VI SA/Wa 2786/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-15
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Jacek Fronczyk, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII została prawidłowo nałożona, gdy stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową o 28% i masę całkowitą o 12,78%, a kierowca nie posiadał wymaganego zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo nałożyły karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Stwierdzone przekroczenie nacisku na oś napędową o 28% kwalifikowało się do kary w wysokości 15.000 zł zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym. Sąd uznał, że skarżący jako przewoźnik miał wpływ na rozmieszczenie ładunku i nie wykazał należytej staranności, co wykluczało umorzenie postępowania.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową o 2,8t (28%) oraz masy całkowitej o 2,3t (12,78%). Kierowca nie posiadał zezwolenia kategorii VII. Skarżący zarzucił błędy w pomiarach, niewłaściwe ważenie oraz brak należytej staranności ze strony organów. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII oddala skargę w całości
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] sierpnia
2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "Prd.") oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 260; dalej jako "udp."), po rozpatrzeniu odwołania S. T. (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował D. Z., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem w postaci żywych zwierząt w ilości 70 tuczników,
na trasie [...] – [...] w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy – skarżącego
w niniejszej sprawie. Jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., kierowca był przy ważeniu pojazdu oraz widział wyniki pomiarów, okazano mu legalizację wag oraz legalizację z pomiaru równości terenu, nie posiadał przy sobie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Kierowca został poinformowany o możliwości drugiej kontroli ważenia, z której nie skorzystał.
W piśmie z [...] kwietnia 2015 r. skarżący wniósł o przesłanie świadectw legalizacji wag oraz protokołu pomiaru równości terenu.
W odpowiedzi na powyższe organ wyjaśnił skarżącemu, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wydania dokumentów z akt sprawy, lecz umożliwiają stronie sporządzanie notatek i odpisów.
W piśmie z [...] maja 2015 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania, stwierdzając, że wynik dotyczący przeważenia osi nie jest wiarygodny, ponieważ towar w postaci żywca nie może być skrępowany, co regulują przepisy unijne w tym zakresie. Dodał, że podczas ważenia, w wyniku podchodzenia do wag kontrolujących, zwierzęta przemieszczają się, co powoduje, że nacisk wewnątrz przestrzeni ładunkowej jest nierównomierny i niezgodny ze stanem faktycznym.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia
[...] maja 2015 r., działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 Prd., art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.
Jak podał w uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji, w wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia stwierdzono (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych), nacisk pojedynczej osi napędowej - 12,8t (norma 10t), zatem przekraczający wartość przewidzianą dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10t o 2,8t (przekroczenie o 28%) oraz masę całkowitą 20,3t – przekroczenie o 2,3t.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i b) Prd., poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Wskazał ponadto na nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych, tj. dokonanie ważenia za pomocą wag typu SAW, które nie zostały przeznaczone do wyznaczania dopuszczalnej masy całkowitej. W jego ocenie,
w przypadku transportu żywych zwierząt nie sposób ustalić realnego nacisku na osi,
z uwagi na przemieszczające się zwierzęta. Wskazał, że błędnie policzono procentową wartość przekroczenia - od 10 ton, a nie od 11,5 tony.
GITD we wskazanej na wstępie decyzji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk na pojedynczej osi napędowej – 12,8t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1t) – przekroczenie o 2,8t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28%),
- masa całkowita 20,3t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych
w górę do 0,1t) – przekroczenie o 2,3t (przekroczenie o 12,78%).
GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] marca 2015 r., który został zatwierdzony przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...]
i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...]
z przewidzianymi terminami ważności odpowiednio do dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz
do dnia [...] kwietnia 2016 r. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
GITD wskazał na zasady określania kryteriów zezwoleń, którymi powinna legitymować się strona dokonująca przewozu drogowego. Podał, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI w oparciu o przyjęte zasady,
to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Wyjaśnił, że zezwolenie na tę kategorię wydaje się gdy przekroczono wielkość dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I – VI.
GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd. GITD podał, że skarżący nie dostarczył takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację zawartą w powyższym przepisie.
GITD cytując przepis art. 140aa ust. 4 Prd., wskazał, że w niniejszej sprawie przewożono ładunek podzielny w postaci 70 sztuk trzody chlewnej, który nie podlega pod wyłączenie określone w art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prd., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Jak wskazał GITD, przepis art. 61 Prd. wyraźnie określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku i jest on skierowany do nieograniczonego kręgu adresatów, stąd także podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej tym przepisem. GITD stwierdził, że ww. przepis nie określa sposobów działania jakie powinny podejmować osoby odpowiedzialne
za załadunek, lecz określa do jakiego załadunku nie można dopuścić.
Powyższe regulacje, w ocenie GITD, wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło
do nienormatywności pojazdu. Niedostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, a ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, jak wskazał GITD,
to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu
i czynności towarzyszących przejazdowi, aby, mając na względzie treść wynikających
z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.
GITD podkreślił, że podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu, powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.
Zdaniem GITD, skarżący w toku postępowania ani na etapie odwoławczym nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności
w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Wyjaśnienia złożone przez skarżącego nie stanowią, w ocenie GITD, podstawy wyłączenia jego odpowiedzialności z tytułu stwierdzonego naruszenia, nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. GITD podkreślił, że to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży
w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem, jak podał GITD, charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.
GITD nie zgodził się co do tego, że normą, od której należy liczyć procentowe przekroczenie pozostaje wartość 11,5t. Wyjaśnił, że istotna jest kategoria drogi, na której zostaje zatrzymany pojazd i to od jej dopuszczalnych norm należy liczyć wartość przekroczenia.
Zdaniem GITD, pozbawione racji jest przyjęcie przez skarżącego, że zastosowane do ważenia kontrolowanego pojazdu nieautomatyczne wagi elektroniczne typu SAW 10C/II nie mogły służyć do wyznaczenia nacisku osi, a w rezultacie masy całkowitej pojazdu. Bez wątpienia bowiem, jak podał GITD, wagi wykorzystane
w niniejszej sprawie przez organ legitymowały się w dacie kontroli aktualnymi świadectwem legalizacji ponownej oraz instrukcjami obsługi wag typu SAW 10C/II wraz ze świadectwem homologacji nr [...], które w żadnym razie takiego ograniczenia nie przewidywały. GITD dodał, że sposób pomiaru przyjęty przez organy Inspekcji, polegający na ważeniu każdej z osi składowych wchodzących w skład osi wielokrotnej naczepy, przy użyciu dwóch wag (jednej ich pary) i wykorzystaniu dołów fundamentowych w miejscu ważenia (ażeby pojazd znajdował się zawsze w jednej płaszczyźnie), jako dopuszczalny w świetle postanowień instrukcji obsługi wag typu SAW 10C/II, determinowany jest poniekąd także warunkami technicznymi pojazdów. GITD podkreślił, że taki sposób ważenia osi odzwierciedla rzeczywisty nacisk każdej
z nich.
W ocenie GITD, wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, były okolicznościami,
na które skarżący miał wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.
Wobec powyższego GITD stwierdził, że Inspektor Wojewódzki dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa. GITD zważył, że wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w treści
art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prd., który stanowi, że karę pieniężną, o której mowa
w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji, jak podał GITD, stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości.
Pismem z dnia [...] września 2015 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r., zarzucając jej naruszenie następujących przepisów, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 68, art. 107 Kpa., poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy oraz przeprowadzenie kontroli, bez zapoznania kierowcy z prawami przysługującymi przed kontrolą. Podał, że zgodnie
z treścią protokołu powinno być dokonane drugie ważenie, którego nie dokonano, tym samym pozbawiono skarżącego możliwości zweryfikowania ważenia, co skutkowało nałożeniem wysokiej kary. Zdaniem skarżącego, kontrole ważeń pojazdów
są wykonywane bez wydania odpowiedniego rozporządzenia, które regulowałoby sposób kontroli w zakresie ważenie, co ma istotne znaczenie dla wyników kontroli. Kontrolujący nie wziął pod uwagę, że towarem były zwierzęta, które w stresie grupują się, co podczas kontroli powodowało ich przemieszczenie wewnątrz naczepy i tym samym wypłynęło na wynik ważenia.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki
z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań
i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych § 12.1.
Postawił również zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 Prd., ponieważ, jak stwierdził, jako przewoźnik dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie "rzekomego" naruszenia. Sformułował nadto zarzut naruszenia art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prd., poprzez błędne sklasyfikowanie kwestionowanego naruszenia, niezgodnie z przepisami.
Wobec postawionych wyżej zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja
i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Ustawodawca ogranicza ruch pojazdów lub zespołów pojazdów, których naciski osi wraz z ładunkiem są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, wprowadzając w tym względzie konieczność uzyskania zezwolenia. Zgodnie
z brzmieniem art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Prd.), ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ.
W świetle art. 2 pkt 35a Prd., pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe
od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei w myśl art. 140aa ust. 1 Prd., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną,
w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w świetle art. 140aa ust. 3 pkt 1
w zw. z ust. 4 pkt 1 Prd, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
Z powyższych unormowań wynika, że w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny i brak jest wymaganego zezwolenia, organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną na przewoźnika wykonującego przewóz.
Zgodnie z art. 140ab ust. 1 Prd., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa
ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10 %,
b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %,
c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.
W rozpoznawanej sprawie przekroczenie dopuszczalnego nacisku
na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,8t (przekroczenie dopuszczalnej wartości
o 28%) wymusiło zakwalifikowanie naruszenia do kategorii VII zezwoleń, powodując jednocześnie wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
W myśl art. 41 ust. 1 Prd., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2
i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8t
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego
(ust. 2). Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (ust. 3).
Działania kontrolne przeprowadzane przez służby Inspekcji Transportu Drogowego uregulowane zostały w rozdziale 9 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), a dodatkowo
w rozdziale 11 dotyczącym kar pieniężnych. Zawarte we wskazanych rozdziałach przepisy, określając przedmiotowo zadania kontrolne Inspekcji oraz kompetencje jej organów, wyszczególniając podmioty podlegające kontroli Inspekcji, precyzując tryb dokonywania kontroli oraz obowiązki, jakie spoczywają na kontrolowanych podmiotach, pozwalają przyjąć, że procedura kontrolna dotycząca materii wykonywania transportu drogowego znalazła swoje wyczerpujące, odrębne i niezależne od przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego uregulowanie. Za tą tezą przemawia brak
w ustawie o transporcie drogowym generalnego odesłania do przepisów Kpa. jako znajdujących zastosowanie w procedurze kontrolnej oraz zawarte w ustawie
o transporcie drogowym pojedyncze odesłania do Kpa., jak w przypadku nieusprawiedliwionego niestawienia się świadka lub biegłego na wezwanie inspektora - art. 73 ust. 2 ww. ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2008 r. o sygn. akt II GSK 153/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, w protokole kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie powołanych wyżej przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia. Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ww. ustawy o transporcie drogowym. W myśl powołanego przepisu, z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3). Protokół kontroli jako dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie
do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2005 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, publ. LEX nr 205475).
W rozpoznawanej sprawie na drodze krajowej nr [...] obowiązywał nacisk
do [...] ton, a protokół z ważenia kontrolowanego pojazdu zawiera informację, że
w wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej
12,8t – przekroczenie o 2,8t oraz masę całkowitą 20,3t – przekroczenie o 2,3t. Natomiast kierowca nie okazał zezwolenia kategorii VII, tj. zezwolenia wydawanego dla pojazdu nienormatywnego o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej, większych od wymienionych w kategoriach I-VI, o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10t. Należy zaznaczyć, że karę w niniejszej sprawie generowało przekroczenie nacisku osi
a nie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.
Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu
na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2015 r., który został zatwierdzony przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag
do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminami ważności odpowiednio do dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz do dnia [...] kwietnia 2016 r.
Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz
o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag.
Podkreślenia wymaga, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu jest pomiar dokonany w toku kontroli drogowej,
na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych
do wykonywania pomiarów nacisków osi oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania.
Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany
w chwili kontroli drogowej, używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, pomiarów dokonano za pomocą wag przenośnych do pomiarów statycznych posiadających stosowną legalizację. Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych kierowca miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, miejsce, w którym dokonano kontroli, legitymuje się odpowiednim dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych
do wykonywania pomiarów nacisków na osie. Pojazd został zważony jednokrotnie, bowiem kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że strona ponosi odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych parametrów kontrolowanego pojazdu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że skarżący, jako przewoźnik, miał rzeczywisty wpływ na rozmieszczenie ładunku
w postaci żywych zwierząt, mógł bowiem rozmieścić ten ładunek stosując przegrody uniemożliwiające przemieszczanie się zwierząt/
Obowiązki, które związane są z przejazdem pojazdów po drogach publicznych wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związani z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidziane dla danej kategorii drogi.
Obowiązki w zakresie ładunku określa przepis art. 61 Prd. Natomiast droga krajowa nr [...] w miejscowości [...], zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz wykazu dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, oraz wykazu dróg krajowych po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8t, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t.
Powyższe regulacje wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nie normatywności pojazdu. Niedostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie.
W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, oraz że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Warto podkreślić, że nie wystarczy zakwestionowanie swojej odpowiedzialności, należy bowiem przedstawić jeszcze dowody na dochowanie w powyższym zakresie należytej staranności. Brak winy musi zatem realnie zaistnieć,
a podmiot prowadzący działalność musi wykazać dołożenie należytej staranności
w prowadzeniu działalności gospodarczej zgodnie z prawem. Strona skarżąca
na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby ją z odpowiedzialności
za stwierdzone naruszenia. W konsekwencji nie może skutecznie zarzucać, że
w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 6,
art. 7 i art. 8 Kpa. Istotne przy tym jest, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 Kpa., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa.
Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawnej decyzji. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów, nie przesądza o tym, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło