VI SA/Wa 2835/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-28
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Urszula Wilk, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została nałożona prawidłowo, jeśli pomiar masy i nacisków osi wykonano przy użyciu wag typu LP 600, a strona twierdzi, że nie dochowała należytej staranności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a organy właściwie oceniły materiał dowodowy. Wagi typu LP 600, mimo że są wagami nieautomatycznymi klasy IIII, mogą być używane do pomiaru masy całkowitej pojazdu i nacisków osi w celu nałożenia kary pieniężnej, co potwierdza orzecznictwo NSA i przepisy prawa. Ponadto, strona skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstanie naruszenia, co jest warunkiem zwolnienia z odpowiedzialności administracyjnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. j. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzając przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisku na oś. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwe przeprowadzenie pomiarów wagami typu LP 600 oraz brak należytej staranności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] nałożył na P. Sp. jawna H. D., G. D.., dalej: "skarżąca", "strona" karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.
W dniu [...] marca 2015r. w miejscowości B., na drodze wojewódzkiej [...], został zatrzymany do kontroli 4-osiowy pojazd samochodowy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował P. J. W dniu kontroli drogowej przedsiębiorstwo P. Spółka Jawna H. D., G. D., z siedzibą w K., wykonywało przewóz drogowy rzeczy w postaci ziemi z wykopu z C. do L. na podstawie dokumentu WZ. Poddanym kontroli pojazdem realizowany był więc przewóz drogowy ładunku w postaci sypkiej.
W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego samochodu ciężarowego dokonano jego pilotowania na punkt wagowy znajdujący się w miejscowości S., oraz ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w tejże miejscowości przy drodze krajowej nr [...], wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag przenośnych typu LP 600 o numerach fabrycznych [...] oraz [...] posiadającymi. W wyniku przeprowadzonego ważenia stwierdzono:
- rzeczywistą masę całkowitą pojazdu z ładunkiem: 35,7 t, zatem przekraczającą wartość dopuszczalną przewidzianą przepisami o warunkach technicznych pojazdów i wynoszącą 32 t o wartość 3,7t, tj. o 11,56%;
- rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej 22,5 t, zatem przekraczający wartość dopuszczalną przewidzianą przepisami o warunkach technicznych pojazdów i wynoszącą 18 t, o wartość 4,5 t, tj. o 25%. Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany zespół pojazdów, poruszając się po drodze gminnej przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie.
Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260), dalej również: udp, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8, mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061).
Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
W przedmiotowej sprawie pojazd został zatrzymany do kontroli drogowej w miejscowości B. na drodze wojewódzkiej nr [...]. Droga wojewódzka nr [...] została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] stycznia 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do dnia [...] kwietnia 2016 r.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. dowodu rejestracyjnego kontrolowanego samochodu ciężarowego, prawa jazdy kontrolowanego kierowcy, dokumentu przewozowego WZ z dnia [...] marca 2014 r., wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, świadectwa legalizacji wagi, pomiaru strefy ważenia pojazdów, dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli.
W ocenie organu zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny, a z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
2. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem poprzez przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu 5-osiowego przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych - poprzez sumowanie nacisków osi, naruszenie procedury kontrolnej poprzez (przeprowadzenie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nie przeznaczonymi do lego typu kontroli oraz sprawdzenia nacisków osi pojazdu 5 osiowego dwiema przenośnymi wagami do pomiarów statycznych). Wskazano również na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 140 aa ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Wskazano, że droga po której poruszał się pojazd zgodnie z dyrektywą naciskową powinna zostać zaliczona do kategorii dróg o dopuszczalnym nacisku osi do 11,5 t.
3. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie wypełniono obowiązki wynikające z elementarnych zasad postępowania administracyjnego i działając na podstawie przepisów prawa zgromadzono w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuszczono jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ podjął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu stron.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.:oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie,
4. Pismem z dnia 11 września 2015 r. strona złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji w całości do czasu rozstrzygnięcia sprawy. W treści skargi strona zarzuciła naruszenie:
- art. 7, 8, 77 i 80 K.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w oparciu o pomiar dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wykonany urządzeniem, które nie jest do tego przystosowane, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wagi typu LP 600, których użyto podczas przedmiotowej kontroli, nie są przystosowane do ustalania ewentualnego przekroczenia nacisków osi pojazdów wieloosiowych (w tym czteroosiowych) oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. Powyższe potwierdziła Najwyższa Izba Kontroli w opublikowanej dnia [...] marca 2012 r. informacji o wynikach kontroli ochrony dróg przed niszczeniem przez przeciążone pojazdy., gdzie w pkt 2.2.1 (strona 6 - Posumowanie wyników kontroli - Ogólna ocena kontrolowanej działalności) wskazano: "Najwyższa Izba Kontroli ocenia negatywnie organizację i prowadzenie przez WITD kontroli ważeniowych z uwagi na brak ich ciągłości i ograniczona wiarygodność pomiarów.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał także stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdził, że już w początkowym etapie postępowania Organ kontroli dopuścił się szeregu naruszeń, które mogły mieć istotny wpływ zarówno na przebieg przedmiotowego postępowania, jak i na jego końcowy wynik, a co za tym idzie na prawne konsekwencje kontrolowanego podmiotu.
5. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
4. Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
5. Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
6. Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 Nr 19, poz. 115 ze zm.) stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2015 r. w miejscowości B. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował Pan A. J., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem ziemi w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy P. Sp. jawna H. D., G. D. Podczas kontroli stwierdzono, iż ww. kontrolowany dwuosiowy samochód ciężarowy poruszając się po drodze wojewódzkiej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu oraz przekraczał dopuszczalną masę całkowitą samochodu ciężarowego. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.
Podczas kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej o 4,5 t, względem dopuszczalnych 18 t, tj. przekroczenie o 25% oraz przekroczenie dmc o 3,7 t względem dopuszczalnych 32 t, tj. przekroczenie o 11,56%, kwalifikując pojazd jako:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
W myśl art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej również: Prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1) oraz przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 Prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Jak stanowi ust. 3 karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
7. W niniejszej sprawie należało zatem wyjaśnić czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącego. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe. Tak więc podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, w protokole kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.
Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 utd. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3).
Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475, wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941).
W niniejszej sprawie protokół kontroli potwierdza przekroczenie dopuszczalnych parametrów. Sąd zauważa, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej, używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.
Mając to na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wagi miały świadectwo legalizacji, a kierowca podpisał protokół kontroli.
Nie ulega wątpliwości, że podmiot dokonujący przewozu pojazdem nienormatywnym nie miał stosownego zezwolenia. Powyższe jednoznacznie dowodzi że przewoźnik dopuścił do powstania naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu mogącego poruszać się po drodze publicznej. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie doszło do dużego przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu.
Sąd w pełni podzielił stanowisko GITD zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż odpowiedzialność przewoźnika polega na dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na powstałe naruszenie. Naruszeniem tym jest wykonywanie przejazdu bez właściwego zezwolenia, co – jak wskazano wyżej – w przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości. Jak słusznie wskazał organ, odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, jednak nie jest to odpowiedzialność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności. Odpowiada on bowiem za przejazd już załadowanego pojazdu. Podnoszone przez skarżącego kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe (załadowca, a nie skarżący będący przewoźnikiem), jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towaru nie są zatem okolicznościami istotnymi z punktu widzenia uwolnienia się przez skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd. W tych okolicznościach Sąd podziela ocenę organu, że nie można było wobec skarżącego zastosować dobrodziejstwa wynikającego z przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prd.
8. Sąd nie zgodził się również z zarzutem skarżącego dotyczącym naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. Ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.
Odnośnie prawidłowości kwalifikacji przewożonego ładunku. Należy wskazać, iż ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego.
Natomiast pod pojęciem drewna należy rozumieć drewno jako surowiec, w stanie nieprzetworzonym. Drewno poddane procesowi technologicznemu zdaniem organu odwoławczego traci przymiot drewna w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. W rozpatrywanym przypadku przewożono ładunek podzielny w postaci ziemi z wykopu, nie mniej w przedmiotowej sprawie doszło również do przekroczenia DMC, a więc nałożenie kary było zasadne.
9. Odnośnie odpowiedzialności skarżącego Sąd wskazuje, że z art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prd wynika, że umarza się postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie Sądu nie wystarczy jedynie zakwestionować swoją odpowiedzialność oraz oświadczyć, iż dochowało się należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, iż nie miało się wpływu na powstanie naruszenia. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, iż to skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego. Zatem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby prowadzona działalność gospodarcza była wykonywana zgodnie z przepisami prawa.
Odpowiedzialność administracyjna ma więc charakter obiektywny i znajduje zastosowanie względem podmiotu wykonującego przewóz w razie wystąpienia skutku zakazanego ustawą i niezależnie też od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. W razie stwierdzenia naruszeń, obowiązkiem organu jest nałożenie stosownej kary pieniężnej. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy i dlatego, co do zasady, nie mają znaczenia okoliczność w jakich doszło do powstania naruszeń. Przewidziana w art. 140 aa ust. 4 pkt 1 Prd możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa uzależniona jest od wykazania, że dołożył on należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 404/14).
W ocenie Sądu mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych wypadkach były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 140aa ust. 4 Prd. Regulacje te muszą być uwzględniane przy wykonywaniu przejazdów i nie jest możliwe ich umowne modyfikowanie.
Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.
Między zachowaniem strony niniejszego postępowania, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Normalnym zjawiskiem jest takie, które w danym układzie stosunków i warunków według doświadczenia życiowego występuje jako typowe. Jest to tego rodzaju zdarzenie, które w ogóle zdolne jest wywołać naruszenie i z reguły je wywołuje. To czy, następstwo jest normalne czy nie decydują kryteria obiektywne oparte na zasadach doświadczenia życiowego oraz dostępnej wiedzy.
Należy także wskazać, iż zgodnie z art. 140 aa ust. 3 ww. ustawy karę pieniężną nakłada się przede wszystkim na podmiot wykonujący przejazd, natomiast istnieje także możliwość nałożenia kary na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym po stwierdzeniu, iż podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Możliwość ukarania podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem nie wyłącza natomiast odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Ponadto Sąd wskazuje, iż już wraz z zawiadomieniem o wszczęciu przeciw stronie postępowania administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący został powiadomiony o możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za powstałe naruszenia zgodnie z art. 140aa ust. 4 Prd. Kierując się powyższymi zasadami i uwzględniając stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy uznać, że skarżący nie uwolnił się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa.
Odnośnie kategorii zezwolenia za przejazd, którą powinna legitymować się skarżący, w tej sprawie należy kierować się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t" "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.
W ocenie Sądu, jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII, a więc w tej sprawie ustalenia te poczyniono prawidłowo.
10. W skardze zarzucono ponadto, że wagi typu LP 600, których użyto podczas przedmiotowej kontroli, nie są przystosowane do ustalania ewentualnego przekroczenia nacisków osi pojazdów wieloosiowych (w tym czteroosiowych) oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów.
W ocenie Sądu ten zarzut nie jest zasadny. Z akt sprawy wynika, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] stycznia 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do dnia [...] kwietnia 2016 r.
Wbrew stanowisku strony skarżącej dopuszczalność dokonywania pomiarów masy całkowitej kontrolowanych pojazdów, jak również pomiaru nacisku osi wynika nie tylko z instrukcji wag, ale potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11 w sprawie dotyczącej ważenia za pomocą wag SAW 10 C/II i LP 600 stwierdził: "Analiza akt niniejszej sprawy (sądowych i administracyjnych) oraz akt sądowych bliźniaczej sprawy, oznaczonych sygnaturą VI SA/Wa 402/11, pozwala stwierdzić, iż do ważenia pojazdu użyto wag posiadających deklaracje zgodności - stosownie do wymagań dyrektywy WE nr 90/384/EWG.
Uwzględniając zatem stanowisko Głównego Urzędu Miar wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r., podzielić należy pogląd NSA, iż zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r., użyte w sprawie wagi nieautomatyczne umożliwiały określenie masy będącej podstawą obliczenia kar. Wagi te mogły więc służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi.
Z kolei w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2280/11 NSA stwierdzi, że także pomiar DMC przy użyciu 1 pary wag został wykonany w sposób technicznie prawidłowy, zaś algebraiczne zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń, jest działaniem prawidłowym.
Sąd podziela stanowisko organu, oparte w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, że ze świadectw legalizacji ponownej przedmiotowych wag LP 600 wynika, że odpowiadały one przepisom rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) określającym wymagania, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowy zakres sprawdzeń wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych Rozporządzenie to określa wymagania w stosunku do wag o klasie dokładności od I do IIII. Trzeba więc stwierdzić, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie mogło mieć żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary, gdyż wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do przywołanego rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2008 r. określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. Stosownie natomiast do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". Zatem w przedmiotowym przypadku błąd taki mógł wynosić nawet 150 kg.
Jednakże, wyłącznie w tym celu, tj. zniwelowania możliwych do wystąpienia, aczkolwiek dopuszczalnych błędów pomiarowych wszystkich tego typu urządzeń, organy Inspekcji stosują tolerancję przy określaniu ostatecznego wyniku pomiaru, co odbywa się wyłącznie na korzyść kontrolowanego. Nie sposób zatem zaprzeczyć organom administracji, że takie działanie, uwarunkowane pewnymi niedoskonałościami urządzeń technicznych, daje całkowitą pewność, że sprawa rozpatrywana jest z uwzględnieniem interesu strony i ewentualne błędy wskazań urządzeń pomiarowych zostają wyeliminowane.
Wymagania w stosunku do wag o klasie dokładności od I do IIII były także przedmiotem zapatrywania dyrektywy nr 90/384/EWG obowiązującej w dacie dopuszczenia po raz pierwszy do użytkowania wag LP 600 (obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych), wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Przepisy art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy nr 90/384/EWG przewidują, że dokonano w jej regulacji rozróżnienia dwóch kategorii wykorzystania wag, w tym dla określania masy dla obliczenia m.in. kary lub podobnych typów opłat, przy czym wagi używane do tych akurat zastosowań muszą spełniać zasadnicze wymogi wymienione w załączniku I. W załączniku I w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej. Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 1 ust. 2 It. a pkt 2 w zw. z załącznikiem I "wymogi metrologiczne" lp. 2.1). Podobnie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003r. stanowi, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania kar lub podobnych typów opłat.
Obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, której normy aktualnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, w art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary.
W ocenie Sądu zgodnie z przywołanymi regulacjami, wagi o klasie dokładności IIII, czyli takie jak użyte przez organ kontrolny, mogą służyć do ustalenia masy całkowitej pojazdu (DMC). Jak natomiast wskazano we wniosku końcowym certyfikatu zatwierdzenia typu wag LP 600 (WE nr [...]), urządzenia te spełniają wymagania zasadnicze określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Wobec powyższego, nie może budzić wątpliwości fakt, iż wagi te spełniają kryteria metrologiczne pozwalające na ustalenie masy pojazdu celem określenia wysokości kary administracyjnej.
11. Organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 371). Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, organy nie naruszyły przepisów k.p.a., a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i opisany w protokole kontroli, którego to wiarygodności skarżący innymi dowodami nie obalił.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zawiera również niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie możliwe jest jej zaskarżenie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
12. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów skargi za uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło