VI SA/Wa 3047/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-24
Skład orzekający: Urszula Wilk, Grzegorz Nowecki, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedawca drewna (Nadleśnictwo) może ponosić odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi pojazdu, jeśli umowa sprzedaży zakładała odbiór towaru przez kupującego na jego koszt loco las?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wykazały w sposób jednoznaczny, czy Nadleśnictwo, jako sprzedawca drewna, miało wpływ na powstanie naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi pojazdu. Brak było wystarczających dowodów na przypisanie Nadleśnictwu roli nadawcy lub załadowcy w rozumieniu przepisów o przewozie drogowym, zwłaszcza w kontekście umowy sprzedaży zakładającej odbiór towaru przez kupującego na jego koszt.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. (dalej Nadleśnictwo) za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co skutkowało przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę, uznając Nadleśnictwo za sprzedawcę i załadowcę/nadawcę, który miał wpływ na powstanie naruszenia. Nadleśnictwo wniosło skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa o ruchu drogowym i Prawa przewozowego, naruszenie przepisów KPA oraz błędne uznanie za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. kwotę 2 850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1, pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. dalej p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), § 2, § 3, § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. 2015 r. poz. 305), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. W trakcie kontroli organ I instancji stwierdził, iż nacisk podwójnej osi napędowej zespołu pojazdów wynosił 23,2 t, masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 49,4 t.
W dniu [...] marca 2015 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespołu pojazdów składający się z dwuosiowego samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...] oraz trzyosiowej przyczepy marki Huttner o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował Pan M. K., który wykonywał przewóz drewna w imieniu przedsiębiorcy Pana F. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.. Organ I instancji ustalił, że sprzedawcą przewożonego towaru było Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2015 r. nałożył na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] karę pieniężną w wysokości w wysokości 15000 zł. w uzasadnieniu wskazując, że Nadleśnictwo jako sprzedawca godziło się na powstanie naruszenia stwierdzonego protokołem kontroli.
Strona wniosła odwołanie od tej decyzji.
Opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ szczegółowo opisał stwierdzone naruszenie i odwołując się do dyspozycji art. 140aa ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazał, że ustawodawca uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego może być szerszy. Dał w ten sposób sygnał, iż nie tylko przewoźnicy (podmioty wykonujące przejazdy) poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych norm w zakresie nacisków osi czy dopuszczalnej masy całkowitej. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów; co więcej - decydującą rolę w tych czynnościach, które wszak nie są obojętne dla kwestii wykonywania transportu drogowego, odgrywają zwykle właśnie załadowcy (nadawcy) wydający ładunek do przewozu. Nie sposób zatem przyjąć, iż tylko jeden z elementów łańcucha nadawca (sprzedawca) - podmiot wykonujący przejazd - odbiorca ładunku ma być odpowiedzialny za powstałe w wyniku określonej transakcji handlowej naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu poruszającego się po drogach publicznych. Organ wywodził, że wszak to nie podmiot wykonujący przejazd ustala warunki transakcji - ile i jaki rodzaj towaru ma być sprzedany/kupiony - o tym decydują przecież strony transakcji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazywał, że art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedmiotem przewozu było drewno - dąb w ilości 23 m3, co wynika jednoznacznie z treści kwitu wywozowego - Asygnata nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. wystawionego przez Nadleśnictwo [...]. Dokonując przeliczania wagi drewna na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości skarżący wydał 21850 kg drewna (tj. 23 m3 x 950 = 21850 kg). Przy masie własnej ciągnika wynoszącej 14840 kg i masie naczepy 6900 kg, łączna masa pojazdu członowego wyniosła 43590 kg, a więc przekraczała dopuszczalną masę całkowitą pojazdu członowego. Ponadto kontrola drogowa wykazała przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu. Należy podkreślić, że w obowiązującym stanie prawnym parametry pojazdu wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, obowiązują na wszystkich kategoriach dróg i są w przypadku podwójnej osi napędowej jednakowe. Zatem załadowca poza sprawdzeniem dmc pojazdu, powinien także zbadać naciski pojazdu.
Zdaniem organu, jakkolwiek nadawca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym ładunek jest przemieszczany poza terenem załadunku, wydania towaru, to bezsprzecznym jest, iż powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku wydanego towaru nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. Również dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynika z zapisów ustawy Prawo o ruchu drogowym wraz z obowiązującymi rozporządzeniami. To właśnie On powinien zbadać możliwą dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, na który wydano towar wziąwszy pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
W ocenie organu Nadleśnictwo [...] wydając drewno w ilości 23 m3 miało wpływ na powstanie naruszenia, skoro nie dopilnowało. aby waga drewna, przy masie własnej pojazdu i naczepy nie przekraczała dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Organ podnosił, że nawet jeśli przyjąć, iż czynności załadunkowych fizycznie strona by nie wykonywała, to nie sposób uznać, iż to nie była nadawcą ładunku. Nadleśnictwo [...] nie tylko sprzedało towar będące przedmiotem przewozu, ale i wydało ów towar "na zewnątrz", co wynika wprost z dokumentu - kwitu wywozowego Asygnata nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. W ocenie organu dokument ten spełnia wymogi określone w art. 38 ustawy Prawo przewozowe z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz. U. Nr 50 z 2000 r., poz. 601 z późn. zm.), w myśl którego nadawca (dostawca) składa "przewoźnikowi" (podmiotowi wykonującemu przejazd) na przesyłkę towarową list przewozowy, a jeżeli przy danym rodzaju przewozu jest to powszechnie przyjęte, w inny sposób dostarcza informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania przewozu.
Dalej organ podnosił, że skoro strona była wydającym rzeczy to jednocześnie zasadne jest przyjęcie, że w tym zakresie mieściło się dokonanie przez nią "czynności załadunku" na podstawie art. 47 w zw. z art. 43 Prawa przewozowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył też, iż nie ma potrzeby, by w systemie gospodarki rynkowej prawo regulowało w jaki sposób kontrahenci działający na rynku mają ukształtować swe stosunki, strony umów mają wszak gwarancję swobody zawierania umów i kształtowania ich według własnego uznania. Stosownie do treści art. 353 ze zn. 1 Kodeksu cywilnego, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
W ocenie organu, w związku z powyższym skarżący jako nadawca ładunku nie może uwolnić się od odpowiedzialności zapisanej w ustawie Prawo o ruchu drogowym stosownymi zapisami w treści umowy cywilnoprawnej.
Jakkolwiek nie ma on możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym ładunek jest przemieszczany poza miejscem załadunku, to bezsprzecznym jest, iż powinien zwrócić uwagę, czy pojazd nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm, a przede wszystkim przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej. Tymczasem kontrolowany pojazd był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że strona wydając ilość drewna wskazaną w ww. kwicie wywozowym miała wpływ na powstanie naruszenia. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż zostało ono zadysponowane na pojazd kontrolowany, a więc powinna była ona zbadać, czy taka ilość drewna nie spowoduje naruszenia dopuszczalnych norm.
Zdaniem organu nie sposób przyjąć argumentację, iż strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia skoro wydała taką ilość drewna (ładunku podzielnego) na dany pojazd powodując przekroczenie jego dopuszczalnej masy całkowitej.
Organ II instancji wskazał też, że skarżący pełnił rolę załadowcy, a w dalszych wywodach wskazywał, że był nadawcą przewożonego drewna.
Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...].
Zarzuty skargi obejmowały:
1) naruszenie prawa materialnego art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż Nadleśnictwo B. kwalifikuje się jako podmiot podlegający karze pieniężnej, o której mowa w tym przepisie,
2) naruszenie prawa materialnego art. 43 Prawa przewozowego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że na skarżącym jako sprzedawcy spoczywał obowiązek dokonania czynności załadunku, a przynajmniej do dopilnowania, w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek dowodów pozwalających na stwierdzenie, że doszło do zawarcia pomiędzy Skarżącym a P. umowy przewozu,
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 12, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, nie poddanie wnikliwej i konsekwentnej analizie okoliczności faktycznych występujących w sprawie w celu ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zaistniały stan, nie rozpatrzenie argumentów skarżącego, brak wykazania, że skarżący zawarł umowę przewozu z P. oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
4) naruszenie przepisu postępowania tj. art. 28 KPA poprzez błędne uznanie Nadleśnictwa [...] za stronę niniejszego postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto przytoczone wyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz.U.2012.270 j.t.).
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.
Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 pkt 35 p.r.d. stanowi, iż pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym (por. art. 2 pkt 35 a ustawy Prawo o ruchu drogowym).
W myśl art. 61 ustawy p.r.d ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1). Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt 1). Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Natomiast art. 140 ab ust. 2 p.r.d. wskazuje, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
Strona skarżąca nie kwestionowała przekroczenia norm nacisku osi oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Natomiast podważała swoją odpowiedzialność za wskazane w zaskarżonej decyzji naruszenia, jako podmiotu, który nie wykonywał przejazdu po drogach publicznych, ani nie wykonywał innych czynności związanych z przewozem drogowym.
Istota sporu dotyczy więc, przyznania stronie skarżącej przez organy wydające decyzje przymiotu podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, w rozumieniu art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prd.
W sprawie przyjęto w tym względzie prymat uregulowań ustawowych nad uregulowaniami dotyczącymi sprzedaży drewna wynikającymi z Zarządzenia Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] Nr [...] w sprawie zasad sprzedaży drewna w roku 2011 i Załącznika Nr 1 do tego zarządzenia (k.26 -24 akt adm.).
Jak wynika z punktu 4 Załącznika Nr 1 do Zarządzenia Nadleśniczego Nr [...] - "Ceny ustalane są dla produktów loco las droga wywozowa. Odbiór zakupionego drewna lub innych produktów prowadzony jest staraniem kupującego na jego koszt".
W przedmiotowej sprawie, jak wynika z ustaleń organu przewoźnikiem był F. D. prowadzący przedsiębiorstwo o nazwie "T.", on też był nabywcą przewożonego drewna. Z kolei strona skarżąca z pewnością była sprzedawcą przewożonego towaru.
W ocenie Sądu, organ nie ustalił jednak jednoznacznie jaka była rola strony skarżącej w procesie przewozu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji określa stronę skarżącą jako: sprzedawcę, załadowcę, nadawcę, wydającego drewno, określenia te jednak nie są synonimami. Każdemu z tych określeń należy przypisać inne czynności i inną rolę związaną lub nie z procesem przewozu w określonym stanie faktycznym.
W ocenie Sądu, co również przyznaje organ, stronę skarżącą i przewoźnika F. D. łączyła umowa kupna-sprzedaży, odpowiadająca kryterium z art. 353(1) kc. Zgodnie z tym przepisem strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Sprzedawca lub kupujący mogą więc przyjąć na siebie obowiązki nadawcy/załadowcy, jeśli będzie to wynikało z umowy. Rozważania organu, który w tej sytuacji wiąże obowiązek sprzedawcy (skarżącego) dotyczący wydania rzeczy kupującemu z czynnościami nadawcy, a także załadowcy mają charakter czysto teoretyczny, bez odwołania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Stosownie do cytowanego wyżej Załącznika Nr 1 do Zarządzenia Nadleśniczego Nr [...] - "Ceny ustalane są dla produktów loco las droga wywozowa. Odbiór zakupionego drewna lub innych produktów prowadzony jest staraniem kupującego na jego koszt". Zarządzenie to określało warunki na jakich zawierano umowy sprzedaży zatem organ winien ocenić jego postanowienia jako dowód w sprawie i zbadać czy postanowienia umowne między stronami były zgodne z tym Zarządzeniem. W ocenie Sądu organ jednak nie sprostał temu zadaniu.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ utożsamił pojęcie wydania towaru z pojęciem nadania go do przewozu. Są to jednak różne czynności. Jeżeli wydanie nastąpiło w miejscu sprzedaży (loco las), to z chwilą wydania całą odpowiedzialność za towar przejmuje kupujący i to on jest nadawcą towaru do przewozu, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy jednocześnie przewoźnikiem. Podobnie wydanie towaru nie jest jednoznaczne z wykonywaniem czynności załadunkowych. W sprawie zebrano dowody w postaci przesłuchania kierowcy (k. 3 akt adm.) i przesłuchania leśniczego, który wydawał przedmiotowe drewno (k. 20 akt adm.), jednak organ nie przeprowadził oceny tych dowodów w kontekście ustalenia istotnego w sprawie stanu faktycznego tj. ustalenia czy stronie skarżącej można przypisać udział w czynnościach związanych z przewozem drogowym.
Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do ustawy Prawo przewozowe, jeżeli umowa lub przepis szczególny nie stanowią inaczej, czynności ładunkowe należą odpowiednio do obowiązków nadawcy lub odbiorcy. Przepis ten pozwala więc na ukształtowanie stosunku dotyczącego załadunku przede wszystkim w formie umowy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, dopiero w dalszej kolejności ustala się do kogo czynności te należą w świetle przepisów ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 277/09, Lex nr 596710 stwierdził, że kwestia sprzedaży drewna jako produktu nie należy do sfery czynności administracyjnych. Odwołując się do definicji gospodarki leśnej zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach (przez gospodarkę leśną należy rozumieć m.in. działalność leśną w zakresie pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, a także sprzedaż drewna) oraz art. 32 ust. 1 i 2, art. 33 ust. 3 pkt 1, art. 34 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2a tej ustawy doszedł do wniosku, że sprzedaż drewna jako produktu dokonywana jest w ramach czynności cywilnoprawnych. Wyrok ten potwierdza, że strona skarżąca mogła z kontrahentem (kupującym) ustalić umownie zasady sprzedaży (w tym załadunku i wywozu drewna). W wyniku tych ustaleń kupujący mógł przejąć obowiązki nadawcy ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi, które się z nadawcą wiążą, a strona skarżąca mogła się od tych konsekwencji w ten sposób uwolnić.
W ocenie Sądu uzasadniony jest zatem zarzut naruszenia w sprawie przepisów procesowych, w szczególności art. 7, 8, 77 k.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie to skutkowało niedostatecznym wyjaśnieniem kwestii czy stronie skarżącej można przypisać jakąkolwiek rolę w czynnościach związanych z przewozem drogowym, a w związku z tym czy miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego konsekwentnie kwestionowała uznanie jej za załadowcę/nadawcę ładunku, zaś organ nie odniósł się wyczerpująco do tych argumentów. Nie dokonał też pogłębionej analizy znajdującego się w aktach sprawy Zarządzenia Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] Nr [...] w sprawie zasad sprzedaży drewna w roku 2011 i Załącznika Nr 1 do tego zarządzenia oraz zeznań kierowcy i leśniczego. W konsekwencji ustalenia faktyczne organu w zakresie roli jaką w procesie przewozu pełniła strona skarżąca są, co najmniej niejednoznaczne.
W zasadzie stanowisko organu sprowadza się w dużej mierze do przytoczenia oraz analizy wybranych przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym, ustawy Prawo przewozowe i Kodeksu cywilnego, jednak bez odpowiedniej ich indywidualizacji i przełożenia na poprawnie ustalony stan faktyczny sprawy oraz bez wyciągnięcia z niego właściwych wniosków.
Podkreślić również należy, iż sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada jedynie, czy ustalenia faktyczne dokonane przez ograny administracji publicznej są wyczerpujące, a ich ocena, w kontekście mających zastosowanie przepisów, jest zgodna z obowiązującym prawem
W tej sprawie wynik tego badania okazał się dla zaskarżonej decyzji - z podanych wyżej przyczyn - negatywny, co stało się przyczyną jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności, Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rzeczą organów będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem powyższych wskazań, a także odniesienie się do twierdzeń i zarzutów strony.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło