VI SA/Wa 296/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-10

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Jendrzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo ustalił obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która złożyła oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń, mimo braku potwierdzenia tego prawa w systemie informatycznym, nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu i opierając się wyłącznie na danych z systemu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Prezesa NFZ, uznając, że organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego. Naruszył przepisy KPA, w szczególności art. 10, poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i nieumożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ oparł się jedynie na danych z systemu informatycznego, nie badając wystarczająco statusu ucznia skarżącego, który mógł dawać prawo do świadczeń.
Stan faktyczny
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją zobowiązał skarżącego do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w określonym okresie, uznając, że skarżący nie miał prawa do tych świadczeń, mimo złożenia oświadczenia o jego posiadaniu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i oparcie decyzji na danych z systemu informatycznego. Skarżący podniósł, że był uczniem szkoły ponadpodstawowej i posiadał prawo do świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz B. Z. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz B. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt: VI SA/Wa 296/24 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 50 ust. 16,18 i 19 ustawy z 278 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561, ze zm.) ustalił obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej wskazanych w załączniku do decyzji, udzielonych B. Z. (dalej jako: Strona, Skarżący) w dniach od [...] do [...] w wysokości 1 979,21 zł (słownie: jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia jeden groszy) i zobowiązał Stronę do ich zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia, w którym upłynął termin płatności tej należności. Organ podał w uzasadnieniu ww. decyzji, iż w wyniku weryfikacji ubezpieczonych prowadzonej przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ustalono, że celem wykazania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej Skarżący złożył świadczeniodawcy oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej co odpowiadało regulacji art. 50 ust. 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niepotwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w sposób określony art. 50 ust. 1 lub 3 ustawy, świadczeniobiorca po okazaniu dokumentu potwierdzającego tożsamość, w szczególności dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy albo legitymacji szkolnej, może przedstawić inny dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a jeżeli takiego dokumentu nie posiada, złożyć pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Z informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do Centralnego Wykazu Ubezpieczonych wynika, że w dniach od [...] do [...] Strona nie była uprawniona do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie i pouczona o możliwości składania wyjaśnień i dowodów na ich poparcie, Strona nie przedstawiła żadnych wyjaśnień ani dowodów potwierdzających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w dniach od [...] do [...] Organ stwierdził, że w dniu [...] Strona złożyła świadczeniodawcy oświadczenie o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, pomimo że tego prawa Strona nie posiadała. Organ wskazał na treść art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym, gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku posłużenia się dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności dokumentu lub złożenia oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, osoba, której udzielono świadczenia jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia. Prezes NFZ wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności (art. 50 ust. 18 ustawy). Od kwoty należności, o których mowa w art. 50 ust. 18 ustawy, nalicza się odsetki ustawowe za opóźnienie, poczynając od dnia, w którym upłynął termin płatności tych należności (art. 50 ust. 19 ustawy). W konsekwencji ww. ustaleń i w świetle przywołanych przepisów organ uznał, że świadczenia zdrowotne wskazane w załączniku do decyzji, udzielone Stronie w dniach od [...] do [...] zostały udzielone, pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a w związku z tym Strona jest obowiązana do uiszczenia kosztów tych świadczeń. Strona wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 8 § 1 kpa. polegające na braku proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w prowadzonym postępowaniu przez quasi zaniechanie przeprowadzenia szczegółowego i wszechstronnego postępowania dowodowego i oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na danych pobranych z systemu informatycznego [...] NFZ skutkujące pozbawieniem zaufania Skarżącego do organu; 2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa., polegające na wybiórczym i uznaniowym zebraniu, rozpatrzeniu i dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z powyższych przepisów skutkującym błędnym ustaleniem, że Skarżącemu w okresie [...] r. nie przysługiwało prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podczas gdy organ oparł decyzję na danych pobranych z systemu informatycznego [...] NFZ, a wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy oraz swobodna jego ocena powinien prowadzić do ustalenia, że Skarżący w okresie [...] r. (jak również w okresie poprzedzającym przedmiotowy okres oraz po nim następujący) był nieprzerwanie uczniem szkoły ponadpodstawowej i posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 3. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 61 § 4 kpa, polegające na braku zawiadomienia Skarżącego o wszczęciu postępowania; 4. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 10 § 1 kpa, polegające na braku zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, przez brak zawiadomienia Skarżącego zarówno o wszczęciu postępowania, jak i braku poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 17) w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 73 pkt 1) ustawy o świadczeniach mające kluczowy wpływ na wynik sprawy, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że Skarżącemu w okresie [...] r. nie przysługiwało prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podczas gdy w ww. okresie Skarżący był uczniem niepodlegającym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, którego nie dotyczy obowiązek opłacenia składki i który w ww. okresie nie ukończył szkoły albo nie został skreślony z listy uczniów, a zatem pozostawał osobą posiadającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; 6. alternatywnie naruszenie prawa materialnego w postaci art. 50 ust. 17 ustawy polegające na zobowiązaniu Skarżącego do uiszczenia kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, podczas gdy Skarżący będąc uczniem szkoły ponadpodstawowej również w okresie [...] r. miał prawo działać w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiadał wówczas prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Na podstawie art. 106 § 3) ppsa Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia z Technikum [...] w W. z dnia [...] r. na okoliczność przysługiwania Skarżącemu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w okresie [...] r. wskazując, że potwierdza ono, że Skarżący w ww. okresie pozostawał uczniem szkoły ponadpodstawowej, uprawnionym do uzyskania świadczeń opieki zdrowotnej w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości. Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. dopuścił dowód z zaświadczenia dołączonego do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 t.j.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 259 dalej "ppsa"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność działania administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) zgodności działania z prawem materialnym (por. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, Sygn. akt IV SA/Wa 1122/20 albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt t lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając sprawę w świetle powyższych regulacji, Sąd doszedł do przekonania o słuszności skargi. Sednem rozpoznawanej sprawy jest ocena prawidłowości stanowiska Prezesa NFZ stanowiącego podstawę zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o ustaleniu istnienia po stronie Skarżącego obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej wskazanych w załączniku do decyzji, finansowanych ze środków publicznych, udzielonych mu w dniach w dniach od [...] do [...] w wysokości 1979,21 zł. i zobowiązania ww. do ich zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia, w którym upłynął termin płatności tej należności. Organ stwierdził na podstawie wydruku z CWU brak ubezpieczenia Skarżącego za powyższy okres. Jednocześnie dołączył do akt sprawy dokument z systemu informatycznego [...] OW NFZ wg stanu na dzień [...] września 2023 r. z którego wynika, iż koszt udzielonego w ww. terminie świadczenia, t.j.: Kardiologia -hospitalizacja, e72 nieinwazyjna diagnostyka bólu w klatce piersiowej > 17 r.ż. udzielonego w [...] w dniach od [...] do [...] wyniósł 1979,21 zł. Z tego samego dokumentu wynika, iż uprawnienie do powyższego świadczenia zostało potwierdzone złożonym u świadczeniodawcy dokumentem w postaci oświadczenia z [...] września 2020 r. Skarżący w skardze do WSA w Warszawie wskazywał błędne ustalenia faktyczne wskutek oparcia decyzji wyłącznie na danych pobranych z systemu informatycznego [...] NFZ, co skutkowało pozbawieniem go zaufania do organu. Skarżący podniósł, iż w dacie udzielania świadczenia był uczniem szkoły ponadpodstawowej i posiadał prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W jego ocenie postępowanie organu nastąpiło z naruszeniem art. 61 § 4 kpa, polegającym na braku zawiadomienia Skarżącego o wszczęciu postępowania oraz art. 10 § 1 kpa polegającym na nie zapewnieniu mu czynnego udziału w tym postępowaniu. Konsekwencją było w jego ocenie wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego: art. 66 ust. 1 pkt 17) w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 73 pkt 10 ustawy o świadczeniach przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżącemu we wskazanym w decyzji okresie nie przysługiwało prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podczas, gdy w tym okresie był uczniem i nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Zdaniem Sądu, wszystkie stawiane w skardze zarzuty, za wyjątkiem zarzutu z pkt 1 , są zasadne i zasługują na uwzględnienie. Zarzut pierwszy skargi dotyczy niepowiadomienia Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Jak jednak wynika z załączonej do akt sprawy koperty (k-10 akt administracyjnych), pismo z [...] września 2023 r. informujące o wszczęciu postępowania, zostało prawidłowo doręczone w drodze tzw. fikcji doręczenia, przewidzianej w art. 44 kpa. Zarzut jest zatem chybiony. Zdaniem Sądu, nie można jednak nie zauważyć, iż organ nie wystosował do Skarżącego zawiadomienia o zakończeniu postępowania, czym uniemożliwił mu ustosunkowanie się do zgromadzonego materiału dowodowego i wykazanie na etapie postępowania administracyjnego faktu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu ucznia szkoły ponadpodstawowej. Doszło w tym zakresie do istotnego naruszenia normy art. 10 kpa, przewidującej umożliwienie przez organ czynnego udziału stronie w sprawie na każdym jej etapie. Zdaniem Sądu, rzeczywiste, a nie tylko formalne umożliwienie uczestnictwa Skarżącemu w postepowaniu administracyjnym przyczyniłoby się do ustaleń faktycznych istotnych dla wyjaśnienia sprawy, a mianowicie – do potencjalnego ustalenia statusu Skarżącego jako osoby ubezpieczonej. Należy mieć na uwadze, iż treść art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, w zasadzie wyklucza opcje oparcia się przez organ wyłącznie na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów pozyskanych z systemu informatycznego. Charakter postępowania, dotyczący zdrowia obywateli, jako dobra chronionego konstytucyjnie (art. 68. Konstytucji RP - 1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia; 2. obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych) nakazuje szczególną ostrożność przy ferowaniu decyzji, na mocy których osoba, która działała w przeświadczeniu o przysługującym jej prawie do udzielanych świadczeń, po upływie pewnego czasu zostaje wezwana do zwrotu kosztów tych świadczeń, wraz z odsetkami. Niewątpliwie osoba taka ma prawo być powiadamiana o wszelkich czynnościach organu w jej sprawie, w tym o prawie do wypowiedzenia się o całości zgromadzonego materiału, przed wydaniem decyzji. Jest oczywistym, że zajęcie stanowiska w postępowaniu administracyjnym mogło wynikać z braku wiedzy o toczącym się postępowaniu. Nie negując postępowania organu polegającego na wysłaniu Skarżącemu korespondencji na adres widniejący w CWU należy zaznaczyć, iż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone formalistycznie, a jednocześnie nie dość wnikliwie. Swoje stanowisko o braku prawa do świadczeń organ stwierdził wyłącznie na podstawie wyciągu z CWU. Tymczasem, w ocenie Sądu, w sytuacji braku wydruku skierowanego do systemu zapytania, brak jest możliwości skontrolowania, jakiego okresu dotyczyło i czy zapytanie podejmowało okres pobierania świadczenia przez Skarżącego, czyli okresu od [...] do [...] Dokument ten należy zatem uznać za niewystarczający do wykazania braku ubezpieczenia Skarżącego w ww. okresie. Jak wynika z załączonego przez Skarżącego na etapie sądowym Zaświadczenia [...] w W. z [...] grudnia 2023 r., w relewantnym okresie był uczniem tej placówki. Nie jest zdaniem Sądu właściwym wyciąganie zbyt daleko idących wniosków z faktu nieustosunkowania się przez Skarżącego do załącznika do zawiadomienia o wszczęciu postępowania sytuacji, gdy nie wiedziała ona o toczącym się postepowaniu. Należy tu wskazać, iż mimo prawidłowego formalnie doręczenia, Skarżący powołuje się na fakt, iż nie wiedział o toczącym się postępowaniu. Z uwagi na jego charakter (postępowanie wobec osób korzystających ze świadczeń opieki zdrowotnej, niejednokrotnie znacznie przerastających ich możliwości płatnicze), wydaje się niezasadnym zastępowanie jakimkolwiek automatyzmem zasad procesowych rządzących postępowaniem dowodowym oraz wykazaniem ich efektów w postaci pełnego i logicznego wywodu obejmującego wszelkie – pozytywne i negatywne przesłanki ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczenia opieki zdrowotnej (art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (, t.j. Dz.U. 2022.2561), zgodnie z którym koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, w przypadku, gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej (...) osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1. Z przytoczonych powyżej przepisów ustawy wynika ogólna zasada, zgodnie z którą osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, obowiązana jest ponieść koszty udzielonego świadczenia. Zauważyć także należy, że postępowanie przed Prezesem NFZ jest jednoinstancyjne. Od wydanej decyzji przysługuje skarga do WSA. Zatem w trybie administracyjnym sprawa nie jest ponownie rozpoznawana. Oznacza to, że jeżeli przed organem w postępowaniu jednoinstancyjnym nie zostanie prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, to wówczas okoliczność tą strona może podnieść dopiero na etapie skargi do sądu. Przy jednoinstancyjnym postępowaniu zachowanie zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach k.p.a. musi być szczególnie respektowane przez organy. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Art. 80 k.p.a. stanowi natomiast, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto skoro zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu administracyjnego, to istotne jest jej prawidłowe uzasadnienie (art. 107 § 3 k.p.a.), które spełnia zasadniczą rolę w tym procesie, umożliwiając sądowi przeprowadzenie takiej kontroli w zakresie oceny prawidłowości podjętych przez organ działań. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym w świetle obowiązujących w sprawie przepisów. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wypełnia również zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.). Powyższych zasad w ocenie Sądu organ nie dochował, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zostało sporządzone w sposób wskazany w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ jej wydanie nie zostało poprzedzone ustaleniem całokształtu okoliczności faktycznych, a dokonane przez organ ustalenia oparto na nie dość wnikliwie potraktowanym materiale dowodowym sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes NFZ powinien wziąć pod uwagę powyższe uwagi, dokładnie wskazując w uzasadnieniu decyzji okoliczności związane z jego ubezpieczeniem lub jego brakiem w okresie obejmującym udzielanie świadczeń w [...] w dniach od [...] r. do [...] r. i ewentualnie, na końcu, w miarę potrzeby przeanalizować możliwość odstąpienia od stosowania art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach o art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, który przewiduje opcję takiego odstąpienia, gdy osoba składająca oświadczenie działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Organ obowiązany będzie również skonfrontować w powyższym kontekście treść Zaświadczenia z [...] grudnia 2023 r. [...] w W. z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, wzywając Stronę do wyjaśnienia kwestii związanej z ubezpieczeniem związanym ze statusem ucznia szkoły ponadpodstawowej. Weźmie przy tym pod uwagę treść art. 67 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla osób, które ukończyły szkołę ponadgimnazjalną - wygasa po upływie 6 miesięcy od dnia zakończenia nauki albo skreślenia z listy uczniów. Jednocześnie należy odnotować treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2023 r. w sprawie sygn. akt: VI SA/Wa 2194/22, prawomocnego na skutek oddalenia przez Naczelny Sądu Administracyjny skargi kasacyjnej, wniesionej przez organ. W wyroku tym WSA w Warszawie zwrócił uwagę na konieczność ustalenia w kontekście ewentualnego zobowiązania do zwrotu kosztów udzielonych świadczeń, wypełnienia przez uczelnię jako płatnika składek, obowiązku zgłoszenia studenta do ubezpieczenia. Zdaniem Sądu, powyższy wyrok znajduje pełne odniesienie do realiów sprawy obecnie rozpoznawanej, mimo, iż dotyczy sytuacji prawnej studenta wyższej uczelni, a nie ucznia szkoły ponadpodstawowej. Powyższe oceny i wskazania prawne weźmie pod uwagę organ ponownie rozpatrując sprawę. Reasumując, Sąd uznał, że Prezes NFZ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, 10, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło