VI SA/Wa 3003/15
WyrokWSA w Warszawie2017-06-14
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Jakub Linkowski, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy produkty takie jak ziemia do palm, ziemia do paproci, ziemia ogrodnicza, ziemia do kwiatów balkonowych i ziemia do krzewów iglastych, składające się z torfu, kory, próchnicy, gliny i nawozu wapniowego, mogą być uznane za glebę w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu, czy też są to środki wspomagające uprawę roślin wymagające pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakwestionowane produkty, będące mieszaniną komponentów organicznych (torfu, kory, próchnicy, gliny) ustabilizowanych nawozem wapniowym (kredą), stanowią materiał, w którym uprawiane są rośliny i nie są glebą w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu. W związku z tym są to środki wspomagające uprawę roślin – podłoża do upraw, których wprowadzenie do obrotu wymagało uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Brak takiego pozwolenia skutkował nałożeniem opłaty sankcyjnej i nakazem wycofania produktów z obrotu.Stan faktyczny
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję Inspektora Wojewódzkiego, która stwierdziła wprowadzenie do obrotu przez skarżącą B. K. środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw bez wymaganego pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca kwestionowała kwalifikację swoich produktów jako podłoży do upraw, twierdząc, że są one glebą. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na opinii Instytutu, który uznał produkty za podłoża do upraw. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa. i ustawy o nawozach i nawożeniu, w tym błędną interpretację pojęcia 'gleba' oraz nieprawidłowe ustalenie wysokości opłaty sankcyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu środków wspomagających uprawę roślin - podłoży bez wymaganego pozwolenia oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Inspektor Wojewódzki) decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 37 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 3 ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2007 r. poz. 1033; dalej "unn.") oraz w związku z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 669 ze zm.; dalej "ustawa o jakości"), postanowił:
1. stwierdzić wprowadzenie do obrotu przez B. K., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej skarżąca) środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw pod nazwą:
- Ziemia do palm, juk, dracen i kaktusów – 41 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 410 sztuk,
- Ziemia do paproci, azalii i wrzosów – 29 opakowań zbiorczych (po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 290 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw – 67 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 670 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw, 90 sztuk opakowań zbiorczych (po 5 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 10 l), tj. 450 sztuk,
- Ziemia do kwiatów balkonowych (pelargonia, surfinia, begonia, petunia) – 7 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 20 l,
- Ziemia do krzewów i drzew iglastych – 25 sztuk opakowań jednostkowych
o zawartości 20 l,
bez wymaganego pozwolenia;
2. nakazać wycofanie z obrotu ww. środków wspomagających uprawę roślin
w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna;
3. określić łączną ilość ww. środków wspomagających uprawę roślin wprowadzonych do obrotu na 37.248 sztuk opakowań jednostkowych, tj. 11.990 litrów;
4. ustalić opłatę sankcyjną w kwocie [...] złotych, stanowiącą 100% łącznej kwoty należnej za sprzedane w okresie od 3 kwietnia 2013 r. do 31 maja 2013 r. ww. środki wspomagające uprawę roślin, bez wymaganego pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej MRiRW).
W uzasadnieniu decyzji Inspektor Wojewódzki wskazał między innymi, że w celu zidentyfikowania sześciu wyrobów składowanych w opakowaniach jednostkowych, znajdujących się w magazynie podmiotu kontrolowanego (skarżącej), sprawdzono oznakowanie ich opakowań. W wyniku oględzin stwierdzono, że opisy poszczególnych wyrobów charakteryzowały je jako podłoża przeznaczone do uprawy roślin ozdobnych i warzyw, tj. jako materiały inne niż gleba, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 unn. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 unn podłoża do upraw są zaliczane do środków wspomagających uprawę roślin, zatem w związku z art. 3 ust. 2 unn mogą być wprowadzone do obrotu wyłącznie po spełnieniu warunku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 unn, tzn. po uzyskaniu pozwolenia Ministra Rolnictwa na wprowadzenie do obrotu. Jak podał Inspektor Wojewódzki, skarżąca wytwarzająca podłoża do upraw, wprowadziła je do obrotu bez wymaganego pozwolenia i tym samym naruszyła przepis sformułowany w art. 3 ust. 2 unn.
Inspektor Wojewódzki przypomniał, że jak podała skarżąca w złożonym w dniu [...] czerwca 2013 r. oświadczeniu, nie posiadała ona zezwolenia MRiRW na wprowadzanie ww. produktów do obrotu oraz jakość podłoży produkowanych w firmie skarżącej nie jest unormowana i brak jest dokumentów potwierdzających jakość produktów będących przedmiotem kontroli. Z kolei jak wynika z wyjaśnień skarżącej z września 2013 r., brak pozwolenia MRiRW był spowodowany brakiem wiedzy o nowych uregulowaniach prawnych.
Dalej Inspektor Wojewódzki przypomniał, że w dniu [...] października 2013 r. zakończył prowadzone postępowanie i wydał decyzję stwierdzającą wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych podłoży bez wymaganego zezwolenia, nakazującą wycofanie ww. podłoży z obrotu oraz określającą opłatę sankcyjną. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, że decyzja narusza art. 2 ust. 1 pkt 9 i pkt 10 w związku z art. 4 ust. 1 unn., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że odwołująca się wprowadziła do obrotu środki wspomagające uprawę roślin – podłoża do upraw. Zdaniem skarżącej, wprowadziła ona do obrotu mieszaninę torfu wysokiego i niskiego, który należy zakwalifikować jako glebę, co nie wymaga uzyskania pozwolenia MRiRW. Następnie, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Główny Inspektor) uchylił decyzję wydaną w I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że Inspektor Wojewódzki prowadząc postępowanie dopuścił się błędów proceduralnych, w tym naruszył art. 11 Kpa., poprzez niewyjaśnienie w dostateczny sposób, przyczyn wydania decyzji na podstawie ustawy o nawozach i nawożeniu, mimo braku ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie zakwestionowany produkt jest środkiem wspomagającym uprawę roślin – podłożem do upraw w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu oraz naruszył art. 7 i art. 77 § 1 Kpa., poprzez niezebranie całości materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia sprawy.
W konsekwencji Inspektor Wojewódzki, wykonując zalecenia Głównego Inspektora, pismem z 21 sierpnia 2014 r. zawiadomił skarżącą o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W celu ustalenia, czy przedmiotowe wyroby zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z ustawą o nawozach i nawożeniu, inspektorzy podjęli działania mające na celu ustalenie składu surowcowego wyrobów. Z uwagi na nieposiadanie przez producenta dokumentacji określającej skład surowcowy przedmiotowych wyrobów oraz dokumentacji określającej źródła zakupu surowców deklarowanych w opisach handlowych tych produktów, inspektorzy przyjęli od producenta dwa odrębne oświadczenia złożone na piśmie.
Jak podkreślił Inspektor Wojewódzki, w wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że jakość badanych produktów nie odpowiadała deklaracjom jakościowym zawartym na opakowaniach tych wyrobów w zakresie odczynu pH, natomiast poziom zanieczyszczeń, tj. chromu (Cr), kadmu (Cd), niklu (Ni), ołowiu (Pb) oraz rtęci (Hg), nie przekraczał wartości dopuszczalnych określonych w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Ponadto, mając na uwadze składy surowcowe kontrolowanych wyrobów ustalone na podstawie pisemnych oświadczeń złożonych przez skarżącą oraz na podstawie udostępnionej dokumentacji handlowej, stwierdzono, że wyroby przechowywane w magazynie podczas kontroli przeprowadzonej w firmie skarżącej, są środkami wspomagającymi uprawę roślin – podłożami do upraw roślin, w rozumieniu art. 2 pkt 9 unn.
Nadto Inspektor Wojewódzki wskazał, że w związku z ustaleniami kontroli i potrzebą zasięgnięcia fachowej opinii odnośnie do klasyfikacji zakwestionowanych wyrobów wprowadzonych do obrotu przez skarżącą, zwrócił się do Kierownika Zakładu [...] w Instytucie [...] w S., o opinię w sprawie właściwej klasyfikacji wyrobów zakwestionowanych w toku przeprowadzonej kontroli.
Zgodnie z opinią sporządzoną przez Kierownika [...] dr. J. N., kwestionowane wyroby to podłoża przeznaczone do upraw roślin, które zostały wyprodukowane z komponentów organicznych zmieszanych ze sobą w różnych proporcjach, których odczyn został ustabilizowany za pomocą nawozu wapniowego – kredy. W związku z tym mieszaniny tych komponentów są materiałem innym niż gleba, wyprodukowanym w celu uprawy roślin, zatem w świetle obowiązujących przepisów podłoża te powinny być klasyfikowane jako środki wspomagające uprawę roślin – podłoża do upraw, które podlegają przepisom ustawy o nawozach i nawożeniu.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca zakwestionowała ww. opinię, wnosząc o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Stwierdziła niedopuszczalność i wadliwość wniosków w niej zawartych, podnosząc, że nie dokonano naukowej analizy zawartości produktów, a jedynie poczyniono wykładnię przepisów, nie wnosząc nic do postępowania.
Inspektor Wojewódzki nie uwzględnił powyższego stanowiska skarżącej i rozstrzygnął jak na wstępie.
Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji sformułowała zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 Kpa. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 9 i art. 4 ust. 1 unn., art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 Kpa. oraz art. 8 Kpa. Podniosła, że Inspektor Wojewódzki wydając decyzję dopuścił się działania nie mającego oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Stwierdziła, że skoro ustawa o nawozach i nawożeniu nie reguluje definicji gleby, organ nie może wątpliwości tej rozstrzygać na niekorzyść strony. Zwróciła uwagę na niezrozumiałe i niejasne twierdzenia organu, że torf neutralizowany, kora, kreda są surowcami innymi niż gleba. W ocenie skarżącej, ww. składniki samodzielnie nie tworzą gleby, niemniej jednak w przypadku ich wymieszania są glebą, bowiem każdy z nich jest naturalnym składnikiem glebowym.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 21 ustawy o jakości w związku z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o jakości i art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i pkt 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 unn., utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzję Inspektora Wojewódzkiego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że dany produkt uznaje się za podłoże do upraw w rozumieniu przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu w przypadku, gdy spełnia dwa warunki, a mianowicie, po pierwsze jest materiałem, w którym uprawiane są rośliny, po drugie nie jest glebą.
Jak wskazał Główny Inspektor, z informacji zamieszczonych w oznakowaniu opakowań jednostkowych wynika, że w przypadku Ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw, do wyrobu produktu zastosowano: torf, korę i próchnicę. W przypadku zaś Ziemi do kwiatów balkonowych producent zadeklarował na opakowaniu, że w skład wyrobu wchodzi torf wysoki, torf niski oraz glina. Przypomniał, że zgodnie z opinią Instytutu [...] w S. z [...] listopada 2014 r., sporządzoną przez Kierownika Zakładu [...], kwestionowane wyroby to podłoża przeznaczone do upraw roślin, które zostały wyprodukowane z komponentów organicznych zmieszanych ze sobą w różnych proporcjach, których odczyn został ustabilizowany za pomocą nawozu wapniowego – kredy.
Główny Inspektor wyjaśnił, że zakwestionowane podłoża są materiałem, w którym uprawiane są rośliny, co potwierdza deklaracja producenta na opakowaniu: "podłoże do sadzenia i przesadzania", "mieszanka zawierająca mikro i makro elementy niezbędne do prawidłowej uprawy kwiatów, krzewów i warzyw", a także powyżej przywołana opinia dr. inż. J. N. Zakwestionowane wyroby (podłoża) są materiałem umożliwiającym roślinom wzrost. Stanowią one miejsce ukorzeniania się rośliny, a także środki, za pośrednictwem którego roślinie dostarczane są niezbędne substancje w postaci wody oraz składników mineralnych. Dodatkowo spełniony jest drugi wymóg z art. 2 ust. 1 pkt 9 unn., stawiany przez ustawodawcę podłożu do upraw, a mianowicie przedmiotowe podłoże nie jest glebą.
Dodatkowo Główny Inspektor wskazał, że zgodnie z przedstawioną przez skarżącą decyzją MRiRW z [...] września 2014 r. uzyskała ona pozwolenia na wprowadzenie do obrotu trzech rodzajów produktów o nazwach: "Ziemia uniwersalna do roślin ozdobnych i warzyw", "Ziemia do paproci" oraz "Ziemia do palm, juk, dracen". Główny Inspektor zauważył, że ww. produkty zostały zakwalifikowane przez MRiRW jako podłoża do upraw i dopuszczone do obrotu. Nie mniej jednak, jak podał Główny Inspektor, ww. pozwolenia nie zwalniają skarżącej z konsekwencji wprowadzenia do obrotu zakwestionowanych w toku kontroli podłoży do upraw bez wymaganego pozwolenia, gdyż pozwolenia te skarżąca uzyskała po wprowadzeniu do obrotu zakwestionowanych partii środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw.
Wobec ustalonej opłaty sankcyjnej Główny Inspektor stwierdził, że przyjmując rozumowanie skarżącej, zgodnie z którym za "kwotę należną" należy przyjąć jedynie to, co przedsiębiorca zyskuje, należałoby odliczyć od ceny nie tylko podatek, ale również i inne koszty, a samą "kwotę należną", tak samo jak "korzyść majątkową" wymienioną w przepisie art. 37 ust. 1 unn zrównać z zyskiem ekonomicznym. Zdaniem Głównego Inspektora, taka interpretacja nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy o nawozach i nawożeniu i należy zastosować przez analogię interpretację pojęcia "korzyści majątkowej" zaakceptowaną przez sądy administracyjne na gruncie ustawy o jakości.
Nadto Główny Inspektor podtrzymał stanowisko Inspektora Wojewódzkiego, w świetle którego sporządzona przez dr. J. N. opinia dotycząca zakwestionowanych w toku kontroli wyrobów jest wystarczająca do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zauważył, że Instytut Ogrodnictwa w S. jest placówką badawczą utworzoną 1 stycznia 2011 r. na mocy rozporządzenia MRiRW przez połączenie dwóch jednostek badawczo-rozwojowych: Instytutu [...] im. [...] im. [...], przywołanych w rozporządzeniu z dnia 18 czerwca 2008 r., tym samym jest jednostką kompetentną w zakresie wydawania opinii dotyczących kwalifikacji wyrobów podlegających wymogom ustawy o nawozach i nawożeniu. Ponieważ, jak podał Główny Inspektor, fakt wprowadzania do obrotu przez skarżącą wyrobów wyprodukowanych z torfu niskiego lub torfu odkwaszonego oraz torfu wysokiego, nawozu wapniowego i w przypadku ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw z udziałem kory drzew, został stwierdzony przez organ kontroli i potwierdzony przez stronę w toku czynności kontrolnych i pokontrolnych, jedyną okolicznością wymagającą udziału biegłego było zaklasyfikowanie przez organ zakwestionowanych wyrobów do podłoży do upraw, zdefiniowanych w art. 2 ust. 1 pkt 9 unn. Opinia dr. J. N. okoliczność tę potwierdziła.
W konkluzji Główny Inspektor stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy o nawozach i nawożeniu wprowadzanie do obrotu środków wspomagających uprawę roślin wymaga uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca wprowadzała do obrotu podłoże do upraw bez pozwolenia, w związku z czym organ zobowiązany był określić opłatę sankcyjną i nakazać wycofanie przedmiotowego podłoża z obrotu.
W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów, a mianowicie:
- art. 6 Kpa. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 9 i art. 4 ust. 1 unn., poprzez rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej opartej na prawotwórczej, rozszerzającej (contra legem) interpretacji przepisów prawa i tym samym bezprawne rozszerzanie wyjątków od zasady swobody działalności gospodarczej (Singularia non sunt extendenda) oraz przyjęcie, że produkt skarżącej nie jest glebą wbrew potocznemu i naukowemu rozumieniu tego pojęcia i tym samym naruszenie językowej dyrektywy wykładni przepisów prawa i nadanie pojęciu "gleba" znaczenia niezgodnego z potocznym i naukowym rozumieniem, pomimo braku legalnej definicji tego pojęcia, a w konsekwencji niewyłącznie produktu skarżącej z reglamentacji podłoża do upraw;
- art. 7 Kpa. w związku z art. 77 § 1 Kpa. i art. 78 § 1 Kpa., poprzez niepełne
i niedokładne wyjaśnienie całości stanu faktycznego, w szczególności oparcie rozstrzygnięcia na szczątkowej i niemerytorycznej opinii biegłego kontestowanej przez skarżącą oraz odmowę dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego i tym samym uniemożliwienie weryfikacji lakonicznych, niepopartych naukowymi argumentami twierdzeń tej opinii i w konsekwencji przyjęcie, że produkty dystrybuowane przez skarżącą stanowiły podłoża do upraw niebędące glebą, w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu;
- art. 37 ust. 1 unn., poprzez błędną wykładnią i przyjęcie, że wysokość opłaty sankcyjnej określona jako "100% kwoty należnej" stanowi należność brutto jaką otrzymała skarżąca, w tym naliczony podatek VAT i koszty wyprodukowania produktu.
Wobec powyżej sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia opłaty sankcyjnej jako bezprzedmiotowego, względnie uchylenie wydanej decyzji administracyjnej w całości, przyznanie należnych kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca zawarła argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów, podtrzymując i rozwijając dotychczas zaprezentowane stanowisko.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz, 718 ze zm.), nie jest związany zarzutami i granicami skargi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie trzeba podkreślić, że orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu w powiązaniu z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
W toku postępowania administracyjnego stwierdzono wprowadzenie do obrotu przez skarżącą B. K. środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw pod nazwą:
- Ziemia do palm, juk, dracen i kaktusów – 41 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 410 sztuk,
- Ziemia do paproci, azalii i wrzosów – 29 opakowań zbiorczych (po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 290 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw – 67 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 670 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw, 90 sztuk opakowań zbiorczych (po 5 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 10 l), tj. 450 sztuk,
- Ziemia do kwiatów balkonowych (pelargonia, surfinia, begonia, petunia) – 7 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 20 l,
- Ziemia do krzewów i drzew iglastych – 25 sztuk opakowań jednostkowych
o zawartości 20 l,
Skarżąca nie zakwestionowała faktu, iż nie posiadała zezwolenia MRiRW na wprowadzanie ww. produktów do obrotu oraz, że jakość podłoży produkowanych w firmie skarżącej nie jest unormowana i brak jest dokumentów potwierdzających jakość produktów będących przedmiotem kontroli. W toku postępowania administracyjnego skarżąca podała, że brak pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi był spowodowany jej brakiem wiedzy o nowych uregulowaniach prawnych.
Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, z informacji zamieszczonych w oznakowaniu opakowań jednostkowych wynika, że w przypadku ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw, do wyrobu produktu zastosowano: torf, korę i próchnicę. W przypadku zaś ziemi do kwiatów balkonowych producent zadeklarował na opakowaniu, że w skład wyrobu wchodzi torf wysoki, torf niski oraz glina.
Sąd stwierdza, że zgodnie z opinią Instytutu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., sporządzoną przez Kierownika Zakładu [...], kwestionowane wyroby to podłoża przeznaczone do upraw roślin, które zostały wyprodukowane z komponentów organicznych zmieszanych ze sobą w różnych proporcjach, których odczyn został ustabilizowany za pomocą nawozu wapniowego – kredy.
Trzeba zatem uznać, że zakwestionowane podłoża są materiałem, w którym uprawiane są rośliny, co potwierdza deklaracja producenta na opakowaniu: "podłoże do sadzenia i przesadzania", "mieszanka zawierająca mikro i makro elementy niezbędne do prawidłowej uprawy kwiatów, krzewów i warzyw". Okoliczność tę potwierdza powyższa opinia dr. inż. J. N. Zakwestionowane wyroby (podłoża) są materiałem umożliwiającym roślinom wzrost. Stanowią one miejsce ukorzeniania się rośliny, a także środki, za pośrednictwem którego roślinie dostarczane są niezbędne substancje w postaci wody oraz składników mineralnych. Sąd stwierdza, że w warunkach niniejszej sprawy spełniony jest także drugi wymóg z art. 2 ust. 1 pkt 9 unn., stawiany przez ustawodawcę podłożu do upraw, a mianowicie przedmiotowe podłoże nie jest glebą.
Trzeba również zauważyć, że zgodnie z przedstawioną przez skarżącą decyzją MRiRW z dnia [...] września 2014 r. uzyskała ona pozwolenia na wprowadzenie do obrotu trzech rodzajów produktów o nazwach: "Ziemia uniwersalna do roślin ozdobnych i warzyw", "Ziemia do paproci" oraz "Ziemia do palm, juk, dracen". Produkty te zostały zakwalifikowane przez MRiRW jako podłoża do upraw. Trzeba jednak podkreślić, że późniejsze uzyskanie pozwolenia nie zwalnia skarżącej z konsekwencji wprowadzenia do obrotu zakwestionowanych w toku kontroli podłoży do upraw bez wymaganego pozwolenia, gdyż pozwolenia te skarżąca uzyskała po wprowadzeniu do obrotu zakwestionowanych partii środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw.
Sąd aprobuje stanowisko Głównego Inspektora odnośnie nałożonej na skarżącą opłaty sanacyjnej. Główny Inspektor zasadnie stwierdził, że przyjmując rozumowanie skarżącej, zgodnie z którym za "kwotę należną" należy przyjąć jedynie to, co przedsiębiorca zyskuje, należałoby odliczyć od ceny nie tylko podatek, ale również i inne koszty, a samą "kwotę należną", tak samo jak "korzyść majątkową" wymienioną w przepisie art. 37 ust. 1 unn zrównać z zyskiem ekonomicznym. Taka interpretacja, przedstawiona przez skarżącą nie znajduje jednak potwierdzenia w przepisach ustawy o nawozach i nawożeniu i należy zastosować przez analogię interpretację pojęcia "korzyści majątkowej" zaakceptowaną przez sądy administracyjne na gruncie ustawy o jakości.
Należy także zgodzić się ze stanowiskiem organu, że sporządzona przez dr. J. N. opinia dotycząca zakwestionowanych w toku kontroli wyrobów była wystarczająca do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Trzeba podkreślić, że Instytut [...] w S. jest placówką badawczą utworzoną [...] stycznia 2011 r. na mocy rozporządzenia MRiRW przez połączenie dwóch jednostek badawczo-rozwojowych: Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. [...] im. [...]. Podmiot ten należy uznać za jednostkę kompetentną w zakresie wydawania opinii dotyczących kwalifikacji wyrobów podlegających wymogom ustawy o nawozach i nawożeniu.
Fakt wprowadzania do obrotu przez skarżącą wyrobów wyprodukowanych z torfu niskiego lub torfu odkwaszonego oraz torfu wysokiego, nawozu wapniowego i w przypadku ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw z udziałem kory drzew, został stwierdzony przez organ kontroli i potwierdzony przez stronę w toku czynności kontrolnych i pokontrolnych, jedyną okolicznością wymagającą udziału biegłego było zaklasyfikowanie przez organ zakwestionowanych wyrobów do podłoży do upraw, zdefiniowanych w art. 2 ust. 1 pkt 9 unn. Opinia dr. J. N. okoliczność tę jednoznacznie potwierdziła.
Należy zatem stwierdzić, że zgodnie z przepisami ustawy o nawozach i nawożeniu wprowadzanie do obrotu środków wspomagających uprawę roślin wymaga uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Skarżąca wprowadzała do obrotu podłoże do upraw bez pozwolenia, w związku z czym organ administracji zobowiązany był określić opłatę sankcyjną i nakazać wycofanie przedmiotowego podłoża z obrotu.
Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Sąd stwierdza, że działające w sprawie organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego zaś w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło