VI SA/Wa 279/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach oddala skargę VISA/Wa 279/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2008 r., nr [...] Minister Finansów, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2008 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2008 r. rozstrzygającą, że gry prowadzone na automatach [...], [...] oraz [...] znajdujące się w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Rozstrzygnięcia Ministra Finansów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2008 r. rozstrzygająca, że gry prowadzone na automatach [...], [...] oraz [...] znajdujące się w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych została doręczona stronie 11 kwietnia 2008 r. Pismem złożonym w urzędzie pocztowym 28 kwietnia 2008 r. strona zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Minister Finansów postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. pozostawił wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. W dniu 15 lipca 2008 r. wpłynęło do Ministra Finansów podanie o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z [...] marca 2008 r. rozstrzygającą, że gry prowadzone na automatach [...], [...] oraz [...] znajdujące się w posiadaniu firmy R. Sp. z o.o. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Strona wskazała, że w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dokumenty, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję w postaci opinii wydanej przez biegłego sądowego [...] zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z [...] maja 2007 r. Minister Finansów przywołał treść art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzje w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Analiza nadesłanych przez stronę dokumentów, zdaniem organu, pozwala na stwierdzenie, że strona wnosząca podanie dowiedziała się o okolicznościach podstawę do wznowienia postępowania (ww. opinii biegłego) albo jeszcze w 2007 r. albo w marcu 2008 r. Powyższy fakt potwierdza powołanie się przez stronę na wyrok Sądu Okręgowego w G. z [...] marca 2008 r. – [...], który został, jak to zauważa sama strona, wydany po zweryfikowaniu ww., opinii biegłego z [...] maja 2007 r. Strona wiedziała o okolicznościach stanowiących, jej zdaniem, podstawę wznowienia postępowania w terminie znacznie wcześniejszym niż jeden miesiąc od wniesienia przedmiotowego podania (podanie nadano 10 lipca 2008 r.). R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. złożył skargę na decyzję Ministra Finansów z [...] listopada 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję organu z [...] września 2008 r. Strona zaskarża decyzję Ministra Finansów zarzucając jej obrazę art. 148 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przedmiotowej regulacji, polegające na wadliwym określeniu zakresu skutków prawnych wynikających z przywołanej regulacji w okolicznościach niniejszej sprawy, przez stwierdzenie, iż podanie strony o wznowienie postępowania datowane na [...] lipca 2008 r. zostało złożone z naruszeniem terminu do jego wniesienia, co oczywiście miało wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz rażącą obrazę przepisu art. 7 kpa w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wskazanie dokładnego terminu złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania, co oczywiście miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazując na powyższe zarzuty strona wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2008 r. na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki R. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tegoż organu z [...] września 2008 r. odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2008 r. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż art. 16 k.p.a. wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W konsekwencji uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepisy dotyczące przywołanych instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej, i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie: jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 145 1 pkt 5 k.p.a. statuuje dopuszczalność wznowienia postępowania przesłanką zakończenia sprawy decyzją ostateczną. Zatem wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Wymaga więc rozważenia, w jakich przypadkach można przyjąć, iż sprawa została zakończona decyzja ostateczną. W przedmiotowej sprawie chodzi o decyzję podjętą w I instancji (decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2008 r.). Decyzjami ostatecznymi będą takie rozstrzygnięcia, od których w toku instancji nie służy odwołanie. Należy do nich zaliczyć decyzje podjęte w I instancji, o których strony nie wniosły odwołania w zakreślonym terminie i strona nie występowała o przywrócenie terminu, bądź też występowała, ale nie przywrócono jej terminu do przywrócenia odwołania (art. 134 k.p.a.). Warunkiem skuteczności procesowej – wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy zauważyć, że decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2008 roku stała się ostateczną z upływem 14 dni od daty jej doręczenia stronie skarżącej (11 kwiecień 2008 r. - data doręczenia decyzji z [...] marca 2008 r.). Skarżąca złożyła wprawdzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten Minister Finansów, postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. pozostawił bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Strona nie występowała o przywrócenie terminu. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. normuje kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z przytoczonego uregulowania wynika zatem, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ orzekający w sprawie obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a. Dlatego też, aby strona mogła wnieść podanie o wznowienie stepowania ze skutkiem prawnym, winna udowodnić okoliczności wskazujące na dotrzymanie tych terminów, a organ natomiast winien dokonać swobodnej oceny tych dowodów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż organ orzekający w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalił, iż skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej. Skarżąca tego faktu nie kwestionuje. Do podania o wznowienie postępowania dołączyła opinię biegłego [...] wydaną w sprawie [...], zgodnie z postanowieniem Sadu Rejonowego w G. z [...] maja 2007 r. Strona powołuje się na wyrok Sądu Okręgowego w G. z [...] marca 2008 r., dotyczący jej wspólnika, a wydany w sprawie [...] po zweryfikowaniu opinii biegłego z [...] maja 2007 r. Przeto nie budzi wątpliwości, że ów nowy dowód (opinia biegłego) istniał w dniu wydania decyzji, nie był też znany organowi. Znany był natomiast stronie. Pojawienie się zatem tych dowodów lub okoliczności faktycznych ma podstawowe znaczenie dla wznowienia postępowania. Należy jednak przy tym dodać, że ujawnione istotne okoliczności i dowody muszą równocześnie być nowe, co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę. Wobec tego, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną, a decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2008 r. stała się ostateczna z upływem 14 dni od daty jej doręczenia tj. od 26 kwietnia 2008 r. (11 kwiecień 2008 r. – data doręczenia + 14 dni), termin miesięczny wynikający z art. 148 § 1 k.p.a. rozpoczął swój bieg od daty 26 kwietnia 2008 r. Trafnie więc organ odmówił wznowienia postępowania. Przedmiotowy dowód w postaci opinii biegłego istniał w momencie wydawania decyzji z [...] marca 2008 r., nie był znany organowi. Strona natomiast o nim wiedziała. Tego faktu nie zaprzeczała. Organ natomiast z urzędu zbadał zachowanie tego terminu. Zatem jej wniosek z 15 lipca 2008 r. był spóźniony. Wpłynął po upływie terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W ocenie strony termin do złożenia podania o wznowienie biegnie od momentu doręczenia stronie zawiadomienia o ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Takie rozumowanie strony nie ma uzasadnienia prawnego. Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tak przecież stanowi art. 148 § 1 k.p.a. Wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną – art. 145 § 1 k.p.a. W okolicznościach sprawy niniejszej termin do złożenia podania o wznowienie postępowania rozpoczął bieg 26 kwietnia 2008 roku. Upłynął z upływem miesiąca od tej daty, a więc 16 maja 2008 r. W dacie wydania decyzji ostatecznej strona wiedziała już o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Termin jednomiesięczny rozpoczął więc swój bieg od daty, w której decyzja z [...] marca 2008 r. stała się ostateczna. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.