VI SA/Wa 2845/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-30

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie praw wynikających z licencji syndyka na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka, w związku z toczącym się postępowaniem karnym o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, narusza zasadę domniemania niewinności wynikającą z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Zawieszenie praw wynikających z licencji syndyka na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka, w związku z toczącym się postępowaniem karnym o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, nie narusza zasady domniemania niewinności. Jest to obligatoryjna przesłanka wynikająca z ustawy, mająca na celu ochronę interesu społecznego i porządku publicznego, a czasowe zawieszenie praw nie jest sankcją karną ani nie wpływa na ocenę winy w postępowaniu karnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy własną decyzję o zawieszeniu praw wynikających z licencji syndyka. Podstawą zawieszenia było prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Skarżący kwestionował zgodność tej procedury z zasadą domniemania niewinności oraz zarzucał naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP. Minister Sprawiedliwości uznał, że samo prowadzenie postępowania karnego stanowi obligatoryjną przesłankę do zawieszenia licencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji syndyka oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 776), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie zawieszenia M. N. ("skarżący") praw wynikających z licencji syndyka oraz odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Zastępca Prokuratora Apelacyjnego w [...] wskazał, że pismem z dnia [...] lutego 2014 r. poinformował Ministerstwo Sprawiedliwości, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie karne przez Prokuraturę Okręgową w [...]. Z pisma tego wynika, że w dniu [...] lutego 2014 r. w Prokuraturze Okręgowej w [...] ([...]) wydano postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 300 § 1 i § 3 kk, art. 13 § 1 kk, art. 231 § 2 kk, art. 271 § 1 kk, art. 284 § 2 kk, art. 294 § 1 kk , art. 11 § 2 kk, art. 12 kk, art. 587 k.s.h. i przestępstwa z art. 231 § 2 kk i art. 284 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Natomiast postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. ([...]) Sąd Rejonowy dla [...] Wydział [...] w [...] zastosował wobec podejrzanego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. W załączeniu przesłano kopie postanowień. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżący nadesłał kopię postanowienia SO w [...] Wydziału [...] Odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) uchylające postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] Wydziału [...] w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. ([...]) i przekazujące sprawę ww. Sadowi do ponownego rozpoznania. W piśmie tym skarżący odniósł się do bezprawnego zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego. Wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego i przeprowadzenie dowodów wskazanych w jego piśmie. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Minister Sprawiedliwości zawiesił M. N. prawa wynikające z licencji syndyka ze względu na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Minister Sprawiedliwości ustalił bowiem, że w dniu [...] lutego 2014 r. w sprawie [...] Prokuratury Okręgowej w [...] wydano postanowienie o przedstawieniu M. N. zarzutów popełnienia czynów z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 300 § 1 i 3 k.k., art. 231 § 2 k.k., art. 271 § 1 k.k. i art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 11 §2 k.k. Podstawę decyzji stanowił art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka, zgodnie z którym, Minister Sprawiedliwości zawiesza osobie posiadającej licencję syndyka prawa wynikające z licencji, jeżeli przeciwko niej prowadzone jest postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, z wyjątkiem spraw, w których oskarżycielem jest podmiot, o którym mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.), lub umyślne przestępstwo skarbowe. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w świetle powyższego przepisu, sam fakt prowadzenia przeciwko osobie posiadającej licencję syndyka tak określonego rodzajowo postępowania stanowi obligatoryjną przesłankę zawieszenia wynikających z niej praw. Zdaniem Ministra argumentacja przedstawiona w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., sprowadzająca się do kwestionowania zasadności stawianych zarzutów oraz zastosowania środka zapobiegawczego nie miała więc znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem organu bezsporny pozostał bowiem fakt, iż w dniu wydania decyzji toczyło się wobec skarżącego postępowanie karne o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka). W uzasadnieniu decyzji nadmieniono jednocześnie, że jej istotą nie jest cofnięcie licencji syndyka, lecz mające charakter doraźny zawieszenie praw z niej wynikających, w sytuacji, gdy przeciwko osobie posiadającej licencję wszczęte zostaje postępowanie karne. Działanie to podejmowane jest przez Ministra Sprawiedliwości obligatoryjnie, a dopiero w sytuacji skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, Minister Sprawiedliwości cofa licencję syndyka (art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy). Ze względu na okoliczność, że przedmiotem zarzutów było działanie na szkodę upadłych z przekroczeniem uprawnień posiadanych przez niego jako syndyka, organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w celu zapewnienia natychmiastowej ochrony interesu społecznego. W dniu [...] czerwca 2014 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz o wstrzymanie nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący wywodził, iż zawieszenie praw wynikających z licencji syndyka, w sytuacji braku stwierdzenia winy prawomocnym wyrokiem sądu, narusza zapisaną w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP zasadę domniemania niewinności. Zarzucił jednocześnie, iż nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało w ogóle uzasadnione poza "nieprawdziwym posądzeniem go o działanie na szkodę upadłych". Wskazał też, że jako syndyk "zawsze działał w interesie wierzycieli", a zatem interes społeczny, w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków wynikających z tej funkcji, nie mógł być zagrożony. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r.. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2014 r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka, wydanie decyzji o zawieszeniu praw wynikających z licencji syndyka, w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, jest obligatoryjne i nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego. Sam fakt przedstawienia osobie posiadającej licencję syndyka zarzutu popełnienia przestępstwa, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, przesądza o konieczności zawieszenia wynikających z niej praw. Skarżący nie kwestionował natomiast faktu, że przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Wskazywał jedynie, iż są one niezasadne. Odnosząc się do sformułowanego przez M. N. zarzutu naruszenia przez organ konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że art. 7 ustawy zasadniczej oraz z art. 6 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej stosować obowiązujące przepisy prawa. Art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka nakazuje zawieszenie praw wynikających z licencji syndyka. W skardze z dnia [...] lipca 2014 r. M. N. zakwestionował w całości decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. Zaskarżonej Decyzji Ministra Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie fundamentalnych zasad prawa tj. przepisów: 1) art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 20 ustawy o licencji syndyka, poprzez wydanie decyzji naruszającej konstytucyjną normę domniemania niewinności, 2) art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady legalizmu, zaufania obywateli do demokratycznego państwa prawnego i równości wobec prawa w wyniku utrzymania w mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości, 3) art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, iż zasada legalizmu nie pozwala organowi na odmowę stosowania przepisów ustawy o licencji syndyka, choćby powziął wątpliwości co do ich zgodności z ustawą zasadniczą, 4) art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Mając na uwadze poczynione zarzuty, wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie zawieszenia skarżącemu praw wynikających z licencji syndyka w całości, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, 3) przeprowadzenie na rozprawie uzupełniających dowodów z dokumentów - na okoliczności szczegółowo opisane w uzasadnieniu skargi, 4) przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka z Konstytucją RP, na zasadzie art. 193 Konstytucji w zw. z art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, W uzasadnieniu skargi stwierdził, że wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka z Konstytucją RP jest zasadny. Przepis powyższy jako niekonstytucyjny zawiera regulację oczywiście i rażąco niesprawiedliwą, która nie może utrzymać się w państwie prawa. Ponadto, jest ona całkowicie odmienna od innych regulacji dla adwokatów i innych zawodów prawniczych. O naruszeniu przepisów Konstytucji można mówić, gdy organ administracji miał obowiązek zastosowania tych przepisów w sytuacji, gdy przepisy ustawy byłyby sprzeczne z Konstytucją, co niewątpliwie ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Konstytucja w art. 42 ust. 3 wprowadza zasadę domniemania niewinności, zgodnie z którą "każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu". Zasada ta jest dyrektywą mającą postać tzw. reguły absolutnej, a więc nieuznającej żadnych wyjątków. Nawet gdy stosuje się w stosunku do oskarżonego tymczasowe aresztowanie, oskarżonego (podejrzanego) nie wolno pozbawić przysługującego mu domniemania niewinności. Wyjaśnił, że istota stosowania zasady domniemania niewinności polega na powstrzymywaniu się od przesądzania, aż do prawomocnego wyroku, że oskarżony jest winny, w tym w szczególności sprzeczne z przedmiotową zasadą jest wyciąganie jakichkolwiek trwałych następstw prawnych z faktu postawienia kogoś pod zarzutem popełnienia przestępstwa. Skarżący stwierdził, że organy w toku postępowania pominęły okoliczność, że w przypadku umorzenia toczącego się śledztwa lub wydania wyroku uniewinniającego, negatywne skutki jakie wywołało zawieszenie licencji będą nieodwracalne i praktycznie nie możliwe do naprawienia. Wskazał, że ani ustawa o adwokaturze ani ustawa o radcach prawnych nie przewidują aż tak daleko idących konsekwencji w stosunku do członka samorządu zawodowego w przypadku wszczęcia postępowania karnego jak ustawa o licencji syndyka. Podkreślił, że odmienne procedury są także stosowane wobec sędziów, którzy mogą być złożeni z urzędu po uprzednim prawomocny skazaniu (art. 120 § 2 u.p.u.s.p.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. organ poinformował, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. cofnął skarżącemu licencję syndyka. Na rozprawie Sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego: o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w sprawie zgodności z Konstytucją art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów powołanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności była decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia skarżącemu praw wynikających z licencji syndyka oraz odmawiająca wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Materialnoprawną podstawą zawieszenia licencji syndyka był art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o licencji syndyka. Wynika z niego, że Minister Sprawiedliwości zawiesza osobie posiadającej licencję syndyka prawa wynikające z licencji, jeżeli przeciwko niej jest prowadzone postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, z wyjątkiem spraw, w których oskarżycielem jest podmiot, o którym mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.), lub umyślne przestępstwo skarbowe. W toku postępowania organ zgromadził dowody jednoznacznie wskazujące, że wobec skarżącego prowadzone było postepowanie karne o przestępstwo umyślne z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 300 § 1 i 3 k.k. i in. W świetle art. 300 § 1 k.k. kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Natomiast § 3 stanowi, że jeżeli czyn określony w § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Przedmiotem ochrony są roszczenia uprawnionych wierzycieli i ich zabezpieczenie przed nieuczciwymi zrachowaniami dłużników zmierzającymi do uniemożliwienia im zaspokojenia tych roszczeń. Strona podmiotowa czynu z § 1 polega na umyślności w obu postaciach zamiaru (vide: Marek Mozgawa (red.), Magdalena Budyn-Kulik, Patrycja Kozłowska-Kalisz, Marek Kulik Kodeks karny. Komentarz, wyd. VI, art. 300). Natomiast § 3 art. 300 k.k. tworzy typ kwalifikowany w stosunku do § 1. Znamieniem kwalifikującym jest wyrządzenie szkody wielu wierzycielom. Wyjaśnić należy, że czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 9. § 1. k.k.). Przyjęcie typu kwalifikowanego wpływa zasadniczo na kształt odpowiedzialności karnej. Konsekwencją przyjęcia typu kwalifikowanego jest bowiem zmiana ustawowego zagrożenia. Usiłowanie występuje, gdy sprawca w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania. Określenie "bezpośrednio zmierza" do dokonania czynu zabronionego (art. 13 § 1 k.k.) oznacza całość zachowań wiodących wprost do wypełnienia jego znamion, stwarzających realne zagrożenie dla chronionego dobra prawnego, a nie wyłącznie ostatnie z tych zachowań, poprzedzające realizację czynności sprawczej czynu zabronionego (vide: wyrok SN z dnia 4 września 2007 r., II KK 322/06, OSNwSK 2007, poz. 1964). W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy (postanowienie Prokuratury Okręgowej w [...],[...]) i stwierdził, że postępowanie karne wobec skarżącego toczy się o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Odnośnie zarzutów skargi dotyczących niekonstytucyjności art. 20 ustawy o licencji syndyka Sąd stwierdza, że są one bezpodstawne. Wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 20 ustawy o licencji syndyka nie narusza art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż nie narusza konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. W ujęciu konstytucyjnym zasada domniemania niewinności, o której mowa art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, wyraża podstawową gwarancję wolności i praw człowieka. Zasada domniemania niewinności stanowi jedną z fundamentalnych i powszechnie uznawanych zasad państwa prawnego. Znalazła też swój wyraz w wiążących Polskę aktach międzynarodowych dotyczących praw człowieka, w szczególności w Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) - art. 14 ust. 2 oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) - art. 6 ust. 2. Płynąca z niej dyrektywa nakazuje każdego uważać za niewinnego dopóty, dopóki sąd prawomocnym wyrokiem nie stwierdzi jego winy. Zasada domniemania niewinności spełnia zatem funkcję ochronną. Jej odzwierciedlenie stanowi przepis art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Domniemanie niewinności oznacza dla oskarżonego uwolnienie go od obowiązku udowodnienia swej niewinności (art. 74 § 1 k.p.k.), którą przyjmuje się z założenia i którą obalić ma oskarżyciel udowadniając winę oskarżonego (por. T. Grzegorczyk [w:] T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Zakamycze, 2003, wyd. III. komentarz do art. 5). Jako norma konstytucyjna zasada ta jest skierowana do wszystkich, a więc adresatami tej dyrektywy są także organy władzy publicznej. Jednakże przepis ten nie może wpływać na postępowanie administracyjne w zakresie ustalania zaistnienia przesłanek ustawowych zawieszenia licencji syndyka. Przesłanki zawieszenia licencji syndyka zostały określone w ustawie o licencji syndyka, a więc w przepisach rangi ustawy. Przepisy ww. ustawy nie niweczą zasady domniemania niewinności, lecz mając na uwadze interes społeczny oraz konieczność zapewnienia ochrony porządku publicznego, wymagają od osób posiadających licencję syndyka rękojmi przestrzegania reguł dotyczących tego ściśle reglamentowanego prawa (vide: wyrok NSA z dnia 19.02.2009 r., II OSK 202/08). Nadmienić również należy, że czasowe zawieszenie praw wynikających z licencji nie można utożsamiać z sankcją karną i w żadnej mierze nie wpływa ono na ocenę winy w postepowaniu karnym, a tym samym na przełamanie zasady domniemania niewinności. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2003 r. (SK 15/02) wskazał, że konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Natomiast nie może jednak rozumiana w sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Dopuszczalność takich konsekwencji powinna być "ważona" nie w płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności. W ocenie Sądu osoba sprawująca funkcję syndyka powinna dawać rękojmię prawidłowego wykonywania swojej pracy (art. 3 ust. 1 ustawy o licencji syndyka). Sąd - w odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości art. 2, art. 7, art. 32 Konstytucji RP – stwierdza, że żadna z zasad w nich określona nie została naruszona. Zasada, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasada, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa znalazły swoje odzwierciedlenie w kodeksie postępowania administracyjnego m.in. w postaci art. 6, zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości stosując art. 20 ustawy o licencji syndyka był zobowiązany zawiesić licencję syndyka, co wynika in fine z przywołanego przepisu, a zatem wydając ją działał na podstawie i w granicach prawa. Niewątpliwie, należy stwierdzić, że decyzja w przedmiocie zawieszenia licencji syndyka nie ma charakteru uznaniowego lecz należy ją zakwalifikować do grupy decyzji związanych, a więc w przypadku ustalenia, że wobec syndyka toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego ciąży na organie ustawowy obowiązek zawieszenia licencji syndyka. Natomiast odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ konstytucyjnej zasady równości w kontekście innych zawodów zaufania publicznego, stwierdzić należy, że odmienne podmioty, nie wykazujące istotnej relewantnej cechy wspólnej mogą być w różny sposób traktowane i nie wiąże się to z naruszeniem zasady równości. Odnosząc się do braku zastosowania w drodze analogii przez Ministra regulacji prawnych zawartych np. w ustawie o radcach prawnych, ustawie o adwokaturze, czy też w końcu ustawie o ustroju sądów powszechnych należy stwierdzić, że ww. ustawy regulują prawa i obowiązki innych (pod wieloma względami) podmiotów niż syndyk. W kontekście zastosowania analogii z ww. ustaw wobec skarżącego – Sąd stwierdza, że wykorzystywanie analogii w procesach stosowania prawa stanowi jeden ze sposobów eliminowania luk prawnych. W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja luki prawnej, bowiem w ustawie o licencji syndyka wprost jest wskazany obowiązek zawieszenia licencji syndyka w przypadku zaistnienia wyraźnie wskazanych przesłanek. Wyjaśnienia wymaga, że w procesie stosowania prawa, administracja może podejmować rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie przepisów prawa bezpośrednio uzasadniających jej kompetencję do konkretnej formy działania. Na aprobatę zasługują w związku z tym prezentowane w literaturze poglądy o niedopuszczalności podejmowania rozstrzygnięć w ramach upoważnienia do uznania w drodze analogii, tj. w braku konkretnej podstawy prawnej. Nie ulega wątpliwości, że umożliwienie organom administracji działania bez wyraźnego upoważnienia ustawowego i podejmowania rozstrzygnięć niemających konkretnych materialnych podstaw stanowiłoby naruszenie zasady praworządności i byłoby powrotem do pierwotnych koncepcji uznania rozumianego jako sfery wolnej od prawnego związania. Pociągałoby też za sobą niebezpieczeństwo ingerencji organu administracyjnego w dziedzinę wolności działania rozmaitych podmiotów prawa i wprowadzałoby w stosunki społeczne element niepewności (vide: W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Wydawnictwo Zakamycze, sierpień 2006). W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, że organ administracji publicznej, rozstrzygając w niniejszej sprawie, wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu owego stanu zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach Minister Sprawiedliwości uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając wszelkich zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło