VI SA/Wa 2956/21
WyrokWSA w Warszawie2022-07-21
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Grażyna Śliwińska, Robert Żukowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, mimo że problemy techniczne mogły leżeć po stronie zewnętrznego operatora systemu lokalizacji?Ratio decidendi
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za zapewnienie prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, nawet jeśli korzysta z usług zewnętrznego operatora. Ustawa o systemie monitorowania nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z powodu braku winy podmiotu, a jedynie w przypadku niedostępności rejestru. Brak danych geolokalizacyjnych uniemożliwia skuteczne monitorowanie przewozu i typowanie do kontroli, co uzasadnia nałożenie kary.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celno-skarbowi podczas kontroli pojazdu przewożącego olej napędowy stwierdzili brak danych z lokalizatora GPS dla zgłoszenia przewozu. Kierowca wyjaśnił, że nie ma dostępu do systemu i nie wie, czy działa poprawnie. Organ I instancji nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz niewspółmierność kary.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia "(...)" września 2021 r. nr "(...)" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. oddala skargę
W dniu 23 grudnia 2019 r. w [...] ([...]zatoczka kontrolna), funkcjonariusze [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę zatrzymanego kontrolnie pojazdu ciężarowego/cysterny marki [...] o nr rej. [...], którego kierowcą był M. W. (dalej też jako "kierowca"). Kontrolowanym pojazdem przewożono 1800 litrów oleju napędowego (CN 2710), który to przewóz zarejestrowany pod nr [...] podlegał systemowi monitorowania drogowego przewozu towarów. Podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem było [...] nr KRS [...] (dalej także jako "skarżąca", "strona" lub "spółka"). Odbiorcą towaru była [...]. Natomiast miejscem dostarczenia towaru, była ul. [...],[...]. Kontrolujący stwierdzili; brak danych z lokalizatora GPS dla wskazanego zgłoszenia przewozu nr [...] i lokalizatora [...]. Kierowca wyjaśnił, że rozpoczął przewóz towaru w [...] ok. godz. 14.15. Wyjaśnił, że w samochodzie zainstalowany jest na stałe system lokalizacji GPS tzw. zewnętrzny system lokalizacji i on jako kierowca nie ma do niego dostępu, nie może go włączyć ani wyłączyć w związku z powyższym nie był w stanie stwierdzić czy system działa poprawnie. Z czynności kontrolnych funkcjonariusze sporządzili Protokół.
W związku z ustaleniami powyższej kontroli Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej także jako "Naczelnik" lub "organ I instancji") postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. (doręczonym skarżącej) wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w trakcie przewozu towaru, na podstawie art. 165 § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej także "o.p." lub "Ordynacja podatkowa") oraz 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r, o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.2332 ze zm., dalej "ustawa o systemie monitorowania" lub "ustawa o SENT").
Pismem z dnia 01 lipca 2020 r. Skarżąca wskazał, iż nie nakładanie na nią kary jest w interesie publicznym. Wyjaśniono także, iż wszystkie dane w zgłoszeniu SENT były prawidłowe a jedynym problemem było to, że kotrolujący nie byli wstanie stwierdzić działania lokalizatora GPS, a więc ewentualny problem był po stronie kontrolujących a nie firmy skarżącej.
Pismem z dnia 13.07.2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o ustalenie czy przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...], przekazywał aktualne dane geolokalizacyjne środka transportu o nr rej. [...] objętego tym zgłoszeniem. W przedmiotowym zgłoszeniu przewozu wskazano numer urządzenia/ łokalizatora GSP: [...].
Pismem z dnia 15.07.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] poinformował, że od dnia 23.12.2019 r. do dnia 24.12.2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz nie stwierdzono w H. D., aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu.
Kolejnym pismem z 19 sierpnia 2020 r. Skarżąca zwróciła się o umorzenie prowadzonego postępowania z uwagi na okoliczności niezależne od Skarżącej spółki bądź z uwagi na interes publiczny.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], na podstawie art. 26 ust. 1, 2 i 5, art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania, nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych za niezapewnienie w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W uzasadnieniu decyzji przytoczony przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Odnosząc się do wyjaśnień Skarżącej organ I instancji wskazał, iż sytuacja w której przewoźnik zawiera umowę z osobą trzecią i następują nieprawidłowości w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych, a przewoźnik wskazuje, że błędów dopuściła się osoba trzecia, która z kolei może podnieść, że błąd powstał np. wśród twórcy aplikacji (kolejnej firmy) itd. jest niedopuszczalna. System taki sprzyjałby wielu nadużyciom, co byłoby sprzeczne z celem ustawy SENT. Organ I instancji nie mógł zatem zaaprobować stanowiska, że przekazanie profesjonalnemu podmiotowi obsługi systemu geolokalizacji wyłącza odpowiedzialność przewoźnika. Organ wyjaśnił tutaj, iż umorzenie zaległości oraz zaniechanie poboru kary jest instytucją nadzwyczajną, a wiec co za tym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Wobec tego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, uzasadnione ważnym interesem podmiotu jak również interesem publicznym, możliwe jest jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników niezależnych od sposobu postępowania Spółki. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że doszło do nadzwyczajnym okoliczności które usprawiedliwiały by odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Mimo, że Strona nie obsługiwała systemu geolokalizacyjnego bezpośrednio to na niej spoczywał obowiązek zapewnienia przesyłu danych do rejestru.
Rozpoznając odwołanie wniesione w terminie od ww. decyzji organu I instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, decyzją z [...] września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2020 roku. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, treść zastosowanych przepisów prawa oraz przedstawił szczegółowo zarzuty powołanej w odwołaniu Skarżącej Spółki. Organ II instancji podkreślił także m.in., że mając na uwadze podane przez Skarżącą okoliczności zwrócił się do Izby Administracji Skarbowej w [...] z prośbą o udzielenie informacji czy przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] , przekazywał aktualne dane geolokalizacyjne urządzenia/ lokalizatora GSP: [...] ze środka transportu o nr rej. [...] objętego ww. zgłoszeniem. W odpowiedzi Organ administracyjny uzyskał informacje, iż od dnia 23.12.2019r. do dnia 24.12.2019r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz nie stwierdzono w Help Desk, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Ponadto ustalono po konsultacji z Instytutem Łączności w bazie danych systemu SENT GEO BU, że nie stwierdzono danych lokalizacyjnych oraz informacji o odrzuceniu danych lokalizacyjnych przez System SENT GEO pochodzących z. ww. urządzenia w okresie realizacji [...] a więc w ocenie organu omawiane urządzenie nie przekazywało danych lokalizacyjnych do systemu SENT GEO. Organ podkreślił przy tym, iż sama Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie ponosi odpowiedzialności za brak przesyłania danych geolokalizacyjnych poza twierdzeniami, że odpowiedzialność ta spoczywała na firmie zewnętrznej obsługującej przedmiotowe urządzenie natomiast ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z powodu braku winy podmiotu. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu skarżonej decyzji, to przewoźnik odpowiada za prawidłowe przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych, do których jest zobligowany przepisami ustawy.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że to przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy art. 10 a ust. 1 ustawy o SENT. Pojazd wraz z lokalizatorem nie był widoczny w systemie dla funkcjonariuszy służby celno-skarbowej dokonujących kontroli.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] dokonał także analizy przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie znajdując podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie, ani z uwagi na ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny. Wyjaśniono powołując się na orzecznictwo Sądów administracyjnych, iż odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, uzasadnione ważnym interesem podmiotu jak również interesem publicznym, możliwe jest jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników niezależnych od sposobu postępowania Strony. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono natomiast przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Jedynie niedające się przewidzieć okoliczności np. awaria urządzenia do przekazywania danych której wykrycie nie było możliwe bez kontaktu z serwisem producenta urządzenia geolokalizacyjnego i ingerencji w to urządzenie, czy awaria sieci internetowej o której przewoźnik nie miał wiedzy (a urządzenie nie sygnalizowało błędów) mogą wypełniać przesłanki "ważnego interesu przewoźnika’’ czy też "interesu publicznego". W przedmiotowej sprawie takie sytuacje nie wystąpiły. Ponadto podkreślono, iż kara pieniężna stanowi represję za niewykonanie przez podmiot obowiązku wynikającego z ustawy SENT, co wiąże się z dotkliwością i uciążliwością, aby w przyszłości zapobiec powstaniu tego rodzaju nieprawidłowości, natomiast wobec Spółki prowadzonych było już siedem postępowań w zakresie nie wypełnienia obowiązków ustawowych, co może świadczyć o lekceważącym podejściu do ich wypełniania i co także miało przełożenie na brak podstaw do odstąpienia od kary.
Organ administracyjny II instancji odniósł się również do pozostałych zarzutów dotyczących naruszeń prawa powoływanych w odwołaniu Skarżącej wskazując na ich bezzasadność.
Spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 i art. 10c ust. 1 Ustawy z dnia 09.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U.2020.859 t.j.) przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary, mimo iż nie było ku temu podstaw;
2) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 Ustawy z dnia 09.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U.2020.859 t.j.) przez odmowę ich zastosowania, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jaki nie pozwalała stwierdzić, że skarżąca nie dopełniła obowiązków wynikających z w/w ustawy;
3) art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji Podatkowej (Dz.U.2017.201 t.j.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, o czym szczegółowo poniżej w uzasadnieniu niniejszego odwołania;
4) art. 120 i art. 122 Ordynacji Podatkowej przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż skarżąca wykazała, iż nadajnik GPS w przedmiotowym pojeździe miał włączony lokalizator i wysyłał dane do systemu, jednak z uwagi na problemy techniczne operatora systemu GPS nie były one widoczne przez kontrolujących;
5) art. 2a Ordynacji Podatkowej przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika ale na korzyść organu;
6) art. 121 Ordynacji Podatkowej poprzez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa;
7) art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 06.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2019.1292 t.j.) przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy tak by nałożyć na niego możliwie wysoką karę;
8) art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć Ustawa z dnia 09.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowym (Dz.U.2018.2332 t.j.) i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę;
9) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej;
10) pominięcie ratio legis przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".
Mając na uwadze powyższe zarzuty spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2020 roku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 dalej ,,Ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 Ppsa).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było dopuszczalne. Do zadań KAS, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16b) ww. ustawy, należy m.in. wykonywanie zadań wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859 oraz z 2021 r. poz. 255).
Zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708) - "ustawa SENT", znowelizowana kilkakrotnie m.in. ustawą z dnia 30 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1039), która weszła w życie z dniem 14.06.2018r. oraz ustawą z dnia 15 czerwca 2018r. zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2018r. poz. 1539), którą dodano m.in. art. 10 a oraz art. 22 ust. 2a i 2b. Z kolei ustawą z dnia 19 lipca 2019r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r" poz. 1556) zmieniono jej tytuł, który otrzymał obecne brzmienie "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi".
System monitorowania obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. Towary objęte obowiązkiem monitorowania to zgodnie z art. 3 ustawy m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar objęty kodem CN 2710.
Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy środki techniczne służące monitorowaniu przewozu ww. towarów obejmują: 1. rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem"; 2. lokalizator; 3. zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.
Rejestr prowadzi Szef Krajowej Administracji Skarbowej, który jest administratorem danych przetwarzanych w rejestrze (art. 4 ust. 3 ustawy) przy czym w rejestrze gromadzone są m.in. dane geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia (art. 4 ust. 4 pkt la ustawy).
Zgodnie z definicją ustawową lokalizator to - telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na których zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru (art. 2 ust. 2a ustawy). Z kolei zewnętrzny system lokalizacji to - system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (art. 2 ust. 15a ustawy).
Stosownie do postanowień art. 9 ustawy, przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo - Celnych.
W przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji.
Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół. Obowiązek sporządzenia protokołu wynika wprost z przepisu art. 13 ust. 7 pkt 1 ustawy i stanowi dowód obrazujący stan faktyczny zatrzymania oraz kontroli środka przewozowego wraz z towarem, poruszającego się po drodze publicznej.
Organy administracyjne, wydając orzeczenie w niniejszej sprawie oparły się na faktach ustalonych bezpośrednio podczas kontroli, zawartych w protokole nr [...] z dnia 23.12.2019r. Jak wynika z akt sprawy w trakcie kontroli ustalono, że podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem była Skarżąca spółka natomiast odbiorcą towaru była firma [...].
Stosownie do art. 10a ust. 1 przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
W wyniku kontroli zgłoszenia [...], w którym zadeklarowano przewóz 1800 litrów oleju napędowego (CN 2710), stwierdzono brak wskazań lokalizatora GPS nr [...] co stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisu art. 10a ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10 a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, iż kontrolujący uzyskali informację, iż od dnia 23.12.2019 r. do dnia 24.12.2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz nie stwierdzono w Help Desk, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Nadto brak przekazywania danych z ww. lokalizatora w przedmiotowym przedziale czasu potwierdza również wydruk wygenerowany na etapie postępowania przed organem I instancji do zgłoszenia [...] z platformy PUESC, System SENT-GEO - MONITOROWANIE LOKALIZACJI POJAZDÓW. Powyższy wydruk sporządzono wpisując w kryteriach wyszukiwania: numer referencyjny [...]. Po wygenerowaniu wydruku uzyskano dane: monitorowanie od 2019-12-23T00:00:00.000+01:00 do 2019-12-23T17:40:46.310+01:00; brak danych z lokalizatora GPS i kamer ANPRS dla wskazanego zgłoszenia przewozu/lokalizatora w podanym przedziale czasu.
W odpowiedzi na podjęte przez organ ustalenia w powyższym zakresie strona Skarżąca wskazywała, iż jedynym problemem było to, że kontrolujący nie byli wstanie stwierdzić działania lokalizatora GPS jednakże urządzenie to działało poprawnie, co potwierdziła zewnętrzna firma zajmująca się lokalizacją pojazdów skarżącej. Tym samym w ocenie Skarżącej ewentualny więc problem był po stronie kontrolujących. W ocenie Sądu w kontekście wskazanych wyżej informacji udokumentowanych wydrukiem z baz danych systemowych generujących informacje w przedmiotowym zakresie w pełni zasadne jest tutaj stanowisko organu wskazujące na brak potwierdzenia powoływanych przez skarżącą informacji a co za tym na prawdopodobną awarię przedmiotowego urządzenia GPS. Z protokołu kontroli wynika, iż środek transportu został wyposażony w urządzenie lokalizacyjne o nr [...] a numer tego urządzenia został wprowadzony do ww. zgłoszenia, jednakże samo urządzenie nie przekazywało aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Zasadnie zatem organy administracyjne uznały, iż Strona mimo obowiązku wynikającego z ustawy nie dopilnowała poprawności przekazywania danych oraz gotowości transportu do realizacji zgodnie z wymaganiami ustawy SENT przed jego rozpoczęciem. Przewoźnik winien bowiem wprowadzić dodatkowe kontrole przed rozpoczęciem transportu, czy też położyć nacisk na właściwe przeszkolenie pracowników w zakresie poprawnej obsługi urządzeń geolokalizacyjnych.
Ponadto z uwagi na zarzut strony, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych leżał po stronie kontrolujących, Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z dnia 13.07.2020r. zwrócił się do Izby Administracji Skarbowej w [...] z prośbą o udzielenie informacji czy w dniu 23.12.2019r. przewoźnik w trakcie całej trasy przekazywał aktualne dane lokalizacyjne. Pismem z dnia 15.07.2020r. Izba Administracji Skarbowej w [...] poinformowała, że w dniach 23-24.12.2019 nie stwierdzono wadliwego działania w systemie SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL oraz nie stwierdzono w Help Desk, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Po konsultacji z Instytutem łączności w bazie danych Systemu Sent Geo Bi nie stwierdzono danych lokalizacyjnych oraz informacji o odrzuceniu danych geolokalizacyjnych przez System Sent Geo pochodzących z urządzenia Skarżącej w okresie realizacji [...] a urządzenie GPS skarżącej nie przekazywało danych do Sent Geo.
Zdaniem Sądu w pełni zasadne było więc zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko Dyrektora Izby Administarcji Skarbowej w [...] stwierdzające, że zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wskazuje, że to przewoźnik nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy art. 10 a ust. 1 ustawy SENT. Pojazd wraz z lokalizatorem nie był widoczny w systemie dla funkcjonariuszy służby celno-skarbowej dokonujących kontroli. Słusznie zatem zdaniem Sądu organy administracji uznały, że to Skarżąca nie wypełniła ustawowego obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT, w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych.
Co do zasadności i wysokości wymierzonej kary wskazać należy, iż za ujawnione nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie przez organ. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z powodu braku winy podmiotu. Stosownie bowiem do art. 22 ust. 2a ustawy w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Ustawodawca w art. 22 ust. 2b przewidział co prawda możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie ww. obowiązku w sytuacji gdy jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru.
Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to przewoźnik odpowiada za prawidłowe przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych, do których jest zobligowany przepisami ustawy. Dla sprawnego funkcjonowania systemu monitorowania, jak i stosowania narzędzi analizy ryzyka, brak informacji o przemieszczaniu środka transportu, a tym samym o uruchomieniu przewozu towarów nie pozwala na pełne monitorowanie przewozu towarów, jak również na typowanie do kontroli poprzez wskazanie czasu i miejsca kontroli.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu niezasadne było stanowisko Skarżącej o naruszeniu przez organy przyjętych jako podstawa wymierzenia kary przepisów prawa materialnego. W świetle materiału dowodowego nie ulega wątpliwości że nie doszło choćby do jednego skutecznego przekazania informacji o lokalizacji przewozu, choćby na początku, lub w którymkolwiek momencie trasy co potwierdzają pozyskane w toku postępowania administracyjnego informacje. Przeczy to twierdzeniu skarżącej jakoby fakt stwierdzenia niesprawności urządzenia poniżej godziny uzasadniał możliwość przedmiotowego przewozu w oparciu o treść art. 10 c ust 1 ustawy o SENT. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji kierujący pojazdem jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania pojazdu. Jednakże zgodnie z treścią art. 10 b ustawy o SENT przewoźnik winien przed rozpoczęciem przewozu towaru włączyć lokalizator co jak wynika z akt sprawy (wyjaśnienia kierowcy) nie zostało skutecznie uczynione.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż nie zasługiwały one zdaniem Sądu na uwzględnienie. Sąd w pełni podzielił tu argumentację organu.
W zakresie braku odstąpienia od nałożenia kary wskazać należy, iż organy obu instancji dokonał analizy przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, posiłkując się orzecznictwem sądów administracyjnych w zakresie ważnego interesu podmiotu i interesu publicznego. Organy wskazując szczegółowo motywy swojej decyzji nie znalazły jednak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie, ze względu na ważny interes przewoźnika, oraz interes publiczny. Zasadnie odwoływano się tutaj do twierdzeń wynikających z orzecznictwa sądów administracyjnych, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi mają charakter szczególny, są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za niewykonanie obowiązków określonych ww. ustawie, jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów wskazanych w wyżej powołanej ustawie, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 2a Ordynacji Podatkowej przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika ale na korzyść organu wskazać trzeba w pierwszej kolejności, iż twierdzenia strony skarżącej powoływane w toku postępowania administracyjnego bez oparcia się na jakichkolwiek innych przesłankach przy jednoczesnym ustaleniu istotnych dla oceny sprawy faktów po stronie organów administracyjnych nie powoduje jakichkolwiek wątpliwości w zakresie stanu prawnego lub faktycznego w sprawie. Po drugie zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, co strona podnosi w swoim odwołaniu ma zastosowanie wyłącznie do wątpliwości co do treści przepisów prawa, nie zaś wątpliwości co do stanu faktycznego.
Odnosząc się do naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej co do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej oraz do zarzutu naruszenia art. 5 Traktatu Unii Europejskiej co do zasady proporcjonalności wskazać należy, iż działające w sprawie organy administracji obu instancji wykazały ponad wszelką wątpliwość, że ukarany podmiot nie zapewnił prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały go przepisy art. 10 a ust. 1 ustawy SENT co w takich okolicznościach obligowało organ do nałożenia kary w wysokości 10 000 przewidzianej za przedmiotowe naruszenie. Organ nie miał możliwości orzec kary niższej lub odstąpić od jej wykonania w stanie faktycznym (uprzednia wielość naruszeń Skarżącej tego samego typu) tej sprawy. Ewentualne uwagi dotyczące niewspółmierności kary wobec przewoźnika i brak zasady proporcjonalności należałoby zdaniem Sadu kierować w ramach postulatu de lege ferenda w kierunku ustawodawcy a nie do organów stosującego tak skonstruowany przepis prawa (vide także WSA w Łodzi w wyroku z dnia 29.05.2019r., sygn. akt 111 SA/Łd 241/19).
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów natury procesowej odnoszących się do stanu faktycznego sprawy Sąd wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie organ obu instancji dochowały należytej staranności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego mającego być podstawą rozstrzygnięcia, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ prawidłowo ocenił, iż dane geolokalizacyjne przewozu nie były widoczne w systemie SENT GEO, co wynika z protokołu kontroli, jak również zostało potwierdzone u administratora tych danych. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło zatem do naruszenia prawa przepisów postępowania.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji .
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło