VI SA/Wa 2972/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant spec. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 22 września 2022 r. nr 1441/2022/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Przedmiot skargi stanowi decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, dalej "Prezesa NFZ", z [...] września 2022 r. nr [...], którą na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5, 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1285, ze zm.), dalej "ustawa o świadczeniach", oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz.U. poz. 1493), dalej "ustawa o COVID-19", art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a.", w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołań W. we W. (następnie W. z siedzibą we W., obecnie U. z siedzibą we W.), dalej "skarżącej" lub "płatnika składek", oraz K. S., dalej "zainteresowanej", od decyzji nr [...] z [...] czerwca 2014 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającej, że zainteresowana podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba wykonująca umowy o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380, ze zm.), dalej "k.c.", zawarte z skarżącą w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. i od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r., utrzymano w mocy skarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Z. we W., pismem z 24 kwietnia 2013 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu zainteresowanej z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych zawartych z płatnikiem składek. Do pisma zostały załączone kopie umów o dzieło: z 1 października 2008 r. i 1 października 2009 r., protokół kontroli w części dotyczącej zainteresowanej. Z. we W. wraz z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zainteresowanej oraz w toku postępowania przedstawił m.in. dokumentację: - kserokopie zawartych przez strony umów; - kserokopie protokołu kontroli przeprowadzonej u płatnika składek od 12 kwietnia 2011 r. do 27 września 2011 r.; - kserokopie rachunków i listę płac za miesiące od listopada 2003 r. do grudnia 2004 r. oraz za lata 2008, 2009, 2010; - protokoły z przesłuchania świadków; - kserokopie zastrzeżeń do ustaleń protokołu kontroli wniesionych przez płatnika składek z 7 października 2011 r.; - kserokopie informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli z 6 grudnia 2011 r.; - płytę CD zawierającą materiały dydaktyczne opracowane przez strony postępowania oraz autorskie sylabusy. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania strony złożyły obszerne wyjaśnienia w sprawie. Takie wyjaśnienia w imieniu W. złożył także Kanclerz R. O. Płatnik składek zaznaczył potrzebę dopuszczenia dowodów z przesłuchania R. O. – Kanclerza W. we W., materiałów dydaktycznych opracowanych przez Zainteresowaną oraz z protokołu kontroli Z., która odbyła się w 2008 r. u płatnika składek. Powyższy protokół z kontroli pełnomocnik przekazał w załączeniu pisma. Dodatkowo pełnomocnik płatnika składek pismami z 10 grudnia 2013 r. oraz 6 maja 2014 r. zgłosił wnioski dowodowe, dopuszczone przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie: przesłuchania prof. dr hab. N. M. oraz R. O. – Kanclerza W., a także w postaci materiałów dydaktycznych opracowanych przez stronę postępowania, o które także wnioskował pełnomocnik zainteresowanej. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia przychylił się do żądań stron w zakresie przesłuchania świadka prof. dr. hab. N. M. oraz przesłuchania R. O. – Kanclerza W. W dniu 29 maja 2014 r. w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadzono przesłuchanie ww. świadków. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z [...] czerwca 2014 r. stwierdził, że zainteresowana podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba wykonująca umowy o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 k.c., zawarte z płatnikiem składek w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. i od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. W ocenie organu pierwszej instancji nie zaistniała konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań zainteresowanej oraz K. P. – księgowej W., ponieważ okoliczności wymagające przyjęcia wyjaśnień co do charakteru i rodzaju umowy zawartej przez strony oraz potwierdzenie faktu jej wykonywania, znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Ponadto w protokołach przesłuchań świadków przez ZUS znajdują się zapisy zeznań złożonych przez K. P. Skarżąca, jak i zainteresowana, odwołała się do tej decyzji. Prezes NFZ pismem z 26 maja 2015 r., w związku z trwającymi postępowaniami dotyczącymi rozpatrywania wniesionych przez płatnika składek odwołań od decyzji dyrektorów Oddziałów Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wykonawców umów zawieranych z płatnikiem składek oraz w nawiązaniu do przekazanych przez odwołującego wyroków Sądu Okręgowego we W. wydanych z odwołania ww. płatnika składek, zwrócił się z prośbą do ZUS o informacje, czy wyroki z powyższego powództwa są prawomocne. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o przekazanie przykładowego rozstrzygnięcia sądu odwoławczego w przedmiotowych sprawach. Z. we W., w odpowiedzi na ww. pismo, pismem z 3 czerwca 2015 r. przesłał przykładowe wyroki/postanowienia Sądu Okręgowego oraz Sądu Apelacyjnego w sprawie płatnika składek dotyczące umorzenia postępowania sądowego z uwagi na wycofanie przez płatnika oraz ubezpieczonych odwołań od wydanych przez ZUS decyzji. Jednocześnie ZUS poinformował, że płatnik składek przekazuje korekty dokumentów rozliczeniowych zgodnie z decyzją ZUS. W załączeniu pisma przekazano kopię wyroku Sądu Apelacyjnego we W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...], postanowienie Sądu Okręgowego we W., Wydział [...] Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...], postanowienie Sądu Okręgowego we W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...]. Jednocześnie, pismem z 28 kwietnia 2016 r. zwrócono się do ZUS o przesłanie kopii protokołu kontroli przeprowadzonej u płatnika składek wraz z zastrzeżeniami do protokołu i informacją o sposobie ich rozpatrzenia. Dodatkowo zwrócono się z prośbą o odniesienie się do zarzutu WSA w Warszawie, dotyczącego zmiany stanowiska ZUS w sferze podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu przy niezmienionym stanie prawnym w 2008 r. oraz 2011 r. Z. we W. w odpowiedzi pismem z 19 maja 2016 r. przesłał wyjaśnienia oraz pismem z 10 czerwca 2016 r. kopię protokołu kontroli z 15 kwietnia 2008 r. dotyczącego płatnika składek. Decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...]), w oparciu o art. 37 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 7 w zw. z art. 44 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.), dokonano wpisu w ewidencji uczelni niepublicznych w przedmiocie wykreślenia z 1 października 2020 r. z ewidencji uczelni niepublicznych W. we W., wpisanej do ewidencji uczelni niepublicznych pod numerem wpisu "234", w związku z jej włączeniem, z dniem 1 października 2020 r. do W. z siedzibą we W., wpisanej do ewidencji uczelni niepublicznych pod numerem wpisu "146". Wobec powyższego z dniem 1 października 2020 r., W. z siedzibą we W. weszła w prawa i obowiązki W. we W. Rozpoznając odwołania, Prezes NFZ odmówił przepisy prawa, które mają zastosowanie w sprawie oraz zastrzeżenia płatnika składek zgłoszone do protokołu kontroli i sposób ich rozpatrzenia przez ZUS. Organ wskazał, że z otrzymanych z ZUS kopii zawartych umów wynika, że: przedmiotem umowy o prowadzenie wykładów z 1 października 2008 r. było przygotowanie i zaprezentowanie słuchaczom W. wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej, opracowanie sylabusów tych wykładów w języku kierunkowym studiów oraz w języku polskim i dostarczenie ich w wersji elektronicznej do Działu nauczania lub na nośniku elektronicznym, opracowanie tematów, zadań i testów do sprawdzianów oraz ich przeprowadzenie według wskazówek i zaleceń zamawiającego, przeprowadzanie zaliczeń i egzaminów zgodnie z harmonogramem roku akademickiego 2008/2009, z którym autor zapoznał się w momencie podpisania umowy; przedmiotem umowy o prowadzenie wykładów z 1 października 2009 r. było przygotowanie i zaprezentowanie słuchaczom W. wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej, opracowanie sylabusów tych wykładów w języku kierunkowym studiów oraz w języku polskim i dostarczenie ich w wersji elektronicznej do Działu nauczania lub na nośniku elektronicznym, opracowanie tematów, zadań i testów do sprawdzianów oraz ich przeprowadzenie według wskazówek i zaleceń zamawiającego, przeprowadzanie zaliczeń i egzaminów zgodnie z harmonogramem roku akademickiego 2009/2010, z którym autor zapoznał się w momencie podpisania umowy. Prezes NFZ wskazał, że zainteresowana, realizując umowy zawarte z płatnikiem składek, których przedmiotem było przygotowanie i zaprezentowanie słuchaczom W. wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej, zobowiązana była do odbywania zajęć w terminach wynikających z planu zajęć sporządzonego przez płatnika składek a w przypadku, gdy zajęcia nie mogły się odbyć w terminach wynikających z planu zajęć zainteresowana miała obowiązek ustalić z płatnikiem składek dodatkowy termin przeprowadzenia zajęć. Ponadto strony ustaliły stawkę godzinową oraz ostateczny termin wykonania dzieła, a zainteresowana była zobowiązana do składania comiesięcznego sprawozdania z wykonania części dzieła (przyjęcie sprawozdania bez zastrzeżeń było potwierdzeniem odbioru dzieła i stanowiło wraz z przedłożonym i zaakceptowanym przez zamawiającego rachunkiem podstawę do ostatecznego rozliczenia i wypłaty wynagrodzenia). Organ stwierdził, że nauczyciele z którymi W. zawarła umowy o prowadzenie wykładu wykonywali obowiązki, które mieszczą się w ramach prac edukacyjnych. Potwierdza to szczególnie charakter materiałów dydaktycznych oraz autorskich sylabusów zawartych na płycie CD. Prezes NFZ podkreślił, że przy tego rodzaju wykonywanych czynnościach – przygotowanie i zaprezentowanie wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej, trudno uznać, że umowy te polegały "na dostarczeniu określonych wyników swojej pracy w postaci dzieła" (w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w k.c.). Podobnie wypracowane materiały dydaktyczne, koncepcje przeprowadzenia autorskiego cyklu wykładów czy sylabusy oraz ich dobór, nie spełniają kryterium uznania ich za samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła. Mają one charakter techniczny, przygotowawczy i funkcjonują jako pomoc naukowa dla wykładowcy bądź studenta. W niniejszej sytuacji przyjęcie, że strony łączyły umowy o dzieło, podczas gdy z ich treści i sposobu wykonania wynikają cechy właściwe dla umów o świadczenie usług, byłoby niezgodne z właściwością stosunku prawnego. Organ zaznaczył, że przedmiotem działania zainteresowanej było przygotowanie i zaprezentowanie wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej, a ewentualne przygotowane materiały dydaktyczne czy koncepcje przeprowadzenia autorskiego cyklu wykładów, sylabusy oraz ich dobór stanowiły jedynie pomoc naukową, dydaktyczną mającą na celu prawidłowe zrealizowanie wykładu. Po analizie ogólnego charakteru materiałów dydaktycznych oraz autorskich sylabusów, zawartych na płycie CD Prezes NFZ uznał, że powyższe materiały jakkolwiek urzeczywistnione, stanowiły jedynie środek przekazu pozwalający "lepiej", "efektywniej" urzeczywistnić cel zawartych umów poprzez przeprowadzenie zajęć i trudno je uznać za samoistny rezultat (dzieło). Organ podkreślił, że umowy o dzieło autorskie nie są tożsame z umowami o dzieło w ujęciu przepisów prawa cywilnego. Ponadto zainteresowana, jako prowadząca zajęcia w rzeczywistości, nie mogła podlegać odpowiedzialności za wady dzieła (art. 637 k.c. i nast.), ale zobowiązana była wykonać swoją pracę sumiennie według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymaga zakres i charakter pracy. Wykonywanie przez zainteresowaną umowy było ciągiem określonych czynność starannego działania zmierzających do osiągnięcia rezultatu w postaci nauczenia/wytłumaczenia zagadnień związanych z wykładaną materią. Innymi słowy zawarta umowa była umową o świadczeniu usług dydaktycznych polegających na przygotowaniu i zaprezentowaniu wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej. Argument odwołujących dotyczący konieczności osobistego wykonania spornej umowy przez zainteresowaną nie znajduje w pełni pokrycia w treści umowy, gdzie wyraźnie zaznaczono, że istnieje możliwość powierzenia wykonania dzieła innej osobie za wcześniejszą zgodą zamawiającego. Świadczy to bez wątpienia o fakcie, że obok zobowiązania zainteresowanej do osobistego wykonania dzieła, płatnik składek dopuszczał ewentualność wykonania umowy przez inną osobę. Prezes NFZ podniósł, że umowa zawarta pomiędzy zainteresowaną a W. we W., nie jest zatem umową o dzieło, gdyż nie zobowiązywała zleceniobiorcy do wykonania ściśle określonego wytworu – dzieła. Ponadto nauczanie w szkole, nawet jeżeli jest to uczelnia wyższa, ma zawsze charakter pracy dydaktyczno-pedagogicznej, której nie można wykonywać w ramach umowy o dzieło, gdyż nie prowadzi do dającego się sprecyzować dzieła. Nie można określić rezultatu w postaci nauczenia, jako konkretnego, ściśle określonego dzieła, tym samym przedmiotowa umowa, zawarta pomiędzy zainteresowaną i W. we W. jest umową starannego działania. W ocenie Prezesa NFZ zostały podjęte przez organ pierwszej instancji odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego i w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego. Odnosząc się do wniosków odwołującego o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z przesłuchań oraz dołączonych dokumentów, organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu zgromadzono pełny materiał dowodowy, aby wyjaśnić okoliczności istotne dla sprawy i wydać decyzję w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej przez strony umowy, tzn. zawarta przez strony umowa została sformułowana w sposób pozwalający na zakwalifikowanie jej charakteru prawnego bez potrzeby uzupełniania materiału o kolejne dowody. Odnosząc się do stwierdzenia, że w toku kontroli, która odbyła się u płatnika składek w 2011 r. wnioskodawca przyjął brak obowiązku zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego wykładowców realizujących umowy takie jak przedmiotowa umowa, Prezes NFZ zauważył, że ani dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ani Prezes NFZ nie jest organem władnym do wezwania ZUS, jako strony inicjującej postępowanie, do np. ponownego przeprowadzenia kontroli, dokonania modyfikacji ustaleń protokołu kontroli czy zmiany decyzji lub wystąpienia do właściwego sądu powszechnego z powództwem o ustalenie charakteru zawartych umów, zgodnie do dyspozycji art. 100 § 1 k.p.a. Nie leży bowiem w kompetencjach NFZ badanie legalności decyzji organu rentowego wydanych w innych postępowaniach dotyczących innych osób czy innych okresów. NFZ nie jest bowiem organem wyższego stopnia lub organem nadrzędnym wobec ZUS w rozumieniu art. 17 lub art. 18 k.p.a., stąd nie posiada kompetencji kontrolnych czy nadzorczych wobec ZUS. Dodatkowo zwrócono się z prośbą o odniesienie się do zarzutu WSA w Warszawie, dotyczącego zmiany stanowiska Z. we W. w sferze podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu przy niezmienionym stanie prawnym w 2008 r. oraz 2011 r. ZUS poinformował, że ustalenia kontroli opisane w protokole z dnia 15 kwietnia 2008 r. nie dotyczyły umów nazwanych umowami o dzieło. Organ rentowy informuje, że nie wydawał również decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym lub jego braku z tytułu zawieranych przedmiotowych umów. Jednocześnie wnioskodawca stwierdził, że protokoły kontroli i zawarte w nich treści nie stanowią przeszkody do wydania decyzji nawet odmiennej co do oceny zawartej we wcześniejszych protokołach. Prezes NFZ zwrócił uwagę, że decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji z naruszeniem trzydziestodniowego terminu do jej wydania, co zostało uregulowane przepisami ustawy o świadczeniach (art. 109 ust. 4), które stanowią przepisy szczególne w stosunku do przepisów k.p.a. (art. 35). Należy się zgodzić, że wyznaczony ustawą o świadczeniach termin na wydanie rozstrzygnięcia został przekroczony. Organ przekraczając termin rozpoznania sprawy podejmował jednak czynności dążące do ustalenia stanu prawnego i faktycznego, które w konsekwencji skutkowały wydaniem decyzji. Ponadto na każdym etapie postępowania strony informowane były o jego przebiegu. Również w trakcie postępowania organ pierwszej instancji występował do ZUS o nadesłanie nie załączonych wcześniej materiałów dowodowych. Powyższa decyzja Prezesa NFZ z [...] września 2022 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Płatnik składek zarzucił skarżonej decyzji naruszenie: 1) przepisów prawa skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: a) art. 109 oraz art. 66 ust. 2 pkt 1 lit. e ustawa o świadczeniach przez ich zastosowanie, mimo że nie stanowią podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji i tym samym spełnienie przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2) przepisów prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) tj.: a) art. 109 ust. 4 zd. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji co do istoty sprawy tożsamej z decyzją organu pierwszej instancji, pomimo iż decyzja ta została wydana po upływie ustawowego i niepodlegającego przedłużeniu terminu 30 dni od dnia wniesienia wniosku przez Z. we W.; b) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 i art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z umów o dzieło E. A. i decyzji ZUS w sprawie E. A., protokołu kontroli ZUS z 2008 r., z przesłuchania świadka N. M., K. P. oraz przesłuchania zainteresowanej; c) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji z pominięciem ustaleń protokołu kontroli ZUS przeprowadzonego w okresie 19 marca 2008 r. do 14 kwietnia 2008 r. w konfrontacji z protokołem kontroli ZUS z okresu 12 kwietnia 2011 r. do 27 września 2011 r. prezentujących odmienne stanowiska organu przy tożsamych stanach faktycznych i prawnych zwłaszcza w zakresie treści i charakteru prawnego umów zawieranych przez płatnika składek z innymi zainteresowanymi oraz zainteresowaną; d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2014 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ustalenia, że zainteresowana podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w sytuacji gdy prawidłowe winno być uchylenie przedmiotowej decyzji, orzeczenie co do istoty w sposób odmienny i umorzenie postępowania; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), tj.: a) art. 627 k.c. przez jego niezastosowanie przy stwierdzeniu przez organ administracji rodzaju umowy cywilnoprawnej, z tytułu zawarcia której Płatnik dokonuje zgłoszenia i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób wykonujących realizację procesu dydaktycznego w oparciu o umowę o dzieło; b) art. 65 § 2 w zw. z art. 3531 k.c. przez błędną wykładnię woli stron zawartej w umowie o dzieło, polegającą na niedostatecznym rozważeniu woli stron wyrażonej w treści umowy, a mianowicie w postaci rezultatu umowy polegającego na stworzeniu koncepcji cyklu wykładów i jej zaprezentowaniu studentom, jak również materiałów dydaktycznych, sylabusów do wykładów, przeprowadzeniu zaliczeń i egzaminów, opracowaniu recenzji i przygotowaniu studentów do obrony prac dyplomowych; c) art. 750 k.c. w zw. z 734 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że umowa zawarta między płatnikiem składek a zainteresowaną była umową o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu; d) w konsekwencji powyższego naruszenie: - art. 66 ust. 1 pkt e w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zainteresowana podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. oraz od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r., - art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dalej "ustawa systemowa", poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż zgodnie z przepisami ustawy systemowej należałoby stwierdzić obowiązek płatnika składek w zakresie zgłoszenia i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób wykonujących realizację procesu dydaktycznego w oparciu o umowę o dzieło, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów skutkowałaby wnioskiem przeciwnym. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności skarżonych decyzji Prezesa NFZ z [...] września 2022 r. oraz decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca; 2) ewentualnie, uchylenie decyzji organów obu instancji w całości, 3) zasądzenie na rzecz płatnika składek kosztów postępowania kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy umowy zawarte przez W. we W. jako płatnikiem składek z zainteresowaną były umowami o dzieło, czy też innymi umowami o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Istota sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartych umów. Uznanie, iż sporne umowy nie stanowiły umowy o dzieło, uregulowanej w art. 627 i nast. k.c., lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.) oznacza, że skarżąca, jako płatnik składek, była zobowiązana do obliczania i pobierania składek z dochodu ubezpieczonego oraz ich odprowadzania – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach. Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami k.c., stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdzone zostało wprost, że obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze RP są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Przepis ten wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Natomiast zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Wobec powyższego sam fakt nazwania umowy "umową o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. Wobec powyższego ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług", która nie jest regulowana innymi przepisami, pociąga za sobą obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy. Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Natomiast zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową w której podstawa jest "rezultat usługi". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił, że zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umów o świadczenie usług zawartych ze skarżącą, brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że czynności wykonywane przez ubezpieczonego wynikające z ww. umów i polegające na przygotowaniu wykładów, kursów, opracowaniu sylabusów tych wykładów i materiałów do zajęć, opracowaniu tematów, zadań i testów do sprawdzianów oraz ich przeprowadzeniu według wskazówek i zaleceń zamawiającego a także przeprowadzeniu zaliczeń i egzaminów zgodnie z harmonogramem danego roku akademickiego miały charakter niestandardowy, niepowtarzalny i spełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła naukowego. Z treści spornych umów wynika, że ich przedmiotem było przygotowanie i zaprezentowanie słuchaczom Wyższej Szkoły Filologicznej wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej, opracowanie sylabusów tych wykładów w języku kierunkowym studiów oraz w języku polskim i dostarczenie ich w wersji elektronicznej do Działu nauczania lub na nośniku elektronicznym, opracowanie tematów, zadań i testów do sprawdzianów oraz ich przeprowadzenie według wskazówek i zaleceń zamawiającego, przeprowadzanie zaliczeń i egzaminów zgodnie z harmonogramem roku akademickiego 2008/2009 i 2009/2010, z którym autor zapoznał się w momencie podpisania umów. Zdaniem Sądu w omawianej sytuacji mamy do czynienia z wykonywaniem czynności faktycznych w postaci przeprowadzenie zajęć na uzgodniony ze zleceniobiorcą temat. Czynności, do których wykonania zobowiązywał się uczestniczka postępowania miały prowadzić do rezultatu w postaci przeprowadzenia zajęć dydaktycznych, jednakże w żadnym razie nie były one charakterystyczne dla umowy o dzieło. Wynikały bowiem z podjęcia określonych czynności niewymagających cech indywidualizacji, lecz staranności działania. Nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umów starannego działania, mających charakter umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przedmiotem spornych umów było przekazanie określonej wiedzy, a nie stworzenie dzieła. Prowadzący zajęcia nie może dać gwarancji, że słuchacze opanują w sposób zadowalający przedstawiony w toku zajęć materiał, zatem poziom osiągniętej wiedzy przez studentów nie może być oceniany i traktowany jako rezultat w rozumieniu art. 627 k.c. (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r., sygn. II GSK 2954/15). Uprawniona jest więc ocena, że zawarte pomiędzy stronami ww. umowy nie przewidywały określonego rezultatu w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów k.c. czy też utworu w rozumieniu przepisów prawa autorskiego. W tej sytuacji odmienna ocena ww. dowodów, do której skarżąca była uprawniona, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Nie doszło bowiem w sprawie do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Stanowisko skarżącej stanowi jedynie polemikę z oceną dokonaną przez organ, przy czym jej skutecznie nie podważa. Prowadzenie przez zainteresowaną zajęć dydaktycznych stanowiło bowiem ciąg czynności faktycznych poddanych reżimowi starannego działania, zmierzających do nauczenia, czy też wytłumaczenia słuchaczom zagadnień związanych z wykładaną materią, jednak bez gwarancji uzyskania określonej wiedzy. Wykonując sporne umowy zainteresowana nie miał żadnego wpływu na to, czy słuchacze nabędą wykładaną wiedzę. Umowy nie precyzowały o jakie konkretnie dzieło miałoby chodzić. Nie określały efektu jaki miał być ich rezultatem, ani nawet tematu prowadzonych zajęć. Nie przewidywały rezultatu w postaci zagwarantowania, że słuchacze nauczą się wykładanej materii. Zainteresowana mogła jedynie zobowiązać się do starannego przeprowadzenia zajęć – zatem nie przyjęła na siebie odpowiedzialności za rezultat. W ocenie Sądu treść umów nie pozostawia wątpliwości, że miały one cel edukacyjny, dydaktyczny. Powyższe determinuje ich charakter prawny, jako umów o świadczenie usług. Sąd podziela stanowisko organów, że ze zgromadzonego materiału nie wynika, by czynności wykonywane przez zainteresowaną wynikające z ww. umowy i polegające na przygotowaniu wykładów z zakresu wykładów z zakresu teorii komunikacji społecznej, opracowaniu sylabusów tych wykładów i materiałów do zajęć, opracowaniu tematów, zadań i testów do sprawdzianów oraz ich przeprowadzeniu według wskazówek i zaleceń zamawiającego miały charakter niestandardowy, niepowtarzalny i spełniający kryteria twórczego i indywidualnego utworu, jako przedmiotu prawa autorskiego. Oczywiście nikt nie kwestionuje dorobku naukowego wykładowcy, kwalifikacji czy osobistych właściwości, ze względu na które został zatrudniony przez płatnika składek. Nie można jednak przyjąć, że w przedmiotowej sprawie, zainteresowana prowadząc zajęcia na uczelni wyższej w postaci wygłoszenia przygotowanych wcześniej wykładów wytworzyła jakieś dzieło. Rozróżnić bowiem należy samo wytworzenie dzieła np. opracowanie jakiejś nowatorskiej koncepcji naukowej i utrwalonej np. w artkule naukowym, czy książce na dany temat, od prowadzenia cyklu wykładów na ten temat w oparciu o stworzoną wcześniej publikację. Należy podkreślić także, że w przypadku zajęć dydaktycznych na wyższej uczelni dobór teorii, metod edukacyjnych, sposobu prowadzenia jest zindywidualizowany przez wykładowcę, co nie zmienia jednak typowej usługi edukacyjnej w umowę rezultatu. Wysiłek intelektualny oraz indywidualne podejście do prowadzenia zajęć są wymagane przy tego rodzaju pracy umysłowej, stanowi to zatem element umowy o świadczenie usług związanej z obowiązkiem starannego działania. Sąd stoi na stanowisku, że umowy zawarte z wykładowcami których przedmiotem jest przeprowadzenie wykładów, ćwiczeń, seminariów i wszelkiego rodzaju zajęć w celach edukacyjnych, czyli przekazanie i nauczenie uczestników tych zajęć określonej wiedzy, z samej swej istoty, a więc celu dla jakich są zawierane, nie mogą stanowić umów o dzieło, o których mowa w art. 627 k.c. W tego typu umowach nie można bowiem z góry określić zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu tego przepisu. Nie może stanowić bowiem dzieła, ani samo przeprowadzenie wykładów, ćwiczeń, seminariów czy innego rodzaju zajęć choćby miało ono charakter niestandardowy, wyjątkowy dostosowany do wyjątkowych potrzeb słuchaczy, uczestników. Dzieła nie może stanowić wiedza uzyskana przez słuchaczy wykładów lub uczestników zajęć. Wszelkie działania zainteresowanej, które doprowadziły do opracowania materiałów dydaktycznych (dokumentów, w tym koncepcji cyklu zajęć, testów czy sprawdzianów), w istocie sprowadzały się zatem jedynie do realizacji celu zawartych umów, jakimi było przeprowadzenie zajęć na studiach. Materiały te miały charakter akcesoryjny względem podstawowego zajęcia – prowadzenia zajęć, w oparciu o najlepszą wiedzę i praktykę zainteresowanej, jako prowadzącej. Zatem zasadnie uznał Prezes NFZ, że w rzeczywistości w pracy zainteresowanej, wykonywanej na podstawie spornej umowy, chodziło o wykonanie określonych czynności faktycznych skutecznych z punktu widzenia art. 353 k.c. bez względu na to, jaki rezultat czynności te przyniosą. Zawarte przez strony umowy nie zawierały także żadnych postanowień świadczących o odpowiedzialności za wady dzieła. Zainteresowana w związku z tym, nie podlegała jakiejkolwiek odpowiedzialności za wady dzieła, co jest jedną z cech odróżniających umowę rezultatu od umowy starannego działania. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej interpretacji charakteru przedmiotowych umów oraz prawidłowo zastosował art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach uznając, że zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ wykonywała pracę na podstawie innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że decyzje organów obu instancji wydane zostały bez podstawy materialnoprawnej. W ocenie sądu przy wydawaniu decyzji nie naruszono przepisów art. 109 oraz art. 66 ust. 2 pkt 1 lit e ustawy o świadczeniach, gdyż NFZ był uprawniony do wydania decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym zainteresowanej, w oparciu o art. 109 ustawy o świadczeniach na wniosek ZUS. Ponieważ w kompetencjach ZUS nie leży obowiązek wydania decyzji w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, kiedy osoba z tytułu umowy zlecenia podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zainteresowana posiadała inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych zatem na podstawie art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach organ rentowy zgłosił wniosek do NFZ o wydanie decyzji rozstrzygającej w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu zawartych z W. we W. umów. Brak zatem podstaw do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji. Za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dowolne i niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w sprawie. W ocenie Sądu najistotniejszym dowodem w sprawie są właśnie zawarte między stronami umowy. Zostały one bowiem sformułowane w sposób pozwalający na zakwalifikowanie ich charakteru prawnego bez potrzeby uzupełniania materiału o kolejne dowody. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.