VI SA/Wa 2932/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-28
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Jakub Linkowski, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz towaru niebezpiecznego cysterną, która nie ma wpisanego konkretnego towaru w załączniku do świadectwa dopuszczenia, stanowi naruszenie przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i umowy ADR, nawet jeśli cysterna posiada kod dopuszczający do przewozu innych towarów niebezpiecznych lub spełnia wyższe wymagania techniczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak wpisania konkretnego towaru niebezpiecznego w załączniku do świadectwa dopuszczenia cysterny stanowi naruszenie przepisów, nawet jeśli cysterna spełnia wyższe wymagania techniczne lub posiada kod dopuszczający do przewozu innych towarów. Organy administracji są związane ostateczną decyzją administracyjną określającą dopuszczone do przewozu towary, a rozszerzenie tego wykazu nie jest możliwe bez odpowiedniej procedury. Brak wpływu na powstanie naruszenia musi być udowodniony przez stronę, a sama niewiedza lub niedbalstwo nie zwalnia z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę cywilną za przewóz towaru niebezpiecznego cysterną, która nie miała wpisanego tego konkretnego towaru w załączniku do świadectwa dopuszczenia. Skarżący zarzucili organom błędną wykładnię przepisów ADR i ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, twierdząc, że cysterna była odpowiednia do przewozu, a naruszenie nie nastąpiło. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając naruszenie za udowodnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A.S. i G. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
1 UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4, art. 11 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 227 poz. 1367 ze zm.) przepisu 1.4.1.1, 1.4.3.3, 5.4.1.1.6.2.2, 7.4.1 9.1.3.5 załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), przepisu lp. 1.1.1 pkt 4 oraz Ip. 3.1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, po rozpatrzeniu odwołania A. S. i G. S. wspólników spółki cywilnej: "F" utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.300 złotych.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że kara została nałożona za przewóz towaru niebezpiecznego z dokumentem przewozowym, o którym mowa w pkt 2 lub 3, albo bez dokumentu przewozowego oraz przewóz towaru niebezpiecznego nieodpowiednim do takiego przewozu środkiem transportu lub w nieodpowiednim urządzeniu transportowym, które to naruszenia zostały ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości J., ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Zespołem, pojazdów był wykonywany krajowy transport drogowy towaru niebezpiecznego [...] próżnym nieoczyszczonym pojazdem cysterną. Kierowca okazał świadectwo dopuszczenia [...] kontrolowanej naczepy, zgodnie z którym ww. towar nie był wymieniony w załączniku zawierającym wykaz towarów niebezpiecznych dopuszczonych do przewozu w cysternie.
Organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia.
Wskazał, iż w dokumencie przewozowowym brak było informacji wymaganej zgodnie z przepisem 5.4.1.1.6.2.2 umowy ADR. Stosownie do przepisu 1.1 pkt 4 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, przewóz towaru niebezpiecznego z dokumentem przewozowym, o którym mowa w pkt. 2 lub 3, albo bez dokumentu przewozowego, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 300 złotych.
Odnośnie naruszenia Ip. 3.1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych organ stwierdził, że zgodnie z okazanym świadectwem dopuszczenia ADR nr [...], w kontrolowanej naczepie ciężarowej dopuszczono przewóz jedynie towarów wymienionych w załączniku do tego świadectwa, w którym bezspornie nie wymieniono przewożonego w dniu kontroli towaru niebezpiecznego [...]. Tym samym kontrolowana cysterna była nieodpowiednim urządzeniem transportowym do przewozu towaru niebezpiecznego [...].
W dalszej części uzasadnienia GITD odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne. Argumentował, że wzór dokumentu świadectwa dopuszczenia ma charakter ściśle sformalizowany, a w konsekwencji podstawowe znaczenie ma sposób wypełnienia jego poszczególnych rubryk. Podkreślił, że nie jest sporne, że rubryka okazanego świadectwa nr [...] określająca dopuszczenie kontrolowanej cysterny na podstawie kodu cysterny (hierarchii cystern) została wykreślona. Wywodził, że zmiana sposobu klasyfikacji danego materiału niebezpiecznego w żaden sposób nie wpływa na możliwość rozszerzenia zamkniętego katalogu towarów niebezpiecznych dopuszczonych do przewozu zgodnie z świadectwem dopuszczenia danej cysterny. Dodał, że nie ma podstaw do przyjęcia, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym nie mogła zapobiec, stosownie do treści art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Wyjaśnił nadto, że strona została prawidłowo zawiadomiona o wszczętym postępowaniu administracyjnym i brała w nim czynny udział.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. S. i G. S. wspólnicy spółki cywilnej: "F" zwani dalej skarżącymi, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania ewentualnie ich uchylenie do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.
Podnieśli zarzut naruszenia:
- 7.4.1. załącznika do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957r. (Dz. U. z 2013r. poz. 267) poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie przepisu 1.4.1.1, 1.4.3.3, 5.4.1.1.6.2.2, 9.1.3.5 wspomnianej Umowy (ADR);
- lp. 3.1 załącznika do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 201 lr. nr 227 poz. 1367 ze zm.) poprzez jego bezpodstawne zastosowanie;
- art. 109 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych poprzez pominiecie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego za powstanie naruszenia;
- art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części,
- przepisu art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawas
- art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
-art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
- art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi, skarżący stwierdzili m.in., iż kontrolujący oparł się tylko i wyłącznie o informacje zawarte w załączniku do świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych nr [...] z dnia [...].12.2011 r., w którym nie wymieniono towaru niebezpiecznego [...]i pominął przepisy Umowy ADR regulujące poprawność doboru środka transportu do przewozu konkretnego towaru niebezpiecznego. Skarżący wywodzili, że organ nie uwzględnił dowodów jakie przedstawili w trakcie postępowania, wskazujących, że do naruszenia przepisów nie doszło. Wskazali, że w oparciu o przepis 2.1.3.5.5 Umowy ADR dopuszczono uproszczoną klasyfikację odpadów niebezpiecznych, których skład nie jest dokładnie znany, pod warunkiem, że ich właściwości nie odpowiadają kryteriom określonym dla I grupy pakowania. Odpady takie klasyfikowane są do właściwej pozycji i.n.o. w klasie odpowiadającej zagrożeniu dominującemu, do II grupy pakowania. Nowelizacja umożliwia uproszczoną klasyfikację odpadów niebezpiecznych, których skład nie jest dokładnie znany, pod warunkiem, że nie stwarzają one zagrożenia dla środowiska wodnego i nie stwarzają żadnych innych zagrożeń zdefiniowanych w ADR. Odpady takie klasyfikowane są - odpowiednio do stanu skupienia - do pozycji [...] (odpady stałe) lub [...] (odpady ciekłe), do III grupy pakowania. Zatem dotychczasowa klasyfikacja odpadów niebezpiecznych, jakimi są oleje przepracowane (zużyte), uległa zmianie z [...] na [...], co jednak nie zmienia faktu, iż w dalszym ciągu jest to ten sam towar niebezpieczny, który przez cały czas charakteryzował się takim samym zagrożeniem dla środowiska naturalnego. Tak więc zakwestionowanie przez kontrolującego właściwości technicznych pojazdu marki [...] o nr rej. [...] jest nielogiczne albowiem właściwości techniczne legitymują go do przewozu towarów niebezpiecznych, które charakteryzują się dużo większymi zagrożeniami, nie tylko dla środowiska naturalnego.
Skarżący zwrócili uwagę na treść przepisu 7.4.1. Umowy ADR, zgodnie z którym towary niebezpieczne mogą być przewożone w cysternach tylko wówczas, gdy w kolumnach (10) lub (12) tabeli A w dziale 3.2 występuje kod cysterny lub gdy właściwa władza zezwoliła na taki przewóz zgodnie z przepisami podanymi pod 6.7.1.3. Przewóz powinien odbywać się zgodnie z przepisami działów 4.2, 4.3, 4.4 lub 4.5. Pojazdy, w tym samochody ciężarowe, pojazdy ciągnące, przyczepy lub naczepy, powinny odpowiadać przepisom działów 9.1, 9.2 i rozdziału 9.7.2 dotyczącym wymaganego pojazdu, zgodnie ze wskazaniem zawartym w kolumnie (14) tabeli A w dziale 3.2.
Stwierdzili, iż w przypadku towaru niebezpiecznego UN 3082 w kolumnie (10) występuje oznaczenie przepisu szczególnego "TP1" i "TP29". Identyczne oznaczenie widnieje przy towarze niebezpieczny [...], który został wymieniony w wykazie materiałów zgłoszonych do świadectwa dopuszczenia kontrolowanej cysterny. Co więcej, Transportowy Dozór Techniczny dopuścił przewóz, kwestionowanym przez kontrolującego pojazdem, towaru niebezpiecznego [...] zakwalifikowanego nawet do "I" grupy pakowania. Skarżący zauważyli, że towar niebezpieczny [...] zakwalifikowany jest jedynie do "III" grupy pakowania. W ocenie skarżących w takim przypadku nie można stawiać zarzutu przewozu drogowego towaru niebezpiecznego [...] pojazdem do tego niedopuszczonym.
Skarżący stwierdzili, że w odniesieniu do zapisów zawartych w kolumnie (12) tabeli A działu 3.2 Umowy ADR nie sposób pominąć zapisów, które wskazują na kod cysterny "[...]" jako wymagany do przewozu towaru niebezpiecznego [...] jak również faktu, iż w świadectwie dopuszczenia pojazdu cysterny uprawniony organ określił kod cysterny jako [...]. Mając na uwadze treść przepisu 4.3.4.1.2 Umowy ADR, a dokładniej dane zawarte w tabeli określającej racjonalne zastosowanie cystern, w ocenie skarżących, kod jaki został nadany kontrolowanej cysternie jest właściwy do przewozu towaru niebezpiecznego, dla którego przewidziano przewóz w cysternie o kodzie "[...]". Ponadto, rozpatrując informacje zawarte w kolumnie (14) tabeli A działu 3.2. Umowy ADR właściwym pojazdem do przewozu towaru niebezpiecznego [...], zgodnie z przepisem 9.1.1.2 Umowy ADR, jest pojazd oznaczony symbolem "AT" które to oznaczenie widnieje w świadectwie dopuszczenia kwestionowanego pojazdy cysterny. Co więcej, kontrolowany pojazd posiada również oznaczenie kodem "FL" co zgodnie z przepisem 7.4.2. Umowy ADR umożliwia zastąpienie nim pojazdu o kodzie "AT" na co zwrócił uwagę również kontrolujący w protokole kontroli.
W związku z tak jasno wskazanymi przepisami świadczącymi o prawidłowości wykonywania kontrolowanego przewozu organ II instancji przyznał, iż powyższa argumentacja jest prawidłowa jednakże brak oznaczenia kodu towaru niebezpiecznego [...] w świadectwie dopuszczenia ADR stał się argumentem do podważenia właściwości technicznych kontrolowanego pojazdu cysterny do przewozu towaru niebezpiecznego [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, oparte one zostały tylko i wyłącznie na braku wskazania, w załączniku do świadectwa dopuszczenia nr [...] z dnia [...].12.2011 r., towaru niebezpiecznego [...]. Mimo potwierdzenia przez organy obu instancji faktu posiadania odpowiedniego kodu dopuszczenia cysterny do przewozu towaru niebezpiecznego [...] zastosowano sankcję wynikającą z lp. 3.1. załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
Równie istotną dla sprawy jest błędna interpretacja, przez organy obu instancji, przepisu 7.4.1. Umowy ADR, zgodnie z którym towary niebezpieczne mogą być przewożone w cysternach tylko wówczas, gdy w kolumnach (10) lub (12) tabeli A w dziale 3.2 występuje kod cysterny lub gdy właściwa władza zezwoliła na taki przewóz zgodnie z przepisami podanymi pod 6.7.1.3. Zastosowanie spójnika "lub" oznacza, że wystarcza spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek wynikających z przepisu prawa. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę fakt, iż kontrolowany pojazd cysterna posiadał kod cysterny odpowiedni do przewozu towaru niebezpiecznego [...] do naruszenia przepisów Umowy ADR nie doszło.
Nadto organ odwoławczy zbagatelizował fakt powołania się przez organ I instancji na nieistniejący przepis lp. 4.1.1. załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych w odniesieniu do naruszenia polegającego na przewozie towaru niebezpiecznego z nieprawidłowo wypełnionym dokumentem przewozowym. Jeżeli tak, to mógł przecież wykazać się w stosunku do strony podejściem równie dobrodusznym.
Skarżący wskazali na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06. Podnieśli, że Transportowy Dozór Techniczny odpowiedzi na zapytanie czy pojazd marki [...] o nr rej. [...] spełnia wymagania do przewozu [...], pismem z dnia [...].08.2014 r. poinformował iż pojazd ten został dopuszczony do przewozu m.in. towaru niebezpiecznego [...] w 2005 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z art. ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych przewóz drogowy towarów niebezpiecznych oznacza każde przemieszczenie towarów niebezpiecznych pojazdem po drodze publicznej lub po innych drogach ogólnodostępnych, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przewozu oraz czynności związanych z tym przewozem;
Stosownie do art. ust. 2 pkt 8 tej ustawy uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych są podmioty wymienione w ADR, RID lub ADN lub jednostka wojskowa, prowadzące działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych.
W myśl art. 4 w/w ustawy w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio ADR, RID lub ADN.
Jak stanowi art. 11 omawianej ustawy obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy.
W Dziale 1.4 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), regulującym obowiązki uczestników przewozu w zakresie bezpieczeństwa jako uczestnicy przewozu zostali wskazani- nadawca, przewoźnik, odbiorca, załadowca, pakujący, napełniający, operator kontenera cysterny/cysterny przenośnej oraz rozładowca.
Zgodnie z definicjami zawartymi w umowie "Przewóz" oznacza przemieszczanie towarów niebezpiecznych, z uwzględnieniem postojów koniecznych z punktu widzenia warunków transportu oraz z uwzględnieniem okresów wynikających z warunków ruchu drogowego, w których towary niebezpieczne znajdują się w pojazdach, cysternach i kontenerach, przed, podczas i po przemieszczeniu, Określenie "towary niebezpieczne" oznacza takie materiały i przedmioty, których międzynarodowy przewóz drogowy jest zabroniony lub dozwolony pod pewnymi warunkami ustalonymi w załącznikach A i B;
Zgodnie z art. 5 umowy ADR przewozy, do których ma zastosowanie niniejsza Umowa, podlegają krajowym lub międzynarodowym przepisom dotyczącym w ogóle ruchu drogowego, międzynarodowego przewozu drogowego i handlu międzynarodowego.
Przepis 7.4.1 umowy ADR stanowi, iż towary niebezpieczne mogą być przewożone w cysternach tylko wówczas, gdy w kolumnach (10) lub (12) tabeli A w Dziale 3.2 występuje kod cysterny lub, gdy właściwa władza zezwoliła na taki przewóz zgodnie, z przepisami podanymi pod 6.7.1.3. Przewóz powinien odbywać się zgodnie z przepisami działów 4.2, 4.3, 4.4 lub 4.5. Pojazdy, w tym samochody ciężarowe, pojazdy ciągnące, przyczepy lub naczepy, powinny odpowiadać przepisom działów 9.1, 9.2 i rozdziału 9.7.2 dotyczącym wymaganego pojazdu, zgodnie ze wskazaniem zawartym w kolumnie (14) tabeli A w dziale 3.2.
Wzór świadectwa dopuszczenia pojazdów przewożących niektóre towary niebezpieczne został wskazany w przepisie 9.1.3.5 umowy ADR.
Rubryka 10 świadectwa dopuszczenia określa towary niebezpieczne dopuszczone do przewozu w pojeździe cysternie. Zgodnie z pkt. 10.2 wzoru świadectwa w przypadku pojazdu-cysterny mogą być przewożone jedynie materiały dopuszczone na podstawie kodu cysterny i przepisów szczególnych podanych w pkt 9 lub mogą być przewożone jedynie następujące materiały (klasa, numer UN oraz - jeżeli to konieczne - grupa pakowania i prawidłowa nazwa przewozowa).
Uwaga 5 dotyczy materiałów przypisanych do kodu cysterny podanego w pkt. 9 lub do innego kodu cysterny dopuszczonego na podstawie hierarchii cystern podanej pod 4.3.3.1.2 lub 4.3.4.1.2, z uwzględnieniem mających zastosowanie wymagań szczególnych.
Cytowane przepisy są jasne i nie wymagają interpretacji. Wzór dokumentu świadectwa dopuszczenia ma charakter sformalizowany, a zatem podstawowe znaczenie ma prawidłowy sposób wypełnienia poszczególnych rubryk.
Nie jest w zasadzie sporne, że zgodnie z okazanym świadectwem dopuszczenia ADR nr [...], w kontrolowanej naczepie ciężarowej dopuszczono przewóz jedynie towarów wymienionych w załączniku do tego świadectwa, w którym nie wymieniono przewożonego w dniu kontroli towaru niebezpiecznego [...]. Tym samym zasadnym jest stwierdzenie organu, że kontrolowana cysterna była nieodpowiednim urządzeniem transportowym do przewozu towaru niebezpiecznego [...].
Organ odwoławczy nie kwestionował twierdzeń skarżących odnośnie argumentacji odnoszącej się do grupy pakowania przewożonego towaru, która zgodnie z definicją zawartą w przepisie 1.2 umowy ADR oznacza "małe zagrożenie" podczas gdy wykaz towarów dopuszczonych do przewozu w kontrolowanej cysternie zawierał towary niebezpieczne I grupy pakowania przypisanej do materiałów stwarzających "duże zagrożenie" a kontrolowana cysterna o kodzie [...], zgodnie z hierarchią cystern określoną przepisem 4.3.4.1.2 umowy ADR spełniała wyższe wymagania od wymaganych dla cysterny dopuszczonej do przewozu towaru niebezpiecznego [...] jednakże zasadnie uznał, że powyższe nie ma znaczenia dla rozprzęgnięcia sprawy.
Jak wynika z akt sprawy rubryka świadectwa nr [...] określająca dopuszczenie kontrolowanej cysterny na podstawie kodu cysterny (hierarchii cystern) została wykreślona. Zatem argumenty odnoszące się do spełniania przez cysternę wyższych wymagań od wymaganych dla cysterny dopuszczonej do przewozu towaru niebezpiecznego [...] nie mają wpływu na wynik sprawy. Jednocześnie w odnoszącej się do kontrolowanej cysterny (nieskreślonej) rubryce określono - "mogą być przewożone jedynie następujące materiały" co wyklucza możliwość uznania dopuszczenia do przewozu towaru niebezpiecznego niewymienionego w wykazie.
Sąd podziela stanowisko organu, że w przypadku gdy w pkt. 10.2 świadectwa dopuszczenia ADR podano wykaz materiałów dopuszczonych do przewozu, (poprzez określenie klasy i numer UN), wykluczona jest możliwość uznania dopuszczenia do przewozu innych towarów niebezpiecznych bez względu na hierarchię cystern, przypisaną grupę pakowania czy oznaczenie środka transportu określonego rubryką 7 świadectwa. Jak trafnie podkreślił organ świadectwo dopuszczenia, zgodnie z przepisem art. 60 ust. 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych wydawane jest przez Dyrektora TDT w drodze decyzji administracyjnej a organy Inspekcji Transportu Drogowego są związane decyzją ostateczną innego organu, wydaną w zakresie jego właściwości i nie są uprawnione do rozszerzenia wykazu dopuszczonych do przewozu towarów niebezpiecznych ostateczną decyzją wydaną przez Dyrektora TDT. W niniejszej sprawie wykaz dopuszczonych do przewozu towarów niebezpiecznych został określony w ostatecznej decyzji administracyjnej, którą przedłużono ważność świadectwa dopuszczenia nr [...].
Odnosząc się do stanowiska skarżących dotyczącego wprowadzenia uproszczonej klasyfikacji odpadów niebezpiecznych, wyrażoną przepisem 2.1.3.5.5 należy wskazać, że zmiana sposobu klasyfikacji danego materiału niebezpiecznego nie wpływa na możliwość rozszerzenia zamkniętego katalogu towarów niebezpiecznych dopuszczonych do przewozu zgodnie z świadectwem dopuszczenia danej cysterny.
Jak stanowi 2.1.3.5.5 umowy ADR jeżeli materiał, który ma być przewożony jest odpadem o składzie słabo zdefiniowanym, to jego zaklasyfikowanie do numeru UN i do grupy pakowania, zgodnie z 2.1.3.5.2, może opierać się na wiedzy nadawcy odpadu, z uwzględnieniem wszystkich dostępnych danych technicznych i bezpieczeństwa wymaganych przez obowiązujące przepisy dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska.W razie wątpliwości, należy przyjąć najwyższy poziom niebezpieczeństwa. Jeżeli jednak, na podstawie znajomości składu odpadu oraz właściwości fizycznych i chemicznych znanych składników, możliwe jest wykazanie, że właściwości odpadu nie odpowiadają kryteriom kierującym do I grupy pakowania, to odpad może zostać sklasyfikowany domyślnie do II grupy pakowania do najodpowiedniejszej pozycji i.n.o. Jednakże, jeżeli wiadome jest, że odpad ma tylko właściwości zagrażające środowisku, to może być zaliczony do III grupy pakowania, pod [...] lub [...]. Procedura ta nie może być stosowana w odniesieniu do odpadów zawierających materiały wymienione pod 2.1.3.5.3, materiały klasy 4.3, materiały, jeżeli są one wymienione pod 2.1.3.7, lub materiały, które nie są dopuszczone do przewozu zgodnie z 2.2.x.2.
Cytowany przepis nie wskazuje zatem żeby cysterny dopuszczone zgodnie z pkt. 10.2 wzoru świadectwa do przewozu konkretnych, określonych klasą i numerem UN towarów niebezpiecznych mogły zostać dopuszczone do przewozu innych, nieokreślonych w świadectwie towarów niebezpiecznych jak również nie odnosi się konkretnie do towaru niebezpiecznego [...], określając w sposób generalny sposób zaliczania do numeru UN odpadu, którego skład nie jest dokładnie znany.
Odnosząc się do argumentacji skarżących, żeTransportowy Dozór Techniczny poinformował iż kontrolowany pojazd został dopuszczony do przewozu m.in. towaru niebezpiecznego [...] w 2005 r., należy zauważyć, że cysterna była dopuszczona do przewozu m.in. w/w towaru niebezpiecznego w okresie eksploatacji do roku 2009. Rozszerzenie wykazu towarów niebezpiecznych o towar zakwalifikowany wg umowy ADR nr [...], materiał zagrażający środowisku, ciekły I.N.O klasa 9, kod identyfikacyjny 6 grupa pakowania III wymagało przeprowadzenia odpowiednich badań eksploatacyjnych.
W ocenie Sądu, pozostaje bez znaczenia, że zakres badań cystern umożliwiający weryfikację ich parametrów do przewozu towaru niebezpiecznego [...] jest taki sam jak do przewozu towaru niebezpiecznego [...] albowiem okoliczność ta nie świadczy o tym, że dana cysterna uzyska pozytywny wynik badania. Natomast to, że zbiornik odpowiadał wymaganiom do przewozu towaru niebezpiecznego [...] przed przeprowadzeniem badań pod kątem rozszerzenia listy towarów o ten towar, nie zmienia faktu, że zgodnie z okazanym świadectwem dopuszczenia ADR nr [...], w kontrolowanej naczepie ciężarowej dopuszczono przewóz jedynie towarów wymienionych w załączniku do tego świadectwa, w którym nie wymieniono przewożonego w dniu kontroli towaru niebezpiecznego [...].
Sąd podziela także stanowisko organu, że skarżący nie przedstawili dowodów wskazujących, że nie mieli wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym nie mogła zapobiec a zatem w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności o których mowa w art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
Okoliczności wyłączające odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie powinien udowodnić podmiot wykonujący przejazd, bowiem to on wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki. Na skarżących zatem jako uczestnikach przewozu towarów niebezpiecznych spoczywa ciężar wykazania, że dołożyli należytej staranności i nie mieli wpływu na naruszenie prawa. Sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, by nie dochodziło do łamania prawa. Organ nie miał obowiązku poszukiwania dowodów na obalenie własnych, prawidłowych ustaleń. Organ ustala jedynie czy doszło do naruszenia przepisów i z tego obowiązku wywiązał się należycie. Uczestnik przewozów jest zobligowany natomiast wykazać okoliczności o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., jeżeli w jego ocenie takie zaistniały.
Należy podkreślić, że nie wystarczy zakwestionowanie swojej odpowiedzialności, należy przedstawić jeszcze dowody na dochowanie w powyższym zakresie należytej staranności. Brak winy musi zatem realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność musi wykazać dołożenie należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej zgodnie z prawem. Argumenty organu w tym zakresie nie można uznać za chybione lub nieprawidłowo wskazane. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów towarów niebezpiecznych, należy mieć na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa więc na zwiększenie wymagań wobec takiego podmiotu. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 109 ww. ustawy. Naruszenie norm prawa bezwzględnie obowiązującego świadczy o niedochowaniu przez stronę należytej staranności oraz o jej wpływie na powstanie naruszenia.
Odnośnie użytego przez ustawodawcę pojęcia "braku wpływu" wskazać także należy, że zgodnie z przyjętymi w orzecznictwie poglądami brak wpływu na powstanie naruszenia ma miejsce, gdy naruszenie następuje na skutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot przy dochowaniu należytej staranności nie mógł przewidzieć. Brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby prowadzona działalność gospodarcza była wykonywana zgodnie z przepisami prawa. W ocenie Sądu skarżący nie przedstawili w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ani okoliczności, ani tym bardziej dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
W tej sytuacji, należy uznać, że organy administracji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
-----------------------
13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło