VI SA/Wa 2899/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2015 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata R. P. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 10 formularza PPF skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) pisma wskazującego źródła utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązano skarżącego do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież), b) oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), c) oświadczenia czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) - jeżeli tak, to zobowiązano go do nadesłania wyciągów z tych rachunków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, jednakże z uwagi na posiadany uprzednio rachunek kredytowy ciąży na nim obowiązek spłaty kredytu. Skarżący wskazał nadto, że nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, gdyż jest niezdolny do pracy fizycznej. Wyjaśnił, że pomaga mu M. P., dostarczając mu pożywienie i odzież. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W świetle wskazanego powyżej przepisu stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił w sposób klarowny i pełny swojej sytuacji majątkowej. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnił, że nie uzyskuje żadnych dochodów a z uwagi na niemożność podjęcia ciężkiej pracy nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna. Nie przedstawił przy tym żadnych dokumentów potwierdzających powyższe fakty. Odnosząc się do argumentu skarżącego o niemożności podjęcia zbyt obciążającej pracy fizycznej, jako powodu braku zwrócenia się do właściwych instytucji rynku pracy, zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2015 roku, nr 149), pośrednictwo pracy polega w szczególności na udzielaniu pomocy bezrobotnym i poszukującym pracy w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia oraz pracodawcom w pozyskaniu pracowników o poszukiwanych kwalifikacjach zawodowych. Tak więc nie można przychylić się do stanowiska skarżącego, który rezygnuje z możliwości pomocy w znalezieniu odpowiedniego zatrudnienia, z góry zakładając, że przedstawione zostaną mu wyłącznie oferty pracy, której nie będzie mógł wykonywać. Skarżący nie wskazał ponadto, czy korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej. Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) jest ona instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zatem skarżący ma możliwość uzyskania wsparcia z tytułu pomocy społecznej a w konsekwencji przedstawienia odpowiednich dokumentów potwierdzających charakter i rodzaj pomocy. Jeżeli natomiast organ powołany w gminie do udzielania świadczeń z tytułu pomocy społecznej odmówił jej udzielenia skarżącemu, to skarżący winien przedstawić stosowną decyzję w tym przedmiocie. Twierdzenia skarżącego budzą nadto wątpliwości w kontekście okoliczności znanych z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych. Jak wynika bowiem z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnej na dzień 23 czerwca 2016 roku, skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w Administrator – Z. Sp. z o.o. z siedzibą w L. Do maja 2012 roku był też udziałowcem tej spółki a udziały o łącznej wartości 100.000 zł zbył na rzecz M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia 15 czerwca 2012 roku, Nr 115, poz. 86257). Okoliczność ta została tymczasem we wniosku zupełnie pominięta przez skarżącego. Nie jest zatem wiadomym na etapie rozpoznania wniosku, czy skarżący uzyskuje z tytułu zajmowania funkcji Prezesa Zarządu jakiekolwiek dochody. W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że oświadczenie majątkowe skarżącego nie pozwala na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i oraz zdolności płatniczych. Twierdzenia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy z uwagi na ich nieudokumentowanie, pomimo braku jakichkolwiek przeciwskazań do przedstawienia odpowiednich decyzji organów pomocy społecznej lub zatrudnienia. Ponadto niewyjaśniona została kwestia sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki z o. o. i wynikających z tego konsekwencji finansowych. Tymczasem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. (p. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.