VI SA/Wa 2890/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-06

Skład orzekający: Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, gdy uchybienie terminu nastąpiło w wyniku niezamierzonego działania osoby trzeciej, która zabrała korespondencję sądową?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżący ponosi winę za uchybienie terminu. Niezapoznanie się przez skarżącego z treścią korespondencji sądowej, którą odebrał osobiście, i odłożenie jej w miejscu, z którego mogła zostać zabrana przez domowników, świadczy o rażącym niedbalstwie i braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Korespondencję z sądu zawierającą formularz odebrał osobiście, ale nie zapoznał się z jej treścią, odkładając ją w domu. Formularz został przez pomyłkę zabrany przez córkę skarżącego. Po odzyskaniu korespondencji skarżący niezwłocznie złożył wypełniony formularz i wniosek o przywrócenie terminu, argumentując brak winy niezamierzonym działaniem osoby trzeciej. Sąd uznał, że skarżący ponosi winę za uchybienie terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. C. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 22 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę C. C. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia [...] maja 2016 r. przesyłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPF), w celu jego wypełnienia i przesłania do Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Korespondencję zawierająca formularz PPF do wypełnienia skarżący odebrał osobiście w dniu [...] maja 2016 r. – zwrotne potwierdzenie odbioru karta nr 71. Zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z uwagi na niezłożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W dniu [...] czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego). Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do przesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący złożył jednocześnie wypełniony formularz. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że korespondencję zawierającą wezwanie do wypełnienia i odesłania formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy położył w domu na stole i nie zdążył się zapoznać z treścią korespondencji, bowiem została ona zabrana przez jego córkę wraz z kserokopiami skryptów potrzebnych jej do egzaminu. Córka skarżącego przygotowując się do kolejnego egzaminu odkryła, że zabrała korespondencję skarżącego. Skarżący jak tylko otrzymał od córki skan pisma, niezwłocznie odesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym w jego ocenie został dochowany termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, uchybionego bez jego winy. Skarżący wskazał, że brak winy w uchybieniu terminu wynika z niezamierzonego działania osób trzecich, które uniemożliwiły wykonanie żądania Sądu we wskazanym terminie. Skarżący nie znając treści pisma przypuszczał, że jest to mniej istotne zawiadomienie w innej sprawie. Ponadto nie posiadał wiedzy, że doszło do zmiany wzorca formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i będzie potrzeba ponownego złożenia wniosku na aktualnym formularzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Brzmienie przywołanego przepisu art. 86 p.p.s.a. wskazuje, iż przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. A zatem brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Jednocześnie artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKN 273/99, publ. OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. o sygn. akt II CRN 448/71, publ. OSPiKA 1972 z. 7-8 poz. 144). Brak winy oznacza więc sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I OZ 246/08). Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Inaczej mówiąc, nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącego nie może być zakwalifikowane jako przesłanka wyłączająca brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że brak winy wynika z niezamierzonego działania osób trzecich. Skarżący odłożył odebraną przez siebie korespondencję z Sądu nie zapoznając się z jej treścią przypuszczając, że jest to mniej istotne zawiadomienie w innej sprawie. W ocenie Sądu, już sama argumentacja skarżącego mająca wykazać brak jego winy w uchybieniu terminu, paradoksalnie wskazuje na jego winę w uchybieniu terminu. Skoro skarżący pokwitował osobiście odbiór kierowanej do niego korespondencji z Sądu, to jego obowiązkiem było niezwłoczne zapoznanie się z treścią tej korespondencji, a nie przyjęcie założenia, że jest to "mniej istotne zawiadomienie" i odłożenie korespondencji w miejsce, z którego każdy z domowników mógł ją nieświadomie zabrać wraz z innymi rzeczami. W tym przypadku nie można wskazywać na niezawinione działanie osób trzecich, które miałoby być przyczyną uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej. Skarżący miał świadomość o doręczeniu korespondencji i to jego działanie doprowadziło do nieświadomego zabrania korespondencji przez córkę. Niezapoznanie się z treścią wezwania, które nadeszło z Sądu, świadczy o rażącym niedbalstwie skarżącego w prowadzeniu własnych spraw i absolutnie nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło