VI SA/Wa 2847/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-01-19

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona nie uzupełniła wniosku o wymagane dokumenty potwierdzające jej sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnoszącej o prawo pomocy. Brak współpracy strony poprzez nieprzedłożenie wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy skutkuje uznaniem, że nie wykazała ona przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżący podał informacje o swoim stanie majątkowym, które okazały się niewystarczające dla oceny jego sytuacji. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jego dochody, stan majątkowy oraz stan majątkowy żony i dochody z działalności gospodarczej. Wezwanie to nie zostało wykonane.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu S. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych S. S. (dalej też jako skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnią córką. Skarżący posiada dom o powierzchni 140 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 1,3 ha, działkę o powierzchni 2400 m2 oraz samochód osobowy o wartości 50.000 zł. Ponadto oświadczył, że dysponuje oszczędnościami w wysokości 20.000 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznań podatkowych za rok 2013 skarżącego i jego małżonki, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego przez nich w tym okresie, b) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia (np. kopia umowy o pracę lub wydruk z rachunku bankowego obejmujący przelew środków finansowych uzyskanych z tego tytułu), c) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia (np. kopia umowy o pracę lub wydruk z rachunku bankowego obejmujący przelew środków finansowych uzyskanych z tego tytułu), d) dokumentu wskazującego wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) do końca września 2014 roku z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (np. kopia zapisów z księgi przychodów i rozchodów), e) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w ww. okresie. Przedmiotowe wezwanie doręczono skarżącemu [...] listopada 2014 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów, nie można stwierdzić, iż S. S. nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło