VI SA/Wa 2954/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-28
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Sławomir Kozik, Anna Fyda-Kawula
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki komandytowej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, nawet jeśli spółka nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej lub była zawieszona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki komandytowej, gdy spółka jest wpisana do rejestru, przesądza o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Nie ma znaczenia, czy spółka faktycznie prowadziła działalność gospodarczą lub czy jej działalność była zawieszona. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa wraz z okresem posiadania statusu wspólnika, od momentu wpisu spółki do rejestru do momentu jej wykreślenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która ustaliła, że K. B. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik kilku jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowej w określonych okresach. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęcia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność oraz twierdząc, że nie była jedynym wspólnikiem w spornych okresach lub że spółki nie prowadziły faktycznie działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z 18 lipca 2024 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ"), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 oraz art. 102 ust. 7 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 146, dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a.") orzekł, że K. B. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik:
1) jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością:
a) [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) KRS [...], NIP [...]w okresie od 16 sierpnia 2005 r. do 20 września 2006 r.,
b) [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) KRS [...], NIP [...]w okresie od 16 sierpnia 2005 r. do 31 marca 2014 r.,
c) [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ KRS [...], NIP [...] w okresie od 10 stycznia 2007 r. do 7 kwietnia 2014 r.,
2) spółki komandytowej [....] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA KRS [...], NIP [...] w okresie od 5 października 2007 r. do 7 kwietnia 2014 r. i od 9 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2018 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. pismem znak [...] z 8 grudnia 2023 r. uzupełnionym dalszą korespondencją na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach, wystąpił z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Strony z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółek: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o. o. i [..] Sp. z o.o. S.k.
Organ wskazał, że pismem z 8 maja 2024 r. poinformowano Stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia jej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółek oraz o możliwości złożenia wyjaśnień i wglądu do zgromadzonej dokumentacji, zgodnie z art. 10 i art. 73 § 1 K.p.a. Ww. nie udzieliła odpowiedzi w sprawie.
Organ wyjaśnił, że w wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, pismem z 7 czerwca 2024 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego w G. X Wydziału Gospodarczego KRS o przedłożenie umowy potwierdzającej nabycie i zbycie udziałów przez ww. w spółce [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ KRS [...], NIP [...]. Ww. Sąd korespondencją z 20 czerwca 2024 r. przekazał wymagane dokumenty.
Organ wskazał, że wobec powyższego, pismem z 26 czerwca 2024 r. poinformowano Stronę o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie oraz o terminie wydania przez organ decyzji. Strona pozostawiła pismo bez odpowiedzi.
Prezes NFZ wyjaśnił następnie, że zgodnie z danymi zawartymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, Strona figurowała jako wspólnik następujących spółek (wg stanu na dzień: 16 lipca 2024 r.):
1) [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) z siedzibą w R.14.08.2002 r. zarejestrowanej w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr KRS [...], NIP [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w ww. rejestrze (Dział 1, Rubryka 7- dotyczącym danych wspólników) Strona w okresie od 8.11.2005 r. do 24.11.2006 r. byłą jedynym wspólnikiem ww. spółki posiadającym całość jej udziałów. Ponadto spółka dokonała zawieszenia od 1.09.2019 r. W dniu 25.07.2023 r. powyższa spółka została wykreślona z rejestru (data uprawomocnienia 22.08.2023 r.). Z pozyskanej z Sądu Rejonowego w G. kopii umowy sprzedaży udziałów Rep. [...] nr [...] z dnia 16.08.2005 r. wynika, że Pan T. M. w ww. dacie zbył na rzecz Strony 3 udziały w kapitale zakładowym spółki i tym samym Strona stała się jedynym jej wspólnikiem. Powyższe zostało notarialnie potwierdzone w dniu 16.08.2005 r. Następnie na podstawie kopii umowy sprzedaży udziałów Rep. [...] nr [...]z 20.09.2006 r. - Strona zbyła 3 udziały w kapitale zakładowym spółki na rzecz nowego wspólnika tj. G.B., tracąc status wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Powyższe zostało notarialnie potwierdzone w dniu 20.09.2006 r.,
2) [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) z siedzibą w M. w dniu 10.01.2003 r. zarejestrowanej w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr KRS [...], NIP [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w ww. rejestrze (Dział 1, Rubryka 7- dotyczącym danych wspólników), Strona w okresie od 18.11.2005 r. do 29.09.2014 r. była jedynym wspólnikiem ww. spółki posiadającym całość jej udziałów.
Z przekazanej przez ZUS kopii umowy sprzedaży udziałów Rep. [...] nr [...] z dnia 16.08.2005 r. wynika, że Pan T. M. w ww. dacie zbył na rzecz Strony 3 udziały w kapitale zakładowym spółki i tym samym Strona stała się jedynym jej wspólnikiem. Powyższe zostało notarialnie potwierdzone w dniu 16.08.2005 r. Następnie z kopii umowy kupna-sprzedaży udziałów z 1.08.2014 (wg wpisu do KRS: Rep. [...] nr [...] z 29.08.2014 r.) wynika, że Strona w ww. dacie zbyła całość udziałów spółki na rzecz nowego wspólnika tj. I. B., tracąc status wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Powyższa spółka dokonała zawieszenia w okresie od 1.04.2014 r. do 27.05.2015 r.,
3) [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w R. 10.01.2007 r. zarejestrowanej w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr KRS [...], NIP [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w ww. rejestrze (Dział 1, Rubryka 7- dotyczącym danych wspólników). Strona w okresie od 10.01.2007 r. do 1.07.2019 r. była jedynym wspólnikiem ww. spółki posiadającym całość jej udziałów. Powyższa spółka dokonała zawieszenia od 8.04.2014 r. Brak informacji o jej wznowieniu, natomiast 1.07.2019 r. spółka została wykreślona z rejestru (data uprawomocnienia 20.07.2019 r.). Zgodnie z regulacją prawną, dokonane zawieszenie spółki skutkowało wyłączeniem Strony z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego od 8.04.2014 r. do dnia wykreślenia tej spółki z rejestru KRS,
4) [....] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w R. 5.10.2007 r. zarejestrowanej w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr KRS [...], NIP [...] . Zgodnie z danymi zawartymi w ww. rejestrze (Dział 1, Rubryka 7- dotyczącym danych wspólników), Strona w okresie od 5.10.2007 r. do 31.12.2018 r. była wspólnikiem ww. spółki. Powyższa spółka dokonała zawieszenia w okresie od 8.04.2014 r. do 8.04.2016 r. W dniu 31.12.2018 spółka została wykreślona z rejestru (data uprawomocnienia 30.01.2019 r.). Zgodnie z regulacją prawną, dokonane zawieszenie spółki skutkowało wyłączeniem Strony z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego od 8.04.2014 r. do 8.04.2016 r.
Organ następnie po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wskazał, że podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez Stronę jest fakt posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Prezes NFZ stwierdził, że biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności umowy nabycia/zbycia udziałów w spółkach z o.o. należy uznać, że Strona była osobą prowadzącą pozarolnicze działalności - jednoosobowe spółki z o.o. - w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, a tym samym była objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z ww. tytułu w okresach posiadania statusu wspólnika jednoosobowych spółek z o.o. z uwzględnieniem okresów ich zawieszenia.
Organ też stwierdził, że status wspólnika spółki komandytowej kwalifikuje daną osobę do objęcia jej ubezpieczeniem obowiązkowym. Wobec powyższego ramy czasowe objęcia ubezpieczeniem wyznacza okres pomiędzy uzyskaniem statusu wspólnika spółki komandytowej, a datą utraty tego statusu.
Organ wyjaśnił, że ustalając obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego Strony z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika jednoosobowych spółek z o.o. i spółki komandytowej, wziął pod uwagę informacje i dokumenty przekazane przez ZUS i Sąd Rejonowy w G., a także dane zawarte w Rejestrze Przedsiębiorców KRS.
W konsekwencji, organ uznał, że zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy obowiązującej od 1 października 2004 r., Strona podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowych spółek z o.o. i spółki komandytowej, w okresach wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zaskarżyła decyzję Prezesa NFZ z 18 lipca 2024 r. w całości wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, skutkujące wadliwą oceną i uznaniem, iż Skarżąca podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu wspólnika w spółkach z o.o. oraz w spółce komandytowej,
2) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1230 ze zm., dalej: "ustawa systemowa"), poprzez przyjęcie wadliwej wykładni pojęcia "osoba prowadząca pozarolniczą działalność" w kontekście tytułu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżąca jako wspólnik w spółkach z o.o. oraz spółce komandytowej podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż jako jedyny wspólnik jest kwalifikowana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą,
3) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, poprzez ich zastosowanie i przyjęcie wskazanych wyżej przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza uznanie, iż Skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego we wskazanych spółkach z o.o. oraz spółce komandytowej.
Skarżąca, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi, na okoliczności wynikające z treści niniejszego pisma, z uwagi na fakt, iż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, w tym: 1) odpis KRS (Spółka [...] SP. Z O.O), 2) umowy sprzedaży udziałów, 3) odpis KRS (Spółka [...] SP. Z O.O.), 4) odpis KRS (Spółka [....] SP. Z O.O.), 5) odpis KRS (Spółka [...]SPÓŁKA Z 0.0. SPÓŁKA KOMANDYTOWA) – na okoliczność ustalenia faktu, iż Skarżąca nie spełnia przesłanek do podlegania ubezpieczeniom społecznym jako jednoosobowy wspólnik spółek z o. o. oraz spółki komandytowej.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowych spółek z o.o. oraz spółki z o.o. spółki komandytowej, albowiem nie była ona we wskazywanych spółkach, w określonych okresach - ich jedynym wspólnikiem. Ponadto, w pewnych okresach działalność spółek nie była faktycznie prowadzona (w szczególności spółka z o.o. spółka komandytowa) – co zwalnia z obowiązku opłacania składki zdrowotnej.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
W przedmiotowej sprawie Prezes NFZ stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Skarżącej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnika trzech jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnika spółki komandytowej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, z którego wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi (od 20 września 2008 r., – z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie – przepisów o swobodzie działalności gospodarczej – obecnie od 30 kwietnia 2018 r. – przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników).
Zgodnie z definicją z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, jest nią osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlega spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnik spółki komandytowej.
Dodania też wymaga, że zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak natomiast wynika z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Z powyższej regulacji wynika, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnik spółki komandytowej istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania.
Oznacza to, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowej jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie, w którym posiada status wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub wspólnika spółki komandytowej.
Jak wynika z art. 165 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 z późn. zm., dalej: "K.s.h."), do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga się wpisu do rejestru. Zgodnie natomiast z art. 272 K.s.h., rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru.
Ponadto, jak wynika z art. 109 § 1 K.s.h., spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Zgodnie z natomiast z art. 103 § 1 K.s.h., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale do spółki komandytowej stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle zaś art. 84 § 2 K.s.h., rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru.
Z cyt. regulacji prawnej można wywieść, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub wspólnik spółki komandytowej posiada status wspólnika tej spółki w okresie kiedy spółka jest wpisana do rejestru i w tym też okresie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik – w niniejszej sprawie, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowej. Ponadto z regulacji tej wynika, że sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki komandytowej przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę w okresie, w którym spółka jest wpisana do rejestru i niezależnie od uzyskiwania z tej działalności przychodów. Ustawodawca przyjął bowiem rozwiązanie, zgodnie z którym o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika, w niniejszej sprawie, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowej rozstrzyga w istocie sam fakt istnienia spółki, który zamyka się w okresie od momentu wpisania spółki do rejestru do momentu jej wykreślenia z rejestru.
Wskazania wymaga, że w wyroku z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05 oraz postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że sam fakt niewykonywania usług i nieosiągania przychodu z działalności nie uzasadnia przerwy w jej prowadzeniu powodującej uchylenie obowiązku ubezpieczenia społecznego. Prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (por. wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12). Innymi słowy z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemie ubezpieczeń społecznych - podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Ponadto, Sąd Najwyższy w wyroku z 3 marca 2020 r., II UK 295/18 (OSNP 2021 Nr 4, poz. 43) przyjął, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega ubezpieczeniom społecznym, choćby spółka nie prowadziła działalności gospodarczej (art. 8 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej). O objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wspólników spółek osobowych: spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej tworzonych na podstawie Kodeksu spółek handlowych - oraz wspólników jednej tylko ze spółek kapitałowych, to jest jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o których stanowi art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, decyduje zatem prowadzenie przez nich działalności pozarolniczej, której zakres pojęciowy nie pokrywa się ściśle z definicjami działalności gospodarczej. Jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu określonego w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Z treści tego przepisu wynika, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje o podleganiu przez niego ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (zob. również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2021 r., I USKP 1/21, OSNP 2021 Nr 12, poz. 136).
Oznacza to, że Prezes NFZ słusznie uznał, że Skarżąca w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) w okresie od 16 sierpnia 2005 r. do 20 września 2006 r., [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) w okresie od 16 sierpnia 2005 r. do 31 marca 2014 r. oraz [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w okresie od 10 stycznia 2007 r. do 7 kwietnia 2014 r., a także jako wspólnik spółki komandytowej – [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA w okresie od 5 października 2007 r. do 7 kwietnia 2014 r. i od 9 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2018 r.
Zgodnie z danymi zawartymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, ale również zgodnie danymi wynikającymi z wydruków KRS załączonych przez Skarżącą, Skarżąca w okresie od 8 listopada 2005 r. do 24 listopada 2006 r. była jedynym wspólnikiem ww. spółki [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) z siedzibą w R., posiadającym całość jej udziałów. Ustalenia te potwierdza również Skarżąca w skardze wskazując na okresy, w których posiadał 97 udziałów w omawianej spółce, zgodnie z zapisami w KRS.
Przy czym ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy (karta 88), pozyskanej z Sądu Rejonowego w G. kopii umowy sprzedaży udziałów Rep. [...] nr [...] z 16 sierpnia 2005 r. wynika, że T. M. zbył w tym dniu na rzecz Skarżącej 3 udziały w kapitale zakładowym tej spółki i tym samym Skarżąca stała się jedynym jej wspólnikiem. Następnie na podstawie umowy sprzedaży udziałów Rep. [...]nr [...] z 20 września 2006 r. (której kopia znajduje się w aktach administracyjnych sprawy – karta 60) – Skarżąca zbyła 3 udziały w kapitale zakładowym spółki na rzecz nowego wspólnika tj. G. B., tracąc status wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że Skarżąca była w okresie od 16 sierpnia 2005 r. do 20 września 2006 r. wspólnikiem jednoosobowej omawianej spółki z o.o., co prawidłowo ustalił Prezes NFZ.
Ponadto, z prawidłowych ustaleń faktycznych dokonanych przez Prezesa NFZ jednoznacznie wynika, że – zgodnie z danymi zawartymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, ale również zgodnie danymi wynikającymi z wydruków KRS załączonych przez Skarżącą do skargi – Skarżąca w okresie od 18 listopada 2005 r. do 29 września 2014 r. była jedynym wspólnikiem [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (poprzednio [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ) z siedzibą w M., posiadającym całość jej udziałów.
Przy czym ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy (karta 16), kopii umowy sprzedaży udziałów Rep. [...] nr [..] z 16 sierpnia 2005 r. wynika, że T. M.zbył w tym dniu na rzecz Skarżącej 3 udziały w kapitale zakładowym tej spółki i tym samym Strona stała się jedynym jej wspólnikiem. Następnie na podstawie umowy sprzedaży udziałów z 1 sierpnia 2014 r. (której kopia znajduje się w aktach administracyjnych sprawy – karta 12-11) – Skarżąca zbyła całość udziałów spółki na rzecz nowego wspólnika tj. I. B.Wcześniej jednak omawiana spółka dokonała zawieszenia działalności w okresie od 1 kwietnia 2014 r. do 27 maja 2015 r.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że Skarżąca była w okresie od 16 sierpnia 2005 r. do 1 sierpnia 2014 r. wspólnikiem jednoosobowej omawianej spółki z o.o., która od 1 kwietnia 2014 r. zawiesiła działalność, co prawidłowo ustalił Prezes NFZ. Ustalenia te również potwierdziła Skarżąca w uzasadnieniu skargi.
Ponadto, z prawidłowych ustaleń faktycznych dokonanych przez Prezesa NFZ jednoznacznie wynika, że – zgodnie z danymi zawartymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, ale również zgodnie danymi wynikającymi z wydruków KRS załączonych przez Skarżącą do skargi – Skarżąca w okresie od 10 stycznia 2007 r. do 1 lipca 2019 r., a więc do dnia wykreślenia z rejestru, była jedynym wspólnikiem spółki [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w R., posiadającym całość jej udziałów. Przy czym 8 kwietnia 2014 r., spółka dokonała zawieszenia działalności i brak jest wpisu o jej wznowieniu.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że Skarżąca była w okresie od 10 stycznia 2007 r. do 1 lipca 2019 r., wspólnikiem jednoosobowej omawianej spółki z o.o., która od 8 kwietnia 2014 r. zawiesiła działalność, co prawidłowo ustalił Prezes NFZ. Ustalenia te również potwierdziła Skarżąca w uzasadnieniu skargi.
Ponadto, z prawidłowych ustaleń faktycznych dokonanych przez Prezesa NFZ jednoznacznie wynika, że – zgodnie z danymi zawartymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, ale również zgodnie danymi wynikającymi z wydruków KRS załączonych przez Skarżącą do skargi – Skarżąca w okresie od 5 października 2007 r. do 31 grudnia 2018 r. była wspólnikiem spółki [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w R.. Przy czym powyższa spółka dokonała zawieszenia w okresie od 8 kwietnia 2014 r. do 8 kwietnia 2016 r., a 31 grudnia 2018 spółka została wykreślona z rejestru.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że Skarżąca była w okresie od 5 października 2007 r. do 31 grudnia 2018 r. wspólnikiem omawianej spółki komandytowej, która od 8 kwietnia 2014 r. do 8 kwietnia 2016 r. zawiesiła działalność, co prawidłowo ustalił Prezes NFZ. Skarżąca w uzasadnieniu skargi potwierdziła, że była wspólnikiem omawianej spółki komandytowej w okresie od 5 października 2007 r. do 31 grudnia 2018 r.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że podniesione przez Skarżącego zarzuty skargi są niezasadne. Prezes NFZ działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu Strony (art. 7 K.p.a.), gromadząc i rozpatrując w niniejszej sprawie wyczerpujący materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Dochodząc na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego do wniosku, że Skarżący podlegał w spornych okresach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik dwóch jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowej, organ działał w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). Organ szczegółowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadającemu wymogom art. 107 § 3 K.p.a.
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że Prezes NFZ nie naruszył również przepisów prawa materialnego – ustawy o świadczeniach i ustawy systemowej – art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej.
Nawiązując do argumentu Skarżącej dotyczącego przedawnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Sąd zwraca uwagę, że Prezes NFZ jest organem właściwym wyłącznie do rozstrzygnięcia o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Natomiast odrębną kwestią opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ustalenie, czy Skarżąca jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest kwestią wstępną dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który jako właściwy w przedmiocie składek ubezpieczeniowych, dopiero po stwierdzeniu przez Prezesa NFZ objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego może ustalać należną składkę i ewentualną jej wysokość, o ile, składki na ubezpieczenie nie uległy przedawnieniu. Podkreślić należy, że przedawnieniu podlegają należności z tytułu składek, nie zaś kwestia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcie, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – oddalić.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło