VI SA/Wa 2920/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania skarżącemu T. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący –T. K., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2014 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że nienadesłanie przez skarżącego dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego, w szczególności wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego małżonki, jak również dokumentów związanych z prowadzoną przez niego i jego małżonkę działalnością gospodarczą, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 21 lutego 2014 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Nadmienił w nim, że z uwagi na blisko pół tysiąca postępowań związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością nie jest on w stanie uiścić takiej ilości opłat sądowych, bez bardzo znaczącego uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został złożony w przewidzianym terminie. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny skarżący został wzywany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide zarządzenia z dnia 4 grudnia 2013 r. w aktach sprawy). Sąd rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy i stwierdził, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dla dokonania przez Sąd oceny z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. istotne są zatem złożone przez skarżącego dokumenty obrazujące jego sytuację rodzinną i majątkową. Z powołanego przepisu wynika zatem, iż to wnioskodawca winien wykazać, iż jego dochody i sytuacja majątkowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w tym zakresie. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci. W rubryce 10 Formularza skarżący oświadczył, iż osiąga miesięczny dochód w wysokości 3.000 zł brutto z tytułu umowy o pracę, zaś jego żona z takiego samego tytułu w wysokości 2.115 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że jako osoba fizyczna pełni rolę organu prowadzącego szkoły niepubliczne dla osób dorosłych. Jedyne źródło ich finansowania stanowi dotacja podmiotowa udzielana przez jednostki samorządu terytorialnego, przy czym słuchacze nie ponoszą żadnych kosztów. Jednakże środki pochodzące z dotacji mogą być wydatkowane wyłącznie na bieżącą działalność szkół. Szkoły natomiast nie generują żadnego przychodu i stąd właśnie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 4 grudnia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) zeznań podatkowych za rok 2012 skarżącego i jego małżonki, ewentualnie zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych w tym okresie, b) zaświadczeń pracodawców: skarżącego i jego żony potwierdzających wysokość wynagrodzeń miesięcznych podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, c) dokumentu potwierdzającego zaprzestanie (wykreślenie, zawieszenie) prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej pod nazwą C., a w przypadku kontynuowania działalności gospodarczej, do przedłożenia dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego w 2012 i 2013 roku z tytułu prowadzenia tej działalności, d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (jeżeli skarżący ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), e) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce ich położenia (np. zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości), f) oświadczenia, czy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to kiedy i w jakiej wysokości W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył: 1. wystawione przez pracodawcę żony skarżącego – W. w G. zaświadczenie, że jej dochód z tytułu zatrudnienia na stanowisku Kanclerza wynosi 2115 złotych brutto miesięcznie, 2. wystawione przez pracodawcę skarżącego – C. sp. z o. o. zaświadczenie, że jego dochód z tytułu zatrudnienia na stanowisku Prezesa Spółki wynosi 3 000 złotych brutto miesięcznie, 3. zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego w 2012 roku z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, z którego wynika, iż przy przychodzie na poziomie 32 444, 50 złotych i kosztach jego uzyskania sięgających kwoty 8 730, 26 złotych, osiągnął on dochód na poziomie 23 714 złotych, 4. zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego przez żonę skarżącego w 2012 roku z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, z którego wynika, iż przy przychodzie na poziomie 149 159, 62 złotych i kosztach jego uzyskania sięgających kwoty 177 505, 97 złotych, osiągnęła stratę sięgającą kwoty 28 346, 35 złotych, 5. oświadczenie, iż nie uzyskał dopłat do gruntów rolnych, 6. oświadczenie, iż pełnienie przez skarżącego funkcji organu prowadzącego szkoły niepubliczne nie jest działalnością gospodarczą. Skarżący nie przedłożył natomiast wyciągów z rachunków bankowych (swoich i żony), nie wyjaśnił także, czy jakikolwiek rachunek bankowy posiada on sam lub jego żona. Biorąc pod uwagę zarówno informacje ujęte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i zakres przedstawionych przez skarżącego dokumentów, stwierdzić należy, że nie udokumentowano w sposób pełny sytuacji majątkowej, skarżącego, dającej podstawę do ustalenia, jakimi środkami miesięcznie dysponuje on i pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona i małoletnie dzieci, bowiem nie dołączono wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nie oświadczył przy tym, iż ani on ani jego żona nie posiadają żadnych rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżący, jak też jego żona, posiadają rachunki bankowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący nie przedstawił ponadto żadnych dokumentów dotyczących kwestii prowadzenia przez niego, jak również przez jego małżonkę działalności gospodarczej, podczas, gdy z treści złożonych zeznań podatkowych za rok 2012 wynika, iż taką działalność skarżący oraz jego małżonka prowadzą. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.