VI SA/Wa 306/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w . na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w części dotyczącej zmiany lokalizacji punktu gier postanawia: zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie W dniu [...] grudnia 2013 r. spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżąca spółka"), działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2013 r. wydaną w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w części dotyczącej zmiany lokalizacji punktu gier. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] została wydana między innymi na podstawie przepisów art. 8, art. 129 ust. 1 i art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej także: "u.g.h."). W złożonej do Sądu skardze spółka zarzuciła organowi niezasadne zastosowanie przepisu z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zakazującego zmiany zezwolenia w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, podczas gdy powołany przepis stanowi "regulację techniczną", w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), co w konsekwencji oznacza, że z uwagi na brak notyfikacji tejże ustawy przed Komisją Europejską, nie można stosować powołanych przez organ przepisów. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził ex officio, że w dniu 15 stycznia 2014 r. skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II GSK 686/13, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym m.in. postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne pozostające w związku rozpoznawaną sprawą i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Zdaniem Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] jest przepis art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zgodnie z którym w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiając wspomnianym wyżej postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 686/13, pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - wskazał w uzasadnieniu, że obowiązek notyfikacji Komisji Europejskiej projektu regulacji prawnych zawierających przepisy techniczne stanowi element konstytucyjnego trybu ustawodawczego, a jego naruszenie może być kwestionowane, jako naruszenie zasady rzetelnej legislacji. NSA wskazał wyraźnie, że jedynym organem, który ma kompetencję, aby o takim naruszeniu orzec - jest Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem NSA, skoro zakaz wynikający z przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (prowadzenia gier na automatach poza kasynem gry, sankcjonowany karą pieniężną) stanowi normę techniczną (co potwierdził Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-65/05), to nienotyfikowanie tych przepisów świadczy o niezgodności ich wprowadzenia do obrotu prawnego z normami konstytucyjnymi tj. art. 2 i 7 Konstytucji RP. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w sposób nieproporcjonalny i niespełniający wymagania niezbędności ingerują w wolność działalności gospodarczej, co stanowi o naruszeniu przez nie art. 20 i 22 (zasady wolności działalności gospodarczej) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (klauzuli proporcjonalności ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, treść powyższego pytania prawnego, a w szczególności jego uzasadnienie, wskazują, że udzielenie przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi będzie miało wpływ na wynik rozpoznania niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, zachodzą uzasadnione wątpliwości odnośnie zgodności z Konstytucją RP wskazanych przez NSA przepisów ustawy hazardowej. Należy w tym miejscu zauważyć co prawda, że w przedmiotowym pytaniu prawnym zakwestionowano konstytucyjność innych norm (art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), niż będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] (art. 135 ust. 2 u.g.h.), tym niemniej jednak, Sąd uznał, że przesądzenie o konstytucyjności przepisów wymienionych przez NSA będzie stanowiło punkt wyjścia dla oceny zgodności z wzorcami konstytucyjnymi (art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) również tych przepisów, które stanowią podstawę prawną decyzji zaskarżonej w sprawie niniejszej. Innymi słowy, przyjąć należy, że od zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o grach hazardowych wskazanych przez NSA w pytaniu prawnym, zwłaszcza art. 14 ust. 1 u.g.h., uzależnione będzie zastosowanie przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Z kolei stosownie do treści art. 135 ust. 2 u.g.h., zakazana jest zmiana miejsca urządzania gier, za wyjątkiem zmniejszenia liczby automatów. Mając na względzie powyższe, należy zauważyć, że przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązań prawnych przyjętych w całej ustawie o grach hazardowych, w tym dla art. 135 ust. 2, stanowiącego de facto jego wypełnienie. W konsekwencji, oznacza to, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. (w drodze stwierdzenia niekonstytucyjności), nie pozostanie zatem bez wpływu na byt prawny przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. i możliwości jego zastosowania jako przepisu zgodnego (lub niezgodnego) ze wskazanymi przez NSA wzorcami konstytucyjnymi. Ponadto, należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniła się w ostatnim okresie zasadnicza rozbieżność, co do oceny konsekwencji prawnych braku notyfikacji niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych. Problem ten wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., wydanego w sprawie sygn. akt P 4/11 (OTK-A 2013, nr 6, poz. 82). W tym miejscu wskazać trzeba, że z wymienionych powodów również Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega potrzebę zawieszania postępowań w sprawach, w których - wskutek skarg kasacyjnych - poddawane są jego kontroli wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych wydawane w sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie: - zmiany miejsca lokalizacji automatów do gier o niskich wygranych, - kary pieniężnej, - odmowy dokonania zmiany decyzji w części dotyczącej terminu rozpoczęcia działalności związanej z urządzaniem gier na automatach do gier o niskich wygranych, czy też - odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia gier na automatach do gier o niskich wygranych. Warto również zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2010 r., wydanym w sprawie sygn. akt II FZ 362/10 - uznał, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.