VI SA/Wa 306/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. skarżący P. S. wniósł za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję ww. organu z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową. Z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2007 r. wynika, że doręczono ją stronie skarżącej w dniu [...] listopada 2007 r. Ze stempla pocztowego znajdującego się na kopercie wynika natomiast, iż skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego nadając ją w urzędzie pocztowym w dniu [...] stycznia 2008 r., to jest po upływie ustawowego terminu, który upłynął w dniu [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi skarżący wskazał, że z zaskarżoną decyzją zapoznał się dopiero w dniu [...] grudnia 2007 r., a uchybienie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez jego winy. Skarżący wskazał, że doręczenie nastąpiło podczas jego nieobecności pod wskazanym adresem jako adresem do doręczeń osobie trzeciej nie będącej domownikiem, sąsiadem ani dozorcą domu. Podniósł, że G. K., która odebrała korespondencję jest jedynie jego znajomą, która w tym dniu przebywała na terenie jego posesji. Nie będąc świadoma wynikających z Kodeksu Postępowania Administracyjnego praw i obowiązków nie poinformowała go o fakcie odbioru. Ponadto skarżący wskazał, że w związku z tym, iż G. K. nie jest zameldowana w jego domu, ani nie jest sąsiadem (mieszka w innym mieście) to nie może być ona traktowana jako domownik (w rozumieniu art. 43 k.p.a.). Skarżący oświadczył, że zapoznał, się z decyzją dopiero w dniu [...] grudnia 2007 r. w momencie, gdy znalazł nieotwartą kopertę, która zawierała ww. decyzję. Następnie niezwłocznie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosząc jednocześnie skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z treścią art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 4 ww. przepisu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z treścią art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy należy wskazać, że w orzecznictwie dokonano wykładni pojęcia "dorosły domownik". W tezie postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 1993 r., SA/Po 1931/93 (ONSA 1995, Nr 2, poz. 53) stwierdzono, że "pojęcie dorosły, w rozumieniu art. 43 k.p.a., jest tożsame z pojęciem pełnoletni użytym w art. 10 § 1 k.c." Odnośnie pojęcia domownika zarysowała się różnica poglądu. W postanowieniu NSA z dnia 28 lutego 1996 r., SA/Ka 2074/95 (nie publ.) pojęciu "domownik" nadano szerokie znaczenie potoczne, uznając, że osoba ta nie musi pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym z adresatem pisma, a adresat nie musi wyrażać zgody na odbieranie przez nią korespondencji. Natomiast SN w postanowieniu z dnia 13 listopada 1996 r., III RN 27/96 (OSN 1997, Nr 11, poz. 187) wyraził pogląd, że nie każda dorosła osoba zamieszkująca w tym samym co adresat mieszkaniu lub domu będzie domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a., lecz domownikami będą jedynie krewni i powinowaci adresata. Doktryna prawa stoi na stanowisku, że należy przychylić się do poglądu nadającego pojęciu domownika nieco węższe znaczenie, gdyż lepiej służy on ochronie interesów adresata pisma (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2005, str. 301). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 333). Stanowisko doktryny znajduje w tej kwestii potwierdzenie w postanowieniu SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757. Mając na uwadze rozbieżności orzecznictwa w kwestii dotyczącej terminu "domownika" należy stwierdzić, że w przypadku doręczenia przesyłki osobie trzeciej Sąd powinien przeprowadzić ocenę braku winy strony w uchybieniu danego terminu mając każdorazowo na uwadze konkretną sprawę, po uprzednim zbadaniu wszystkich okoliczności, które uzna za istotne. W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z uchybieniem przez stronę terminu na skutek doręczenia przesyłki osobie trzeciej, Sąd powinien przywrócić termin do dokonania danej czynności, mając na uwadze węższe znaczenie pojęcia "domownika", o którym mowa w przytoczonym powyżej orzecznictwie. W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2007 r. doręczono stronie skarżącej w dniu [...] listopada 2007 r. Należy zauważyć, że podczas nieobecności skarżącego przesyłkę odebrała osoba trzecia, tj. G. K. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez wskazaną osobę znajduje się w aktach sprawy). Z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wynika, że osoba ta nie będąc domownikiem, sąsiadem ani dozorcą (osoba ta mieszka w innym mieście) nie poinformowała skarżącego o fakcie odbioru przesyłki. W związku z powyższym, z przyczyn niezależnych od skarżącego, zapoznał się on z treścią doręczonej decyzji dopiero w dniu [...] grudnia 2007 r. Następnie niezwłocznie (w dniu [...] stycznia 2008 r. – data stempla pocztowego na kopercie) wystąpił do Sądu za pośrednictwem właściwego organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosząc jednocześnie skargę. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na brak winy po stronie skarżącego w uchybieniu tego terminu. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji z przyczyn niezależnych od niej. Ponadto zgodnie z wynikającym z orzecznictwa i doktryny węższym rozumieniem pojęcia "dorosłego domownika", osoba trzecia, która w omawianej sprawie odebrała przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję nie była domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. Należy również zauważyć, że w świetle art. 86 § 2 p.p.s.a. uchybienie terminu w przedmiotowej sprawie spowoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego w postaci braku możliwości nadania skardze biegu co skutkowałoby niemożnością jej merytorycznego rozpoznania. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zostało wniesione za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. W przedmiotowej sprawie należy uznać, że datą w której skarżący powziął informację o uchybieniu terminu jest data znalezienia nieotwartej koperty i zapoznania się z treścią przedmiotowej decyzji Komendanta Głównego Policji, tj. dzień [...] grudnia 2007 r. W związku z tym należy od tej daty liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przedmiotowa skarga wraz z ww. wnioskiem została wniesiona w dniu [...] stycznia 2008 r., a zatem zachowano termin do wniesienia niniejszego wniosku, który upływał w dniu [...] stycznia 2008 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia.