VI SA/Wa 2873/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego A. B. adwokata. A. B. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów. Skarżący w dniu 19 listopada 2014 r. złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2015 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, a następnie postanowieniem Sądu z dnia 16 czerwca 2015 r. odrzucono przedmiotową skargę. Następnie skarżący złożył w dniu 30 października 2015 r. sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie adwokata J. K. . W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wydane w niniejszej sprawie w dniu 2 lutego 2015 r. postanowienie starszego referendarza sądowego ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało również skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Tym samym złożony w dniu 30 października 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu jedynie w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata. Jednocześnie w sytuacji, gdy strona składa dwa kolejne wnioski o przyznanie jej prawa pomocy. najpierw poprzez zwolnienie od kosztów sądowych a następnie wniosek rozpoznawany w zakresie ustanowienia na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego, jej kolejny wniosek należy jednak rozpatrywać pod kątem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje bowiem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pod kątem wystąpienia więc tych przesłanek rozpoznawany będzie aktualny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym przyznanie adwokata, skoro skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych. Z informacji podanych uprzednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie którego postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 maja 2010 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, wynikało, że skarżący w dniu [...] stycznia 2015 roku opuścił areszt śledczy, gdzie przebywał od dnia [...] marca 2013 roku. W trakcie pobytu w areszcie śledczym skarżący nie uzyskiwał dochodu świadcząc pracę o charakterze nieodpłatnym. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, przeznaczył je bowiem na pokrycie wydatków związanych z operacją córki. Skarżący wyjaśnił, że posiada czeki, jednakże rachunki bankowe z nimi związane zostały zamknięte przez bank. Skarżący zwrócił uwagę na ciążące na nim długi zarówno wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i banków oraz osób fizycznych. Córka skarżącego ukończyła szkołę pomaturalną i jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący zasygnalizował nadto szereg dolegliwości zdrowotnych utrudniających mu możliwość podjęcia zatrudnienia po opuszczeniu aresztu śledczego. O przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych zdecydował fakt, iż skarżący w dniu [...] stycznia 2015 roku opuścił areszt śledczy, gdzie przebywał od dnia [...] marca 2013 roku. W tym okresie nie uzyskiwał żadnych dochodów. Opuszczając areszt śledczy skarżący dysponował 482 złotymi w gotówce i 275 złotymi przelanymi na rachunek bankowy. Skarżący nie dysponował przy tym oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z kolei z informacji podanych w aktualnym wniosku wynika, iż sytuacja materialna skarżącego i osób przebywających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uległa radykalnej zmianie na lepsze. Skarżący nadal pozostaje bez pracy, czasami uzyskuje dochody z prac dorywczych – pisanie pism procesowych dla osób fizycznych. Według oświadczenia skarżącego jego żona uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości około 1200 zł netto. Córka skarżącego nadal nie pracuje. Skarżący nadesłał dokumentację medyczną potwierdzającą jego kłopoty zdrowotne. Załączył także wezwanie komornika sądowego z dnia 25 sierpnia 2015 r. wzywające go do zapłaty należności w wysokości około 29.000 zł. Uwzględniając całokształt powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zasadnym jest wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Przede wszystkim na aktualnym etapie postępowania skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, a koszty zastępstwa procesowego z pewnością będą przewyższać możliwości finansowe skarżącego. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie poprawiła się bowiem w stosunku do poprzedniego stanu, na podstawie którego zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący i córka skarżącego nadal pozostaję bez pracy. Jedyny stały dochód rodziny stanowi wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości 1200 zł brutto miesięcznie. W sytuacji, w której znajduje się skarżący nie jest więc możliwe poczynienie przez niego oszczędności w stopniu umożliwiającym pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie ustanowienie dla niego adwokata, co stanowić będzie przyznanie skarżącemu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adwokata J. K. , wskazać należy iż w świetle art. 244 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata J. K. należy do właściwej okręgowej rady adwokackiej. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.