzenia Rady (WE) 834/2007. Brak ww. informacji powoduje, iż Jednostka nie ma możliwości przeprowadzenia analizy ryzyka co w efekcie prowadzi do naruszenia art. 27 ust 3 rozporządzenia Rady (WE) 834/2007.
Jednostka przekazała Głównemu Inspektorowi JHARS wykaz, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o rolnictwie ekologicznym zawierający nieprawdziwe dane, nie wynikające z dokumentacji przechowywanej w Jednostce. Sytuacja ta została stwierdzona w Jednostce po raz kolejny.
W ramach audytu w 2012 r. porównano dane zawarte w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o rolnictwie ekologicznym, z danymi źródłowymi. W przypadku 12 z 17 (70,58%) wytypowanych do audytu producentów ekologicznych, zidentyfikowano rozbieżne, niepoprawnie wprowadzone dane do wykazu producentów o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Rozbieżności w ww. wykazie w odniesieniu do dokumentów źródłowych dotyczyły m.in. nie podania wielkości produkcji mimo, że na certyfikacie podano takie wielkości lub też podanie powierzchni odmiennej niż na certyfikacie, podawania powierzchni upraw podczas gdy w dokumentach z kontroli nie znajdują się takie informacje, nie podanie liczby zwierząt podczas gdy w dokumentach z kontroli znajdują się takie informacje, nie podanie lub podanie odmiennej wielkości produkcji niż na certyfikacie.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie, na podstawie porównania danych zawartych w wykazie przekazanym przez stronę w dniu [...] lutego 2012 r. z poprawkami do tego wykazu, przekazanymi przez Stronę w dniu [...] maja 2012 r., stwierdzono łącznie 7 893 nieprawidłowości, które zostały zakwalifikowane do następujących kategorii: powierzchnia użytków rolnych (34 przypadki), uprawy rolne (5 274 przypadków), produkcja ekologiczna (2 388 przypadków) oraz liczba inwentarza (231 przypadków). Nieprawidłowości te dotyczyły łącznie 3 058 producentów ekologicznych co stanowiło 74,1 % będących pod kontrolą skarżącej ujętych w wykazie. Ponadto, na podstawie analizy wyjaśnień strony dotyczących nieprawidłowości opisanych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. (znak: [...]) stwierdzono, że Strona w 297 przypadkach podawała wielkość produkcji ekologicznej danej uprawy bez jednoczesnego podania jej powierzchni, dane dotyczące tej powierzchni były podane natomiast w innych kategoriach upraw, co w istotny sposób wypaczyło informację o rzeczywistym stanie upraw ekologicznych.
Z uwagi na fakt, że stwierdzone nieprawidłowości wystąpiły u 3058 producentów ekologicznych tj. 74,1% wszystkich producentów ekologicznych objętych przez Jednostkę systemem kontroli, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wg stanu na [...] grudnia 2011 r., GIJHARS uznał, że zakres naruszenia jest wysoki.
Organ zaznaczył, iż Jednostce została decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., wymierzona kara pieniężna w wysokości 1 000 zł za przekazanie wykazu za 2009 r., zawierającego nieprawdziwe informacje. Stwierdzone zatem były już przypadki przekazania przez Jednostkę nieprawdziwych lub niekompletnych danych i informacji zawartych w wykazie, mających istotny wpływ na możliwość sprawowania nadzoru.
Kolejną grupą nieprawidłowości w zakresie realizacji przez Jednostkę zadań w rolnictwie ekologicznym na mocy upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowią nieprawidłowości dotyczące przekazywania w ramach audytu GIJHARS prowadzonego w 2012 r. wszystkich informacji do przekazania których została zobowiązana. W ramach postępowania stwierdzono iż jednostka nie przekazała wszystkich informacji dotyczących producenta A. W.. Uzupełnione informacje zostały przekazane dopiero po otrzymaniu przez Jednostkę informacji o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 27 ust. 9 lit. d rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 naruszenie polegające na niedostarczeniu wszelkich informacji może być podstawą odebrania upoważnienia
Dodatkowo w działalności prowadzonej przez Jednostkę stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wprowadzania na rynek produktów importowanych z państw trzecich poprzez potwierdzanie świadectw kontroli, pomimo braku kompetencji w tym zakresie.
W ramach audytu oraz prowadzonego postępowania zidentyfikowano również szereg nieprawidłowości w informacjach i danych przekazywanych przez Jednostkę ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Należy również wskazać, iż Jednostka przekazała w 2011 r. ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, zawierający nieprawdziwe dane, nie wynikające z dokumentacji przechowywanej w Jednostce. W dokumentacji znajdującej się w Jednostce oraz przyjętych ustaleniach pokontrolnych dotyczących okresu, w którym producent znajdował się w 2011 roku poza systemem kontroli stwierdzono, że w 13 przypadkach na 19 (68,4%) sprawdzanych producentów Jednostka nieprawidłowo potwierdziła w przekazanym wykazie ekologiczny status zgłoszonych upraw.
W ramach audytu stwierdzono, iż w przypadku 7 producentów ekologicznych na 19 wszystkich sprawdzanych podczas kontroli Jednostka podała datę "Zgłoszenia podjęcia działalności w zakresie rolnicza ekologicznego" zamiast daty objęcia producenta systemem kontroli. Rozwiązanie to było niezgodne z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 października 2009 r. w sprawie wzoru formularza wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, oraz sposobu jego przekazywania (Dz. U. Nr 178, poz. 1378 z późn zm.). Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia w wykazie należy podać datę objęcia producenta systemem kontroli.
W przekazanych wykazach i korektach do nich stwierdzono również inne błędy polegające m.in. na wpisywaniu przez Jednostkę producentów bez podawania pełnych danych, pomimo zakończenia procesu certyfikacji i wydania producentowi certyfikatu zgodności oraz zamieszczaniu przy tej okazji nieprawdziwej informacji w kolumnie "Uwagi" o niezakończonym procesie certyfikacji, czy też podawania przez Jednostkę w kolumnie "Uwagi" jako datę objęcia producentów systemem kontroli, daty wpływu złożonego przez producentów do niej dokumentu "Zgłoszenia podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego" - co było niezgodne z procedurami Jednostki.
Niezależnie od otrzymywanych danych i informacji o nieprawidłowościach Jednostka nie zmieniła błędnego i sprzecznego z obowiązującymi przepisami sposobu postępowania. W wykazie złożonym przez Jednostkę w 2012 r. nie ma ani jednej informacji o dacie objęcia producenta systemem kontroli. Za każdym razem Jednostka podawała datę wpływu do Jednostki dokumentu Zgłoszenie podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego tak jakby zgłoszenie podjęcia działalności było tożsame z objęciem systemem kontroli. W zakresie obejmowania producentów systemem kontroli wykaz w 2012 r. w zakresie wymogu podania daty objęcia producenta systemem kontroli przez Jednostkę został błędnie przygotowany.
Na 12 producentów ekologicznych, u których stwierdzono brak ciągłości w systemie kontroli w 2011 r. w wykazie za 2012 r. przedstawione są informacje o 9 producentach (75%). O pozostałych 3 nie ma informacji w wykazie. Informacje o statusie poszczególnych upraw w odniesieniu do 9 producentów ekologicznych wskazują, iż Jednostka zignorowała informacje o nieprawidłowościach stwierdzonych w odniesieniu do ww. producentów w 2011 r. W odniesieniu do tych producentów utrzymano status upraw "dla których zakończono okres przestawiania" lub zmieniono status z upraw "w okresie przestawiania" na status "dla których zakończono okres przestawiania".
Nieprawidłowości w działaniu Jednostki w zakresie danych i informacji przekazywanych przez Jednostkę ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa były stwierdzane również wcześniej.
W ocenie organu działanie takie jest potwierdzeniem nie stosowania się do obowiązujących w Jednostce procedur oraz nie stosowaniem się Jednostki do obowiązujących przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego. Stwierdzone nieprawidłowości są systemowe, powtarzające się i nie są eliminowane.
Organ biorąc pod uwagę powyższe ustalenia stwierdził, iż działania B. Sp. z o.o. spełniają przesłanki do odebrania upoważnienia określone w art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 zarówno w części pierwszej (brak odpowiedniej realizacji przekazanych jej zadań) jak i części drugiej (nie podjęcie działań naprawczych w odniesieniu do stwierdzonych nieprawidłowości). Wskazał, że w przypadku skarżącej nie jest również spełniony wymóg określony w art. 27 ust. 5 lit. b, lit. d i e oraz ust. 9 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Jednostka nie stosuje wymogu określonego w lit. a ust. 6 art. 27 a także działania Jednostki naruszają art. 27 ust. 11, 12 i 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.
Organ podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, podstawą do odebrania upoważnienia jednostce certyfikującej może być spełnienie wyłącznie jednej z ww. przesłanek. Ponadto informacje i oświadczenia przekazywane w wyjaśnieniach, są w wielu przypadkach sprzeczne ze stanem faktycznym i świadczą o nieznajomości obowiązujących przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego lub też wzajemnie się wykluczają, co powoduje że powstają duże wątpliwości co do wiarygodności otrzymywanych wyjaśnień i informacji zawartych w pismach składanych przez Jednostkę.
Stwierdzenie powyżej opisanych nieprawidłowości, wskazuje na to, że Jednostka nie zrealizowała odpowiednio zadań, o których mowa w art. 27 ust. 8, ust. 9 lit. d oraz ust. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, a przekazanych jej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., upoważniającą Jednostkę do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w rolnictwie ekologicznym w całym zakresie.
Organ mając na uwadze stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy stwierdził, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2013 r. jest prawidłowa, została wydana na podstawie i w granicach prawa, a tym samym należało utrzymać ją w mocy.
W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r., a także zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1) obrazę art. 2 i art. 7 Konstytucji RP a także art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 Kpa - poprzez brak obiektywnego ustalenia czy skarżąca istotnie wypełniła - wobec nieprowadzenia w istocie rzeczy jakiegokolwiek postępowania dowodowego (poza wnioskiem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych) - przesłanki pozwalające organowi na cofnięcie skarżącej upoważnienia do przeprowadzania opisanych czynności przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w zakresie ekologicznej uprawy roślin i utrzymania zwierząt; zbioru ze stanu naturalnego; pszczelarstwa; przetwórstwa produktów ekologicznych oraz produkcji pasz i drożdży; wprowadzania na rynek produktów ekologicznych, w tym importowanych z krajów trzecich,
2) obrazę art. 7 Kpa. - poprzez przyjęcie, że skarżąca dopuściła się licznych uchybień w nadzorze i kontroli producentów, jak też poprzez przyjęcie, że stwierdzone uchybienia stanowią poważne naruszenie zasad postępowania jednostki certyfikującej i obrazę poprzez nie przyjmowanie w istocie rzeczy żadnych wyjaśnień jednostki certyfikującej,
3) obrazę art. 8 Kpa. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny czego wyrazem było m. in. niezapraszanie skarżącej do udziału w naradach z udziałem wszystkich pozostałych jednostek certyfikujących oraz poprzez rozsiewanie przez pracownika Organu zajmującego się rolnictwem ekologicznym, bez jakiegokolwiek sprawdzenia, wiadomości o wypowiedziach członka organu zarządzającego skarżącej - mogących podważyć zaufanie do jednostki,
4) obrazę art. 9 i art. 73 § 2 in fine Kpa. poprzez nieudzielenie wyjaśnień, czy okazywane przez Organ dokumenty są wszystkimi dokumentami w sprawie i poprzez odmowę wydania odpisów dokumentów stanowiących kompletne akta sprawy (wszystkich dokumentów), na podstawie których podejmowane są decyzje o cofnięciu upoważnienia,
5) obrazę art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym oraz art. 27 ust. 8 i ust. 9 lit. d rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. UE.L Nr 189, poz. 1 z późn. zm.) - poprzez podjęcie decyzji o cofnięciu przez Organ skarżącej upoważnienia do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w całym zakresie mimo niesprawdzenia zarzucanego jej przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych popełniania w działalności nieprawidłowości i nieprzeprowadzenie audytu, o którym mowa w art. 27 ust. 8 cytowanego wcześniej rozporządzenia nr 834/2007 Rady (WE), który stanowiłby podstawę do podjęcia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i poprzez uznanie, że skarżąca działaniem swoim wypełniła dyspozycję tych przepisów oraz niesprawdzenie czy jednostka certyfikująca podjęła na czas odpowiednie działania naprawcze,
6) obrazę art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 - poprzez przyjęcie, że odnosi się on do procedur sankcji i tym samym stanowi poważne uchybienie w działalności skarżącej,
7) obrazę art. 64 ust. 4 rozporządzenia Komisji WE nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. U. UE.L Nr 250, poz. 1 z późn. zm.), gdyż przepis art. 64 nie ma w ogóle ustępów,
8) obrazę art. 66a Kpa, a także art. 73 oraz art. 74 Kpa. - poprzez nieprowadzenie metryki sprawy akt postępowania, co uniemożliwia stronie jednoznaczne stwierdzenie, na podstawie jakich dokumentów prowadzone jest postępowanie i podejmowana zaskarżona decyzja.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżąca rozszerzyła zarzuty skargi wskazując na:
1. Naruszenie przepisów prawa procesowego:
a) art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji jedynie na podstawie audytu dokonanego przez GIJHARS, który to audyt został przeprowadzony na zbyt małej próbie podmiotów kontrolowanych przez skarżącą, nie dającej pełnego obrazu stanu faktycznego. Minister wskazał w uzasadnieniu, iż w jego ocenie próba pobrana podczas audytu jest wystarczająca, ale nie uzasadnił tego stwierdzenia;
b) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zarzucenie skarżącej, iż niewłaściwe dokonała kontroli w gospodarstwach producentów S. S. i R. K. w zakresie przestrzegania limitu 170 kg azotu rocznie na 1 h użytków rolnych oraz zarzucenie braku zapisów świadczących o wykonaniu przez inspektora czynności kontrolnych, podczas gdy taka kontrola została przeprowadzona prawidłowo. Minister nie wziął pod uwagę danych z protokołu kontroli ww. producenta sporządzonego przez skarżącą, z którego wynika, iż takiej kontroli dokonała;
c) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie uwag i wyjaśnień do protokołu audytu sporządzonych przez skarżącą oraz nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego Minister nie uwzględnił ww. uwag i wyjaśnień;
d) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego nie na dzień wydania decyzji, tylko na dzień zakończenia audytu wykonanego w dniach [...] i [...] kwietnia 2012 r. oraz [...],[...],[...] - [...],[...] i [...] maja 2012 r. Minister nie wziął pod uwagę późniejszych zdarzeń, takich jak: wyjaśnienia skarżącej z dnia [...] listopada 2012 r. oraz zmieniony Katalog Sankcji z dnia [...] października 2012 r.;
e) naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez stwierdzenie na str. 27 zaskarżonej decyzji, iż "Jednostka nie kwestionuje ustaleń dokonanych w trakcie audytu. Jednostka nie zgadza się natomiast z wnioskami wynikającymi z ustaleń". Zdaniem skarżącej niniejsze stwierdzenie jest sprzeczne z zebranym materiałem w sprawie i niespójne. Skarżąca stoi na stanowisku, iż zakwestionowała i nadal kwestionuje ustalenia dokonane w trakcie audytu, na dowód czego złożyła uwagi i zastrzeżenia (niesporne) do raportu;
f) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ustalenie, iż skarżąca nie zatrudnia pracowników dysponujących wiedzą fachową do wykonywania zadań jej przekazywanych, co jest sprzeczne z rzeczywistością. Minister nie wskazał również dowodów, na podstawie których dokonał takich ustaleń;
g) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, a zwłaszcza poprzez niepowiadomienie skarżącej o zakończeniu postępowania, a tym samym uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
h) naruszenie art. 128 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez zarzucenie, iż skarżąca odniosła się wyłącznie do części uzasadnienia i zarzutów podniesionych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., podczas gdy z art. 128 k.p.a. wynika, iż odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie wymaga szczegółowego uzasadnienia;
i) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy istniały oczywiste formalnoprawne przesłanki do jej uchylenia.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 12, art. 17, art. 27, art. 29 i art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych (zwane dalej: Rozporządzenie nr 834/2007), poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że z ww. przepisów wynika obowiązek dla jednostki certyfikującej wystąpienia do poprzednich jednostek certyfikujących, kontrolujących przedsiębiorców, w celu uzyskania informacji o dotychczasowym przebiegu kontroli i certyfikacji, podczas gdy z ww. przepisów taki obowiązek nie wynika;
b) art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (zwane dalej: Rozporządzenie nr 889/2008) oraz art. 27 ust. 5 lit a) Rozporządzenia nr 834/2007 poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że z ww. przepisy stanowią o tym, w jaki sposób jednostka certyfikująca ma prowadzić kontrolę producentów ekologicznych w zakresie przestrzegania limitu 170 kg azotu rocznie na 1 ha użytków rolnych, podczas gdy w przepisach nie jest uregulowany sposób kontroli producentów;
c) art. 27 ust. 5 lit a) i ust. 6 lit. a) ©raz art. 29 Rozporządzenia nr 834/2007 poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, iż ww. przepisy stanowią o zawieraniu umów pomiędzy jednostką certyfikującą a producentem, podczas gdy w przepisy te nie regulują podstaw zawierania takich umów;
d) art. 27 ust. 3 i ust. 5 lit. e) Rozporządzenia nr 834/2007 poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, iż ww. przepisy stanowią o bezwzględnym obowiązku realizowania przez jednostkę certyfikującą wniosków pokontrolnych, podczas gdy w przepisach tych nie ma mowy o takim obowiązku;
e) art. 27 ust. 8 Rozporządzenia nr 834/2007 oraz art. 81 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie zrealizowała wniosków pokontrolnych, podczas gdy takie wnioski nie zostały skierowane do skarżącej, a poza tym skarżąca samodzielnie z własnej inicjatywy, dobrowolnie, po zakończeniu audytu zmieniła w dniu [...] października 2012 r. "Katalog Sankcji", czego Minister nie wziął pod uwagę, wydając przedmiotowe decyzje;
f) art. 27 ust. 8 Rozporządzenia nr 834/2007 poprzez uznanie, iż skarżąca nie podjęła na czas odpowiednich działań naprawczych, podczas gdy, ani Minister, ani GIJHARS nie wskazał skarżącej jakie działania naprawcze należy przeprowadzić, ani tym bardziej nie wskazał terminu na ich podjęcie.
Skarżąca w ww. piśmie sprecyzowała ponadto zarzuty przedstawione w skardze:
- naruszenie art. 7 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zarzucenie skarżącej nieprawidłowości w zakresie stosowania "Katalogu Sankcji", podczas gdy w żadnym z przepisów powszechnie obowiązujących nie został określony "Katalog Sankcji", a Minister nie wskazał przepisów powszechnie obowiązujących, które definiowałyby taką instytucję przedmiotowo i regulowałyby procedurą przyjmowania i wykonywania "Katalogu Sankcji";
- naruszenie art. 7 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie przez Ministra niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni art. 12, art. 17, art. 27, art. 29 i art. 30 Rozporządzenia nr 834/2007 i art. 3 ust. 2 Rozporządzenia nr 889/2008 wywodząc z ww. przepisów obowiązki dla jednostek certyfikujących, które w rzeczywistości z nich nie wynikają;
- naruszenie art. 7 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. poprzez zarzucenie skarżącej, iż nie pobrała odpowiedniej liczby próbek w 2011 r., podczas gdy z żadnego z przepisów powszechnie obowiązujących nie wynikało, jaką liczbę próbek należy pobrać, a Minister nie wskazał przepisów powszechnie obowiązujących, które nakładałyby takie obowiązki, regulowałyby ww. przedmiot i procedury w tym zakresie.
W uzasadnieniu skargi rozwinęła poszczególne zarzuty podnosząc, że jej zdaniem, decyzje zostały podjęte bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności bez wymaganego do tego typu czynności przeprowadzenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organu przekazującego samodzielnego audytu lub inspekcji. Przepis art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 jednoznacznie wskazuje, że to organ przekazujący (Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi) jest upoważniony i zobligowany do przeprowadzenia audytu lub inspekcji, których wyniki mogą stanowić podstawę do decyzji o cofnięciu upoważnienia.
W ocenie skarżącej, ani przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, ustawy o rolnictwie ekologicznym, ani też ustawy z dnia 21 grudnia 2010 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) nie zawierają przepisów wyposażających Głównego Inspektora Jakości Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) w możliwość dokonywania takiego audytu jednostek certyfikujących, o którym mowa w art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w zastępstwie Organu przekazującego, jakim jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W przeświadczeniu jednostki ten audyt, stanowiący podstawę do podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień musi być przeprowadzony przynajmniej na polecenie organu przekazującego. Inaczej nie jest zrozumiały przepis art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, który przewiduje przy podejmowaniu decyzji w trybie tych przepisów obligatoryjność wniosku GIJHARS.
Strona skarżąca akcentuje, że takiego audytu u niej nie przeprowadzono, a zatem ustalenia GIJHARS, które stały się podstawą wniosku tego organu o cofnięcie przedmiotowego upoważnienia były pozbawione jakiejkolwiek weryfikacji a pomimo to stały się podstawą do wydania zaskarżonych decyzji.
Skarżąca uważa również, że decyzja wydana w niniejszej sprawie ma charakter decyzji uznaniowej.
Według spółki B. wynika to z faktu, że zarówno ustawa o rolnictwie ekologicznym, jak też rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 nie zawierają katalogu jednoznacznych norm, które muszą zostać naruszone tak co do wagi naruszenia, jak i liczby naruszeń, przez jednostkę certyfikującą, by można w oparciu o takie konkretne wskazania cofnąć jednostce certyfikującej upoważnienie, lecz zawierają wskazania czynności lub zaniechań, których zaistnienie pozwalają na podjęcie takiej decyzji.
Strona podkreśla także, że nie ma w Unii Europejskiej przypadku, by organ upoważniający cofnął upoważnienie jednostce certyfikującej z przyczyn takich, jak zawarte w motywach zaskarżonej decyzji - zatem nie ma żadnych wzorców postępowania tak krajowych, jak i zagranicznych. Nie ma wzorców postępowania w przypadku podejmowania takiej samej rodzajowo decyzji, ale są wzorce postępowania co do decyzji administracyjnej w ogóle, w tym i do decyzji uznaniowej.
Skarżąca wskazuje, że przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji Organ oparł się wyłącznie na ustaleniach GIJHARS, co do istoty zawartych we wniosku o cofnięcie skarżącej upoważnienia do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności, i to ustaleń dokonanych w oparciu o audyt, któremu poddano 17 wytypowanych do audytu GIJHARS producentów ekologicznych (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), lub 19 producentów (str. 18 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) przy ogólnej liczbie nadzorowanej w 2011 r. 4076 producentów objętych nadzorem i kontrolą skarżącej - co stanowi ok. 0,41 % lub 0,46% nadzorowanych przez jednostkę w 2011 r. producentów - w roku 2013 liczba ta wynosiła: 5149 producentów rolnych i 57 firm zajmujących się przetwórstwem i wprowadzaniem do obrotu produktów ekologicznych. Z tej liczby Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie dokonał ani jednego sprawdzenia, czy potwierdzone są analizowane przez GIJHARS przypadki nieprawidłowego, zdaniem tego organu, działania skarżącej.
Spółka B. stwierdza również, że żaden z obowiązujących w zakresie rolnictwa ekologicznego aktów normatywnych nie zawiera przepisów stopniujących, w drodze decyzji, nakładane sankcje i ograniczenia w działalności, co powoduje, zdaniem skarżącej, że podejmując decyzje o cofnięciu upoważnienia w całości organ musi być nie tylko przekonany, że jednostka źle pracuje i w efekcie szkodzić może rolnictwu ekologicznemu, lecz że ta zła praca jest należycie sprawdzona, udokumentowana i wykazana.
W ocenie skarżącej spółki organ powinien zastosować gradację środków sankcyjnych, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Nie można przy tym uznać za takie stopniowanie kar pieniężnych uprzednio prawomocnie nałożonych na spółkę.
Były to kary niewysokie dlatego strona nie korzystała z prawa do zaskarżenia decyzji, którymi zostały nałożone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga spółki B. nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymująca w mocy poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. o cofnięciu upoważnienia wydanego jednostce certyfikującej – spółce B. w całym zakresie tj. w częściach: przeprowadzanie kontroli oraz wydawanie i cofanie certyfikatów zgodności w zakresie ekologicznej uprawy roślin i utrzymania zwierząt; zbioru ze stanu naturalnego; pszczelarstwa; przetwórstwa produktów ekologicznych oraz produkcji pasz i drożdży; wprowadzania na rynek produktów ekologicznych, w tym importowanych z krajów trzecich).
Powyższa decyzja została wydana na podstawie m.in. art. 6 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975) oraz w związku z art. 27 ust. 8, ust. 9 lit. b i d oraz ust. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.Urz. UE.L 2007 Nr 189, poz. 1, ze zm.),
Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, określa zadania oraz właściwość organów administracji publicznej i jednostek organizacyjnych w rolnictwie ekologicznym w zakresie wykonania przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia (v. art. 1 ustawy).
Powyższe oznacza, iż w ramach ustawy o rolnictwie ekologicznym zostały określone zadania oraz właściwość organów w zakresie pozostawionym do określenia przez państwa członkowskie w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia tj. w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli oraz Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1235/2008 z dnia 8 grudnia 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w odniesieniu do ustaleń dotyczących przywozu produktów ekologicznych z krajów trzecich.
Zgodnie z art. 2 lit. n) rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, "właściwy organ" oznacza główny organ państwa członkowskiego uprawniony do organizowania oficjalnych kontroli w zakresie produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia lub inny organ, któremu nadano to uprawnienie; definicja obejmuje w razie konieczności również odpowiedni organ państwa trzeciego.
Kompetencje "właściwego organu" w rozumieniu art. 2 lit. n) rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 zostały w poszczególnych zakresach przypisane do różnych organów np. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych itd. zgodnie z podziałem wprowadzonym w ramach ustawy o rolnictwie ekologicznym.
W myśl art. 6 ust 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym Minister właściwy do spraw rolnictwa jest organem właściwym do cofnięcia upoważnienia jednostce certyfikującej w przypadkach określonych w art. 27 ust. 8 i ust. 9 lit. d) rozporządzenia nr 834/2007. Cofnięcie upoważnienia może nastąpić w całości lub w części, w jakiej jednostka certyfikująca nie spełnia wymagań wynikających z zakresu upoważnienia określonego w decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 1.
Cofnięcie upoważnienia jednostce certyfikującej następuje w drodze decyzji, przy czym cofnięcie upoważnienia na podstawie ust. 1 następuje na wniosek Głównego Inspektora.
Z art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 wynika, że zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 właściwe organy przekazujące jednostkom certyfikującym zadania związane z kontrolą organizują w razie konieczności audyty lub inspekcje jednostek certyfikujących. Jeżeli w wyniku audytu lub inspekcji okaże się, że jednostki te nie realizują odpowiednio przekazanych im zadań, właściwy organ przekazujący zadania może wycofać przekazanie. Wycofuje je bezzwłocznie, jeżeli jednostka certyfikująca nie podejmie na czas odpowiednich działań naprawczych.
W myśl art. 27 ust. 9 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, oprócz przepisów ust. 8 właściwy organ:
a) gwarantuje, że kontrole przeprowadzane przez jednostkę certyfikującą są obiektywne i niezależne;
b) sprawdza skuteczność kontroli;
c) analizuje wszelkie wykryte nieprawidłowości lub naruszenia oraz stosowane środki naprawcze
d) wycofuje uznanie danej jednostki, jeżeli nie spełnia ona wymogów, o których mowa w lit. a) i b), lub nie spełnia już kryteriów wymienionych w ust. 5, 6, lub nie spełnia wymogów ustanowionych w ust. 11,12 i 14.
Stosownie do art. 27 ust. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, organy kontrolne i jednostki certyfikujące zapewniają właściwym organom dostęp do swoich biur i obiektów oraz dostarczają wszelkie informacje i udzielają pomocy, uznanej przez właściwe organy za niezbędną do wypełniania swoich zobowiązań zgodnie z niniejszym artykułem.
Z art. 27 ust. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 wynika zaś, iż organy kontrolne i jednostki certyfikujące gwarantują, że w stosunku do podmiotów gospodarczych przez nie kontrolowanych stosowane są co najmniej środki ostrożności i środki kontroli, o których mowa w ust. 2.
W myśl art. 27 ust. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, najpóźniej do dnia 31 stycznia każdego roku organy kontrolne i jednostki certyfikujące przekazują właściwym organom wykaz podmiotów gospodarczych, które zostały skontrolowane do dnia 31 grudnia poprzedniego roku. Sprawozdanie podsumowujące z działań kontrolnych przeprowadzonych w poprzednim roku przygotowywane jest do dnia 31 marca każdego roku.
Z przepisów ustawy o rolnictwie ekologicznym wynika również, że jednostki certyfikujące działają w zakresie udzielonego im upoważnienia, w tym prowadzą kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na podstawie tego artykułu (v. art. 7 ust. 1).
Ponadto w art. 8 ww. ustawy określone są kwestie związane z nadzorem nad jednostkami certyfikującymi i tak:
Art. 8 ust. 1 Inspekcja sprawuje nadzór nad jednostkami certyfikującymi oraz nadzór nad produkcją ekologiczną.
2. W ramach nadzoru nad jednostkami certyfikującymi Główny Inspektor sprawdza prawidłowość działania jednostek certyfikujących w zakresie przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego, w tym:
1) prowadzi analizy danych i informacji dostarczanych przez jednostki certyfikujące;
2) prowadzi audyty i dokonuje inspekcji jednostek certyfikujących w zakresie stosowania przez nie procedur kontrolnych, posiadanych środków technicznych i kwalifikacji posiadanych przez osoby prowadzące kontrolę, o której mowa w art. 7 ust. 1, oraz dokonuje sprawdzenia dokumentów dotyczących kontroli;
3) przekazuje jednostkom certyfikującym wnioski pokontrolne;
4) nakazuje wykonanie odpowiednich działań naprawczych związanych z funkcjonowaniem jednostek certyfikujących;
5) może żądać od jednostek certyfikujących wszelkich dodatkowych danych i informacji związanych ze sprawowanym nadzorem;
6) może sprawdzić u producentów ekologicznych prawidłowość kontroli, o której mowa w art. 7 ust. 1, prowadzonej przez jednostki certyfikujące.
3. Główny Inspektor w ramach nadzoru nad produkcją ekologiczną, oprócz kontroli prowadzonej przez Inspekcję na podstawie przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, może sprawdzić u producentów ekologicznych, w zakresie produktów wymienionych w art. 1 ust. 2 lit. a lub b rozporządzenia nr 834/2007, czy produkcja ekologiczna jest zgodna z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do producentów ekologicznych wprowadzających wyłącznie do obrotu detalicznego produkty wymienione w art. 1 ust. 2 lit. a lub b rozporządzenia nr 834/2007.
5. Nadzór nad:
1) jednostkami certyfikującymi jest sprawowany na zasadach i w sposób określony na podstawie art. 27 rozporządzenia nr 834/2007 i przepisów wydanych na podstawie tego artykułu oraz przepisów o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych dotyczących postępowania kontrolnego;
2) produkcją ekologiczną jest sprawowany na podstawie przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych dotyczących postępowania kontrolnego.
6. Główny Inspektor może powierzyć prowadzenie czynności, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 6 oraz ust. 3, wojewódzkiemu inspektorowi jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zwanemu dalej "wojewódzkim inspektorem", właściwemu ze względu na miejsce, w którym mają być prowadzone te czynności.
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 6 oraz ust. 3, producenci ekologiczni zapewniają pracownikom Inspekcji dostęp do jednostek produkcyjnych w rozumieniu art. 2 lit. f rozporządzenia nr 889/2008 oraz udostępniają dokumenty i informacje, a także udzielają pomocy w zakresie niezbędnym do sprawdzenia skuteczności kontroli, o którym mowa w art. 27 ust. 9 lit. b rozporządzenia nr 834/2007.
Z powyższego przepisu z art. 8 ustawy o rolnictwie ekologicznym wynika więc, że Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawuje nadzór nad jednostkami certyfikującymi oraz nadzór nad produkcją ekologiczną a w ramach nadzoru nad jednostkami certyfikującymi Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawdza prawidłowość działania jednostek certyfikujących w zakresie przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego, w tym prowadzi audyty i dokonuje inspekcji jednostek certyfikujących w zakresie stosowania przez nie procedur kontrolnych, posiadanych środków technicznych i kwalifikacji posiadanych przez osoby prowadzące kontrolę oraz dokonuje sprawdzenia dokumentów dotyczących kontroli.
Sąd nie podziela zapatrywania skarżącej o braku podstaw i kompetencji GIJHARS dc prowadzenia audytu lub inspekcji, których wyniki mogą stanowić podstawę do decyzji o cofnięciu upoważnienia zgodnie z art. 27 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Zdaniem Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ma obowiązku przeprowadzenia takiego audytu we własnym zakresie. Ma on natomiast obowiązek zapewnić jego przeprowadzenie we właściwy sposób. GIJHARS będąc jednostką o odpowiednich kompetencjach, zatrudniającą wykwalifikowany personel i posiadającą odpowiednie zaplecze do przeprowadzania takich audytów i inspekcji został uprawniony do przeprowadzania audytów i inspekcji w przedmiotowym zakresie. Jest to zatem "inny organ któremu nadano to uprawnienie"- v. art. 2 lit. n) rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.
Wystąpienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z wnioskiem o cofnięcie upoważnienia oznacza, iż w ocenie tego organu nieprawidłowości są na tyle poważne, iż zapewnienie właściwego funkcjonowania systemu kontroli w rolnictwie ekologicznym może się odbyć wyłącznie poprzez cofnięcie upoważnienia.
Odnosząc się do poglądu strony, że decyzja o cofnięciu upoważnienia jest decyzja uznaniową wypada zaakcentować, że uznanie administracyjne występuje w przypadkach, w których w przepisach prawnych stanowi się, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, a nie ma w nich nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia (B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 8 wydanie str. 471).
Taka zaś sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do decyzji o cofnięciu upoważnienia jednostce certyfikującej w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 27 ust. 8 lub 9 rozporządzenia Rady 834/2007, do których odsyła art. 6 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Wówczas cofnięcie upoważnienia jest obligatoryjne. Zgodnie z art. 27 ust. 8 i ust. 9 lit. d rozporządzenia nr 834/2007 podstawą do cofnięcia upoważnienia jest na przykład brak gwarancji, że kontrole prowadzone przez jednostkę certyfikującą są obiektywne i niezależne lub prowadzona przez jednostkę certyfikującą kontrola jest skuteczna, czy też jednostka certyfikująca nie spełnia już kryteriów, które były podstawą do upoważnienia, to jest nie dysponuje wystarczającą liczbą odpowiednio wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników, jednostka certyfikująca przestała być bezstronna lub też występuje konflikt interesów w związku z realizacją przekazanych jej zadań.
Dodatkowo, na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o rolnictwie ekologicznym minister właściwy do spraw rolnictwa będzie mógł cofnąć upoważnienie w przypadku nieprzekazania wykazu producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej określone w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego lub przekazania go niezgodnie z określonym terminem. Jednakże, co należy podkreślić podstawą cofnięcia upoważnienia w niniejszej sprawie nie był przepis art. 6 ust. 2 omawianej ustawy, ale przepis art. 6 ust. 1 tego aktu prawnego.
Z powyższych względów argumenty strony dotyczące wymogów stawianych decyzjom uznaniowym nie mają w tej sprawie zastosowania, zatem zarzuty na nich oparte są prawnie obojętne dla niniejszego rozstrzygnięcia. Na gruncie rozpatrywanej sprawy, Sąd ma obowiązek zbadania zaskarżonej decyzji wyłącznie według jej zgodności z prawem a nie według reguł dotyczących decyzji uznaniowych.
Zdaniem Sądu, organ wykazał, że skarżąca nie podjęła działań naprawczych w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w ramach audytu w 2011 r., które powtórzyły się w 2012r. Stanowisko strony kwestionujące powyższe ustalenie opiera się na wadliwym założeniu, że podnoszona przez organ okoliczność niepodjęcia działań naprawczych dotyczyła braku takich działań w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w ramach audytu w 2012r. Podczas, gdy dotyczyła braku działań naprawczych po audycie przeprowadzonym w 2011 r.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ szczegółowo przeanalizował prawidłowość funkcjonowania skarżącej w zakresie rolnictwa ekologicznego.
W toku prowadzonego postępowania spółka B. miała możliwość odniesienia się do zarzutów sformułowanych we wniosku GIJHARS. Z prawa tego skarżąca skorzystała przesyłając obszerne wyjaśnienia (v. pismo z dnia [...] listopada 2012 r.). W ocenie Sądu, stronie zapewniono czynny udział w sprawie (art. 10 kpa), o czym świadczy korespondencja prowadzona pomiędzy skarżącą a organem w tym postępowaniu.
Natomiast odmowa wydania stronie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy nie uniemożliwiła skarżącej dostępu do tych dokumentów.
Jak wynika z akt sprawy Strona skorzystała z uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 Kpa do przeglądania zgromadzonych w niej dokumentów i sporządzania z nich notatek. Organ umożliwił Stronie wypowiedzenie się co do treści zgromadzonych dokumentów (v. znajdujące się w aktach sprawy notatki służbowe z czynności przeglądania dokumentów zawartych w tych aktach).
Należy przy tym zauważyć, że zamiar realizacji uprawnień do czynnego udziału w postępowaniu może być zrealizowany przez spełnienie przez organ obowiązków sformułowanych w art. 73 § 1 kpa, co – jak już wspomniano – zostało przez organ w tej sprawie wykonane.
Zdaniem Sądu pozostałe zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie.
Trzeba podkreślić, że strona ponawia argumenty podnoszone w toku postępowania administracyjnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonej decyzji obszernie się do nich odniósł a poprawność jurydyczna tych wyjaśnień nie budzi wątpliwości Sądu.
Jak wynika z pisma skarżącej spółki z dnia [...] listopada 2012 r. Lp [...], stanowiącej odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania wyjaśnia ona m.in., że stwierdzone nieprawidłowości dotyczące przeprowadzenia przez jednostkę kontroli u producentów ekologicznych wynikły z nieuwagi skarżącej a brak realizacji wniosków pokontrolnych był wynikiem niedopatrzenia.
Wyjaśnienia strony, zawarte w tym piśmie (oraz kolejnych) były przedmiotem drobiazgowej analizy organu, który dał temu wyraz w uzasadnieniu wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć.
Podsumowując należy stwierdzić, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym organ wykazał, iż zostały spełnione przesłanki z art. 27 ust. 8 i 9 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, co obligowało Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do cofnięcia upoważnienia wydanego spółce B..
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa, jako że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło