VI SA/Wa 2775/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-07

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, mimo że strona zawiesiła tę działalność po wydaniu decyzji pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy powinien był uwzględnić fakt zawieszenia przez stronę działalności gospodarczej po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, mając uprawnienia reformacyjne, zobowiązany jest z urzędu uwzględniać zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły między wydaniem decyzji pierwszej instancji a orzekaniem w drugiej instancji. W przypadku potwierdzenia zawieszenia działalności, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak uwzględnienia przez organ odwoławczy faktu zawieszenia przez nią działalności gospodarczej po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca podnosiła również, że nieuiszczanie składek wynikało z błędnych informacji urzędników KRUS i doradcy podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz G.S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: "Prezes NFZ"), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. - dalej także: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpatrzeniu odwołania Pani G.S. (dalej także: "skarżąca", "ubezpieczona") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: "Dyrektor DOW NFZ") z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], w sprawie stwierdzenia braku istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego ubezpieczonej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 31 marca 2005 r., istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Ubezpieczonej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do nadal, Do wydania zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., wystąpił do Dyrektor DOW NFZ z wnioskiem o rozstrzygnięcie istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego ubezpieczonej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. ZUS Oddział w T. poinformował, iż nie prowadził postępowania odnośnie spełniania przez Ubezpieczoną warunków do podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na występowanie okoliczności wyłączających obowiązek tych ubezpieczeń. Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor DOW NFZ wydał ww. decyzję. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Pani G.S. posiada wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, przeniesiony z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Gminy C. pod numerem [...], ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej na dzień 1 grudnia 2003 r. Ubezpieczona nie dokonywała zawieszenia powyższej działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2013 r., poz. 672 z późn. zm.). Zgodnie z informacją wnioskodawcy, w okresie od dnia 6 stycznia 1997 r. do dnia 31 marca 2005 r. Pani G.S. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, a od dnia 1 kwietnia 2005 r. pobiera rentę rolniczą. Ww. okres pobierania przez Ubezpieczoną renty rolniczej potwierdza pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Placówki Terenowej w T. z dnia 23 marca 2014 r. ZUS Oddział w T. poinformował także, iż nie prowadził postępowania odnośnie spełniania przez Panią G.S. warunków do podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na występowanie okoliczności wyłączających obowiązek tych ubezpieczeń. Dołączona do wniosku kserokopia pisma ww. placówki terenowej KRUS z dnia 24 lutego 2014 r. stanowi potwierdzenie okoliczności podlegania Pani G.S. ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie z mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2013 r., poz. 1403 z poźn. zm.) od dnia 6 stycznia 1997 r. do dnia 31 marca 2005 r. Tym samym istnieje przesłanka do wyłączenia ww. z podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, tj. od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 31 marca 2005 r. Ponadto organ I instancji wskazał, że wnioskodawca dołączył kopię pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia 4 kwietnia 2014 r., zgodnie z którym Pani G.S. figuruje w ewidencji ww. Urzędu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą na własne nazwisko od dnia 3 grudnia 2003 r. do nadal. Powyższym pismem wskazano także, iż skarżąca złożyła należne zeznania podatkowe za lata 2003-2013, wykazując przychody z prowadzonej działalności gospodarczej po dniu 1 kwietnia 2005 r., jak też poinformowano, że Pani G.S. nie zgłaszała zawieszenia działalności gospodarczej. W okresie od dnia 3 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. opłacała zryczałtowany podatek dochodowy. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. oraz po tej dacie, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. 2003 r., Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), obowiązującej od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r., art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12. ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia , art. 13 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013 r., poz. 1442 z późn. zm.), art. 5a ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. 2013 r., poz. 1403 z poźn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 1 maja 2004 r., oraz w brzmieniu obowiązującym od dnia 2 maja 2004 r. do dnia 23 sierpnia 2005 r., Wskazał także, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolniczemu ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu oraz emerytalno-rentowemu nie podlegają osoby mające ustalone prawo do emerytury lub renty. Organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 21 maja 2014 r. poinformował stronę o wszczętym postępowaniu oraz wezwał do nadesłania informacji nt. ewentualnych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej, zgłaszanych w ZUS, Urzędzie Skarbowym lub organie ewidencyjnym, oraz w przypadku ciągłego lub okresowego nieuzyskiwania przychodów - nadesłania dowodów potwierdzających ten fakt, tj. stosownej informacji z właściwego Urzędu Skarbowego o nieuzyskiwaniu przychodów lub kopii dokumentacji rozliczeniowo-podatkowej, innej niż dołączona do wniosku ZUS. Wskazanym pismem poinformowano także o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień, czy też nadesłania innych dokumentów w sprawie, mogących mieć wpływ na jej rozpoznanie. W wyznaczonym terminie Pani G.S. nadesłała wyjaśnienia potwierdzające ciągłość prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 3 grudnia 2003 r. do chwili obecnej. Ubezpieczona poinformowała, że nieuiszczanie składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności było skutkiem braku właściwej informacji ze strony KRUS. Pani G.S. dołączyła kserokopie formularzy PIT-28 za lata 2005-2013 z wykazanym przychodem z działalności gospodarczej oraz decyzji KRUS, z których wynika, że z dniem 1 marca 2005 r. nabyła uprawnienie do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Na mocy kolejnych decyzji KRUS Ubezpieczona pobiera rentę rolniczą okresową nieprzerwanie do chwili obecnej. Mając na uwadze ww. regulacje prawne oraz całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ przyjął okres objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, jak w punkcie 2 rozstrzygnięcia. Organ uwzględnił także wyłączenie skarżącej z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie podlegania przez nią ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak w punkcie 1 rozstrzygnięcia. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r. (sygn. akt III RN 157/98), zobowiązanie organu administracji do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków nie zwalnia podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą na własny rachunek od obowiązku zaznajomienia się z przepisami określającymi wymagania prawne dotyczące prowadzonej działalności. Wiedza w zakresie obowiązujących wymogów dotyczących prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej winna być zatem przez przedsiębiorcę aktualizowana. Od tej decyzji Ubezpieczona w dniu [...] lipca 2014 r., wniosła odwołanie. Odwołująca nie zakwestionowała faktu prowadzenia działalności gospodarczej, wskazała natomiast, iż zgłasza zastrzeżenie co do uzasadnienia prawnego i wynikłego z niego rozstrzygnięcia. Nie zgadza się bowiem z uznaniem, że od dnia 1 kwietnia 2005 r. do nadal podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia 2 września 2014 r. poinformował ubezpieczoną o treści art. 10 k.p.a. Ubezpieczona - pismem z dnia [...] września 2014 r. - wskazała m.in., że "nieuiszczenie przeze mnie składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wynikało tylko i wyłącznie z faktu, że o braku takiego obowiązku byłam zapewniana przez urzędników KRUS oraz doradcę podatkowego, która obsługiwała moją działalność w zakresie podatkowo-księgowym. Odpowiednie składki zdrowotne od 31 marca 2005 r. opłacałam w ramach ubezpieczenia zdrowotnego rolników, a od 1 kwietnia są one stale odliczane od wypłacanej mi przez KRUS renty z ubezpieczenia społecznego rolników". Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazaną na wstępie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, że z mocy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w okresie od dnia 6 stycznia 1997 r. do dnia 31 marca 2005 r. strona podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Tym samym w okresie od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 31 marca 2005 r. istniała przesłanka do wyłączenia ubezpieczonej z podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności. Natomiast fakt, że ubezpieczona od dnia 1 kwietnia 2005 r., pobiera rentę rolniczą oznacza, że ubezpieczona nie spełniała, w myśl ustawy o ubezpieczeniu rolników warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Od powyższej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Ubezpieczona wniosła w dniu [...] września 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła organowi naruszenie: przepisów prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach poprzez niewłaściwe zastosowanie, przepisów prawa procesowego to jest art. 111 ustawy o świadczeniach poprzez niezastosowanie, przepisów prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 12 k.p.a., przepisów prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie z [...] lipca 2014 r. w zakresie punktu 2 tej decyzji, wstrzymanie na podstawie art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonalności skarżonej decyzji w całości do czasu rozpatrzenia skargi, a także o zasądzenie, w sytuacji uznania skargi za zasadną, od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kosztów postępowania według norm przepisanych. We wniesionej skardze Ubezpieczona poinformowała także, że od dnia 24 sierpnia 2014 r., zawiesiła w organie ewidencyjnym prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalanie i wskazał m.in., że w swojej decyzji nie uwzględnił faktu zawieszenia działalności gospodarczej przez skarżącą z uwagi na to, że zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2014 r., tj. w okresie w którym sporna działalność nie została zawieszona na podstawie przepisów ustawy o swobodzie. Organ podniósł także, że Narodowy Fundusz Zdrowia zobowiązany był na podstawie obowiązujących przepisów jedynie do oceny, czy dana osoba podlega lub nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, a nie z tytułów wskazanych w art. 111 ustawy o świadczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd nie podzielił wszystkich podniesionych w niej zarzutów. Rozważania w tej sprawie należy rozpocząć od odwołania się do istoty dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). I tak, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega - w wyniku wniesienia odwołania - ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest jedynie weryfikacja decyzji i odniesienie się do zarzutów odwołania, ale ponowne merytoryczne rozpoznanie danej sprawy administracyjnej. W ramach tych obowiązków organ odwoławczy, posiadający także uprawnienia o charakterze reformacyjnym, jest zobligowany do tego, aby z urzędu uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, jakie dokonały się w okresie pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji w pierwszej instancji, a orzekaniem w sprawie w drugiej instancji. Obowiązek ten wynika wprost z art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) oraz art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej). W ramach ww. obowiązków organ odwoławczy powinien więc uwzględnić i ocenić w sprawie twierdzenia skarżącej, że w dniu 24 sierpnia 2014 r., czyli już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2014 r., zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. O ile ww. okoliczność w postępowaniu przed organem odwoławczym zostanie potwierdzona, organ ten powinien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzję organu I instancji w części i - orzekając co do istoty sprawy - rozstrzygnąć prawidłowo o zakresie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa, mimo że wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia przez organ II instancji nie stanowi pełnego i przekonywującego wywodu. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że wad w ww. zakresie nie ma uzasadnienie organu I instancji, Sąd uznaje, że stronie dostatecznie wyjaśniono podstawy prawne i faktyczne odnoszące się do objęcia jej na ogólnych zasadach obowiązkiem ubezpieczeń zdrowotnych po ustaleniu jej prawa o renty. I tak, Prezes NFZ przytaczając treść przepisu art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr 71, poz. 342 ze zm.), nie uwzględnił, że w przypadku skarżącej przepis ten - z uwagi na datę podjęcia przez nią działalności gospodarczej - znalazł zastosowanie w jego pierwotnym brzmieniu, tj. że rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy, nieprzerwanie co najmniej 1 rok, podejmuje pozarolniczą działalność gospodarczą nie będąc pracownikiem i nie pozostając w stosunku służbowym, podlega nadal temu ubezpieczeniu. Rolnik lub domownik może podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu wówczas, gdy złoży Zakładowi lub Kasie oświadczenie, że chce podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, o ile spełnia w tym zakresie warunki określone w odrębnych przepisach. Ww. przepis rozwiązuje sytuację zbiegu dwóch różnych tytułów ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia społecznego rolników i ubezpieczenia z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. Zachowanie ubezpieczenia rolniczego w sytuacji zbiegu następowało na warunkach określonych w art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Podleganie ubezpieczeniu rolniczemu pomimo prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej traci zaś swą źródłową normatywną podstawę w razie ustania stanu rzeczy, z którym ustawa łączy podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wskazać bowiem należy, że art. 1 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, że ubezpieczenie społeczne rolników obejmuje mających obywatelstwo polskie rolników i pracujących z nimi domowników, na zasadach określonych w tej ustawie. W zakresie przedmiotowym ustawy wyodrębniono dwa typy ubezpieczenia: ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie (art. 7 ust. 1) oraz ubezpieczenie emerytalno-rentowe (art. 16 ust. 1). Przepisów tych nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury albo renty (art. 7 ust. 1 oraz art. 16 ust. 3 ww. ustawy). Jeżeli zaś uwzględni się cel charakter ubezpieczenia zdrowotnego, to zrozumiałe staje się, że ustanie tytułu do ww. świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników przez osobę, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą skutkuje objęciem jej obowiązkowym systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Jako że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy osób spełniających warunki do objęcia ich ubezpieczeniami społecznymi, a pozarolnicza działalność gospodarcza została zaliczona przez ustawodawcę do tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym (obowiązkowym lub dobrowolnym). Stosując obiektywne kryterium kwalifikacji, skoro każdy z tytułów stanowi odrębną podstawę ubezpieczenia, jakie ustawodawca wymienia w art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to osoba legitymująca się takim tytułem - co do zasady - spełnia warunki do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi (w pkt 5 ww. przepisu wymieniono osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące). To z kolei sprawia, że na gruncie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z ww. tytułu (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy). Zgodnie z ww. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają bowiem osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Z dniem 20 września 2008 r. nastąpiła zmiana treści przywołanego przepisu, polegająca na dopełnieniu zawartej w nim regulacji wyłączeniem odnoszącym się do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (por. art. 14a ust. 1 i ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Tak więc omawiane przepisy w brzmieniu po zmianie z dnia 20 września 2008 r. wiążą ustalenie wykonywania działalności gospodarczej dla potrzeb podlegania ubezpieczeniu społecznemu z treścią wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Przed tą zaś zmianą - dokonując oceny czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego - należało uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Jakkolwiek bowiem wpis do ewidencji działalności gospodarczej mógł być traktowany jako okoliczność o istotnym znaczeniu, to jednak nie stanowił okoliczności decydującej o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej. Ze stanu faktycznego tej zaś sprawy wynika, że skarżąca tę działalność prowadziła nieprzerwanie, jako że w aktach sprawy znajduje się - ocenione przez organ w ramach jego obowiązków wynikających z art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia 4 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że Pani G.S. figuruje w ewidencji tego urzędu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od dnia 3 grudnia 2003 r. do "nadal". W piśmie tym wskazano także, że Pani G.S. składała zeznania podatkowe za lata 2003 -2013 wykazując w nich przychody z prowadzonej działalności gospodarczej po dniu 1 kwietnia 2005 r. Poinformowano także, że Pani G.S. nie zgłaszała zawieszenia działalności gospodarczej. W okresie od dnia 3 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. opłacała zryczałtowany podatek dochodowy. Data podjęcia działalności gospodarczej i fakt jej nieprzerwanego prowadzenia został w sprawie prawidłowo przez organ ustalony, w ponownym postępowaniu organ zaś zweryfikuje i oceni znaczenie dla sprawy - zgodnie z tym, co wskazano w niniejszym wyroku - twierdzenia skarżącej o zawieszeniu przez nią działalności gospodarczej z dniem 24 sierpnia 2014 r. Sąd podzielił przy tym stanowisko organów o braku istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 31 marca 2005 r. w związku z tym, że podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie z mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2013 r., poz. 1403 z poźn. zm.) od dnia 6 stycznia 1997 r. do dnia 31 marca 2005 r. Ponieważ Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości - ze względu na zakaz reformationis in peius (orzekania na niekorzyść skarżącej) wynikający z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zobowiązuje organ do utrzymania w ponownie wydanej decyzji korzystnego dla Strony stanowiska w ww. zakresie wynikającego z zaskarżonej decyzji. Uwzględniając powyższe Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, zaś o kosztach postępowania postanowił na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło