VI SA/Wa 2780/20

WyrokWSA w Warszawie2021-05-18

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Pamela Kuraś-Dębecka, Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej może zostać odstąpiona lub zastąpiona pouczeniem, jeśli waga naruszenia jest znikoma?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie może zostać odstąpiona ani zastąpiona pouczeniem, nawet jeśli waga naruszenia jest znikoma. Obowiązek uiszczania opłat za przejazd drogami publicznymi przez pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony jest podstawowym obowiązkiem, a jego naruszenie ma charakter obiektywny. Waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie może być uznana za znikomą, a należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po drodze publicznej powinna być udziałem każdego użytkownika.
Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 5 grudnia 2019 r. Pojazd ciężarowy wraz z przyczepą o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej bez zainstalowanego urządzenia do elektronicznego poboru opłat. Skarżący argumentował, że kara powinna zostać odstąpiona z uwagi na znikomą wagę naruszenia, wynikającą z niewielkiego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej (o 20 kg) oraz z przyczyn od niego niezależnych. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" października 2020 r., nr "(...)"w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, pkt 3a, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku M. K. (dalej także jako "strona" lub "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] czerwca 2020 roku nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu 5 grudnia 2019 r. o godzinie 07:21:35 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] J. (skrzyżowanie z drogą krajową nr [...]) – T. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]), zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy. Jednocześnie z informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat wynika, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Z kolei z informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) wynika, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu samochodowego w chwili powstania naruszenia był skarżący. W związku z powyższymi ustaleniami, poczynionymi przez GITD, w ramach kontroli stacjonarnej realizowania obowiązku uiszczania opłat elektronicznych, pismem z dnia 12 marca 2020 r. organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ wyjaśnił również, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu 5 grudnia 2019 r., został wyszczególniony załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Pismo to zostało dwukrotnie awizowane. Mając na względzie powyższe okoliczności GITD, stwierdzając, że skarżący, korzystając z drogi publicznej w dniu 5 grudnia 2019 r., naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nałożył na niego decyzją z dnia [...] czerwca 2020 roku karę pieniężną w wysokości 1 500 zł, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że 5 grudnia 2019 roku holował lawetę z miejscowości O. do miejscowości J. samochodem marki [...][...] nr rej. [...], wyposażonym w odpowiednie urządzenie do uiszczania opłat w systemie viatoll, ale samochód ten uległ awarii i przyczepa została odholowana innym pojazdem. Skarżący wyjaśnił, że zapomniał przełożyć urządzenie do tego nowego pojazdu, którym kontynuowano przejazd. W dniu 28 czerwca 2020 roku do GITD wpłynęło pismo Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 23 czerwca 2020 roku, z którego wynika, że projekt stałej organizacji ruchu uwzględniający ustawienie tabliczek T-34 na przedmiotowym odcinku drogi krajowej nr [...] został zatwierdzony 13 kwietnia 2017 roku a lokalizacja umiejscowienia tabliczek jest nada aktualna. Ponadto kontrole przeprowadzone w dniach 8-9 maja 2019 roku i 23 października 2019 roku nie wykazały nieprawidłowości w oznakowaniu systemu poboru opłat tabliczkami T-34. Decyzją z dnia [...] października 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję swą poprzednią decyzję z dnia [...] czerwca 2020 nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Na wstępie uzasadnienia zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji GITD wyraźnie zaznaczył, że z dniem 1 lipca 2020 r. nastąpiła zmiana podmiotu realizującego zadania publiczne związane z poborem opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych i opłat za przejazd płatnymi odcinkami autostrad. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13hb ust. 1ba u.d.p. opłatę elektroniczną pobiera Szef Krajowej Administracji Skarbowej (Szef KAS). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990, dalej "prd"), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził że w prawidłowo ustalono stan faktyczny, gdyż na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. W ocenie organu z całokształtu zebranego materiału dowodowego, a także wyjaśnień strony w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia (tj. w dniu 5 grudnia 2019 roku) kontrolowany samochód ciężarowy wraz z przyczepą poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych, na których pobiera się opłatę elektroniczną. Organ podkreślił, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 u.d.p. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób. Zatem, skoro pojazd nie został wyposażony w wymagane urządzenie viabox pozwalające na uiszczenie stosownej opłaty, to nie powinien on w takiej sytuacji poruszać się po odcinkach płatnych dróg krajowych. W przeciwnym razie właściciel pojazdu lub podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie pojazdu naraża się na administracyjną odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ wskazał nadto, że nie może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu opisanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Jeżeli strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej, jakimi są zawarcie umowy z operatorem systemu Viatoll i nabycie urządzenia viabox a obowiązek ten dotyczy wszystkich użytkowników systemu, to w żadnym razie nie można mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego, organ w ogóle nie zrelacjonował wyników przejazdu zarejestrowanego przez urządzenie rejestrujące. Zakaz który wygenerował przekroczenie, obejmował granicę 3,5 tony, zaś wynik ważenia przejazdu wskazywał, że granicę tę kierowany przez skarżącego pojazd z przyczepką przekroczył o 20 kg. Takie przekroczenie w przekonaniu skarżącego spełnia wymogi stawiane znikomej wadze naruszenia i właśnie dla takich przypadków przewidziano wspomniany przepis prawa. Skarżący dodał, że tak nieznaczne przekroczenie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Zaznaczył, że niezależnie od ładunku, który nie powodował przekroczenia dopuszczalnego ciężaru całkowitego w dniu przejazdu, materiał na przyczepie (piasek) nasiąkł wodą, która, przy słonecznej pogodzie wyparowałaby. Skarżący podkreślił, że wiózł także zakupione artykuły spożywcze, a gdyby nie one - do przekroczenia górnej granicy ciężaru by nie doszło (na co nie zwrócił uwagi w trakcie ich nabywania). Z tych powodów skarżący uważa, że organ, pomijając wielkość naruszenia prawa, uchybił wymogom prezentacji stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego, w jego przypadku, winno znaleźć zastosowanie uwolnienie od kary z racji znikomości naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie taki wniosek złożył organ, a skarżący w wyznaczonym terminie nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Nadmienić należy, że w tym przypadku, poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Otóż na skarżącego została nałożona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości tysiąca pięciuset złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. drogach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). W myśl art. 13l ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego. Zgodnie natomiast z art. 13l ust. 1a u.d.p., Główny Inspektor Transportu Drogowego może wykorzystywać przy kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Zasady dotyczące wykorzystywania Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS określa porozumienie zawarte pomiędzy Szefem KAS a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy przekraczała 3,5 t. Na podstawie danych znajdujących się w CEPiK organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 5 060 kg, w tym pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], zarejestrowanego jako samochód ciężarowy — 2 860 kg, zaś przyczepy marki STIM, o numerze rejestracyjnym [...] — 2 200 kg. Zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a u.d.p. Ponadto nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu odcinkiem drogi krajowej ujętym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 890 z późn. zm.). W punkcie 8 lit. a) wspomnianego załącznika zatytułowanego: DROGI KRAJOWE LUB ICH ODCINKI KLASY GP I G, NA KTÓRYCH POBIERA SIĘ OPŁATĘ ELEKTRONICZNĄ, wprost wymieniono odcinek: "droga krajowa nr [...] na odcinku J. (skrzyżowanie z drogą krajową nr [...]) – T. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...])". Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organów Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania dotyczącego prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, jest upewnienie się, czy droga na odcinku, na którym stwierdzono naruszenie, była oznakowana w sposób prawidłowy, czyli odpowiadający wymaganiom ujętym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2311 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z 2020 roku, poz. 110 ze zm., dalej też jako "p.r.d.") Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także warunki ich umieszczania na drogach. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał wspomniane rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003 r. I tak w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia zatytułowanym "SZCZEGÓŁOWE WARUNKI TECHNICZNE DLA ZNAKÓW DROGOWYCH PIONOWYCH I WARUNKI ICH UMIESZCZANIA NA DROGACH" w punkcie 6.3.7. uregulowano kwestię "Znaków z numerem drogi", gdzie w podpunkcie 6.3.7.9. wymieniono "Tabliczkę T-34". I tak Tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a albo E-15f albo E-15g, występującym samodzielnie. Tabliczka T-34 wskazująca pobór opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną posiada przy tym tło barwy pomarańczowej z białą ramką tarczy tabliczki i symbol urządzenia instalowanego w pojeździe samochodowym na potrzeby systemu poboru opłat barwy czarnej. Lico tabliczki powinno być wykonane z folii odblaskowej typu 2. Z kolei grafika przedstawiająca szczegółowy wygląd tabliczki T – 34 wskazana jest w ramach rysunku 6.3.7.14, gdzie podano wyraźnie jej wymiary, w tym szerokość 320 milimetrów i wysokość – 240 milimetrów. W realiach przedmiotowej sprawy, organ obowiązek upewnienia się, czy droga na odcinku, na którym stwierdzono naruszenie, była oznakowana w sposób prawidłowy, wypełnił. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 18 kwietnia 2019 roku sygn. akt II GSK 1256/17, Główny Inspektor Transportu Drogowego winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia, czy odcinek drogi był w dacie wjazdu skarżącego prawidłowo oznaczony tabliczką informacyjną T-34. NSA wyraźnie podkreślił przy tym, że stosowne informacje organ powinien uzyskać od zarządcy drogi. W realiach niniejszej spawy zauważyć należy, że zgodnie z art. 10 ust. 3 p.r.d., to Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarządza ruchem na drogach krajowych. Tym samym to właśnie informacje zawarte w piśmie urzędowym GDDKiA, potwierdzające fakt prawidłowego oznakowania drogi krajowej nr [...], na odcinku, na którym doszło do naruszenia, stanowiły relewantny dowód dla poczynienia niezbędnych w sprawie ustaleń faktycznych. Z informacji zarejestrowanych w trakcie kontroli wynika przy tym, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viabox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Tymczasem obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie - brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia viabox uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej. Dowodem potwierdzającym wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zapis ewidencyjny utworzony w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat po zarejestrowaniu przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Zapis ewidencyjny zawiera m.in. informacje o: czasie zarejestrowania naruszenia, lokalizacji urządzenia, które zarejestrowało naruszenie, opis zarejestrowanego naruszenia, dane identyfikacyjne pojazdu, a także informacje na temat właściciela pojazdu, którym popełniono naruszenie. Integralną częścią zapisu ewidencyjnego jest dokumentacja fotograficzna (trzy wydrukowane fotografie, na których widoczne są zarówno numery rejestracyjne samochodu i przyczepy, jak również jej wygląd - laweta). W tak ustalonym stanie faktycznym GITD prawidłowo uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1 500 złotych, w oparciu o przepis art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., zgodnie z którym za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1 500 zł - w pozostałych przypadkach (nie ujętych w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.). W przedmiotowej sprawie pojazd samochodowy NISSAN, którym dokonano przejazdu w dniu 5 grudnia 2019 roku (o godzinie 7:21), zarejestrowany jest jako samochód ciężarowy (zgodnie z informacją uzyskaną przez organ z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców), co wyklucza zastosowanie sankcji w wysokości wskazanej w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. W istocie skarżący nie podważa prawidłowości ustaleń organu, zarówno co do tego, że przejazd miał miejsce po płatnym odcinku drogi krajowej w dniu 5 grudnia 2019 roku, jak również tego, że odbywał się on bez uiszczenia wymaganej przepisami opłaty. Zarzuca jednakże organowi, że ten nie dokonał właściwego ustalenia stanu faktycznego z uwagi na pominięcie istotnej kwestii realnego obciążenia zespołu pojazdów w momencie naruszenia. Zarzut ten jednakże, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. W przepisie art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wyraźnie zaznaczono, że obowiązek uiszczania opłat za przejazd drogami publicznymi dotyczy pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 p.r.d., dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Zatem, skoro w przepisie art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. jest mowa o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu, a nie jego rzeczywistej masie, wbrew zarzutom skarżącego, zbędne było ustalanie rzeczywistej wagi zespołu pojazdów. Na marginesie zauważyć należy, że argumentacja podniesiona w skardze, co do opisu stanu faktycznego przejazdu, za który skarżący został ukarany, jest nieadekwatna do ustaleń poczynionych przez organ i znajdujących odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dniu 5 grudnia 2019 r. skarżący dokonał przejazdu pojazdem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...], która to przyczepa stanowiła lawetę przystosowaną do przewozu pojazdów, przy czym żaden ładunek w chwili stwierdzenia naruszenia nie był na niej przewożony. Zatem, wbrew stanowisku skarżącego, GITD wyjaśnił stan faktyczny, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i ocenę tę przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło więc do naruszenia art. 77 k.p.a. Sąd podziela również ocenę organu, co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Otóż odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych, bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy u.d.p., ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia, przepis art. 189e k.p.a. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Z kolei art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są, w toku postępowania administracyjnego, zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W tej sprawie obowiązek ten został wykonany. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznoprawnego organ miał podstawy do konstatacji, że w sprawie nie zaistniała zarówno szczególna sytuacja z art. 189e, jak również z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Reasumując, Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. - w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. W takim stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził przy tym takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło