VI SA/Wa 290/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. K. na pismo Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe postanawia: skargę odrzucić. Skarżący – C. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor OW NFZ), którym udzielono mu odpowiedzi w zakresie zwrotu potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OW NFZ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. W sferze faktów Sąd stwierdza, że - jak wynika z dokumentów nadesłanych przez Dyrektora OW NFZ skarżący, w oparciu o potwierdzone dnia 12 października 2015 r. skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, został skierowany na leczenie uzdrowiskowe w uzdrowisku [...], w [...] w okresie od 28 listopada do 19 grudnia 2015 r. Pismem z 3 listopada 2015 r. skarżący zwrócił się do [...] OW NFZ o skierowanie go do innego [...], to z uwagi na fakt, że "z przeprowadzonego wywiadu wynika, że uzdrowisko [...] jest własnością zakładu zbrojeniowego, a tym samym jest kontrolowane przez odpowiednie służby bezpieczeństwa (....) A ja jestem w konflikcie z Państwem, Władzą i dlatego różnego rodzaju służby bezpieczeństwa, w tym wojskowe, prowadzą działania operacyjne przeciwko mojej osobie." Nadto skarżący pod wątpliwość poddał jakość świadczonych w tym uzdrowisku usług leczniczych. Pismem z 6 listopada 2015 r. Dyrektor OW NFZ poinformowała skarżącego, że "zwrot potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe został zakwalifikowany jako rezygnacja merytorycznie nieuzasadniona". Pouczono przy tym, że skarżącemu nie przysługuje możliwość współdecydowania w zakresie wyboru terminu oraz uzdrowiska, do którego zostanie skierowany na podstawie potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe. Taka możliwość istnieje bowiem wyłącznie w przypadku skierowania do uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego. Organ wskazał także, że skierowanie skarżącego zostało odesłane do lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, który je wystawił i o ponownym ubieganiu się o leczenie uzdrowiskowe zdecyduje ów lekarz, wystawiając nowe skierowanie. Skarżący w piśmie z 17 listopada 2015 r., zatytułowanym "Odwołanie od decyzji NFZ" podniósł, że "prosiłem o zmianę, a Państwo to potraktowaliście jako rezygnację". W załączeniu przesłał odesłane skierowanie. W odpowiedzi – pismem z 24 listopada 2015 r., Dyrektor OW NFZ – z przywołaniem stosownych przepisów prawa, wyjaśnił skarżącemu, że powody na jakie powołał się w swoim piśmie z 3 listopada 2015 r., w którym wnioskował o zmianę uzdrowiska, nie dawały podstaw do pozytywnego rozpatrzenia jego prośby. W związku z tym skierowanie zostało zwrócone do lekarza, który je wystawił, gdyż nie mogło ono podlegać ponownemu procedowaniu. Dyrektor OW NFZ raz jeszcze wskazał, że skarżący może ponownie ubiegać się o leczenie uzdrowiskowe, jednakże już w oparciu o nowo wystawione skierowanie. W związku z tym w załączeniu zwrócono skarżącemu skierowanie. Na powyższe pismo Dyrektora OW NFZ z [...] listopada 20155 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucił, że został pozbawiony możliwości leczenia w sanatorium uzdrowiskowym. Przedmiotem badanej skargi skarżący uczynił zatem pismo Dyrektora OW NFZ, którym poinformowano go o obowiązujących przepisach prawa oraz o niewynikającym z nich uprawnieniu dla skarżącego do współdecydowania wraz z organem w zakresie miejsca realizacji leczenie uzdrowiskowego, na które został skierowany potwierdzonym skierowaniem. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na : 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z mocy art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Krótkiego wyjaśnienia przy tym wymaga, że akt (czynność), na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego, musi charakteryzować się tym, że został podjęty w indywidualnej sprawie i skierowany do oznaczonego podmiotu oraz dotyczy uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Aby akt lub czynność organu administracji podlegała kognicji sądów administracyjnych musi mieścić się w kryterium "z zakresu administracji publicznej" oraz musi dotyczyć przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia, jak to już wskazano, jest pismo Dyrektora OW NFZ informujące skarżącego o obowiązujących przepisach prawa oraz o niewynikającym z nich uprawnieniu dla skarżącego do współdecydowania wraz z organem w zakresie wyboru miejsca realizacji leczenie uzdrowiskowego, na które został skierowany potwierdzonym skierowaniem, a tym samym o zwrocie potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe z uwagi na nieuzasadnioną merytorycznie rezygnację skarżącego z tego leczenia. Sąd stwierdza, że pismo to w żadnym razie nie kreuje praw i obowiązków skarżącego. Wydanie i doręczenie tego zawiadomienie rodzi jedynie skutek informacyjny oraz pouczenia skarżącego. Zawiadomienie to nie prowadzi do przyznania skarżącemu żadnych prawa lub nałożenia na niego obowiązku, lecz ma na celu jedynie zawiadomienie go o tym, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie mógł on decydować o miejscu, gdzie będzie realizowane potwierdzone skierowanie go na leczenie uzdrowiskowe. Informacji takiej w ocenie Sądu nie można uznać z pewnością ani za decyzję, czy też postanowienie, jak również za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Procedura w zakresie kierowania na leczenie uzdrowiskowe unormowana została w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 581 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach oraz postanowieniami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz. U. 2011. nr 142, poz. 835), dalej rozporządzenie Ministra Zdrowia. Na podstawie przepisów ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia skierowania na leczenie uzdrowiskowe potwierdzane są zgodnie z kolejnością wpływu do oddziału wojewódzkiego NFZ, tym samym przydzielenie stacjonarnego leczenia uzdrowiskowego w terminie wybranym przez pacjenta, który nie wynika z kolejki osób oczekujących na potwierdzenie świadczenia opieki zdrowotnej, pozostawałoby w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Zarówno w przepisach ustawy o świadczeniach, jak również wśród aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, Sąd nie znalazł przepisów uprawniających świadczeniobiorcę (ubezpieczonego) do indywidualnego określania terminu i miejsca realizacji przez NFZ leczenia uzdrowiskowego. Wręcz przeciwnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia wynika, że potwierdzając skierowanie, oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia określa: 1. rodzaj leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej oraz ich tryb; 2. odpowiedni zakład lecznictwa uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej; 3. datę rozpoczęcia leczenia albo rehabilitacji uzdrowiskowej; w przypadku leczenia uzdrowiskowego w warunkach stacjonarnych - czas trwania; 4. okres leczenia, w przypadku leczenia uzdrowiskowego w warunkach ambulatoryjnych albo rehabilitacji uzdrowiskowej. Bezsprzecznie lekarz specjalista zakwalifikował skarżącego na uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne, które Oddział NFZ potwierdził. Należy zauważyć, że tylko w przypadku określonym w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia, tj. skierowania na leczenie uzdrowiskowe w warunkach ambulatoryjnych, potwierdzonego przez właściwy oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczeniobiorca uzgadnia termin rozpoczęcia leczenia uzdrowiskowego z zakładem lecznictwa uzdrowiskowego, do którego otrzymał skierowanie, nie później niż 14 dni przed dniem rozpoczęcia leczenia. Zakład lecznictwa uzdrowiskowego potwierdza świadczeniobiorcy uzgodniony termin rozpoczęcia leczenia uzdrowiskowego w warunkach ambulatoryjnych w formie pisemnej lub elektronicznej. Reasumując żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie daje świadczeniobiorcom - przy skierowaniu ich na leczenie uzdrowiskowe, możliwości współdecydowania o terminie i miejscu realizacji takiego leczenia. Przepisy prawa nie normują także w żadnym miejscu kwestii "uznania zwrotu skierowania za nieuzasadnione". Zatem, wobec braku takich regulacji prawnych, pismo informujące o zwrocie potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe z uwagi na nieuzasadnioną merytorycznie rezygnacje z jego wykorzystania przez skarżącego, nie może być uznane jako informacja o czynności podjętej przez organ w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 maja 2015 r. sygn. akt II GSK 236/15). Wobec powyższego skarżone pismo jest jednie informacją organu o skutkach nieskorzystania przez skarżącego z potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe. Wobec tego Sąd stwierdza, że skarga jako niedopuszczalna, w świetle art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.