VI SA/Wa 281/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: odmówić Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W dniu [...] grudnia 2009 r. skarżący – J. P wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargę na decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania wskazując, że skarżący jest czynnym i aktualnym członkiem tego Stowarzyszenia. Na rozprawie przed Sądem w dniu 7 maja 2010 r. stawił się Prezes Stowarzyszenia. Złożył poświadczone za zgodność z oryginałem wniosek, pełnomocnictwo, kopię Statutu oraz odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego, wnosząc o dopuszczenie Stowarzyszenia w postępowaniu w charakterze uczestnika, w oparciu o § 9 lit. a) Statutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Warto w tym miejscu przywołać zagadnienie prawne, które stało się przedmiotem zainteresowania Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w wydanym w dniu 28 września 2009 r. postanowieniu (sygn. akt II GZ 55/09), które sprowadzało się do kwestii, czy sąd administracyjny, rozpoznając wniosek organizacji społecznej, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, winien brać pod uwagę tylko, czy sprawa dotyczy jej statutowej działalności, czy także badać występowanie interesu społecznego, w rozumieniu art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Rozważaniom Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegała kwestia, czy obecnie sądy administracyjne rozpoznające wnioski organizacji społecznych, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. są uprawnione do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie, czy też podstawę prawną rozstrzygnięcia powinny stanowić odpowiednie przepisy p.p.s.a., w tym przede wszystkim art. 33 § 2 tej ustawy. NSA po dokonaniu analizy przepisów odnoszących się do kwestii udziału danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, zaprezentował pogląd, iż w świetle przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw prawnych do stosowania przez sąd administracyjny przesłanek z art. 31 § 1 Kpa. w postępowaniu o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. Ponadto NSA wskazał, że sytuacja prawna organizacji społecznej w badanej płaszczyźnie została jednoznacznie określona w art. 9 p.p.s.a., tak więc przesłanki uzasadniające ewentualny udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynikają z postanowień art. 33 § 2 in fine w związku z art. 9 p.p.s.a. Nadmienić jednak należy, że przyjęcie poglądu o niestosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu, nie może być odbierane jako przyzwolenie, by każda organizacja społeczna mogła brać udział w każdym postępowaniu sądowym, gdy tylko leży ono, z formalnego punktu widzenia, w sferze jej działalności statutowej, bez uwzględnienia jakichkolwiek innych warunków prawnych. Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że sąd administracyjny rozpoznając zgłoszony przez organizację społeczną w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek takiej organizacji o dopuszczenie jej do udziału w sprawie winien zbadać, czy udział ten służy podstawowemu celowi wprowadzonego przez ten przepis rozwiązania, tj. zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem. Sąd rozpoznający daną sprawę ma więc prawo, niezależnie od mniej lub bardziej szczegółowych postanowień statutu takiej organizacji, zbadać, czy w istocie dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie będzie realizacją wspomnianej kontroli społecznej. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że uzasadnieniem wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie była okoliczność, że skarżący jest zarazem członkiem tego Stowarzyszenia, a skoro zgodnie z treścią § 9 lit. a) Statutu, celem jego działania jest reprezentowanie interesów, związanych z działalnością gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, prowadzoną przez członków Stowarzyszenia, przed organami administracji państwowej i samorządowej oraz wobec innych przewoźników, to zasadnym jest uwzględnienie przedmiotowego wniosku, skutkujące możliwością występowania Stowarzyszenia w sprawie ze skargi tego skarżącego (członka) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Rozstrzygając tę kwestię wskazać należy, że udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może służyć realizacji partykularnych interesów władz organizacji lub jej członków. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy podmioty te prowadzą działalność objętą wprost ochroną sprawowaną przez organizację, do której należą. Organizacja społeczna nie może bowiem być narzędziem utrzymywanym w obrocie prawnym dla realizacji przez określone osoby wybranych celów jednostkowych, a taka właśnie sytuacja zaistniała na tle rozpoznawanego wniosku Stowarzyszenia, które wskazując na osobę skarżącego, jako czynnego i aktualnego członka, domagało się uznania za uczestnika postępowania. Nie wykazało ono w żaden sposób, by w tej konkretnej, indywidualnej sprawie jego rola w charakterze uczestnika postępowania zmierzała do zapewnienia wspomnianej wcześniej kontroli społecznej. Nadto podkreślić należy, iż na tle rozpoznawanej sprawy nie było jasne, czy udział organizacji w przedmiotowym postępowaniu prowadzić miał do realizacji jej celów statutowych, czy też miał tylko stanowić zinstytucjonalizowaną formę popierania konkretnych interesów określonych podmiotów. Brak zatem jednoznacznie i klarownie określonej roli, w której Stowarzyszenie miałoby występować w przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej, przemawia, w ocenie Sądu, za odmową jego dopuszczenia do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Z tych przyczyn, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.