VI SA/Wa 299/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-29

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sławomir Kozik, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie pomiarów wykonanych przenośnymi wagami statycznymi jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe i nie naruszają prawa. Pomiar nacisków osi pojazdu za pomocą przenośnych wag statycznych typu SAW 10 C, posiadających ważne świadectwa legalizacji, jest dopuszczalny i zgodny z instrukcją producenta oraz przepisami prawa. Kara pieniężna została prawidłowo nałożona za brak zezwolenia kategorii IV na przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze krajowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi.
Stan faktyczny
W dniu 8 kwietnia 2014 r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy kierowany przez S. B., wykonujący przejazd z ładunkiem papy i gontu w imieniu przedsiębiorcy S. M. Organ stwierdził przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej o 0,45 t oraz brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Nałożono karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowości w pomiarach i procedurze kontrolnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu 8 kwietnia 2014 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował S. B., który wykonywał przejazd z ładunkiem papy i gontu w imieniu przedsiębiorcy S. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą U. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r.  W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 10,45 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę) - przekroczenie o 0,45 t, - podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych. Od powyższej decyzji strona odwołała się wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Ponadto zarzuca ona przedmiotowej decyzji organu I instancji naruszenie art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu 5 cio osiowego przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w rezultacie niewyjaśnienia istoty sprawy i nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, art. 140 aa ust. 4 prd poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Odwołujący się zarzucił także decyzji naruszenie procedury kontrolnej poprzez pomiar rzeczywistej masy całkowitej pojazdu dwoma wagami SAW oraz zasady proporcjonalności w rezultacie nałożenia zbyt wysokiej kary w stosunku do stwierdzonego przekroczenia. W uzasadnieniu odwołania strona przytoczyła fragment artykułu prasowego, w którym wskazano, iż zgodnie z Dyrektywą Rady 96/53/WE, zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drogach publicznych powinien wynosić 11,5 t. Odwołujący się podniósł także, że przenośne wagi SAW do pomiarów statycznych nie są przystosowane do ustalania przekroczenia nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. W ocenie strony powyższe potwierdza informacja NIK, orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz instrukcja producenta wag. Przedsiębiorca podkreślił także, że dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bowiem nie zostały przekroczone dopuszczalna masa całkowita i dopuszczalna ładowność pojazdu członowego. Ponadto w ocenie odwołującego się, organ I instancji nie zbadał czy przewożony towar nie stanowił ładunku sypkiego. Podkreślił on również, iż nie ma podstawy prawnej do ważenia pojazdów za pomocą wag do pomiarów statycznych i w związku z tym ważenie takie można zinterpretować jako rażące naruszenie prawa. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.- zwanej dalej udp), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. W trakcie kontroli stwierdzono, iż nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 10,45 t i przekraczał dopuszczalną normę o 0,45 t. Organ podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 2 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] na odcinku K. /droga [...]/ - N. - droga [...]- B. – N.- Krzyżówka /droga [...]/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t. Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Organ wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do Ip. 4 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze kraj owej: a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III—VI. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5000 złotych. Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI. Organ stwierdził, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 15 listopada 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminami ważności do 30 września 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. Pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na powyższą decyzję. Zaskarżanej decyzji zarzucił, że wydana została z naruszeniem: 1) art. 8 k.p.a., art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i art. 7 Konstytucji RP poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa,  2) art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, tj. naruszenie art. 107 k.p.a. - brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, brak ustosunkowania się do zarzutów strony wniesionych w odwołaniu, powielenie treści decyzji organu I instancji, 3) art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej, 4) zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady udzielania informacji, 5) przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustalenia stanu faktycznego, z pominięciem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady dążenia do prawdy obiektywnej, 6) przepisów postępowania tj. art. 77 k.p.a. i 136 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak pełnego materiału dowodowego w sprawie nie pozwalał na wydanie decyzji, 7) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia opartych jedynie na decyzji organu I instancji, 8) przepisu art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie tego dokonanie błędnego przypisania przedsiębiorcy materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji i organ odwoławczy, w oparciu o który wydano decyzje, wskazywała na wątpliwości dotyczące przypisania przedsiębiorcy stwierdzonych naruszeń, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, 9) art. 7 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, art. 9 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady informowania strony, i art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu I instancji i organu odwoławczego od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych, 10) art. 15 k.p.a. oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią ponownego rozstrzygnięcia jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji, 11) nałożenie kary administracyjnej na podstawie wyników pomiaru uzyskanych wagą statyczną, co jest niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym , 12) naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i gospodarki morskiej w sprawie kontroli przewozu drogowego, poprzez sporządzenie protokołu kontroli na nieprawidłowym wzorze. Wobec powyższego wniósł o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że protokół kontroli został sporządzony na formularzu niezgodnym z urzędowym wzorem. Z przeprowadzonej kontroli organ ma obowiązek sporządzić protokół na podstawie art. 74 i art. 89 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego protokół ten powinien być zgodny ze wzorem określonym w załączniku nr 1 tego rozporządzenia oraz zawierać dane tam zawarte. Protokół kontroli z dnia [...] nie jest sporządzony na urzędowym formularzu. Skarżący wskazał, że w podpisanym przez kierowcę protokole kontroli znajdują się standardowe zapisy dotyczące informacji udzielonych kontrolowanemu. Obejmują one m.in. zasady kontroli nacisków osi i masy pojazdu zarówno przy użyciu wag do pomiarów statycznych, jak i wag do pomiarów dynamicznych typu WLM lub DWA 50, o zasadach korzystania z wag SAW (którymi dokonano ważenia), kierowca nie został pouczony - zapisy dotyczą wyłącznie temperatury pracy urządzenia. W protokole kontroli sporządzonym z przedmiotowej kontroli nie nastąpiło zindywidualizowanie pouczenia kierowcy w zakresie i w momencie tej konkretnej kontroli, i tych określonych wag. Kierowca nie jest stroną postępowania ani jej pełnomocnikiem. Często kierowcy z powodu nieznajomości procedur lub chęci szybkiego zakończenia kontroli podpisują bez zastrzeżeń protokół. Ma to miejsce dlatego, że sankcje za stwierdzone naruszenia, jako pracowników strony postępowania, ich nie dotyczą. Ponadto kierowca podpisał protokół kontroli, uważając, że w ten sposób potwierdza nie tyle ustalenia kontroli, co sam fakt jej przeprowadzenia, a już na pewno podpis kierowcy nie oznacza, że cały proces ważenia był prawidłowy, a uzyskane wyniki odzwierciedlają faktyczny stan pojazdu. Skarżący podkreślił, że w odwołaniu podniósł szereg zarzutów, które zostały uzasadnione i rozpatrzone niezwykle lakonicznie, podobnie jak decyzja I instancji, metodą powielania, powtarzana było automatycznie, że karę nałożono prawidłowo, a nie wskazano nawet dlaczego organ odwoławczy tak uważa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego jak i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organy ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez nie ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Nie doszło do naruszenia praw skarżącego jako strony. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego którą nałożono na skarżącego karę pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. W ocenie Sądu mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - zwanej dalej prd). Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii I -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca, bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] kwietnia 2014 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował S. B., który wykonywał przejazd z ładunkiem papy i gontu w imieniu przedsiębiorcy S. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą U. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 10,45 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę) - przekroczenie o 0,45 t, - podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało więć nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do Ip. 4 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej: a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c) o długości nieprzekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III—VI. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosiła 5000 złotych. Jak wynika z akt sprawy miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 15 listopada 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych [...]. Za bezzasadny zdaniem Sądu uznać należy zarzut skarżącego kwestionujący możliwość dokonania pomiarów nacisków osi pojazdu za pomocą wag statycznych typu SAW 10 C. Podkreślenia wymaga, że wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminami ważności do 30 września 2014 r. Jak wyjaśnił organ zgodnie z instrukcją producenta przedmiotowych wag w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Z instrukcji wynika, iż proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby: 1) jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami), 2) ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu. To, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza od takiego sposobu dokonywania pomiarów odstępstw. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe wówczas należy pod koła położyć tzw. ślepe podkładki (nr 2.4. instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do nr 2.4. instrukcji). Organ odwoławczy podkreślił, że taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu, a stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych, a wagi posiadają aktualne świadectwa legalizacji ponownej. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Jak wynika z treści protokołu powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Podnoszony przez skarżącego fakt, że kierowca nie czyta przedłożonych mu do podpisania dokumentów pozostaje bez wpływu na dokonane w trakcie kontroli ustalenia. Do zarzutów strony, że brak jest podstawy prawnej, określającej procedurę ważenia za pomocą użytych w trakcie kontroli wag statycznych, organ odwoławczy szczegółowo odniósł się w zaskarżonej decyzji wyjaśniając, że kontrola przestrzegania nacisków osi i DMC pojazdów jest ustawowym obowiązkiem Inspekcji. Wynika to wprost z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), a także z art. 129 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 129a ustawy Prawo o ruchu drogowym - gdzie wskazano, że inspektor ma prawo kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego. Uprawnienie do nakładania kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia naruszeń tych norm wynika z art. 56 ustawy o transporcie drogowym i cytowanego wyżej art. 140aa ust 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zgodnie z którym decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że zakwalifikowanie drogi po której poruszał się kontrolowany pojazd jako drogi o dopuszczalnym nacisku osi 10 t jest niezgodne z przepisami unijnej dyrektywy, wyjaśnić należy, iż Dyrektywa Rady 96/53/WE zmieniona Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady także określa maksymalne parametry pojazdów dopuszczonych do ruchu. Dopuszczenie pojazdu do ruchu nie oznacza, iż może się on poruszać po wszystkich kategoriach dróg bez ograniczeń. Ponadto w art. 7 powoływanej Dyrektywy Rady 96/53/WE wskazano, że niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. W rozpatrywanym przypadku przepisy krajowe (rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t), ograniczają dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze krajowej nr [...] na odcinku K. – N. - droga [...]- B. – N. – K. /droga [...]/ do 10 t. Ponadto sporządzenie protokołu na innym druku, niż przewidziane postanowieniami rozporządzenia o ile zawiera wymagane przez ustawodawcę dane, pozostaje bez wpływu na ważność dokonanych ustaleń. W ocenie Sądu zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w toku postępowania, strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło