VI SA/Wa 2874/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-13
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Aneta Lemiesz, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej lub innej apteki ogólnodostępnej, stanowiąca obrót hurtowy, uzasadnia cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki, nawet jeśli sprzedaż ta była prowadzona przez poprzednika prawnego, a spółka przejmująca nie miała wiedzy o tych działaniach w momencie połączenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do hurtowni farmaceutycznej lub innej apteki ogólnodostępnej stanowi obrót hurtowy, który wymaga odrębnego zezwolenia. Działanie takie narusza fundamentalne zasady prowadzenia apteki ogólnodostępnej i obliguje organ do cofnięcia zezwolenia. Spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, ponosząc konsekwencje jej działań, nawet jeśli nie miała o nich wiedzy w momencie połączenia. Brak rękojmi należytego prowadzenia apteki przez poprzednika prawnego może być podstawą do cofnięcia zezwolenia spółce przejmującej.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. przejęła spółkę A. Sp. j., która prowadziła aptekę ogólnodostępną. Wcześniej apteka A. Sp. j. sprzedawała produkty lecznicze do hurtowni farmaceutycznej i innej apteki, co zostało uznane za obrót hurtowy wymagający odrębnego zezwolenia. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny cofnął zezwolenie na prowadzenie apteki, a Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka B. Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA, argumentując, że nie ponosi odpowiedzialności za działania poprzednika prawnego, o których nie wiedziała w momencie połączenia, oraz że organy nie zbadały rękojmi jej własnego zarządu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę w całości
Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF, organ II instancji) decyzją z dnia [...] września 2015 r., wydaną na podstawie art. 115 pkt 4 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 281 ze zm. – dalej upf) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej kpa), po rozpoznaniu odwołania złożonego przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej spółka, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej WIF, organ I instancji) z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia znak [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] udzielił Spółce: A. Sp.j., zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...].
W dniu [...] stycznia 2014 r. B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę zezwolenia z dnia [...] kwietnia 2011 r. poprzez zmianę podmiotu uprawnionego do prowadzenia apteki ogólnodostępnej z uwagi na przejęcie spółki: A. Sp. j. przez spółkę B. Sp. z o.o. w zamian za udziały, która spółka B. Sp. z o.o. przyzna wspólnikom spółki: A. Sp. j.
WIF decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] dokonał wnioskowanej zmiany.
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przekazał kopię pisma dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w sprawie wyników kontroli przeprowadzonej w spółce: S. Sp. j., a w dniu [...] września 2014 r. nadesłał kserokopię protokołu kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...].
Pismem z dnia [...] lutego WIF wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] w związku ze sprzedażą produktów leczniczych do nieuprawnionych kontrahentów.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie WIF decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. cofnął zezwolenie z dnia [...] kwietnia 2011 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...] ", zlokalizowanej w [...] przy ul. [...].
Od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez pełnomocnika, odwołała się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie :
1) art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 upf;
2) art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1 upf;
3) art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 i ust. 3 upf;
4) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 kpa;
5) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81 i art. 86 kpa;
6) art. 107 §1 i 3 kpa;
7) art. 106 § 1 i 5 w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich
oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości. Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, a także o przeprowadzenie dodatkowych dowodów.
Postanowieniami z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] oraz z dnia [...] września 2015r., znak: [...], GIF odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Główny Inspektor Farmaceutyczny po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję WIF z dnia [...] lipca 2015 r. podzielając ocenę organu I instancji zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
W uzasadnieniu organ przywołał obowiązujące przepisy prawa oraz wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa apteka dostarczała produkty lecznicze do hurtowni farmaceutycznej oraz innej apteki ogólnodostępnej – tj. podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 upf, a zatem prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi. Natomiast podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia GIF (art. 74 ust. 1 upf). Strona nie posiadała zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej a zatem nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi. W ocenie GIF, dokonywanie przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego narusza art. 87 ust. 2, art. 96 ust. 1 upf.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odniósł się również do podnoszonych zarzutów, uznając że są one niezasadne lub nie mające wpływu na prawidłowość wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] domagając się uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego:
a. art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 upf poprzez niewłaściwe zastosowanie;
b. art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, 2 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1 upf poprzez niewłaściwe zastosowanie;
c. art. 71 ust. 1 i 3 w związku z art. 74 ust. 1 upf poprzez niewłaściwe zastosowanie;
2. przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:
a. art. 6, 7, 8, 9, 11,15, 77 § 1, 107 § 1 i 3 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, a w głównej mierze w części dotyczącej spełnienia przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej określonej zezwoleniem, w tym posiadania rękojmi wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem;
b. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 81, 86 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postepowania dowodowego (w tym oddalenie wniosków dowodowych skarżącej) w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym czy skarżąca spółka dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającej na zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy;
c. art. 106 § 1 i 5 kpa w związku z art. 110 kpa w związku z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo braku skierowania do WIF wniosku o wydanie opinii przez Prezydium ORA w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki przez skarżącą, a w efekcie wydanie decyzji bez opinii organu samorządu aptekarskiego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przypomniała, że w latach 2011-2013, kiedy prowadzono sprzedaż produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych aptekę prowadził jej poprzednik prawny – A. sp. j. Wymieniona spółka A. sp. j., która została przejęta przez skarżącą w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ksh. Do połączenia doszło na podstawie uchwały z dnia [...].12.2013 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki B. Sp. z o.o. i uchwały wspólników A. sp. j. Wpis połączenia miał miejsce w styczniu 2014 r. Powyższe wskazuje – zdaniem skarżącej – że nie dokonywała ona sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych. Dokonując ustaleń faktycznych, w tym dokonywania sprzedaży produktów leczniczych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki, organ pominął okoliczność dotyczącą przejęcia spółki A. sp. j. przez skarżącą, a w konsekwencji braku związku między działalnością A. sp. j., a skarżącą - jej następcą prawnym.
Powołując się na treść art. 492 ksh i art. 494 ksh skarżąca wskazała, że w ramach sukcesji uprawnień i obowiązków spółka przejmująca nie ponosi odpowiedzialności za działania stanowiące chociażby naruszenia przepisów prawa, które to na dzień połączenia spółek nie zostały stwierdzone orzeczeniami sądów bądź rozstrzygnięciami organów administracji. Kontynuowanie postępowania w stosunku do sukcesora prawnego sprzeciwia się zasadom dotyczącym państwa prawa – art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa.
Skarżąca podkreśliła, że Prezes Zarządu, będący jednocześnie wspólnikiem spółki przejmującej nie miał świadomości, iż jego poprzednik (spółka jawna) działał niezgodnie z przepisami ustawy prawo farmaceutyczne. Na dzień podpisania przez obie spółki planu połączenia, podjęcia uchwał o połączeniu spółek, spółka przejmowana nie miała wszczętego postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Zdaniem skarżącej, organ nie wykazał, w stosunku do której z osób stwierdził brak posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Zarówno bowiem poprzednik, jak i następca to spółki, w których rękojmia winna być badana po stronie osób upoważnionych do reprezentacji spółki i osób wchodzących w skład organu uprawnionego do jej reprezentacji, a są to całkowicie inne osoby. W ocenie skarżącej, Wojewódzki Inspektor dokonując zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki, uznał, iż skarżąca legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Natomiast skoro po dacie zmiany zezwolenia nie zaistniały zdarzenia wskazujące na naruszenie obowiązków w zakresie prowadzonej przez sukcesora prawnego działalności objętej zezwoleniem, cofnięcie zezwolenia z uwagi na brak rękojmi jest bezpodstawne i niczym nieuzasadnione. Organ nie ocenił, czy Prezes Zarządu skarżącej posiada dostateczny zasób przymiotów moralnych i etycznych gwarantujących prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. Skarżąca podkreśliła, że uchybienie obowiązkom oraz brak rękojmi przez poprzednika prawnego spółki nie może być równoznaczne z niespełnianiem wymogów przez jego następcę. Organ zobowiązany było bowiem do badania rękojmi i wykonywania ustawowych obowiązków przez przedsiębiorcę na datę prowadzenia postępowania i datę wydania decyzji w sprawie.
Ponadto w ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja nie zawiera elementów obligatoryjnych, przede wszystkim uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie ogranicza się bowiem do cytowania przepisów ustawy, bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł.
Następnie skarżąca podniosła, iż wbrew twierdzeniom organu wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia bądź cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez WIF poprzedzone jest pozyskaniem opinii organu samorządu zawodowego i stanowią o tym przepisy wykonawcze do ustawy Prawo farmaceutyczne tj. ustawa o izbach aptekarskich w związku z kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracyjny orzekając w sprawie nie naruszył prawa materialnego i obowiązujących przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm. – ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną przesłanką cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] jest art. 37ap ust. 1 pkt 2 upf, który stanowi, iż organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.
Z kolei zgodnie z art. 101 pkt 4 upf wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Użycie w art. 37 ap ust. 1 pkt 2 upf określenia "cofa zezwolenia" oznacza, iż ww. wskazana sytuacja obliguje właściwy organ do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Zdaniem Sądu, cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 jest niezależne od zastosowania regulacji zawartych w art. 120 ust. 1 pkt 2 i 103 upf i ma zastosowanie do wszystkich zezwoleń wydanych na gruncie ustawy Prawo farmaceutyczne.
Pojęcie rękojmi należytego prowadzenia apteki nie ma definicji ustawowej.
W doktrynie wskazuje się, że "dla udzielenia odpowiedzi w przedmiocie rękojmi należytego prowadzenia apteki można skorzystać z dorobku orzecznictwa odnoszącego się do rękojmi należytego wykonywania zawodu, tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny kilkakrotnie stwierdzał, iż orzecznictwo dotyczące poszczególnych zawodów, w których wymagana jest rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu, znajduje zastosowanie ogólnie do pojęcia "rękojmi", z uwzględnieniem cech szczególnych danego zawodu (chodzi nie tylko o wiedzę i wysokie kwalifikacje, ale o sumienność i rzetelność)" (M. Kulesza, Opinia prawna odnośnie do rękojmi należytego prowadzenia apteki. Biuletyn Informacyjny, Okręgowa Izba Aptekarska w Warszawie, luty 2004 r., s. 27; por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99).
W orzecznictwie wskazuje się, że pod pojęciem "rękojmi należytego wykonywania zawodu należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składającej się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego" (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99). "Na wizerunek ten [...] składają się takie cechy charakteru, jak: szlachetność, prawość, uczciwość, sumienność i bezstronność łącznie" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., II SA 959/00). Ponadto zaznacza się, że "o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Na rękojmię [...] składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe, zachowanie [...]. Pojęcie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego [...] będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu [...] jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06; z dnia 12 lutego 2007 r., VI SA/Wa 2084/06). Przesłanki rękojmi nie należy przy tym utożsamiać z wymaganiem odnoszącym się do kwalifikacji zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r., II SA 959/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06). Z drugiej strony jednak "nie można przyjąć, że rękojmia [w ogóle] nie wiąże się z wiedzą praktyczną konieczną do wykonywania zawodu" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., VI SA/Wa 499/06). Brak odpowiednich umiejętności czy też dostatecznej praktyki może bowiem mieć wpływ na poziom świadczonych usług, a przez to nie stanowić gwarancji należytego wykonywania zawodu (Marta Koremba, komentarz do art. 101 p.f., LEX).
W ocenie Sądu, konieczność posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki nie jest badana wyłącznie na etapie wydawania zezwolenia na otwarcie nowej apteki. Przedsiębiorca posiadający już zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej musi ją posiadać przez cały okres zezwolenia a obowiązki nałożone na niego ustawą Prawo farmaceutyczne wyznaczają granice, w jakich może poruszać się prowadząc reglamentowaną działalność.
Zgodnie z art. 65 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Ustawa przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.
Inne przepisy ustawy określają obrót hurtowy i tak zgodnie z art. 72 ust. 1 obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności (art. 72 ust. 3 Prawa farmaceutycznego).
Prowadzenie obrotu z innymi aptekami lub hurtowniami uzasadniał zatem zarzut, iż skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, który wymaga odrębnego zezwolenia.
Art. 86 ust. 1 Prawa farmaceutycznego stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2.
Jak stanowi art. 87 ust. 2 Prawa farmaceutycznego apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:
1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8,
2) wykonywanie czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.
Stosownie do art. 96 ust. 1 Prawa farmaceutycznego produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:
1) na podstawie recepty,
2) bez recepty,
3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości organy wykazały, że przedmiotowa apteka ogólnodostępna dokonywała nieuprawnionego obrotu produktami leczniczymi z innymi aptekami przez co naruszyła fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej. Takie działanie obligowało organ do cofnięcia zezwolenia.
Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, iż nie są one zasadne.
Stosownie do art. 494 § 1 ksh, spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] WIF zmienił zezwolenie znak: [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej w [...] przy ul. [...] poprzez zmianę podmiotu uprawnionego do jej prowadzenia. Podmiotem tym stała się spółka skarżąca: B. Sp. z o.o. Stwierdzić zatem należy, iż od tego czasu spółka przejmująca przejęła wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w tym zezwolenie na prowadzenie ww. apteki. A zatem spółka przejmująca odpowiada za wszystkie działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą. Powyższe potwierdza również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3143/14, które niniejszy skład orzekający w pełni podziela, gdzie wskazano, że następca prawny ponosi zgodnie z prawem konsekwencje łamania prawa przez spółkę przejmowaną.
Odnosząc się do kwestii badania posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki, Sąd podzielił pogląd GIF, iż połączenie się spółek oznacza, że stroną w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest spółka, która weszła w prawa i obowiązki spółki przejętej. Przypomnieć należy, iż decyzja o zmianie zezwolenia została wydana w dniu 28 stycznia 2014 r., natomiast pierwsze informacje wskazujące na nieprawidłowości w aptece skarżącej "[...]" wpłynęły do WIF w dniu [...] lipca 2014 r., a zatem już po dokonaniu zmiany zezwolenia.
Zgodzić się należy również ze stanowiskiem GIF, że przepis art. 101 pkt 4 upf wymaga, aby wnioskodawca, niezależnie od tego czy jest osobą fizyczną czy osobą prawną, dawał rękojmię należytego prowadzenia apteki. Bierze się przy tym pod uwagę sposób prowadzenia działalności, przestrzeganie przepisów prawa w zakresie jej prowadzenia i wagę naruszeń dokonanych przez dany podmiot. Dokonywanie sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznej czy innej apteki stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami prowadzenia apteki ogólnodostępnej.
Nie jest również trafny zarzut strony skarżącej, iż organy administracji nie podjęły czynności dla ustalenia czy prezes zarządu spółki przejmującej posiada rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Stosownie bowiem do art. 101 pkt 4 upf, rękojmię należytego prowadzenia apteki musi posiadać podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki, a nie osoba sprawująca funkcję Prezesa Zarządu w tym podmiocie.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 107 § 1 i 3 kpa. Organ II instancji rozpoznał bowiem i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w toczącym się postepowaniu i odnosząc się szczegółowo do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Jednocześnie GIF przywołał wszystkie normy prawne, którymi się kierował i wyjaśnił dlaczego znajdują one zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Sąd nie podzielił również stanowiska strony skarżącej odnośnie naruszenia przez GIF art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów.
Przypomnieć należy, iż postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. oraz postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. GIF odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, wskazując na okoliczności którymi się kierował przy podejmowaniu decyzji. Organ wskazał, że informacje, na okoliczność których miałyby zostać przeprowadzone dowody zostały dostatecznie ustalone w trakcie postepowania przed organem I instancji. WIF zgromadził obszerną dokumentację na którą składają się m. in., faktury VAT wystawiane na rzecz hurtowni farmaceutycznej i apteki ogólnodostępnej. Przesłuchanie świadków na okoliczność, która została już dostatecznie wyjaśniona prowadziłoby jedynie do przewlekania postepowania.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie zaakceptowania przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego nieprawidłowego współdziałania z organami samorządu aptekarskiego tj. brak zwrócenia się o wydanie opinii do Okręgowej Rady Aptekarskiej, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 106 k.p.a. przewidujący współdziałanie organów przy wydawaniu decyzji.
Zgodnie bowiem z § 1 ww. artykułu jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ/wyrażenia opinii albo zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Z przepisu tego wynika, że obowiązek współdziałania nakładany jest przepisem prawa materialnego, natomiast w Prawie farmaceutycznym brak jest takiego uregulowania, które uzależniałoby obowiązek zasięgnięcia opinii organów samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Przepisy art. 29 ust. 5 i art. 7 ust. 2 ustawy o izbach aptekarskich są normami kompetencyjnymi, na podstawie których samorząd aptekarski wydaje opinie w sprawach udzielania lub cofania koncesji, które mogą posłużyć jako opinie biegłego.
Zdaniem Sądu postępowanie przez oba działające w sprawie organy przeprowadzone zostało prawidłowo i w wyniku tego postępowania wykazano jednoznacznie, że strona dopuściła się takiego naruszenia prawa farmaceutycznego, które musiało doprowadzić do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...].
W tym stanie rzeczy uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu skargi w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło