VI SA/Wa 306/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka(spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi "O" sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary 100 (sto) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wypisu z zezwolenia i w takim też zakresie poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...]; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że w uchylonym zakresie decyzje nie podlegają wykonaniu. Decyzją z dnia [...].08.2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 4, art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 92 ust. 1, ust. 1 pkt 2, ust. 4 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088), lp. 1.2.3., lp. 11.11 ust. 2, lp. 1.11.4 lit. a) załącznika do tej ustawy, art. 15 ust. 1, 2, 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym i art. 7 ust. 1-5 rozporządzania Rady (EWG) nr 3820/85/EWG z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 28 ustawy o czasie pracy kierowców [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "O." Sp. z o.o., w Z., skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 700 zł w tym 100 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zezwolenia, 300 zł za wykresówki nie zawierające pełnych danych o okresach pracy kierowcy, 100 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego o czasie powyżej 15 min do 20 min i 200 zł – za każde następne rozpoczęte 30 minut. Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym: W dniu [...].03.2005 r. zatrzymano na drodze krajowej nr [...] do kontroli należący do w/w spółki pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Kierujący pojazdem okazał dowód osobisty, prawo jazdy, zaświadczenie, dowód rejestracyjny, zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w okresie od [...].03.2005 r. do [...].03.2005 r. i pięć wykresówek [...]/[...].03.2005 r., [...]/[...].03.2005 r., [...]/[...].03.2005 r., [...].03.2005 r. i [...]/[...].03.2005 r. Okazane zostało również zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Nie okazano natomiast wypisu z tego zezwolenia a Urząd Marszałkowski Województwa [...] poinformował, że spółka w dniu [...].03.2004 r. odebrała dwa wypisy okazanego w czasie kontroli zezwolenia. Na podstawie okazanych wykresówek organ ustalił, że kierowca nie rejestruje swoich czynności w okresach [...]/[...].03.2005 i [...]/[...].03.2005 r. bo z tych wykresówek i dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu nie wynika, jakie czynności kierowca wykonywał w tych dniach. Analiza wykresówek stanowiła także podstawę ustaleń organu, że co do przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 2 godziny 28 min. w okresie od godziny 10.35 do godz. 18.00 dnia [...].03.2005 r. – jazda bez wymaganej przerwy wyniosła 6 godzin 58 min. W tym stanie rzeczy organ orzekł o nałożeniu kar w łącznej kwocie 700 zł. W odwołaniu od tej decyzji "O." Sp. z o.o. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie nakładają na przewoźnika obowiązku wystąpienia o wypis z zezwolenia. Przewoźnik nie ma zatem obowiązku posiadać takiego wypisu w każdym pojeździe. W związku z tym nie mogło dojść do naruszenia art. 18 ust. 4 tej ustawy. Zdaniem spółki nie doszło również do naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 i art. 92 ust. 4 cyt. ustawy ponieważ dopuszczalne jest wyjęcie wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy z ważnych przyczyn, a taka przyczyna zaistniała, bo kierowca odbierał dni wolne i nie mógł zostawić wykresówki w urządzeniu pojazdu. Nie miał bowiem gwarancji, że po dniu wolnym będzie prowadził ten pojazd. Nadto zachodziło niebezpieczeństwo, że gdyby musiał podjąć pilną pracę na zasadach zastępstwa w nieznanym miejscu i czasie, nie będzie miał swojej wykresówki do dyspozycji. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe wówczas i inne okresy pracy, przerwy i odpoczynek powinny być naniesione na wykresówkę lub zapisane w inny sposób ale oddaleniem od pojazdu nie można nazwać czasu przebywania kierowcy na urlopie. Nadto podniesiono, iż spółka złożyła wyjaśnienia co do czasu pracy kierowcy i przyczyn nienaniesienia przez niego danych na wykresówkach. Decyzją z dnia [...].11.2005 r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 4, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.2.3., lp. 1.11.11. ust. 2 i lp. 1.11.4. załącznika do tej ustawy, art. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 1.12.1985 r.), art. 15 ust. 1, 2 i 6 oraz 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu II instancji z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie i jednoznacznie wynika, że w dniu [...] marca 2005 r. prowadzący pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wykonywał przewóz regularny osób na trasie B. – Z. bez posiadania w pojeździe wypisu z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Bezsprzecznym jest również, że kierowca okazał do kontroli wykresówki niezawierające pełnych danych o okresach jego aktywności. Brak jest zapisu czynności kierowcy od godz. 10:15 do godz. 00:00 w dniu [...] marca 2005 r. oraz od godz. 00:00 do godz. 09:10 w dniu [...] marca 2005 r. Kierowca w dniu [...] marca 2005 r. wyjął wykresówkę przed zakończeniem dziennego okresu pracy, natomiast w dniu [...] marca 2005 r. rozpoczął pracę o godz. 09:10 a w dniu poprzednim miał wolne. Nie budzi także wątpliwości organu fakt, iż kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia bez przerwy o czas 2 godzin i 28 min. w dniu [...] marca 2005 r. Jazda ciągła od godz. 10:35 do godz. 18:00 wyniosła 6 godzin i 58 min. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ podniósł, iż wypisy z zezwolenia wydawane są na każdy pojazd zgłoszony do przewozów. Wypisy te powinny być przewożone w pojeździe i okazywane w chwili kontroli drogowych przeprowadzanych przez inspekcję, aby potwierdzić posiadanie uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób na linii regularnej. Należy jednakże zauważyć, iż wykonując przewozy na wielu liniach oryginał zezwolenia nie mógłby być przewożony jednocześnie w wielu pojazdach, co oznacza konieczność przewożenia odpowiednich wypisów. Kierowca w chwili kontroli nie posiadał żadnego z wymaganych dokumentów – ani oryginału zezwolenia, ani oryginału wypisu z zezwolenia na realizowaną trasę, a więc nałożona kara 100 zł z tytułu braku wypisu z zezwolenia jest nałożona właściwie. Nadto Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się do przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 stwierdził, że dopuszczalne jest wyjęcie wykresówki z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, ale wówczas należy nanieść ręcznie na rewersie wykresówki przyczynę wcześniejszego wyjęcia tarczki z tachografu. Dopuszczalne przyczyny wcześniejszego wyjęcia wykresówki zostały jednak ściśle określone w przepisach w/w rozporządzenia. Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy stanowi także, zdaniem organu, naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85. W skardze na tę decyzję "O." Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie w całości i uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].08.2005 r. oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędną jego interpretację, polegające na przyjęciu, że skarżąca Spółka miała obowiązek posiadania w kontrolowanym pojeździe nie tylko oryginału zezwolenia, ale także wypisu z tegoż zezwolenia; - art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędną jego interpretację, polegające na przyjęciu, że kierowca ma obowiązek odnotowywać na wykresówce również czas przebywania na urlopie wypoczynkowym; - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: art. 6, 7, 8 i 11 kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych organu II instancji polegający na przyjęciu, iż w momencie kontroli kierowca pojazdu należącego do skarżącej Spółki nie posiadał wymaganych dokumentów, podczas gdy z protokołu kontroli oraz z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż kierowca okazał zezwolenie nr [...]. W ocenie skarżącej organ I instancji, nakładając karę na skarżącą, błędnie zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym, dotyczące obowiązku posiadania wypisu zezwolenia, zaś organ II instancji, wydając decyzję oparł się na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Zgodnie bowiem z protokołem kontroli oraz uzasadnieniem decyzji organu I instancji, kierowca kontrolowanego pojazdu okazał zezwolenie nr [...], ale nie okazał wypisu z tegoż zezwolenia. Tymczasem Główny Inspektor Transportu Drogowego z niewyjaśnionych przyczyn przyjął, iż "kierowca w chwili kontroli nie posiadał żadnego z wymaganych dokumentów – ani oryginału zezwolenia, ani oryginału wypisu z zezwolenia na realizowaną trasę". Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu, iż przepisy ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (art. 18 ust. 4) nie nakładają na przewoźnika obowiązku wystąpienia o wypis z zezwolenia i wobec tego nie mogło dojść do naruszenia przez skarżącą art. 18 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym ponowiła argumentację z odwołania stwierdzając, iż w okolicznościach sprawy wyjęcie wykresówki z urządzenia zainstalowanego w pojeździe było dopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd dokonuje zatem kontroli aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym, jak i procesowym nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnym zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w części, w jakiej zarzuca wadliwość zaskarżonej decyzji w zakresie kary 100 zł nałożonej z tytułu nieokazania w czasie kontroli wypisu z okazanego zezwolenia. W tym bowiem zakresie zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia i takie zezwolenie winien kierowca pojazdu podczas wykonywania przewozu regularnego mieć przy sobie i na żądanie uprawnionego organu kontroli okazywać. Tego rodzaju przewozy mogą być wykonywane na wielu liniach wieloma pojazdami i dysponowanie jedynie oryginałem zezwolenia czyniłoby niemożliwym wykonanie powyższego obowiązku posiadania w pojeździe w/w zezwolenia. Stąd też ustawodawca w art. 18 ust. 4 tej ustawy przewidział możliwość wydania na wniosek przedsiębiorcy wypisów z zezwoleń w trybie przez niego określonym. Z faktu, iż ustawodawca powołanym przepisem stworzył możliwość otrzymania przez przedsiębiorcę wypisów nie wynika jednak, by w każdym przypadku miał on obowiązek posiadania w pojeździe wypisu z zezwolenia. O uprawnieniu administracyjnym do wykonywania przewozów regularnych stanowi bowiem zezwolenie a nie wypis z zezwolenia. Podstawy do takiej wykładni powołanego przepisu nie stanowi okoliczność, iż w wykazie naruszeń objętych załącznikiem do ustawy figuruje w lp. 1.2.3. naruszenie w postaci nieposiadania w pojeździe wypisu z zezwolenia. Jeżeli zatem kierowca w czasie kontroli okaże zezwolenie, o którym mowa w art. 18 ust. 1 tej ustawy, to tym samym uczyni zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. a) powołanej ustawy. W tym stanie rzeczy istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy w powyższym zakresie było nie tylko ustalenie, czy kierowca okazał wypis z zezwolenia, ale także czy okazane zostało zezwolenie. W sytuacji okazania w/w zezwolenia przedstawienie wypisu z tego zezwolenia jest zbędne. Organ I instancji ustalił wprawdzie, że w czasie kontroli okazano stosowne zezwolenie ale błędnie z naruszeniem powołanych przepisów uznał, iż mimo okazanego zezwolenia brak wypisu z tego zezwolenia skutkuje karą określoną w lp. 1.2.3. załącznika do ustawy, zaś Główny Inspektor Transportu Drogowego poczynił ustalenia sprzeczne w powyższym zakresie z ustaleniami organu I instancji stwierdzając, iż w czasie kontroli nie okazano nie tylko wypisu z zezwolenia ale też zezwolenia. Nie wskazał przy tym bliżej przyczyn, dla których ustalenie organu I instancji uznał za błędne a wskazując podstawę tych ustaleń odwołał się w sposób ogólny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do materiału dowodowego naruszając tym samym przepis art. 107 § 3 kpa,. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno bowiem w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnienie dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Taki stan rzeczy czyni zasadnym zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego statuowanych przepisami art. 6, 7, 8, 11 kpa, a także art. 77 § 1 kpa nakładającego na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niewyjaśnienie w sposób zgodny z regułami procedury administracyjnej kwestii okazania bądź nieokazania zezwolenia (oryginału) w czasie przeprowadzonej kontroli, a w przypadku decyzji organu I instancji dokonanie błędnej wykładni zastosowanych przepisów stanowi o wadliwości decyzji organów obu instancji w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. , c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji zaś w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. W pozostałej części skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Strona nie podważa ustaleń obu organów, iż kierowca nie rejestrował swoich czynności w okresach [...]/[...].03.2005 i [...]/[...].03.2005 i z dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia pojazdu jak i wykresówek nie wynika, jakie czynności kierowca wykonywał w okresach [...].03.2005 r. i [...].03.2005 r. Taki stan rzeczy uzasadniał w świetle przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i wskazanych przepisów ustawy o transporcie nałożenie kary w kwocie 300 zł. Wyjęcie wykresówki z urządzenia zainstalowanego w pojeździe przed zakończeniem dziennego okresu pracy jest wprawdzie dopuszczalne ale w takim przypadku na wykresówce powinna być wskazana przyczyna wcześniejszego wyjęcia tarczki. Skarżąca chociaż wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości to jednak nie kwestionowała ani ustaleń stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w zakresie kary 300 zł (100 zł + 200 zł) za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, ani też nie zarzucała naruszenia przepisów stanowiących jego materialnoprawną podstawę. W skardze ani też w uzasadnieniu w ogóle do rozstrzygnięcia w tej części się nie odniosła. Podnieść zatem jedynie należy, iż w tym zakresie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo i poczynione przez oba organy ustalenia faktyczne (nie kwestionowane przez skarżącą) uzasadniają przyjęcie, iż doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, co skutkuje zasadnością nałożenia kary w powyższej kwocie. Z tych względów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.