VI SA/Wa 279/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-08
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności czy pojazd poruszał się po drodze płatnej, czy też stał z wyłączonym silnikiem, a także czy prawidłowo odmówił dopuszczenia wnioskowanych przez stronę dowodów?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, ponieważ organ administracji publicznej nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, w szczególności czy pojazd poruszał się po drodze płatnej, czy też stał. Organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, nie odniósł się do zastrzeżeń strony wpisanych do protokołu kontroli i wadliwie odmówił dopuszczenia wnioskowanych dowodów, co stanowi naruszenie zasady prawdy materialnej i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organ nie uwzględnił również wskazań sądu zawartych w poprzednim prawomocnym wyroku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) na M. S. za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Strona skarżąca twierdziła, że pojazd nie poruszał się, lecz stał z wyłączonym silnikiem podczas prac drogowych, a organ nie odniósł się do jej zastrzeżeń. GITD utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając, że pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi. WSA uchylił poprzednią decyzję GITD, wskazując na brak jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i wadliwe postępowanie dowodowe. Po ponownym postępowaniu, GITD ponownie wydał decyzję nakładającą karę, co doprowadziło do kolejnej skargi.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. i zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. S. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzję z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2016 r. GITD wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej [...] z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, zwanej dalej udp).
Kontrola miała miejsce dnia [...] maja 2016 r. o godzinie 18:30 na drodze ekspresowej [...] na odcinku [...] (połączenie z drogą krajową nr [...]) – węzeł [...]. Przebieg i ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] maja 2016 r. nr [...].
Organ stwierdził, że właścicielem pojazdu był M. S.. Jako kierowca pojazdu w "chwili zarejestrowania incydentu" wskazany został H. Z..
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. organ nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1500 zł za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniosła o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji. Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: "kpa"), poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący wskazał, że organ w przedmiotowej sprawie dokonał błędnych ustaleń faktycznych przyjmując, iż kontrolowany pojazd poruszał się (wykonywał przejazd) odcinkiem drogi płatnej [...] dnia [...] maja 2016 r. o godz. 18:30, co miało istotny wpływ na wydaną decyzję. Skarżący potwierdził, iż we wskazanym dniu wykonywał prace drogowe na odcinku drogi [...], jednakże w czasie kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie wykonywał przejazdu. Strona podkreśla, iż pojazd nie znajdował się w ruchu, lecz do stojącego pojazdu, którego silnik był wyłączony, została jedynie przyłączona przyczepa sygnalizacyjna na czas wykonywania prac drogowych. Działanie takie było podyktowane koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Strona podkreśliła, że przyczepa marki [...] została przywieziona na miejsce prac samochodem osobowym, gdzie dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów nie przekroczyła 3,5 t. Skarżący podnosi, że ww. pojazd marki [...] po przyłączeniu do niego przyczepy sygnalizacyjnej marki [...] nie wykonywał przejazdu odcinkiem drogi krajowej [...]. Wskazany pojazd nie został również zatrzymany do kontroli, bowiem nie znajdował się w ruchu, lecz stał na drodze, gdzie wykonywano prace remontowe.
Ponadto strona postępowania podnosiła, że w czasie kontroli i sporządzania protokołu zgłosiła zastrzeżenia do protokołu, wskazując, że przyczepa została podpięta do samochodu ze względu na stabilizację oraz wskazała, że samochód nie poruszał się po drodze. Skarżący podkreślił, iż organ nie odniósł się do wniesionych do protokołu kontroli zastrzeżeń.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. GITD, działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 udp oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. o nałożeniu na M. S. kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
GITD, ponownie rozpatrując sprawę, nie przychylił się do stanowiska strony i stwierdził, ze pojazd poruszał się po drodze publicznej i w związku z tym powinna zostać uiszczona opłata elektroniczna. Kontrolowany pojazd [...] nie posiadał jednak stosownego urządzenia do uiszczania opłaty elektronicznej.
Organ podał, że w dniu [...] maja 2016 r. o godz. 18:30 na odcinku drogi ekspresowej [...] inspektor Inspekcji Transportu Drogowego po ujawnieniu naocznie incydentu zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i przyczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].
Kontrolowany pojazd poruszał się odcinkiem drogi krajowej [...][...] (połączenie z drogą krajową nr [...]) - węzeł [...]. W chwili zatrzymania kierowca wykonywał przejazd - prace drogowe na drodze [...], od strony węzła [...] w kierunku węzeł [...]. Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] maja 2016 r. został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 12 lit. g do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
Kontrola dokonana za pośrednictwem urządzenia DSRC wykazała, iż pojazd nie został wyposażony w urządzenie viabox. Kontrolowany pojazd poruszał się (wykonywał przejazd) odcinkiem drogi płatnej [...] dnia [...] maja 2016 r. o godz. 18:30, naocznie ujawnione naruszenie (incydent) zapisany został pod numerem ewidencyjnym [...].
Na podstawie przedłożonych w trakcie kontroli dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita ww. zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy, a jego właścicielem w chwili powstania naruszenia był M. S..
Z tych względów GITD uznał, że nałożenie kary było zasadne.
Od wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ("WSA w Warszawie"), wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 października 2017 r. sygn. VI SA/Wa 332/17 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2016 r.
W uzasadnieniu WSA w Warszawie podniósł, iż skarga jest zasadna, albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] czerwca 2016 r. doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Sąd stwierdził, że działający w sprawie organ administracji nie ustalił stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Zdaniem Sądu GITD w prowadzonym przez siebie postępowaniu nie wykazał, że twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji są zasadne. Organ nie podważył w sposób wiarygodny twierdzeń strony skarżącej, że kontrolowany pojazd (samochód [...] z przyczepą) nie został zatrzymany w czasie jazdy, lecz stał z wyłączonym silnikiem. Sąd zgodził się z twierdzeniami skarżącego, iż obie decyzje GITD naruszają art. 7, 107 § 3 kpa, ponieważ pomimo konsekwentnego stanowiska strony, że samochód nie został zatrzymany podczas ruchu po drodze, organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Uwaga o nieporuszaniu się samochodu została zamieszczona w protokole kontroli. GITD nie odniósł się jednak do tego zapisu.
Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy samochód stał (co podkreślała strona), nie można nałożyć kary na podstawie 13k w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Przepisy te dotyczą bowiem sytuacji, gdy określony pojazd porusza się po drodze bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego GITD nie ustalił w jednoznacznie, czy kontrolowany pojazd poruszał się po drodze czy też stał z wyłączonym silnikiem.
Sąd zauważył, że ze znajdujących się w aktach sprawy fotografii wynika, że samochód stoi (w kabinie nie ma kierowcy). Zastanawiające jest również, że w tym samym momencie tj. dnia [...] maja 2016 r. o godzinie 18:30 na drodze ekspresowej [...] na odcinku [...] (połączenie z drogą krajową nr [...]) – węzeł [...] kontrolowano jednocześnie dwa samochody należące do skarżącego M. S.. W tych okolicznościach rodzi się pytanie, czy samochody te jechały razem i zostały dokładnie w tym samym momencie zatrzymane, czy też stały na drodze przy okazji prowadzonych prac drogowych.
We wskazanych okolicznościach Sąd podkreślił, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 kpa zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 kpa, zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 kpa udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, również tego przedstawionego przez stronę postępowania.
Dostrzec przy tym trzeba, iż naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa nastąpi nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie pełnych działań dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Dlatego też Sąd uznał, iż skarżoną decyzję wydano bez dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj. z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Ponadto Sąd stwierdził, że organ powinien dać wyraz dokonanej analizie materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji, czego wymaga przepis art. 107 § 3 kpa stanowiący, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nieustalenie przez organy lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podniósł także, że jeżeli organ nie może jednoznacznie ustalić stanu faktycznego na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego powinien przesłuchać w charakterze świadka inspektora, który przeprowadzał kontrolę przedmiotowego pojazdu na okoliczność, czy pojazd poruszał się po drodze z przyczepą, czy też jedynie stał w pobliżu miejsca prowadzonych robót drogowych. Bez jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Powyższy wyrok WSA w Warszawie jest prawomocny od dnia 28 listopada 2017 r.
Dnia [...] lipca 2018 r. organ przesłuchał świadka – młodszego inspektora ruchu drogowego P. B.. Zeznał on, że w trakcie patrolowania pojazdem służbowym drogi ekspresowej [...] i przejazdu do miejscowości [...] w kierunku węzła [...] zauważył poruszający się na przeciwległym pasie ruchu zespół pojazdów, który zatrzymał się na pasie zjazdowym [...]. Zespół ten nie posiadał urządzenia viabox. Kierowca został poproszony o przejazd na bezpieczne miejsce w celu przeprowadzenia kontroli drogowej. W trakcie kontroli pojawił się właściciel pojazdu M. S., który przedstawił dowód rejestracyjny innego pojazdu i zapytał, czy gdyby przyczepa była do niego podpięta, to wtedy nie byłoby konieczności posiadania urządzenia viabox. Strona uzyskała wówczas informację, że takiej konieczności by nie było. Strona poinformowała, że nie wiedziała o obowiązku uiszczenia opłaty i oświadczyła, że taką przyjmie linię obrony.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2018 r. skarżący wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2016 r. we wskazanym dniu wykonywał prace drogowe na odcinku drogi [...], jednakże w czasie kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie wykonywał przejazdu. Strona podkreśla, iż pojazd nie znajdował się w ruchu, lecz do stojącego pojazdu, którego silnik był wyłączony, została jedynie przyłączona przyczepa sygnalizacyjna na czas wykonywania prac drogowych. Od tego pojazdu rozpoczęła się kontrola. Inspektorzy nakazali kierującemu przejazd tym zespołem pojazdów na drugi pas ruchu i zatrzymanie w miejscu obsługi pasażerów. Polecenie to zostało wykonane.
Strona podkreśliła, że przyczepy stały w stałych miejscach wyznaczonych przez organizację ruchu – administratora drogi i policję. W związku z powyższym, strona wniosła o przeprowadzenie konfrontacji między nią a inspektorami przeprowadzającymi kontrolę. Skarżący wniósł także o przesłuchanie w charakterze świadka kierującego pojazdem H. Z..
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. GITD utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1500 zł.
Zdaniem organu, z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia kontrolowany pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej. Organ wskazał, iż to na stronie spoczywał ciężar dowodowy wykazania, że pojazd nie poruszał się po drodze. Jednak mimo tego strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów na tę okoliczność.
Odnosząc się do wniosków dowodowych strony z jej pisma z dnia 22 sierpnia 2018 r., organ stwierdził, że skarżący miał już możliwość konfrontacji ze świadkiem B., ale nie stawił się na przesłuchanie. Organ nie uwzględnił wniosków dowodowych strony, gdyż dysponuje już innymi dowodami (protokół przesłuchania świadka P. B.), zaś uwzględnienie żądania strony prowadziłoby do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania administracyjnego. Organ powołał także treść art. 78 § 2 kpa.
Dodatkowo GITD wskazał, że zeznania P. B. czynią zadość wyjaśnieniu, że powyżej wymienione pojazdy się poruszały.
Ponadto organ podniósł, że kierowca pojazdu stojącego na poboczu drogi publicznej był uczestnikiem ruchu drogowego po tej właśnie drodze.
Na powyższą decyzję GITD z dnia [...] listopada 2018 r. strona wywiodła skargę do WSA w Warszawie. Skarżący zarzucił decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 udp polegające na jego błędnym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że skarżący wykonywał przejazd pojazdem przekraczającym 3,5 tony po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
— art. 7, 8, 77 § 1, art. 107 § 3 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienie. czy pojazd należący do skarżącego znajdował się w ruchu i czy prace wykonywane przez skarżącego w dniu kontroli polegały na przemieszczaniu się zespołu pojazdów,
- art. 75 § 1 kpa poprzez niedopuszczenie wskazanych przez skarżącego dowodów w postaci przesłuchania świadka H. Z. oraz konfrontacji skarżącego z inspektorami ITD., które mogły przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego w sprawie i tym samym wyjaśnienia sprawy,
— art. 80 KPA poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność polegają na poruszaniu się pojazdu należącego do skarżącego.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie, że nie podlega ona wykonaniu, a także o uchylenie w całości decyzji organu I instancji.
Strona wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób, który może mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd w pierwszym rzędzie podkreśla, iż nadal sporne jest między stronami, czy w momencie kontroli samochód ciężarowy marki [...] nr rejestracyjny [...] oraz przyczepa marki [...] nr rejestracyjny [...] stały czy też poruszały się po drodze. Natomiast, jak słusznie wskazał WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 11 października 2017 r. sygn. VI SA/Wa 332/17, zapadłym w tej sprawie: "Bez jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie".
Sąd podkreśla, iż skarżona decyzja zawiera sprzeczne ustalenia. Z jednej strony organ twierdzi, że "to na stronie postępowania leży ciężar dowodowy" oraz że "strona nie przedstawiła w trakcie postępowania administracyjnego żadnych dowodów potwierdzających, że wykonując prace drogowe na odcinku drogi krajowej [...] pojazd nie poruszał się po drodze" (s. 10 skarżonej decyzji). Z drugiej strony, organ nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę, m.in. z przesłuchania jej kierowcy, gdyż to "prowadziłoby do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania administracyjnego" oraz "gdyż organ dysponuje już innymi dowodami – protokół przesłuchania świadka Pana P. B." (s. 12 skarżonej decyzji). Powyższe tezy (abstrahując od ich zgodności z prawdą) są ze sobą wzajemnie sprzeczne. Skoro skarżący składał wnioski dowodowe na okoliczność przebiegu zdarzenia (w tym m.in. z przesłuchania świadka H. Z. czyli kierowcy), których organ nie uwzględnił, GITD nie może twierdzić, że strona ich w ogóle nie przedstawiła.
Sąd pragnie przy tym wskazać, że zgodnie z art. 78 kpa:
"§ 1. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
§ 2. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy".
Natomiast w myśl art. 77 § 1 kpa "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy".
Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów, zdaniem Sądu, organ naruszył wskazane reguły prowadzenia postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, skoro po przesłuchaniu świadka – inspektora transportu drogowego P. B., strona nadal podnosi swoją wersję zdarzeń, organ winien niewątpliwie wyjaśnić wszelkie okoliczności sprawy. Przede wszystkim, organ winien wezwać stronę lub – jeśli stosownych dokumentów ona nie posiada – administratora drogi lub policję, czy w dniu zdarzenia były rzeczywiście prowadzone roboty drogowe na kontrolowanym odcinku i czy było w ich ramach zaplanowane ustawienie przyczep ze znakiem jak w przedmiotowej sprawie, a jeśli tak, to gdzie.
Dopiero po uzyskaniu takiej informacji o prowadzonych pracach drogowych, jeżeli zatem potwierdzi się, że takowe były w ogóle wówczas na tym odcinku drogi prowadzone, organ winien uwzględnić wniosek dowodowy strony odnośnie przesłuchania kierowcy samochodu H. Z. w szczególności na okoliczność, jak przebiegał dowóz przyczepy na miejsce zdarzenia oraz czy zespół pojazdów samochód ciężarowy [...] plus przyczepa [...] poruszał się czy stał. Sąd nie widzi natomiast zasadności konfrontacji świadka P. B. ze stroną, skoro po pierwsze bezsporne jest, że skarżący dojechał później na miejsce zdarzenia, a zatem nie prowadził przedmiotowych pojazdów, a po drugie skarżący wiedział o terminie przesłuchania tego świadka P. B. i się na nim nie zjawił.
Sąd podkreśla, iż organ wadliwie, niejako a priori, nie dopuścił dowodu z przesłuchania świadka H. Z., powołując się na art. 78 § 2 kpa. GITD wskazał przy tym, iż to "prowadziłoby do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania administracyjnego" oraz "gdyż organ dysponuje już innymi dowodami – protokół przesłuchania świadka Pana P. B.". W tym kontekście Sąd pragnie powołać pogląd doktryny prawniczej, zaprezentowany przez J. Wegner w: Chróścielewski Wojciech (red.), Kmieciak Zbigniew (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, opublikowano: WK 2019: "Odwołanie się w przepisie art. 78 § 2 do etapu przeprowadzania dowodów, a więc fazy instrukcyjnej postępowania, mogłoby sugerować, że ustawodawca ustanowił swego rodzaju prekluzję dowodową. Jej znaczenie ulega istotnemu osłabieniu, jeżeli teza dowodowa dotyczy okoliczności mających znaczenie dla sprawy – w takim przypadku żądanie strony należy uwzględnić. Nie może stanowić samoistnego uzasadnienia dla oddalenia wniosku dowodowego uznanie przez organ, że okoliczność wskazana w tezie dowodowej została już udowodniona, ale wbrew stanowisku strony. Dążenie do zapewnienia szybkości postępowania nie może wyprzedzać powinności wypełnienia zasady prawdy obiektywnej (zob. wyrok TK z 7.12.2010 r., P 11/09, OSK-A 2010/10, poz. 128)".
Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z dnia 15 września 2017 r., sygn. I OSK 3412/15, LEX nr 2463230: "Niedopuszczalna jest odmowa dopuszczenia dowodów tylko z tego względu, że z innych, przeprowadzonych w sprawie wynikają odmienne fakty, decydujące o ostatecznym wyniku". Powyższy pogląd Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za swój.
Sąd zatem stwierdza, że działający w sprawie organ administracji nie ustalił stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Organ w prowadzonym przez siebie postępowaniu nadal nie wykazał, że twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji są zasadne. GITD, pomimo wyraźnych wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie zapadłym w niniejszej sprawie, nie podważył w sposób wiarygodny twierdzeń strony skarżącej, że kontrolowany pojazd (samochód [...] z przyczepą [...]) nie został zatrzymany w czasie jazdy, lecz stał z wyłączonym silnikiem. Samo przesłuchanie wskazanego wprost przez Sąd świadka, tj. inspektora, może być niewystarczające, jeżeli strona zgłasza inne kontrdowody na tę samą okoliczność, tym bardziej, że swoje zastrzeżenia w tym zakresie wpisała do protokołu kontroli.
W tym kontekście Sąd pragnie powołać wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r., II OSK 2625/16, LEX nr 2408837: "Skoro organ II instancji uchylając decyzję wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i okoliczności niezbędne go ustalenia w tej sprawie, to tym samym w ponownie prowadzonym postępowaniu pierwszoinstancyjnym może strona składać wnioski dowodowe, których rozpoznanie powinno nastąpić w oparciu o art. 78 k.p.a.". Analogiczną tezę, w ocenie Sądu, można zastosować w sytuacji uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Sąd zgadza się zatem z twierdzeniami skarżącego, iż obie decyzje GITD naruszają art. 7 i 107 § 3 kpa, ponieważ pomimo konsekwentnego stanowiska strony, że samochód nie został zatrzymany podczas ruchu po drodze, organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.
We wskazanych okolicznościach ponownie podkreślić należy, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 kpa zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w cytowanym art. 77 § 1 kpa, zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 kpa udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, również tego przedstawionego przez stronę postępowania.
Dostrzec przy tym trzeba, iż naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa nastąpi nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie pełnych działań dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać należało, że wydano je bez dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj. z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, a nadto z naruszeniem art. 78 § 2 kpa.
Ponadto, jak wskazał WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 11 października 2017 r., zapadłym w niniejszej sprawie: "organ powinien dać wyraz dokonanej analizie materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji, czego wymaga przepis art. 107 § 3 kpa stanowiący, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nieustalenie przez organy lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy".
Powyższej analizy dowodów zebranych w sprawie zabrakło w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Sąd podkreśla, iż po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, tj. z uwzględnieniem danych od administratora drogi nt. jej remontu oraz ewentualnego zeznania świadka H. Z., organ będzie zobligowany do wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Tym samym, nie uwzględniając wskazań Sądu, organ naruszył także art. 153 P.p.s.a.
Sąd jednocześnie podkreśla, iż organ nie może obecnie kwestionować ustaleń Sądu zawartych w prawomocnym wyroku zapadłym w danej sprawie. Skoro Sąd w tymże wyroku wskazał, iż pojazd stojący nie ma obowiązku uiszczania opłaty, to organ teraz nie może w decyzji wydanej w sprawie po tym wyroku twierdzić, że kierowca pojazdu stojącego na poboczu drogi publicznej był uczestnikiem ruchu drogowego po tej właśnie drodze i stąd wywodzić obowiązek zapłaty (s. 12 decyzji).
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien odnieść się do wszystkich aspektów sprawy i uwzględnić powyższe wskazania Sądu.
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego na jego wniosek od GITD kwotę wpisu (100 zł) – punkt II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło