VI SA/Wa 302/13
WyrokWSA w Warszawie2013-03-21
Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Małgorzata Grzelak, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wydać decyzję na niekorzyść strony, jeśli nie zachodzą przesłanki rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego?Ratio decidendi
Organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. i stosując odpowiednio przepisy o odwołaniach, jest związany zakazem reformationis in peius (art. 139 k.p.a.). Może wydać decyzję na niekorzyść strony tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. W niniejszej sprawie uchylenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, które zostało wcześniej przyznane, stanowiło pogorszenie sytuacji strony i naruszenie zasady reformationis in peius, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wydał decyzję zezwalającą na lokalizację przyłącza sieci teletechnicznej w pasie drogowym. Następnie, w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił własną decyzję, odmawiając zezwolenia. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie zasady reformationis in peius oraz inne uchybienia proceduralne i materialnoprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to orzeczenie, wskazując na naruszenie zasady reformationis in peius przez organ drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2010 r., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Generalnego Dyrektora na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi T.S.A. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej T.S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] lipca 2010 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej Generalny Dyrektor) zezwolił K. Sp. z o.o. z siedzibą w K., działającemu z upoważnienia inwestora tj.: T. SA z siedzibą w W. (dalej skarżący), na lokalizację projektowanego przyłącza sieci teletechnicznej w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] - działki nr [...],[...]/[...],[...],[...]/[...] i [...]/[...] - odcinek B. – S. - sześć skrzyżowań sieci z korpusem drogi krajowej (w tym cztery skrzyżowania wykonywane w istniejących zlokalizowanych na działkach [...]/[...],[...] i [...]/[...] oraz dwa nowe skrzyżowania projektowane na działce nr [...]) - zgodnie z załączonym i opieczętowanym planem sytuacyjnym z naniesioną trasą projektowanego przyłącza teletechnicznego, stanowiącym projekt zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji.
Podstawę wydanej decyzji stanowił przepis art. 39 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tj.: Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115), dalej u.d.p. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na warunki techniczno-lokalizacyjne jakie należy zachować przy lokalizacji przyłącza. Podając, że cześć przyłącza może być lokalizowana wyłącznie poza pasem drogowym przedmiotowej drogi krajowej.
Pismem z [...] lipca 2010 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie. We wniosku wskazano na wewnętrzną sprzeczność decyzji Generalnego Dyrektora, gdyż decyzja zezwala na lokalizację projektowanego przyłącza teletechnicznego w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] zgodnie z załączonym planem sytuacyjnym z naniesioną trasą projektowanego przyłącza teletechnicznego stanowiącym projekt zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W warunkach techniczno - lokalizacyjnych zostały jednak określone warunki uniemożliwiające wykonanie przyłącza zgodnie z zaakceptowanym projektem. Tym samym decyzja stała się niemożliwa do wykonania.
Decyzją z [...] listopada 2010 r. Generalny Dyrektor uchylił własną decyzję z [...] lipca 2010 r. i nie zezwolił na lokalizację projektowanego przyłącza sieci teletechnicznej w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], na odcinku B. – S. oraz w rejonie budowanej południowej obwodnicy miasta S. w ciągu drogi krajowej nr [...], w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. "Budowa przyłącza teletechnicznego do stacji bazowej P. SA przy ul. S. w C.", według załączonego projektu.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ rozpatrujący sprawę po raz drugi posiada uprawnienia reformatoryjno - merytoryczne, jeśli stwierdzi, że jego rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie nie naruszono dyspozycji art. 139 k.p.a., gdyż zaskarżona decyzja z [...] lipca 2010 r. rażąco narusza prawo (art. 61 oraz 107 k.p.a.). Zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, ponieważ w jej pierwszej części organ zezwala na lokalizację omawianej sieci teletechnicznej w pasie drogowym, tj. zgodnie z załącznikiem mapowym, a w dalszej części ustala o wyprowadzeniu przyłączy poza granicę pasa drogowego. Ponadto z mapy sytuacyjnej - stanowiącej integralną część decyzji z [...] lipca 2010 r. wynika, iż odcinek przyłącza teletechnicznego w rejonie działki nr [...]/[...] i nr [...]/[...], na odcinku ok. 50,0 m, ma być umieszczony w pasie drogowym (chodniku) drogi krajowej nr [...]. Tym samym organ naruszył art. 107 k.p.a. stanowiący o elementach decyzji oraz art. 61 k.p.a. normujący zasadę skargowości.
Ponadto z dniem 17 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010 r. nr 106, poz. 675), która wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.). Z przepisów przejściowych zawartych w ww. ustawie o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie wynika konieczność odwoływania się do regulacji wcześniejszych, zatem w sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy o drogach publicznych, które weszły życie 17 lipca 2010 r. I tak przepis art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. zawiera generalną zasadę, zgodnie z którą zabrania się dokonywana w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności przepis ten zabrania lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 1 pkt1). Natomiast zgodnie z art. 39 ust. 1a u.d.p. przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczenia, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają". Zarządca drogi, zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p. może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi".
Generalny Dyrektor wskazał również, że umieszczenie w pasie drogowym infrastruktury technicznej nie związanej z drogą nie może m.in. przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi. W analizowanej kwestii, inwestycja zlokalizowana byłaby w części drogi krajowej nr [...] stanowiącej chodnik. W związku z tym, iż na przedmiotowym odcinku drogi krajowej chodnik znajduje się tylko po jednej stronie jezdni, prace związane z budową wskazanego przyłącza teletechnicznego spowodowałyby czasowe zmniejszenie wartości użytkowej drogi, a także miałyby negatywny wpływ na bezpieczeństwo ruchu pieszych. Ponadto w przypadku jego awarii, konserwacji czy wymiany, zachodzi konieczność ingerencji w pas drogowy z uwagi na potrzebę wykonania określonych robót (np. wykopu), a to z kolei może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego - z uwagi na przebywających w pasie drogowym - na jezdni lub chodniku pracowników wykonujących roboty, ustawione urządzenia techniczne lub pojazdy. Właśnie w celu wyeliminowania takich sytuacji zarządca drogi nakazuje lokalizację wszelkich urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego poza pasem drogowym.
Zdaniem organu stan zagospodarowania terenu w rejonie omawianego odcinka przyłącza (w tym działek przyległych nr [...]/[...] i nr [...]/[...]) pozwala na jego lokalizację poza pasem drogowym drogi krajowej nr [...]. Ww. działki, a w szczególności działka nr [...]/[...], nie posiadają zabudowy, tj. budynków przylegających bezpośrednio do granicy pasa drogowego drogi krajowej nr [...], co stanowi przesłankę pozwalającą na lokalizację omawianego odcinka przyłącza teletechnicznego poza pasem drogowym. Ponadto na obu wymienionych działkach zlokalizowane są już sieci uzbrojenia terenu, a istniejący budynek na działce nr [...]/[...] jest usytuowany w znacznej odległości od granicy pasa drogowego (w linii prostej ok. 38,0 m ), co pozwala na umieszczenie przyłącza bez konieczności ingerencji w pas drogowy ww. drogi krajowej.
Ponadto Generalny Dyrektor wskazał, że w przypadku braku zgody właścicieli przedmiotowych działek na lokalizację przyłącza teletechnicznego na ich działkach, inwestor ma możliwość wystąpienia do właściwego Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Na ww. decyzję skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której dochodząc jej uchylenia zarzucił naruszenie:
1. art. 39 ust. 1a u.d.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie domniemania dopuszczalności lokalizowania urządzeń telekomunikacyjnych w rejonie pasa drogowego;
2. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k p a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegającego na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie przyjętego przez organ twierdzenia, iż umiejscowienie przedmiotowego przyłącza telekomunikacyjnego zgodnie z projektem może spowodować realne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, które to uchybienie organu implikuje zarzutem wydania decyzji w wparciu o dowolne ustalenia faktyczne w sprawie;
3. art. 139 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż rozstrzygnięcie organu quasi- pierwszoinstancyjnego rażąco narusza prawo, a w konsekwencji wydanie decyzji z pominięciem zakazu refornnitionts in peius;
4. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, wynikające z uznania, iż usytuowanie spornej infrastruktury telekomunikacyjnej wskazuje na możliwość powstania zagrożenia w ruchu drogowym, mimo iż jej planowany przebieg oraz sposób posadowienia był wynikiem dostosowania się do wymagań narzuconych przez Generalnego Dyrektora;
5. art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie słusznego interesu strony wynikające z niepointormowania jej o gotowości wydania decyzji i wezwania do ustosunkowania się do zebranego materiału;
6. art. 11 w z w. z art. 8 k.p.a. poprzez brak należytego ustosunkowania się do twierdzeń strony mających istotne znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy i nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy jej załatwieniu;
7. błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy poprzez swobodne przyjęcie, iż usytuowanie infrastruktury telekomunikacyjnej zgodnie z planem sytuacyjnym określającym jej planowany przebieg, stanowić będzie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 maja 2011 r. WSA oddalił skargę (sygn. akt VIISA/Wa 209/11).Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 107 k.p.a. stanowiącego o elementach decyzji oraz art. 61 k.p.a. normującego zasadę skargowości. Wewnętrzna sprzeczność sentencji decyzji, jak opisał to WSA, polegała na tym, że w pierwszej części zezwalała na lokalizację sieci teletechnicznej w pasie drogowym, a w dalszej części ustalała wyprowadzenie przyłączy poza granicę pasa drogowego. Natomiast WSA nie dopatrzył się naruszenia art. 139 k.p.a.
Powyższe orzeczenie, wobec złożenia od niego skargi kasacyjnej zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylone wyrokiem z 7 grudnia 2012 r. ( sygn. akt IIGSK 1828/11).
Po pierwsze Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem WSA, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady reformationis in peius. Zaznaczył, że zakaz reformationis in peius wyrażony w art. 139 k.p.a. znajduje zastosowanie w odniesieniu do decyzji będących wynikiem rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się bowiem z mocy art. 127 § 3 k.p.a. odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (zob. wyrok NSA z 14.09.1999 r. III SA 8275/98 niepubl.). Zakaz reformationis in peius obejmuje wyłącznie orzeczenia organu odwoławczego.
Przez wydanie decyzji na "niekorzyść" należy rozumieć takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego, które pogarsza materialnoprawną sytuację strony, np. poprzez odebranie lub ograniczenie uprawnienia przyznanego decyzją organu I instancji.
Zakaz reformationis in peius nie ma charakteru bezwzględnego. Przepis art. 139 k.p.a. ustanawia wyjątki od tego zakazu i tak organ odwoławczy jest upoważniony do wydania decyzji na niekorzyść odwołującego się, gdy zaskarżona decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W doktrynie i orzecznictwie pojęciu rażącego naruszenia prawa na gruncie art. 139 k.p.a. nadaje się zakres szerszy niż ten, jaki wynika z wykładni art. 156 § 1 pkt 2 in fine. Przez rażące naruszenie prawa w świetle art. 139 k.p.a. rozumie się wszelkie przypadki kwalifikowanego naruszenia norm prawnych, które stanowią zarówno podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 i 145a k.p.a.), jak i do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.), (vide – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz dr Robert Kędziora, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2008, s. 725).
Sąd kasacyjny wskazał, że naruszenie zakazu reformationis in peius stanowi rażące naruszenie prawa wywołujące skutek w postaci stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Zatem stanowisko WSA, iż decyzja Generalnego Dyrektora z [...] lipca 2010 r. rażąco narusza art. 107 k.p.a. jest błędne. Powołany przepis określa składniki decyzji administracyjnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że z decyzją administracyjną mamy do czynienia wówczas, gdy posiada następujące elementy: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Jeżeli decyzja nie zawiera pozostałych elementów zawartych w art. 107 k.p.a. mamy do czynienia z wadliwym aktem administracyjnym. NSA zaznaczył, iż ustawa o drogach publicznych w art. 3a zawiera unormowanie, z którego wynika, że decyzje wydane przez właściwego zarządcę drogi określają w szczególności: rodzaj inwestycji, sposób, miejsce i warunki jej umieszczenia w pasie drogowym oraz pouczenie inwestora, że przed rozpoczęciem robót budowlanych jest zobowiązany do spełnienia określonych warunków. Twierdzenie Sądu I instancji o wewnętrznej sprzeczności sentencji decyzji, która polega na tym, iż organ zezwolił na lokalizację projektowanego przyłącza sieci teletechnicznej w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], a jednocześnie określił, że na pewnym odcinku inwestycja powinna być lokalizowana poza pasem drogowym drogi krajowej, nie jest przekonywujące. Odwołując się do treści art. 39 ust. 3a u.d.p. NSA wskazał, że to organ określa sposób, miejsce i warunki umieszczenia inwestycji w pasie drogowym. Ustalenie przez organ, że na pewnym odcinku inwestycja nie może przebiegać w pasie drogowym, nie oznacza, że stronie odmówiono zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w znanej części czy innej części. Jeśli nawet przyjąć, że zachodzi tu sprzeczność, jak twierdzi Sąd, to nie sposób przyjąć, że zachodzi nieważność decyzji skutkująca możliwością odstąpienia od zakazu reformationis in peius. Sąd I instancji nie podjął próby wyjaśnienia przyjętego stanowiska, poprzestając na stwierdzeniu, że w sprawie zachodzi nieważność decyzji z uwagi na naruszenie art. 107 i art. 61 k.p.a.
Nadto NSA uznał, że WSA nie ustosunkował się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie art. 8, art. 10, art. 11 k.p.a., przez co, naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Zobowiązanie sądu administracyjnego do rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, a nie tylko w ramach sformułowanych zarzutów i wniosków skargi, wskazuje, że sąd ten obowiązany jest szczególnie skrupulatnie ocenić zarzuty skargi, co na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga odzwierciedlenia tej oceny w sporządzonym przez niego uzasadnieniu wyroku. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem, jak wynika z brzmienia tego przepisu Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie ponieważ przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. wydanej przez Generalnego Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zezwalającej na lokalizację projektowanego przyłącza sieci teletechnicznej w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], skutkująca możliwością odstąpienia od zakazu reformationis in peius.. Inaczej mówiąc organ nie był uprawniony do orzekania w sposób naruszający powyższą zasadę.
W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że przez wydanie decyzji na "niekorzyść" należy rozumieć takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego, które pogarsza materialnoprawną sytuację strony, np. poprzez odebranie lub ograniczenie uprawnienia przyznanego decyzją organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem WSA, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady reformationis in peius. NSA zaznaczył, że zakaz reformationis in peius wyrażony w art. 139 k.p.a. znajduje zastosowanie w odniesieniu do decyzji będących wynikiem rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się bowiem z mocy art. 127 § 3 k.p.a. odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (zob. wyrok NSA z 14.09.1999 r. III SA 8275/98 niepubl.). Zakaz reformationis in peius obejmuje wyłącznie orzeczenia organu odwoławczego.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce bowiem na skutek rozpatrzenia wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy organ de facto zmienił swoje rozstrzygnięcie i cofnął wydane wcześniej, mocą decyzji z [...] lipca 2010 r. zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. W konsekwencji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pogorszył sytuację strony odwołującej się przez odebranie jej przyznanego wcześniej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej.
W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało uchylić jako naruszającą art. 139 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Sąd działał w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając zwrot kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło