VI SA/Wa 2977/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za użytkowanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę w całości Minister Administracji i Cyfryzacji (w skrócie: "MAiC") decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania H. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "F.", "B." K. H. (dalej: "Przedsiębiorca" lub "skarżący") od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] października 2014 r., nr [...], ustalającej opłatę za używanie 21 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 12.159,00 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń: [...] sierpnia 2014 r. upoważnieni pracownicy Poczty Polskiej S.A. w obecności menadżera hotelu – Pani V. G. przeprowadzili kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym Przedsiębiorcy. W wyniku kontroli ujawniono 21 odbiorników telewizyjnych marki TOSHIBA, które zgodnie z oświadczeniem menedżera hotelu umożliwiały natychmiastowy odbiór programu, przy czym stwierdzony okres używania odbiorników wynosił od "marca 2014 r.". Przebieg kontroli utrwalono protokołem podpisanym przez menedżera hotelu, którego oświadczenie dołączono do protokołu. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. decyzją z [...] października 2014 r. ustalił opłatę za używanie dwudziestu jeden niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 12.159 zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Przedsiębiorca z zachowaniem ustawowego terminu wniósł odwołanie. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2014 r. MAiC utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, a w myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie, przy czym co do zasady opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik. Rozpatrując odwołanie, MAiC wskazał, że z treści protokołu jasno wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu oraz okresu używania w oparciu o oświadczenie menedżera hotelu, który niewątpliwie miał wiedzę dotyczącą przedmiotu kontroli, skoro w tym zakresie udzielił stosownych informacji i podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Organ zaznaczył, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. MAiC wyjaśnił również, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli w związku z czym nie ma przeszkód, aby w kontroli brała udział osoba zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Organ zaznaczył, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji, gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy złożonych przez właścicieli kontrolowanych obiektów lub osób uczestniczących w kontroli. Odnosząc się do zarzutu, że odbiorniki telewizyjne zakupione przez Przedsiębiorcę zostały podłączone dopiero 25 sierpnia 2014 r., organ stwierdził, iż z załączonego do odwołania protokołu zdawczo-odbiorczego nie wynika, aby 25 sierpnia 2014 r. był dniem zakupu i montażu ujawnionych odbiorników telewizyjnych, a jedynie odnosi się ono do oficjalnego odbioru prac związanych z instalacją telewizji kablowej. W ocenie MAiC odbiór prac nie jest jednoznaczny z brakiem możliwości natychmiastowego odbioru programów, czy też nieposiadaniem przez Przedsiębiorcę odbiorników telewizyjnych w terminie ustalonym w trakcie kontroli. Organ uznał, że z uwagi na nieprzedstawienie innych dowodów mających wskazywać, że w skontrolowanym lokalu przed 25 sierpnia 2014 r. nie istniała instalacja umożliwiająca odbiór programów telewizyjnych, jak również, że nie było odbiorników telewizyjnych, brak jest podstaw do odmowy wiarygodności oświadczeniu menedżera hotelu. MAiC zauważył przy tym, że Przedsiębiorca jest obowiązany prowadzić księgowość, ewidencję zakupów, a w konsekwencji przechowywać dowody zakupu i powinien dysponować fakturami zakupu obrazującymi koszty prowadzonej działalności. Organ wskazał, że Przedsiębiorca nie posłużył się tymi fakturami w celu zakwestionowania oświadczenia menedżera hotelu. MAiC podnosił, że Przedsiębiorca jako podmiot prowadzący działalność hotelową w obiekcie skategoryzowanym jako obiekt trzy gwiazdkowy zgodnie z rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie (Dz.U. z 2006 r. Nr 22, poz. 169, z późn. zm.) obowiązany jest do posiadania odbiornika telewizyjnego w każdej jednostce mieszkalnej instalacji umożliwiającej odbiór programów telewizyjnych. Rozpatrując odwołanie, MAiC stwierdził, że sposób, w jaki dokonano ustaleń faktycznych, nie narusza obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalają na zastosowanie domniemania, iż odbiorniki są używane. Zdaniem organu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W ocenie MAiC okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości, w związku z czym organ nie miał podstaw ani potrzeby poszukiwania innych dowodów. Organ stwierdził również, że zarzuty podniesione w treści odwołania nie wskazują na żadne konkretne naruszenie przepisów postępowania i nie znajdują uzasadnienia w materiale sprawy. W ocenie MAiC Przedsiębiorca nie przedstawił dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych odbiorników telewizyjnych. Organ wyjaśnił, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie dają podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia, jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Na wskazaną powyżej decyzję Przedsiębiorca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i 3 oraz art. 80 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu sprawy. Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżący podniósł, że firma zewnętrzna dokonała fizycznego montażu i podłączenia odbiorników telewizyjnych dopiero 25 sierpnia 2014 r. Przedsiębiorca wskazał również, że firma montująca telewizory jest również dostawcą usługi telewizji oraz internetu do obiektu skarżącego i wykonywała szereg prac, w tym położenie niezbędnych kabli i światłowodów oraz podłączenie telewizorów do anteny zbiorczej, co udokumentowano protokołem zdawczo-odbiorczym. Skarżący wskazał, że zgodnie z § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1676), dalej: "rozporządzenie w sprawie rejestracji", rejestracji odbiorników telewizyjnych dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki złożonego w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników i dopiero upływ tego terminu powoduje skutki nałożenia kar na mocy ustawy o opłatach abonamentowych. W ocenie Przedsiębiorcy na dzień kontroli, tj. [...] sierpnia 2014 r., nie wystąpiła przesłanka do nałożenia opłaty sankcyjnej, gdyż skarżący 4 września 2014 r., tj. w przepisanym 14 dniowym terminie, dokonał zgłoszenia odbiorników. W ocenie skarżącego wskazanie organu, że z protokołu zdawczo-odbiorczego nie wynika wprost, aby 25 sierpnia 2014 r. był dniem zakupu i montażu odbiorników telewizyjnych, a jedynie odnosi się do oficjalnego odbioru prac w nim wskazanych, oznaczało konieczność przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z przesłuchania świadka na okoliczność czasu montażu odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie Przedsiębiorca wskazał, że MAiC przyjął za prawdziwy i bezsporny protokół sporządzony przez pracowników Poczty Polskiej S.A., którzy nie sprawdzili, ile fizycznie jest odbiorników, w jakim miejscu, czy możliwy był w tym czasie odbiór programów i w jakim terminie zostały te odbiorniki zamontowane. Skarżący wskazał, że pismem z 15 stycznia 2014 r. osoba podpisująca protokół kontroli złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu i podstępu wywołanego przez pracowników Poczty Polskiej S.A. Przedsiębiorca podniósł ponadto, że osoba uczestnicząca w kontroli nie miała prawa reprezentować skarżącego, gdyż nie posiadała do tego odpowiedniego pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasługującej na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 j.t. dalej: "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] października 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, iż skarżący H. K. nie dopełnił obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych. Okoliczność ta stała się podstawą do nałożenia stosownej kary pieniężnej w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Na wstępie należy zauważyć, że art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych stanowi, iż za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Z kolei jak wynika z treści ust. 2 cytowanego przepisu, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5 cytowanego przepisu (ust. 4). Jak wynika ponadto z treści art. 5 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r. poz. 1676), rejestracji odbiorników dokonuje operator wyznaczony, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników. W myśl z kolei art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, a określonej zgodnie z zapisami ustawy w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2013 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2014 roku (Dz. U. 2013 poz. 566). W sprawie bezsporne jest, że w dacie kontroli [...] sierpnia 2014 r. skarżący w należącym do niego hotelu o nazwie "H." położonym w [...] posiadał 21 odbiorników telewizyjnych. Okoliczność ta została wskazana w protokole kontroli, potwierdzona przez pracownika (menadżera) Panią V. G.. Fakt posiadania wskazanych odbiorników potwierdza również ich rejestracja dokonana w dniu 4 września 2014 r. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest okoliczność, czy posiadane przez skarżącego odbiorniki telewizyjne były w dacie kontroli w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór. Organy ustalenie, że ujawnione w prowadzonym przez skarżącego hotelu odbiorniki były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór oparły na oświadczeniu pracownika hotelu Pani V. G., które zostało odnotowane w podpisanym przez nią protokole kontroli, a także w złożonym przez nią pisemnym oświadczeniu. Również w oparciu o to oświadczenie został ustalony okres używania przedmiotowych odbiorników. W tym miejscu wskazań należy, że protokół kontroli stanowi dokument urzędowy. Ponadto organ wskazał też, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą zgodnie z PKD sklasyfikowaną jako 55.10,2 – Hotele i podobne obiekty zakwaterowania. W dniu kontroli kontrolowany obiekt skategoryzowany był jako hotel trzy gwiazdkowy. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie (Dz. U. z 2006 r. Nr 22, poz. 169 z późn. zm.), skarżący w ww. obiekcie obowiązany był do posiadania odbiornika telewizyjnego w każdej jednostce mieszkalnej instalacji umożliwiającej odbiór programów telewizyjnych. Na marginesie organ wskazał, iż jak wynika z danych zawartych w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich znajdującym się na stronie internetowej www.turystyka.gov.pl, jednostek tych skarżący posiada 21. Z kolei skarżący podnosił, że przedmiotowe telewizory zostały zamontowane dopiero w dniu 25 sierpnia 2014 r. na dowód czego przedstawiał protokół zdawczo-odbiorczy z odbioru prac związanych z instalacją telewizji kablowej. Zatem zdaniem skarżącego w dacie kontroli nie upłynął jeszcze termin do zarejestrowania odbiorników. Ponadto skarżący zarzucał, że Pani V. G. nie miała prawa go reprezentować, zatem, w jego ocenie, jej oświadczenia dotknięte są wadą nieważności, zaś organ zaniechał przesłuchania jej z urzędu w charakterze świadka, podobnie jak osoby montującej telewizory – R. K.. Zdaniem Sądu dokonana przez organy ocena zebranych w sprawie dowodów nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów zakreślone normami k.p.a. Skarżący nie kwestionuje, ani nie podważa stosownymi dowodami faktu posiadania w dacie kontroli wskazanych w decyzji odbiorników telewizyjnych. Wynikające z ustawy domniemanie, że były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór usiłował obalić przedstawiając protokół zdawczo-odbiorczy prac związanych z instalacją telewizji kablowej. Protokół ten został oceniony przez Ministra Administracji i Cyfryzacji i zdaniem Sądu ocena ta jest logiczna i nie nosi znamion oceny dowolnej. Słusznie wskazywał organ, że protokół ten jedynie potwierdza fakt oficjalnego odbioru prac związanych z instalacją telewizji kablowej w dniu 25 sierpnia 2014 r. Dowód ten nie wskazuje nawet kiedy faktycznie instalacja ta była zamontowana, a tym bardziej nie podważa domniemania, że posiadane odbiorniki były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, co niekoniecznie musi wiązać się z posiadaniem instalacji telewizji kablowej. Ponadto ocena, że znajdujące się w zajętych przez gości pokojach hotelowych odbiorniki telewizyjne są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Skarżący kwestionował też złożone przez menadżera hotelu – Panią V. G. oświadczenia podnosząc, że nie była ona osobą upoważnioną do reprezentowania go w toku kontroli. Słusznie jednak zauważył organ, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Dodatkowo pamiętać należy, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Organ ocenił oświadczenia Pani V. G. i zdaniem Sądu ocena ta jest prawidłowa. Pani G. była obecna w kontrolowanym obiekcie w dacie kontroli, oświadczyła, że jest menedżerem hotelu zatem osobą zorientowaną w jego działalności, nie składała zastrzeżeń do protokołu, podpisała też znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenie wiedzy o ilości odbiorników i czasie ich używania. Zdaniem Sądu organy słusznie oceniły te złożone spontanicznie, w czasie kontroli oświadczenia jako w pełni wiarygodne. Oświadczenia te korelują z wynikającym z rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. obowiązkiem posiadania odbiornika telewizyjnego w każdej jednostce mieszkalnej hotelu o wskazanym standardzie, a także nie stoją w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Słusznie zatem uznał organ, iż domniemanie wynikające z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych nie zostało przez skarżącego skutecznie obalone. Z kolei dołączone do skargi oświadczenie Pani V. G., iż oświadczenie w czasie kontroli złożyła pod wpływem błędu należy ocenić jako niewiarygodne i złożone po uzyskaniu informacji o negatywnych skutkach złożonych wcześniej oświadczeń. Na etapie postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła żadnych innych dowodów, które podważałyby poczynione przez organy ustalenia. Jednocześnie zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie okoliczności faktycznych niezbędnych do stanowczego rozstrzygnięcia sprawy, nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i braku przeprowadzenia dowodów, które nie były przez skarżącego zgłoszone w postępowaniu administracyjnym. Dowody zebrane przez organ stanowiły kompletny i spójny materiał dowodowy wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych istotnych w sprawie, organ ocenił także dowód przedstawiony przez skarżącego w postaci protokołu zdawczo-odbiorczego i odniósł się do jego twierdzeń. Organ nie miał zatem obowiązku poszukiwania z urzędu dalszych dowodów w sprawie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu Minister Administracji i Cyfryzacji wydając sporną decyzję nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w tym, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca, co odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.