VI SA/Wa 3003/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Ref. Katarzyna Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 16 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z 2 listopada 2021 r. Prezydenta Miasta [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez W. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]" (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z 16 lutego 2023 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpoznaniu odwołania Strony, utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 2 listopada 2021r. nr [...]w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł, za przejazd 3 grudnia 2021r. pojazdem nienormatywnym - samochodem ciężarowym marki S.o nr rej. [...], po drodze publicznej ul. [...], bez zezwolenia kategorii V, o którym mowa w art. 64d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022r. poz. 988, dalej: "P.r.d."). Rozpatrując odwołanie od decyzji I instancji SKO wskazało, że kontrolowanym pojazdem nr rej. [...] przewożony był towar w postaci nieczystości płynnych, czyli ładunek podzielny. 3 grudnia 2018 r. o godzinie 9:25 organ zatrzymał pojazd do kontroli. Dokonany przez organ pomiar pojazdu wykazał przekroczenie parametrów wagowych tj. dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Dopuszczalna masa pojazdu wynosi 26 000 kg, zaś rzeczywista masa pojazdu wyniosła 28 400 kg, a po odjęciu tolerancji 27.800 kg. Kontrola nacisków osi pojazdu została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu Haenni nr fabryczny 5327 i 5328, posiadającej ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej ważne do 30 kwietnia 2019 r. i 30 czerwca 2019 r. Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z protokołu, procedura ważenia pojazdu odbyła się, zgodnie z zaleceniami producenta wag, przy udziale kierującego pojazdem, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez kompetentny organ i jej wyniki organ uznał za wiarygodne. Kolegium podkreśliło, że zarówno miejsce ważenia, jak i użyta waga legitymowała się ważnymi świadectwami legalizacji (w aktach sprawy). Powyższe dokumenty, jak wynika z protokołu kontroli, zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Również miejsce ważenia zostało zmierzone oraz zatwierdzone - jako prawidłowo położone względem pochylenia terenu stanowisko pomiarowe - przez uprawnionego geodetę. Kierowca kontrolowanego pojazdu nie wnosił o powtórzenie ważenia i ponowny pomiar, co poświadczył własnoręcznym podpisem. Nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli. Kierowca pojazdu osobiście, uczestniczył w wykonywaniu pomiarów i odczytywał wraz z kontrolerem wyniki wskazań wag, nie wnosił uwag do protokołu, a jego treść została mu odczytana i otrzymał jego kopię. W konsekwencji, zdaniem SKO, brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonanego pomiaru i jego wyniku. Kolegium uznało, że Strona w toku postępowania nie wykazała, że uzyskane wyniki pomiaru nie odpowiadały stanowi rzeczywistemu. Z akt sprawy nie wynika, też by w trakcie ważenia doszło do nieprawidłowości, a w szczególności aby system wagi sygnalizował błędy pomiaru. Ważenie należało zatem, zdaniem Kolegium, uznać za prawidłowe. SKO uznało, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i nie zachodziła potrzeba uwzględniania wniosków Strony. SKO wyjaśniło, że w niniejszej sprawie parametry wagowe spełniały warunki dla zezwolenia kategorii V, więc wysokość kary w kwocie 5 000 zł została ustalona w prawidłowej wysokości. Zdaniem SKO, Strona nie wykazała i nie udowodniła zaistnienia niezależnych od niej nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenia i zwalniałyby z odpowiedzialności administracyjnej w oparciu o art. 140 ust. 4 pkt 1 P.r.d. SKO jednocześnie wyjaśniło, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ art. 140aa ust. 4 P.r.d. w sposób kompleksowy wymienia przypadki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Na decyzję SKO z 16 lutego 2023 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o orzeczenie zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez Skarżącego. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 107 § 1 pkt. 2) K.p.a., poprzez brak zamieszczenia na decyzji daty jej wydania, tj. brak wymaganego przez przepisy prawa istotnego składnika decyzji, 2) art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niezawiadomienie Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się przed zakończeniem postępowania - naruszenie zasady wysłuchania stron, 3) art. 8 § 1 K.p.a., poprzez poprowadzenie postępowania w sposób zaburzający zaufanie do władzy publicznej, 4) art. 71 w zw. z art. 9 K.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwe skreśleń i poprawek w dokumencie oraz brak w tym zakresie wyczerpującego i należytego poinformowania Skarżącego w zakresie okoliczności faktycznych i prawnych, 5) art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 w związku z art. 12 § 1 K.p.a., poprzez przekroczenie terminów dla czynności oraz brak zawiadomienia o wydłużeniu terminów, 6) art. 77 § 1 oraz art. 78 w związku z art. 7 i art. 10 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym składanych na wniosek Skarżącego, 7) art. 81a § 1 K.p.a. tj. w skutek braku rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść Strony. Skarżący poparł podniesione zarzuty obszerną argumentacją zawartą w uzasadnieniu skargi. W odpowiedziach na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż podniesione w skardze. Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci płynnych nieczystości. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym trzyosiowym samochodem ciężarowym marki S. po drodze publicznej – ul. [...], którego rzeczywista masa całkowita wynosiła 27,80 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowi przekroczenie o 1,80 t dopuszczalnej wartości wynoszącej 26 t. Należy wyjaśnić, że stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o trzech osiach - 25 ton; dopuszcza się 26 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony; dopuszczalna masa całkowita pojazdu zasilanego paliwem alternatywnym może zostać powiększona maksymalnie o 1 tonę. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 5000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, jak za brak zezwolenia kategorii V, ponieważ zdaniem organów obu instancji stwierdzone w niniejszej sprawie parametry wagowe pojazdu spełniały warunki dla zezwolenia tej kategorii. Należy jednak zauważyć, że z protokołu kontroli z 3 grudnia 2018 r., wynika, że nacisk wywierany na drogę przez drugą oś wynosił 11,75 t. Zgodnie natomiast z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W tej sytuacji, Sąd stwierdza, że ponieważ stwierdzony w niniejszej sprawie nacisk drugiej osi przekraczał dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej 11,5 t., parametry wagowe spornego pojazdu spełniały warunki dla zezwolenia kategorii VII, nie jak błędnie przyjęły organy obu instancji – kategorii V. Przyjęcie przez organy błędnej kategorii zezwolenia dla określenia wysokości kary pieniężnej miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy w postaci nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej w niewłaściwej, zbyt wysokiej kary pieniężnej. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. Stwierdzone w niniejszej sprawie przekroczenie nacisku na drugiej osi 11,75 t, a więc o 2,5 t. stanowi przekroczenie niższe niż 10% dopuszczalnej wartości 11,5 t, co w znaczący sposób wpływa na wymiar kary pieniężnej w niniejszej sprawie. Sąd stwierdza, że organy obu instancji naruszyły w niniejszej sprawie przepisy postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. dokonując błędnych ustaleń faktycznych co do kategorii zezwolenia, które należało przyjąć w niniejszej sprawie przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej, ze względu na stwierdzone w sprawie parametry naruszenia. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ w konsekwencji przyjęcia niewłaściwej kategorii zezwolenia, organy naruszyły art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie na jego podstawie wysokości nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej, a także naruszyły art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit a P.r.d., poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W związku ze stwierdzonymi powyżej naruszeniami przepisów postępowania oraz prawa materialnego, zbędne jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi. Organ I instancji ponownie przeanalizuje okoliczności faktyczne niniejszej sprawy uwzględniając powyższe wyjaśnienia Sądu i podejmie rozstrzygnięcie w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów w kwocie 200 zł obejmujących wpis sądowy od skargi.