VI SA/Wa 301/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-25

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki, Andrzej Kuna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając wadliwość decyzji organu pierwszej instancji polegającą na błędnym określeniu strony postępowania, powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie, czy też może ją utrzymać w mocy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który stwierdził wadliwość decyzji organu pierwszej instancji w zakresie określenia strony postępowania (co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji), nie może utrzymać tej decyzji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Powinien ją uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
W sprawie nałożono kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty oraz za przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Skarżący kwestionował zasadność kar, podnosząc m.in. kwestię prawidłowego wypełnienia karty opłaty, posiadania zaświadczenia oraz błędnego oznaczenia strony w decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając m.in., że zaświadczenie zostało wydane w dniu kontroli, co uniemożliwiało jego posiadanie w chwili kontroli, a błąd w oznaczeniu strony nadaje się do sprostowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Daria Czerkawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu VI SA/Wa 301/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Komendant Miejski Policji w [...] nałożył na F. z siedzibą w S. kary pieniężne w kwotach: 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Łącznie nałożono karę pieniężna w kwocie 5000 zł. Stan faktyczny ustalono na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2004 r. o godz. 07.50. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. Pojazdem kierował J. B., który podpisał protokół nie zgłaszając uwag. Kierowca okazał do kontroli siedmiodniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych serii i nr [...], niewypełnioną w części "ważna do" oraz w części określającej numer rejestracyjny pojazdu. Nadto kontrola stwierdziła wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Od powyższej decyzji M. K. złożył odwołanie domagając się jej uchylenia. Skarżący postawił zarzuty nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych – czy opłata została wniesiona oraz czy faktycznie przedsiębiorca nie posiadał wymaganego zaświadczenia, a nadto zarzucił rażące naruszenie prawa przez dwukrotne ukaranie go za to samo naruszenie prawa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż karta opłaty została wykupiona z zaznaczeniem na wniosku o jej sprzedaż wszystkich niezbędnych danych, w tym numeru rejestracyjnego pojazdu, co potwierdziła sprzedająca (Poczta Polska). Brak wypełnienia na karcie nr rejestracyjnego pojazdu nie miał, zdaniem skarżącego znaczenia, bowiem karta ta nie mogła być użyta do innego pojazdu, gdyż skarżący posiadał tylko jeden samochód. Niezbędne zaświadczenie i jego odpis znajdowały się w pojeździe, lecz kierowca skutkiem zdenerwowania upuścił dokument, który znalazł się po kontroli w kabinie. Do odwołania skarżący załączył kopie zaświadczenia nr [...] oraz jego wypis nr [...]. Zaświadczenie i jego wypis zostały wydane w dniu [...] listopada 2004 r. Nadto skarżący podnosił, że decyzja została wydana na jego firmę bez podania nazwiska, co skutkuje niemożnością wywołania przez nią skutków prawnych. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 33 ust. 1, art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 2 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz, 2088 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Powołując się na przytoczone przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz na § 4 ust. 1 ust. 2 i na § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) organ administracji uznał, że doszło do naruszenia tych przepisów czego skutkiem było nałożenie kar pieniężnych w kwotach określonych w zaskarżonej decyzji. Wskazując na protokół kontroli organ administracji stwierdził, że kontrola odbyła się o godz. 07.50., natomiast jak ustalono Starostwo w S. (organ który wydał zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne) przyjmuje interesantów w dni powszednie od godz. 08.00 do 12.30. Zatem skarżący nie mógł posiadać w momencie kontroli przedmiotowego zaświadczenia wydanego w dniu kontroli, tj. [...] listopada 2004 r. Natomiast błędne oznaczenie strony w decyzji I instancji organ uznał za nadające się do sprostowania w drodze postanowienia w trybie art. 113 k.p.a. M. K. na powyższą decyzją złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę z wnioskiem o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący stwierdzał, że wyposażył kierowcę w niezbędne dokumenty (w zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne i w kartę opłaty drogowej). W związku z tym na kierowcy ciążył obowiązek prawidłowego wypełnienia karty, a więc to on powinien ponosić odpowiedzialność za jej niewypełnienie. Natomiast zaświadczenie na przewozy własne obowiązywało w dniu kontroli, albowiem wydano je tego dnia, zatem "z punktu widzenia formalnego", jak określił to skarżący, nie powinien być ukarany. Niezależnie od powyższej argumentacji, skarżący podnosił, że nawet w sytuacji uznania, iż dopuścił się naruszeń prawa to można by obciążyć go jedynie karami za niewłaściwe wypełnienie karty i brak zaświadczenia w pojeździe w chwili kontroli, czyli łącznie karami w kwocie 600 zł, a nie 5000 zł. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] wnosił o jej oddalenie. W ocenie organu administracji stanowisko skarżącego o prawidłowym wniesieniu opłaty za przejazd po drogach krajowych jest niezasadne. Przedłożona do kontroli karta opłaty nie była wypełniona w rubrykach "Nr rejestracyjny" i "Ważna do" tym samym nie stwierdzała wniesienia wymaganej opłaty. Natomiast jej niewłaściwe wypełnienie miało by miejsce wówczas, gdyby na przykład błędnie wpisano w rubryce dotyczącej miesiąca, rok. Organ nie uznał, że skarżący posiadał w chwili kontroli wymagane zaświadczenie, bowiem jak wskazał w zaskarżonej decyzji, skarżący mógł wejść w jego posiadanie dopiero po kontroli. W związku z tym nie było podstaw do nałożenia innej kary pieniężnej poza orzeczonej w decyzji. Nadto organ administracji zaznaczył, że w dacie wydania obu decyzji za stwierdzone naruszenia wyłącznie był odpowiedzialny przedsiębiorca a nie kierujący pojazdem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie do art. 29 k.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Komendant Miejski Policji w [...] określił skarżącego jako stronę postępowania administracyjnego, zarówno w protokóle kontroli jak i w decyzji przez "F.". Jak natomiast wynika z zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne przedsiębiorca nosi nazwę "F." M. K. Organ administracji nie ustalił, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., na jakiej podstawie skarżący wykonywał działalność gospodarczą, a zatem czy działał jako podmiot prawa handlowego (np. spółka kapitałowa) czy jako osoba fizyczna na podstawie zgłoszenia działalności gospodarczej. W tym zakresie brak jest w aktach administracyjnych stosownego dokumentu istotnego dla prawidłowego określenia strony postępowania. W dalszym toku postępowania organ odwoławczy uznał, że skarżącym jest przedsiębiorca działający jako osoba fizyczna, na co zresztą zwrócił uwagę sam skarżący w odwołaniu. W tych okolicznościach organ odwoławczy – Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] – nie mógł w postępowaniu odwoławczym zastosować art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji) lecz także absolutnie nie miał podstaw do "naprawienia" błędu decyzji I instancji w trybie art. 113 k.p.a. Stosownie do art. 113 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Do oczywistej omyłki nie należy błędne określenie strony postępowania administracyjnego, albowiem zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jednym z niezbędnych elementów do zakwalifikowania rozstrzygnięcia jako decyzji administracyjnej jest prawidłowe wskazanie adresata tego rozstrzygnięcia, zatem sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, a nie omyłek mających wpływ na ważność decyzji. W tych warunkach organ odwoławczy rozpoznając sprawę i wydając decyzję w drugiej instancji na podstawie art. 138 k.p.a. dostrzegając jednocześnie wadliwość decyzji zaskarżonej w zakresie określonym w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. – skierowanie jej do podmiotu nie będącego stroną postępowania - powinien zachować się stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie I instancji. Utrzymanie natomiast decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nastąpiło z naruszeniem tego przepisu skutkującym uchylenie zaskarżonej decyzji. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło