VI SA/Wa 303/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-11
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Izabela Głowacka – Klimas, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej może zostać nałożona, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowego oznakowania dróg i braku możliwości zrezygnowania z przejazdu płatnym odcinkiem?Ratio decidendi
Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest nakładana na zasadzie ryzyka, co oznacza, że nie jest istotne, czy podmiot zawinił, lecz czy wystąpił stan niezgodny z prawem. Brak posiadania urządzenia do poboru opłat (viaBox) uniemożliwia uiszczenie opłaty, a tym samym stanowi podstawę do nałożenia kary, niezależnie od zarzutów dotyczących oznakowania dróg czy topografii terenu. Kierujący pojazdem ma bezwzględny obowiązek znajomości przepisów dotyczących dróg publicznych i ponoszenia opłat.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za przejazd pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony po płatnym odcinku drogi ekspresowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące nieprawidłowego oznakowania drogi (brak tabliczek T-28 i T-34 w odpowiednich miejscach) oraz topografii węzła drogowego, które uniemożliwiły mu zrezygnowanie z przejazdu płatnym odcinkiem. Organ administracji utrzymał karę w mocy, uznając, że brak urządzenia do poboru opłat (viaBox) jest wystarczającą podstawą do jej nałożenia, a zarzuty dotyczące oznakowania nie mają znaczenia prawnego w tej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
M. J. ("skarżący", "strona") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił: art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm. zwanej dalej "kpa"), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, zwanej dalej "udp") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm. zwanej dalej "utd").
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa i zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że organowi znany jest zarzut strony dotyczący niezgodnego z prawem oznakowania zjazdu w miejscowości Dobroń prowadzącego od bezpłatnej drogi krajowej nr [...] do płatnych dróg ekspresowych [...] i [...], skutkującego nieświadomym naruszeniem przez stronę zakazu poruszania się po drodze- płatnej bez uiszczenia opłaty (brak tabliczki T-28). Jednocześnie strona podtrzymała zarzut dotyczący umieszczenia pierwszej tabliczki T-34 na jednokierunkowej jezdni drogi [...] w tak dużej odległości do drogi krajowej nr [...], że strona nie miała możliwości zrezygnowania z przejazdu płatnym odcinkiem drogi ekspresowej [...], prowadzącym od drogi krajowej nr [...] do węzła [...].
Strona zarzuciła organowi ograniczenie się jedynie do weryfikacji oznakowania odcinka drogi [...] za węzłem [...], a zaniechanie odniesienia się do argumentacji strony związanej z brakiem tabliczki T-28 na zjeździe z drogi krajowej nr [...] na drogę ekspresową [...], czym organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa, a stan faktyczny niniejszej sprawy nie może być uznany za wyjaśniony dokładnie.
Zdaniem strony, organ pominął jej wniosek dowodowy o zapoznanie się z przebiegiem drogi, którą strona jechała w dniu [...] listopada 2015 r., na całym odcinku od miejsca poprzedzającego zjazd z drogi krajowej nr [...] na drogę [...] aż do miejsca poprzedzającego miejsce zainstalowania urządzenia kontrolnego na drodze [...], a położonego za węzłem [...] znajdującym się w miejscowości R., ze szczególnym uwzględnieniem sposobu połącznia dróg w tym miejscu. Pominięcie tego wniosku dowodowego skutkowało zaniechaniem sprawdzenia przez organ nieprawidłowości w oznakowaniu zjazdu z drogi krajowej nr [...] oraz sprawdzeniem topografii dróg ekspresowych [...] i [...] w okolicach węzła R., z której wynika brak możliwości zrezygnowania z przejazdu płatnym odcinek [...] prowadzącym od drogi krajowej nr [...] do węzła [...]. Pominięcie tego dowodu, zdaniem wnoszącego, stanowi naruszenie art. 78 § 1 kpa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ww. decyzją z dnia [...] października 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję. Ponowił dotychczasowe ustalenia faktyczne dokonane w ramach prowadzonej kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Wskazał, że w dniu [...] listopada 2015 r. o godzinie 12:11:39 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drodze ekspresowej, [...] węzeł W. - węzeł R. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu samochodowego w chwili powstania naruszenia był pan M. J. Tymczasem, odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] listopada 2015 r., został wyszczególniony w zał. 1 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 lipca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2015r., poz. 879) wprowadziło zmianę w postaci nazwy odcinków drogi ekspresowej lit. a, węzeł W. – W. Organ wyjaśnił, że odcinek ten został wydłużony w znaczeniu prawnym. Obecnie odcinek, na którym zarejestrowano naruszenie nosi nazwę: węzeł W. –W. (pkt. 13 lit. b załącznika nr 1 ww. rozporządzenia).
Organ odniósł się do wyjaśnień strony, która w piśmie z 16 lutego 2016 r. wniosła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, z powodu braku oznakowania lub oznakowania niezgodnego z przepisami prawa, ponieważ nie umieszczono tam tabliczki T-28 - w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. nr 220, poz. 2181 ze zm.).
Organ ponownie ustalił, że ww. odcinek drogi został prawidłowo oznakowany tabliczkami informacyjnymi T-34, oznaczającymi pobór opłaty elektronicznej. Uzupełnił materiał dowodowy o pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. z 1 grudnia 2015 r. dotyczącym oznakowania drogi ekspresowej [...], na obszarze będącym pod zarządem ww. Oddziału.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Wezwał stronę do przesłania dowodu potwierdzającego zarzut braku oznakowania drogi ekspresowej [...], na odcinku węzeł W. - węzeł R., w okolicach węzła R. (połączenie z drogą ekspresową [...]), tabliczkami informacyjnymi T-34 w dniu [...] listopada 2015 r.
W dniu 21 września 2016 r., do siedziby organu wpłynęła płyta CD/DVD z nagraniem video przejazdu skarżącego, obejmującego wjazd na drogę ekspresową [...], oraz zrzuty ekranu obrazujące mapę węzła drogi ekspresowej [...] i jego połącznia z drogą krajową nr [...].
Organ ocenił, że z ww. dowodów nie wynika, by ww. odcinek drogi ekspresowej [...] w okolicach węzła R. został nieprawidłowo oznakowany tabliczkami informacyjnym T-34. Wskazał na normy prawa materialnego art. 5 ust. 1 udp wskazujące jakie drogi zalicza się do dróg krajowych i art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy nakładający obowiązek uiszczania opłat elektronicznych za przejazdy po drogach płatnych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony na korzystających z dróg publicznych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Organ ponownie rozpoznający sprawę odwołał się do treści art. 13k ust. 1 udp regulującego wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależnioną od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna.
Ponownie rozpoznając sprawę i mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny, że w dniu zarejestrowania naruszenia kontrolowany pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymienionych w załączniku nr 1, do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Powołał się na obowiązujące regulacje prawne w tym zakresie, w tym § 3 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406) zobowiązujący użytkownika - przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną do zawarcia umowy z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, odebrania od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenia, zainstalowania go w pojeździe do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową, wniesienia przedpłaty - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, jak również ustanowienia zabezpieczenia oraz przekazania pobierającemu opłatę elektroniczną dokumentu potwierdzającego jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.
Według ustaleń organu, strona postępowania korzystając z drogi na której obowiązywała go opłata elektroniczna, nie zawarła umowy z pobierającym opłatę elektroniczną na poddany kontroli pojazd - przed rozpoczęciem korzystania z drogi płatnej. Uiszczenie opłaty elektronicznej mogło nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox. Na podstawie pisma pochodzącego od zarządcy drogi ekspresowej [...], organ ustalił, że na ww. odcinku drogi wprowadzono stałą organizację ruchu w dniu 1 września 2014 r., a przeprowadzane cyklicznie kontrole nie wykazały nieprawidłowości w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w decyzji I instancji prawidłowo wskazano stronie sposób ustawienia ww. tabliczek informacyjnych na drogach objęty elektronicznym poborem opłat – według zasad stosowania znaków na drogach - uregulowanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. nr 220, poz. 2181 ze zm.). Tabliczkę T-34, oznaczającą pobór opłaty elektronicznej, umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a albo E15f albo E-15g występującym samodzielnie, (por. załącznik nr 1, część 6 pkt. 6.3.7.9. w/w rozporządzenia z 3 lipca 2003 r.).
Zgodnie z § 65 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz - Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych .z 31 lipca 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. nr 170, poz. 1393 ze zm.) umieszczona pod znakiem E-15a, albo E15f albo E-15g występującym samodzielnie tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Organ podał zasady umieszczania znaków:
- Znaki z numerami dróg stosuje się na znakach kierunku na skrzyżowaniach dróg krajowych i wojewódzkich pomiędzy sobą. Zaleca się ich stosowanie także na skrzyżowaniach z innymi drogami. Znaki te jako samodzielne należy stosować możliwie często, gdyż w istotny sposób ułatwiają kierującym orientację, potwierdzając obrany kierunek jazdy, szczególnie w miejscach, w których mogą powstać wątpliwości co do przebiegu drogi.
Numery dróg umieszcza się samodzielnie, w odległości do 50 m:
za skrzyżowaniem, bez względu na rodzaj obszaru, dla potwierdzenia kierunku, a szczególnie jeżeli szlak zmienia kierunek na skrzyżowaniu oraz w przypadkach, gdy układ skrzyżowania może stwarzać wątpliwości co do przebiegu szlaku,
przed skrzyżowaniami w obszarze zabudowanym, jeżeli zmiana przebiegu szlaku nie jest sygnalizowana tablicami przeddrogowskazowymi oraz drogowskazami tablicowymi, (por. załącznik nr 1, część 6 pkt. 6.3.7.7. oraz pkt 6.3.7.8 w/w rozporządzenia z 3 lipca 2003 r.)
Zgodnie z art. 2 pkt 10 prd jako skrzyżowanie rozumie się przecięcie się w jednym poziomie dróg mających jezdnię, ich połączenie lub rozwidlenie, łącznie z powierzchniami utworzonymi przez takie przecięcia, połączenia lub rozwidlenia; określenie to nie dotyczy przecięcia, połączenia lub rozwidlenia drogi twardej z drogą gruntową, z drogą stanowiącą dojazd do obiektu znajdującego się przy drodze lub z drogą wewnętrzną.
Natomiast wzmiankowana przez stronę tabliczka T-28, zgodnie z §48 ust. 3 ww. rozporządzenia z 31 lipca 2002 r., umieszczona pod znakiem D-7 lub D-9 wskazuje, że za przejazd autostradą jest pobierana opłata. Jednakże nie dotyczy ona poboru opłaty elektronicznej, lecz poboru opłaty za przejazd w rozumieniu ustawy z dnia 27 października 1994 r o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym, (t.j. z 2015 r., poz. 641, ze zm.).
Odnosząc się do materiałów przesłanych do organu 21 września 2016 r., uznał, że nie przyczyniają się one do wyjaśnienia sprawy. Materiał video umieszczony na płycie CD/DVD nie daje bowiem odpowiedzi na okoliczność prawidłowego oznakowania drogi ekspresowej [...]. Obejmuje on bowiem drogę ekspresową [...]. Przy czym stwierdził, że została ona prawidłowo oznakowana, zgodnie z zasadami wskazanymi powyżej. Tak samo należy traktować zrzuty ekranu obrazujące węzeł drogi [...].
Na gruncie niniejszej sprawy strona nie udowodniła w żaden sposób, że droga ekspresowa, którą poruszała się, z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, nie była w sposób prawidłowy oznakowana tabliczkami informacyjnymi, oznaczającymi pobór opłaty elektronicznej. Korzystający z dróg publicznych mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Podkreślił, że obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 218, poz. 1391). Stosownie zaś do art. 9 tejże ustawy przepisy ustanawiające ten obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Wobec powyższego zarzut naruszenia zasady udzielania informacji (art. 9 kpa) oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 kpa) należy uznać za niewłaściwy. Ustawodawca przewidział bowiem prawie trzyletni okres yacatio lesis. Strona miała zatem wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi, zarówno przed ich wejściem w życie, jak i już po tym zdarzeniu.
Ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu ani od motywacji, którymi kierował się skarżący, wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Nie ma znaczenia w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności czy przejazd był wykonywany w celu prywatnym, osobistym czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pozbawiony znaczenia prawnego jest także fakt załadowania pojazdu, przyczepy, czy wykonywania przejazdu bez ładunku.
Organ wskazał, że przesłanką odpowiedzialności administracyjnej jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też po prostu nastąpiło określone zdarzenie. Jak wskazuje Trybunał Konstytucyjny: "proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej" (por. wyrok TK P 19/06).
Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że naruszenie spowodowane było brakiem urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej w kontrolowanym pojeździe, a więc okolicznością zależną od skarżącego. Skoro pojazd nie został wyposażony w wymagane urządzenie viaBox pozwalające na uiszczenie stosownej opłaty, to nie powinien on w takiej sytuacji poruszać się po odcinkach płatnych dróg krajowych. W przeciwnym razie właściciel pojazdu lub podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie pojazdu naraża się na administracyjną odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox. Brak zainstalowania w pojeździe ww. urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drodze publicznej wymienionej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkowało tym, iż opłata elektroniczna nie została uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany był do wymierzenia kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Skarżący nie posiadając urządzenia viaBox w pojeździe, nie powinien dopuścić do poruszania się pojazdu po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
W niniejszej sprawie pojazd, nie był wyposażony w urządzenie viaBox, wobec tego opłata elektroniczna za sporny przejazd nie została uiszczona. Naruszono tym samym określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych. Za takie postępowanie w myśl obecnie obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego należało wymierzyć karę w wysokości 1 500 zł. W zaskarżonej decyzji kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 udp, została zatem nałożona prawidłowo.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r, w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1030) dopuszczalnym jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej, celem sprawdzenia prawidłowości uiszczenia opłaty elektępnięznej Kontrola stacjonarna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznych ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (por. § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia).
Wyjaśnił, iż w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. viaBox) wysyłający dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBox) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.
Korzystający z drogi krajowej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Skoro powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 1500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych) za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp nałożył słusznie i zgodnie z prawem.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. pominięcie przepisu załącznika nr 1, części 5, punktu 5.2.9 w związku z punktem 5.2.7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. nr 220 poz. 281 z późń. zm.)
Wniósł i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podnosił trzy zarzuty (dwa dotyczące oznakowania i trzeci dotyczący topografii dróg [...] i [...] w okolicach miejscowości D. i R.) :
a) ze względu na brak tabliczki T-28, zjazd (poprawnie nazywany łącznicą wjazdową) w miejscowości D. prowadzący od bezpłatnej dawnej drogi krajowej nr [...] do płatnych dróg ekspresowych [...] i [...], nie był wyprzedzająco oznakowany w sposób nakazany przepisami punktów 5.2.7 i 5.2.9 części 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, przez co skarżący nie miał informacji, że zbliża się do płatnego odcinka drogi;
Konsekwencją braku prawidłowego pełnego oznakowania tej łącznicy było nieświadome naruszenie przez skarżącego zakazu poruszania się po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty (w następstwie wjechania w miejscowości D. na płatną drogę [...] i następczej, niezależnej od woli skarżącego konieczności wjechania na płatną drogę [...] w węźle [...] znajdującym się w miejscowości R.);
b) Podniósł, że pierwsza tabliczka T-34 na płatnej drodze [...] była umieszczona w tak dużej odległości od dawnej drogi krajowej nr [...], że tabliczka ta była niewidoczna z miejsca zjazdu z dawnej drogi krajowej nr [...] w miejscowości D., przez co skarżący
po pierwsze - otrzymał ze znacznym nieakceptowalnym opóźnieniem informację, że już wjechał na płatny odcinek drogi, a po drugie - informację tą otrzymał w takim miejscu drogi [...], że nie miał już jak zrezygnować z przejazdu zarówno płatnym odcinkiem drogi [...] prowadzącym od dawnej drogi krajowej nr [...] do węzła [...], jak i dalej rozpoczynającym się w tym węźle płatnym odcinkiem drogi [...];
Pierwsza tabliczka T-34 była po prostu umieszczona na jednokierunkowej jezdni drogi [...], tj. W miejscu, w którym zarówno zawracanie jak i cofanie było niestety zabronione i mogłoby spo-wodować niedopuszczalnie duże zagrożenie bezpieczeństwa ruchu; z kolei sposób połączenia dróg ekspresowych w węźle [...] nie dawał możliwości uniknięcia wjechania na płatną drogę [...]; r
c) Sposób połączenia dróg ekspresowych w węźle [...] znajdującym się w miejscowości R. był taki, że skarżący, który wcześniej w miejscowości D. skręcił w łącznicę wjazdową prowadzącą od dawnej drogi krajowej nr [...] do drogi [...] w kierunku na węzeł [...], nie miał już od tej chwili żadnej możliwości zrezygnowania (wycofania się) z przejazdu płatnym odcinkiem drogi [...] prowadzącym od dawnej drogi krajowej nr [...] do węzła [...], jak i (co najgorsze) dalej rozpoczynającym się w tym węźle płatnym odcinkiem drogi [...];
po pierwsze dlatego, że jazda drogą [...] między łącznicą wjazdową a węzłem [...] odbywała się po jezdni jednokierunkowej, a po drugie - topografia (sposób połączenia dróg) węzła [...] znajdującego się w miejscowości R. była taka, że na tym węźle nie dało się zawrócić z powrotem do miejscowości D., i tym samym nie było jak zrezygnować z przejazdu rozpoczynającym się w tym węźle płatnym odcinkiem drogi [...] (stosowne dowody znajdują się na płycie CD doręczonej organowi przez skarżącego w dniu 21 września 2016 roku
Stosownie do treści załącznika nr 1, części'5, punktu 5.1.1 ab initio tego rozporządzenia, znaki informacyjne mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami m.in. o sposobie korzystania z drogi . Tymczasem punkt 5.2.7 mówi, że dla oznakowania drogi ekspresowej, za przejazd którą pobierana jest opłata, stosuje się dodatkowe oznakowanie zgodnie z zasadami opisanymi W punkcie 5.2.9 (dotyczącym znaku D-9 "autostrada").
Punkt 5.2.9 mówi zaś, że na początku łącznic wjazdowych na płatny odcinek autostrady umieszcza się znak D-9 "autostrada" i tabiiczkę T-28 .
A zatem, poprzez odesłanie z punktu 5.2.7 tabliczkę T-2.8 umieszcza się również na początku łącznic wjazdowych na płatny odcinek drogi ekspresowej, i oczywiście odpowiednio znak D-7 "droga ekspresowa".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066 j.t. z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej cyt. jako p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji strony i, jak i z urzędu.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 u.d.p. Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p., jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011r.
Należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i w/w ustawy (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat, instalowane w pojeździe samochodowym.
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13k ust. 4). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o drogach publicznych, do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
Kierujący pojazdem samochodowym, wyposażonym w urządzenie do poboru opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ww. ustawy o drogach publicznych jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).
Poza sporem pozostaje, że skarżący ww. urządzenia do poboru opłaty elektronicznej nie posiadał.
Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że skarżący dokonał przejazdu, objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 p.r.d.
Poza sporem jest bowiem, że dniu [...] listopada 2015 r. o godzinie 12:11:39 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drodze ekspresowej, [...] węzeł W. - węzeł R. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) zarówno ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, jak i to, że właścicielem pojazdu samochodowego w chwili powstania naruszenia był pan M. J.
Z ustalonego zatem stanu faktycznego wynika zatem, że skarżący korzystał z drogi objętej systemem elektronicznego poboru opłat, poruszając się po niej zespołem pojazdów, tj. pojazdem wraz z przyczepą, których dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony.
Nie jest spornym, iż przejazd odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Przeprowadzona kontrola wykazała bowiem, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viabox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym.
Należy wskazać, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Obowiązujący system pozwala bowiem na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie - brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia viabox uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej.
GITD prawidłowo uznał zatem, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, albowiem w świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich m.in. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, zaś niezbędnym warunkiem do uiszczenia opłaty jest posiadanie w samochodzie urządzenia viabox, które służy do poboru tej opłaty.
Należy podnieść, że w aktach znajduje się pismo pochodzące od zarządcy drogi ekspresowej [...], na podstawie którego organ prawidłowo ustalił, że na ww. odcinku drogi wprowadzono stałą organizację ruchu w dniu 1 września 2014 r., a przeprowadzane cyklicznie kontrole nie wykazały nieprawidłowości w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, to tylko te oznaczenia, jako dotyczące systemu elektronicznego opłat, mają znaczenie dla oceny zarzutów skarżącego.
Nie ma natomiast jakiegokolwiek znaczenia dla brak tabliczki w T-28 (Płatna), w miejscowości D. - prowadzącego od bezpłatnej dawnej drogi krajowej nr [...] do płatnych dróg ekspresowych [...] i [...], bowiem nie dotyczy ona w szczególności zarzutu o braku tabliczki T-28 (Płatna), w miejscowości D. prowadzącego od bezpłatnej dawnej drogi krajowej nr [...] do płatnych dróg ekspresowych [...] i [...]. Tabliczka T-28 nie jest bowiem adresowana do obowiązanych do korzystania z opłaty elektronicznej.
Skarżący widać nie odróżnia regulacji obejmującej te dwa reżimy prawne
W decyzji I instancji-prawidłowo wskazano stronie sposób ustawienia ww. tabliczek informacyjnych na drogach objęty elektronicznym poborem opłat – według zasad stosowania znaków na drogach - uregulowanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. nr 220, poz. 2181 ze zm.). Tabliczkę T-34, oznaczającą pobór opłaty elektronicznej, umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a albo E15f albo E-15g występującym samodzielnie, (por. załącznik nr 1, część 6 pkt. 6.3.7.9. w/w rozporządzenia z 3 lipca 2003 r.).
Zgodnie z § 65 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz - Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych .z 31 lipca 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. nr 170, poz. 1393 ze zm.) umieszczona pod znakiem E-15a, albo E15f albo E-15g występującym samodzielnie tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Organ podał zasady umieszczania znaków:
Znaki z numerami dróg stosuje się na znakach kierunku na skrzyżowaniach dróg krajowych i wojewódzkich pomiędzy sobą. Zaleca się ich stosowanie także na skrzyżowaniach z innymi drogami. Znaki te jako samodzielne należy stosować możliwie często, gdyż w istotny sposób ułatwiają kierującym orientację, potwierdzając obrany kierunek jazdy, szczególnie w miejscach, w których mogą powstać wątpliwości co do przebiegu drogi.
Numery dróg umieszcza się samodzielnie, w odległości do 50 m:
za skrzyżowaniem, bez względu na rodzaj obszaru, dla potwierdzenia kierunku, a szczególnie jeżeli szlak zmienia kierunek na skrzyżowaniu oraz w przypadkach, gdy układ skrzyżowania może stwarzać wątpliwości co do przebiegu szlaku,
przed skrzyżowaniami w obszarze zabudowanym, jeżeli zmiana przebiegu szlaku nie jest sygnalizowana tablicami przeddrogowskazowymi oraz drogowskazami tablicowymi, (por. załącznik nr 1, część 6 pkt. 6.3.7.7. oraz pkt 6.3.7.8 w/w rozporządzenia z 3 lipca 2003 r.)
Organy wykazały, że odcinek drogi, po którym realizowany był w dniu [...] listopada201r. przejazd bez uiszczenia należnej opłatyelektronicznej, był prawidłowo oznakowany znakami informacyjnymi mówiącymi, iż jest to droga płatna opłatą elektroniczną (znak T-34 ). Tym samym skarżący wiedział a przynajmniej wiedzieć powinien, że po w/w odcinku przejazd jest możliwy tylko przy uzyskania uiszczeniu stosownej opłaty elektronicznej, a nie opłaty zwykłej.
Podkreślić przy tym należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.
Sąd zauważą bowiem, że skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że : nie uczynił tego celowo, jeździ bezwypadkowo, sytuacja byłą wyjątkowa, jak również, że jechał tą trasą po raz pierwszy po zmianach w ruchu drogowym a także, że jest emerytem i wskazana kwota jest dlań bardzo wysoka.
Należy bowiem podnieść, że prezentowana argumentacja nie oznakowania dróg może prowadzić do skutku w postaci uchylenia prawidłowej decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną za przejazd bez wymaganej opłaty elektronicznej. Brak bowiem przepisu prawnego uniemożliwiającego organowi odstąpienie od nałożenia kary z powyższego tytułu z powodu braku zawinienia po stronie podmiotu odpowiedzialnego z mocy ustawy za uiszczenie ww. opłaty, czyli kierującego pojazdem (art. 13k ustawy o drogach publicznych) lub też ze względu na jego dotychczasowa jazdę bezwypadkową, czy też na możliwości uiszczenia w/w kary przez podmiot na który została ona nałożona. Nadto z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu. Zatem nie ma znaczenia, w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności, czy przejazd był realizowany w celu prywatnym, czy też w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i czy był on związany z wyjątkową sytuacją czy też nie.
Sąd podziela przy tym ocenę dokonaną przez organ, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż ustawodawca nie przewidział w takim wypadku żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku nałożenia kary.
Kierujący pojazdami samochodowymi mają również bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy czy też brak świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i zasad ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.
Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II GSK 2406/14 z 28 kwietnia 2016r. , wskazując, że:
"(...) w postępowaniu o wymierzenie kary na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., ustalenia stanu faktycznego muszą odnosić się do okoliczności objętych dyspozycją powołanego przepisu, a więc organ ma stwierdzić, czy kierujący pojazdem samochodowym za przejazd po drodze krajowej wniósł stosowną opłatę. W przypadku braku jej uiszczenia organ ma obowiązek wymierzyć karę.
(...)odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. W rozpoznawanych przez WSA sprawach taki stan zaistniał. Dodać należy, że w obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie przewidział żadnych przypadków wyłączenia odpowiedzialności kierującego pojazdem w sytuacji wypełnienia dyspozycji art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p".
"(...)W rozpoznawanych sprawach, jak już wspomniano, zostały ustalone i nie były kwestionowane przez skarżącego fakty mające znaczenie z punktu widzenia jego odpowiedzialności za naruszenie opisane w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Organy transportu drogowego wykazały, że w określonym czasie i miejscu skarżący wykonywał przewóz i nie uiścił stosownej opłaty, czym naruszył przepisy prawa. W ramach postępowania o nałożenie kary z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdy z przepisów prawa wynika obowiązek jej uiszczenia, organ nakładający karę jest zobligowany do dokonania tylko tych ustaleń, które pozwolą na stwierdzenie, że została wypełniona dyspozycja art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p."
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej, wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa.
W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione i nie wpływające na wydane rozstrzygniecie.
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło